Alegori Nedir?

Alegori

Alıntı

TDK

isim, edebiyat Fransızca allégorie
Bir görüntü, bir yaşantı veya bir davranışın daha iyi kavranmasını sağlamak için göz önünde canlandırıp dile getirme, yerine.

Alegori, bir edebiyat terimi olup 'yerine' anlamı taşır. Bir görüntü, bir yaşantı veya bir davranışın daha iyi kavranmasını sağlamak için göz önünde canlandırıp dile getirme sanatıdır. Soyut bir düşünceyi heykel ya da resim ile göstermek, örneğin adalet düşüncesinin gözü bağlı ve elinde terazi bulunan bir kadınla(Themis) anlatılması gibi.

Kutadgu Bilig (Yusuf Has Hacib) Türk yazınındaki alegorik yapıtlardandır: "Adalet", "Saadet", "Devlet" ve "Akıl" iyi bir devletin nasıl olması gerektiğini tartışır. Bu soyut kavramların insan niteliği ile verilmesi "yerine"dir. Daha çok fabl'larda görülür.

Alegori

Bir duyguyu, bir düşünceyi, bir kavramı ya da bir varlığı başka bir varlık ya da nesneyle somutlaştırarak anlatma yöntemi.


Mecaz, istiare ve teşhis sanatları, alegorinin temelini oluşturur. Bir yapıtta alegoriye sınırlı olarak başvurulabileceği gibi yapıtın bütünü de alegorik olabilir. Dante'nin "İlahi Komedya"sı buna örnektir. Şeyhî'nin "Harname"si, Yaşar Kemal'in "Filler Sultanı ile Kırmızı Sakallı Topal Karınca" adlı yapıtları da alegoriye dayanır.

Morpa Genel Kültür Ansiklopedisi