-de/-da ekinin yazımı, -de/-da ekinin cümlede kullanım şekli nasıldır?
-de, -da ekinin bitişik ve ayrı yazıldığı durumlar nelerdir?
-de, -da ekinin bitişik ve ayrı yazıldığı durumlar nelerdir?
Dilimizde 2 türlü ''de/da'' vardır:
1. Durum eki olan ''-de, -da, -te, -ta'':
İsim soylu sözcüklerde kullanılır. Ses uyumlarına uyum gösterir, isimlere bitişik yazılır. Cümleden çıkarılırsa cümlenin anlamı bozulur.
Masada iki kalem var.
Kalemim evde kaldı.
Çantamı hayvanat bahçesinde unuttum.
Oyuncağım markette kaldı.
2. Bağlaç olan ''de, da'':
Bu bir sözcüktür. Bağlaçtır, kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır. Büyük ünlü uyumuna uyum göstermesine rağmen ünsüzleri değişmez. Cümleden çıkarılırsa cümlenin temel anlamı bozulmaz.
Örnek:
Ben de sizinle geleceğim.
Törende öğretmenimiz de konuştu.
Çalışsan da geçemezsin.
Gitsen de seni düşüneceğim.
Tiyatroya Ayşe de gelecekmiş.
Ben de seninle gelecekmişim.
Eylemlerden sonra gelen "de" ayrı yazılır:
Örnek:
Şimdi gel de Tevfik'e inanma!
BAKINIZ
Isı iletimi ve yalıtımı hangi durumlarda gereklidir?
Hangi durumlarda telgraf kullanılır?
Gusül nedir? Hangi durumlarda gerekir?
Bu mesaj 'en iyi cevap' seçilmiştir.
1. Durum eki olan ''-de, -da, -te, -ta'':
İsim soylu sözcüklerde kullanılır. Ses uyumlarına uyum gösterir, isimlere bitişik yazılır. Cümleden çıkarılırsa cümlenin anlamı bozulur.
Masada iki kalem var.
Kalemim evde kaldı.
Çantamı hayvanat bahçesinde unuttum.
Oyuncağım markette kaldı.
2. Bağlaç olan ''de, da'':
Bu bir sözcüktür. Bağlaçtır, kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır. Büyük ünlü uyumuna uyum göstermesine rağmen ünsüzleri değişmez. Cümleden çıkarılırsa cümlenin temel anlamı bozulmaz.
Örnek:
Ben de sizinle geleceğim.
Törende öğretmenimiz de konuştu.
Çalışsan da geçemezsin.
Gitsen de seni düşüneceğim.
Tiyatroya Ayşe de gelecekmiş.
Ben de seninle gelecekmişim.
Eylemlerden sonra gelen "de" ayrı yazılır:
Örnek:
Şimdi gel de Tevfik'e inanma!
BAKINIZ
Cümleyi kurallı hale getirirsek ögelerin görevlerini daha kolay buluruz:
''Bulutlar def olup gitsin de güneş elbet çıkar.'' Buradaki de eki bağlaç görevinde olup ayrı yazılır.
Buradaki -da bağlaç değildir. Ek olan -de / -da ekidir ve sözcüğe bitişik yazılır. Bağlaç olan ek ise ayrı yazılır. Bunu anlamanın en kısa yolu cümlenin anlamına bakmaktır. Eğer cümleden çıkarılan -de /-da eki cümlenin anlamını bozmuyorsa bağlaçtır. Bu ek cümleden çıkarıldığında anlam bozuluyorsa ek olan -de/-da' dır.
-da,-de Bulunma Hal Eki ve -da, -de Bağlacının Yazımı
1. Hal eki olan "de" kelimeye bitişik yazılır. Özel isimlerin sonuna geldiğinde kesme işaretiyle ayrılır. Kendisinden önce gelen kelimenin son ünlüsüne göre büyük ünlü uyumuna uyar.
1. Hal eki olan "de" kelimeye bitişik yazılır. Özel isimlerin sonuna geldiğinde kesme işaretiyle ayrılır. Kendisinden önce gelen kelimenin son ünlüsüne göre büyük ünlü uyumuna uyar.
- Ayakta durmaktan canım çıktır.
- Otomobil bozulunca yolda kalmışlar.
- Yurtta sulh cihanda sulh!
- Dolabın anahtarı Ali'de olmalı.
- Onları da gördünüz mü?
- Kerem de çalışmasını tamamlamış
Örnek=> Karadelikler de uzayda gizemi çözülemeyen büyük bir sır.
* Yukarıdaki örnek cümlede ayrı yazılan -de eki bağlaç,bitişik yazılan -de eki ise hal ekidir.Ayrı yazılan -de eki cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyorken,bitişik yazılan -de eki çıkarıldığında anlam bozuluyordur.
“-de/-da†eki ve “de/da†bağlacının yazımı
Bugün güzel Türkçemizin içinde bulunduğu vahim durumun aslında bir nedeni de dilimizi düzgün kullanmamamızdan lanıyor. Biz ne kadar güzel kullanırsak, dilimizin kurallarına ne kadar riayet edersek, dilimizi o kadar sağlam temeller üzerinde tutarız.
Türkçede yapılan en büyük hata bağlaç olan “de/da†ile ek olan “-de/-da†nın yazımıdır. Bildiğiniz gibi birisi ayrı yazılır, birisi ise bitişik.
Bağlaç olan “de/da†ayrı yazılır.
Ek olan “-de/-da†bitişik yazılır.
Sanırım buraya kadar herkes neyi nasıl yazacağını öğrendi. Fakat burada problem teşkil eden nokta hangi “de/da†nın bağlaç, hangisinin ek olduğu. Şimdi bu konuda küçük bir ipucu ile konuya açıklık getirelim.
Kullandığınız cümlede “de/daâ€yi çıkardığınızda anlam eğer bozuluyor ise bu “de/da†ek olan “-de/-da†dir. Eğer anlam bozulmuyor ise bu “de/da†bağlaç olan “de/da†dir.Örneğin :
Kaan'ın da ayakkabısı var.
Bu cümlede “da†yı çıkardığımızda şöyle oluyor :
Kaan'ın ayakkabısı var. Yani anlamda bir bozukluk olmuyor. Yani buradaki “de/da†bağlaç olan “de/da†Fakat şöyle bir cümlede :
Geçenlerde Kaan'ı ziyaret ettik. Bu cümlede ise “daâ€yı çıkardığımızda ortaya şu sonuç çıkıyor :
Geçenler Kaan'ı ziyaret ettik.. Gördüğünüz gibi bu cümlede ise bir anlam hatası ortaya çıkıyor. Yani buradaki “de/da†ek olan “-de/-daâ€.
Bu ilk Türkçe dersimde umarım bir kaç kişiye faydam olmuştur. Devamında görüşmek üzere …
Bugün güzel Türkçemizin içinde bulunduğu vahim durumun aslında bir nedeni de dilimizi düzgün kullanmamamızdan lanıyor. Biz ne kadar güzel kullanırsak, dilimizin kurallarına ne kadar riayet edersek, dilimizi o kadar sağlam temeller üzerinde tutarız.
Türkçede yapılan en büyük hata bağlaç olan “de/da†ile ek olan “-de/-da†nın yazımıdır. Bildiğiniz gibi birisi ayrı yazılır, birisi ise bitişik.
Bağlaç olan “de/da†ayrı yazılır.
Ek olan “-de/-da†bitişik yazılır.
Sanırım buraya kadar herkes neyi nasıl yazacağını öğrendi. Fakat burada problem teşkil eden nokta hangi “de/da†nın bağlaç, hangisinin ek olduğu. Şimdi bu konuda küçük bir ipucu ile konuya açıklık getirelim.
Kullandığınız cümlede “de/daâ€yi çıkardığınızda anlam eğer bozuluyor ise bu “de/da†ek olan “-de/-da†dir. Eğer anlam bozulmuyor ise bu “de/da†bağlaç olan “de/da†dir.Örneğin :
Kaan'ın da ayakkabısı var.
Bu cümlede “da†yı çıkardığımızda şöyle oluyor :
Kaan'ın ayakkabısı var. Yani anlamda bir bozukluk olmuyor. Yani buradaki “de/da†bağlaç olan “de/da†Fakat şöyle bir cümlede :
Geçenlerde Kaan'ı ziyaret ettik. Bu cümlede ise “daâ€yı çıkardığımızda ortaya şu sonuç çıkıyor :
Geçenler Kaan'ı ziyaret ettik.. Gördüğünüz gibi bu cümlede ise bir anlam hatası ortaya çıkıyor. Yani buradaki “de/da†ek olan “-de/-daâ€.
Bu ilk Türkçe dersimde umarım bir kaç kişiye faydam olmuştur. Devamında görüşmek üzere …
Rafta (-de eki ünsüz benzeşmesi ile -ta ekine dönüşmüştür) duran kitaplar oldukça eskiydi!
''gülmekte mi yasak'' doğru mu yazılmış
Isı iletimi ve yalıtımı hangi durumlarda gereklidir?
Hangi durumlarda telgraf kullanılır?
Gusül nedir? Hangi durumlarda gerekir?
Yorumlar
Yorumlar
Yorum Gönder