Türkiye'deki şelaleler hakkında bilgi verir misiniz?

Türkiye'deki şelaleler hakkında bilgi verir misiniz?

1. Düdenbaşı Antalya
2. Düden Antalya
3. Kurşunlu Antalya
4. Manavgat Manavgat; Antalya
5. Tortum Erzurum
6. Kapuzbaşı Yahyalı; Kayseri
7. Girlevik Erzincan
8. Cenup Denizli
9. Samandere Düzce
10. Güzeldere Düzce
11. Çilo Yusufeli; Artvin
12. Tarsus Tarsus; Mersin
13. Harbiye Hatay
14. Beyazçeşme Gevaş; Van
15. Muradiye Muradiye; Van
16. Bendimahi Van
17. Sarıkayalar Bayburt
18. Gelinpınarı Doğankent; Gümüşhane
19. Günpınar Darende; Malatya
20. Palovit Çamlıhemşin; Rize
21. Ağaran Çayeli; Rize
22. Mençuna Arhavi; Artvin
23. Mulona Ardeşen; Rize
24. Gelintülü Ayder; Rize
25. Sudüşen Yalova

ŞELÂLE (Çavlan);

Akarsu yatağının, dike yakın bir halde âniden düşmüş olduğu, suların yüksekten dökülerek akmış olduğu kısmı. Daha ufak çapta olan şelâleye “çağlayan†denir.

Bir ya da kar-buz suyunun dağ yamacından fışkırarak akması şelâle meydana getirebilir. Bu durumda suyun akmış olduğu yatakla döküldüğü yatak içinde birkaç yüz metre yükseklik farkı bulunabilir. Çoğu zaman ırmak sularının düzgüsel akışını bırakarak yüksekten döküldüğü yerlerde şelâle meydana gelir. Eğer sular çok oranda aşındırıcı madde taşıyorsa, şelâlenin eteğini oyar ve duvarların parçalanarak yıkılmasına ve aşınmasına neden olur. İri döküntülerin çok azca bulunmuş olduğu bölgelerde ise şelâleler görünüşlerini muhâfaza ederler.


Şelâlelerin en mühim özelliklerinden biri çok büyük aşındırma gücüne sâhip olmalarıdır. Aşınmanın hızı, suyun düşme yüksekliğine, düşen suyun hacmine, aşağıya taşımış olduğu aşındırıcı maddelerin yapısına göre değişiklik gösterir. Bir çok süre şelâlelerin düşme hattı aşınarak, akarsu kaynağına doğru geriye kayar. Bâzan da aşındırmanın yönü aşağıya yöneliktir. Böylece suların düşmüş olduğu ağız kısmı aşınarak daha yumuşak bir eğim kazanır. Şelâleler suyun döküldüğü yerde geniş ve derin çukurlar meydana getirir. Bâzı durumlarda bu çukurların derinliği düşme yüksekliği kadar olabilir.


Şelâlelerin yüksekliğiyle döktükleri su miktarı içinde devamlı direkt bir bağıntı bulunmaz. 300 metrenin üstündeki şelâlelerin çoğunda dökülen su miktarı azdır. O şekilde ki taban bölümünde su sadece bir çiy şeklinde çevreye yayılır.


Şelâlelerin yeryüzündeki dağılımı düzensizdir. Temel olarak üç çeşit bölgede bulunur: Bunlar yüksek platoların kenar bölümleriyle buraları kesen büyük çatlak hatlarda; karaların iç bölümlerinde bulunan yüksek yerlerde ve kıyı bölgelerinde yer edinen gevşek tortul kütleler arasındadır.

• 
  Türkiye'deki bataklıklar hakkında bilgi verir misiniz?


• 
  Türkiye'deki vadiler hakkında bilgi verir misiniz?


• 
  Türkiye'deki yanardağlar hakkında bilgi verir misiniz?

Bu ileti 'en iyi yanıt' seçilmiştir.

1. Düdenbaşı Antalya
2. Düden Antalya
3. Kurşunlu Antalya
4. Manavgat Manavgat; Antalya
5. Tortum Erzurum
6. Kapuzbaşı Yahyalı; Kayseri
7. Girlevik Erzincan
8. Cenup Denizli
9. Samandere Düzce
10. Güzeldere Düzce
11. Çilo Yusufeli; Artvin
12. Tarsus Tarsus; Mersin
13. Harbiye Hatay
14. Beyazçeşme Gevaş; Van
15. Muradiye Muradiye; Van
16. Bendimahi Van
17. Sarıkayalar Bayburt
18. Gelinpınarı Doğankent; Gümüşhane
19. Günpınar Darende; Malatya
20. Palovit Çamlıhemşin; Rize
21. Ağaran Çayeli; Rize
22. Mençuna Arhavi; Artvin
23. Mulona Ardeşen; Rize
24. Gelintülü Ayder; Rize
25. Sudüşen Yalova

ŞELÂLE (Çavlan);

Akarsu yatağının, dike yakın bir halde âniden düşmüş olduğu, suların yüksekten dökülerek akmış olduğu kısmı. Daha ufak çapta olan şelâleye “çağlayan†denir.

Bir ya da kar-buz suyunun dağ yamacından fışkırarak akması şelâle meydana getirebilir. Bu durumda suyun akmış olduğu yatakla döküldüğü yatak içinde birkaç yüz metre yükseklik farkı bulunabilir. Çoğu zaman ırmak sularının düzgüsel akışını bırakarak yüksekten döküldüğü yerlerde şelâle meydana gelir. Eğer sular çok oranda aşındırıcı madde taşıyorsa, şelâlenin eteğini oyar ve duvarların parçalanarak yıkılmasına ve aşınmasına neden olur. İri döküntülerin çok azca bulunmuş olduğu bölgelerde ise şelâleler görünüşlerini muhâfaza ederler.


Şelâlelerin en mühim özelliklerinden biri çok büyük aşındırma gücüne sâhip olmalarıdır. Aşınmanın hızı, suyun düşme yüksekliğine, düşen suyun hacmine, aşağıya taşımış olduğu aşındırıcı maddelerin yapısına göre değişiklik gösterir. Bir çok süre şelâlelerin düşme hattı aşınarak, akarsu kaynağına doğru geriye kayar. Bâzan da aşındırmanın yönü aşağıya yöneliktir. Böylece suların düşmüş olduğu ağız kısmı aşınarak daha yumuşak bir eğim kazanır. Şelâleler suyun döküldüğü yerde geniş ve derin çukurlar meydana getirir. Bâzı durumlarda bu çukurların derinliği düşme yüksekliği kadar olabilir.


Şelâlelerin yüksekliğiyle döktükleri su miktarı içinde devamlı direkt bir bağıntı bulunmaz. 300 metrenin üstündeki şelâlelerin çoğunda dökülen su miktarı azdır. O şekilde ki taban bölümünde su sadece bir çiy şeklinde çevreye yayılır.


Şelâlelerin yeryüzündeki dağılımı düzensizdir. Temel olarak üç çeşit bölgede bulunur: Bunlar yüksek platoların kenar bölümleriyle buraları kesen büyük çatlak hatlarda; karaların iç bölümlerinde bulunan yüksek yerlerde ve kıyı bölgelerinde yer edinen gevşek tortul kütleler arasındadır.