6. sınıflar için şiir bilgisi konusunun örneklerle açıklaması, anlatımı. Şiir bilgisi, şiir türleri örnekler açıklaması, anlatımı
ŞİİR BİLGİSİ
Duygu ve düşüncelerin düz yazıdan farklı olarak ahenkli ve ölçülü bir şekilde anlatılmasına “şiir” denir.
1. Ölçü (Vezin)
Edebiyatımızda iki türlü ölçü vardır:
Hece ölçüsü ve aruz ölçüsü. Hece ölçüsünde dizedeki heceler sayılır. Hece ölçüsünde şiirin bütün dizelerinin hece sayısı aynı olmak zorundadır.
2. Uyak (Kafiye)
Dize sonlarındaki ses benzerliğine “uyak” denir. Uyak dize sonundaki sözcüğün kökünde aranır.
Redif: Dize sonlarındaki yazılış ve görevleri aynı olan ek ve sözcüklere redif denir.
Uyak Türleri
Yarım Uyak: Dize sonlarındaki tek ses benzerliğine denir.
……dizildi – z : Yarım uyak
……yazıldı – ildi: Redif
Tam Uyak: İki ses benzerliğine dayanan kafiye türüdür.
……karanlık – ık : Tam uyak
……artık
Zengin Uyak: Üç ya da daha çok ses benzerliğine dayanan kafiye türüdür.
……sazı -azı : Zengin uyak
……bazı
Cinaslı Uyak: Anlamları ayrı, yazılış ve okunuşları aynı olan kelime ve kelime gruplarıyla oluşan kafiye türüne denir.
……vakit çok geç
……nasıl geçersen geç
Tunç Uyak: Birbiri ile uyaklı sözcüklerden biri, diğerinin içinde aynen yer alıyorsa tunç kafiye oluşur.
Tara da zülfünü gerdana bırâk
Görüşmek isterim yollarım ırak
3. Uyak Düzenleri
Şiir biçim, söyleyiş olarak her bakımdan bir ölçüye sahiptir. Şiiri oluşturan dizeler uyaklarına göre gruplara ayrılırlar.
* Düz uyak
* Çapraz uyak
* Sarmal uyak
* Mani tipi uyak
Düz Uyak: Birbirini takip eden mısraların kendi aralarında uyaklı olmasına düz uyak denir.
Arı sordu şen kelebek.
Neden böyle süslenerek
Çiçeklere seslenerek
Uçuyorsun benek benek
Yorumlar
Yorumlar
Yorum Gönder