Zeka Gerilikleri (Mental Retardasyon)

Mental Bozukluklar
Gelişimsel Bozukluklar:
Mental Retardasyon

Mental retardasyon adaptif davranışlardaki bozukluklarla birlikte görülen genel entelektüel fonksiyonların mühim oranda ortalamanın altında bulunması ile tanımlanır ve 18 yaştan önceki gelişimsel dönem esnasında gözlenir. Bu bir hastalık değildir fakat entellektüel ve adaptif fonksiyonlardaki bozukluktur. Sebep daima bilinmez; nadiren tek bir niçin tanımlanabilir. Vakaların %75'inin sebebi bilinmez.
Malum sebeplerin bazıları:

• kromozomal anomaliler
• prenatal kusurlar (rubella, alkol kullanımı, ilaç kullanımı)
• perinatal(anoxia)
• postnatal (menenjit, ensefalit, travma, kültürel yoksunluk, ağır malnütrisyon)

Mental retardasyon İntelligence Quaitent (IQ) skorları ya da “eğitilebilir†öğretilebilir†“tamamen bakıma muhta熺eklinde kategorize edilerek tanımlanır:

• düzgüsel entellektüel fonksiyon, IQ=100
• hafifçe mental retardasyon, IQ=55-70 (eğitilebilir)
• orta derecede retardasyon, IQ=40-55 (öğretilebilir)
• ağır mental retardasyon, IQ=25-40 (bazılarına öğretmek mümkün)
• ileri derecede mental retardasyon, IQ=25'den az (total bakım gerektirir)
• ( Not: testteki değişkenlere bağlı olarak, bu sınıflamalar daima uygun değildir ve daima bireysel yaklaşım endikedir.)

(Not: testteki değişkenlere bağlı olarak, bu sınıflamalar daima uygun değildir ve daima bireysel yaklaşım endikedir.)

100 kişiden 3-5 şahıs mental retardasyonlu olarak sınıflandırılmıştır. Bunların %85'i hafifçe mental retardedir (IQ 55'den büyük) ve toplumsal çevrede yaşayabilirler. Mental retardasyon, diş hekiminin hususi muayenesinde en sık karşılaşabileceği durumdur.

Mental retardasyon başka bozukluklarla birlikte görülebilir, e.g.:

• epileptik bozukluklar
• kardiak anomaliler
• duygusal bozukluklar

Tabip, aile ve bakıcılarla danışım şu durumlarda zaruridir:

• doğru bir medikal öykü alınmasında
• uygun bir oral sıhhat bakımının sağlanmasında
• Bilgilendirici rıza formunun alınmasında
• davranışın yönlendirilmesinde
• günlük oral hijyenin sağlandığından güvenilir olunması mevzusunda

Ağız bulguları:

• fena ağız hijyeni
• malokluzyon
• mine defektleri
• gingival hiperplazi
• dil itimi
• alışkanlıklar
• diş sıkma ve gıcırdatma
• salya akışı
• kendi kendini yaralayıcı davranış
• yenmeyecek objelerin yenmesi (pica)

Hafifçe mental retardasyonlu hastalarda haberleşme-iletişim:

• dikkatinin dağılmasını minimalize edin
• kısa açıklamalar kullanın
• rahat bir dil kullanın
• bilgi alabilmek için daha çok süre harcayın
• sebeplerin açıklanmasından kaçının
• oral hijyenin eksikliğinin tesirleri üstüne odaklanın
• konseptlerden ziyade aktiviteleri öğretin
• uyumluluğu teşvik edin
• pozitif desteklemeyi kullanın
• sözlü övgüler kullanın

Ağır mental retardasyonlu hastalarla iletişimde:

• kısa, kolay açıklamalar kullanın
• eğitimi daha çok tekrarlayın ve ağız hijyen prosedürlerinin pratiğini daha çok kullanın
• pozitif katkıyı daha geniş kullanın

Bu bireylerin davranışlarını düzenlenirken itiraz ile karşılaşılabilinir. Davranışsal güçlükler, çoğunlukla şuur fonksiyonu ile ilişkilidir. Davranış yönetimi:

• şefkatli bakım
• kibarca direnç (sözlü denetim)
• hassasiyetin ortadan kaldırılması
• sınırlayıcılar
• sedasyon
• genel anestezi
• yukarıdaki stratejilerin bir kombinasyonu ile sağlanır

Down Sendromu
Trizomi 21 (Down sendromu) muhtemelen en sık görülen gelişimsel engeldir. Bu; 21. grubun fazladan kromozomu ile ilişkilidir. Bu bireyde düzgüsel 46 komplemandan ziyade 47 kromozom mevcuttur. Down sendromunun görülme sıklığı 700 diri doğumda 1'dir. Ama annenin yaşı arttıkça insidansıda artar; ör; 54 yaşlarında bir annenin şansı 54'de 1'dir.
Tipik yüz görüntüsü:

• orta yüz hipoplazisi
• eğri gözler
• dar düz burun
• düz artkafa
• kısa boy

Tıbbi danışım önemlidir, şu durumlarla birlikte gözlenir:

• mental retardasyon
• konjenital kardiak anomaliler (antibiyotik profilaksisi çoğunlukla gereklidir)
• nöbet hastalıkları
• immunolojik bozukluklar
• üst solunum sistemi hastalıkları
• lösemi
• hepatit

Oral durumlar:

• az çürük oranı
• artmış periodontal hastalık riski
• kısa konik kökler
• dil itimi
• önde konumlanmış dil
• makroglossi
• fisürlü dil
• klas III malokluzyon
• dar palatin
• gecikmiş erüpsiyon
• bruksizm
• salya akışı
• kendi kendini yaralayıcı davranışları ihtiva eder

Klinik tedavi şunları ihtiva eder:

• olası epilepsi nöbetinin tedavisi
• kısıtlı nazal kanallar nitröz oksit kullanımını engelleyebilir
• olası öğürme refleksi artabilir
• sedasyon hastanın endişesinin kontrolüne destek olabilir
• zor vakalar genel anestezi altında tedavi gerektirebilir

Tedavi planı ilaca bağlı gingival büyümeyle ile ilgili problemleri hesaba katmalıdır. Optimal oral hijyen gingival büyümeyi engellemek için gereklidir. Eğer havale nöbetleri denetim edilemiyorsa, hareketli protezler kontrendikedir. Eğer anterior dişler tekrarlayan tarzda travmatize oluyor ve onarım ediliyorsa; durağan protezlerde porselen yerine akrilik venerler kullanma tercihini göz önünde bulundurun.



Otizm
Otizm:

• az toplumsal beceriler ( insanlarla anlaşma kabiliyetinin olmaması )
• kişilerarası ilişkilerde yoksunluk
• anormal konuşma ve dil
• tekrarlayıcı ( streotipik) aktiviteler
• mental retardasyona oldukça sık rastlanması ile karakterize gelişimsel bir hastalıktır.

Bu kişiler xerostomiye sebep olacak psikotopik ilaçları sık alırlar. Bununla birlikte şekerli yiyeceklere karşı belirgin arzuları vardır ve çoğu zaman fena ağız hijyenine sahiptirler.

Bundan dolayı, bu hastalar diş çürüğü ve periodontal hastalık mevzusunda yüksek risk gurubundadırlar.
Hastanın davranışsal problemleri tedavi güçlüklerine yolaçabilmektedir. Davranış yönetimi davranış modifikasyonu, pozitif yardım ve sakinleştirmeyi içermelidir. Ağız hastalığının çok yaygın olduğu durumlarda ise sedasyon, sınırlayıcı ve genel anestezi lüzumlu olabilir.
Otizmli hasta alt taraftaki ilaçlardan bir ya da detaylı bilgileri kullanıyor olabilir:

• antipsikotikler

• 
  Zekâ Nedir? Zekâ Teriminin Tanımları ve Tarihsel Gelişimi


• 
  Mental retardasyon için tedavi sistemleri,metotları nedir?


• 
  Hafifçe mental retardasyon bir akıl hastalığı mıdır?

Kaynak:msxlabs.org