İmam Gazali'nin kaleme aldığı El-Münkız Mine'd-Dalal, hikmetli sözleriyle okurların sıkça başvurduğu bir eserdir. İlk kez 1100'de yayımlanmıştır. Eserden akılda kalan bölümleri, beğeni sırasına göre aşağıya derledik.
El-Münkız Mine'd-Dalal'dan En Beğenilen Alıntılar
Kur'an-ı doğru anlamaya çalış.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Hadisleri doğru mütalaa et.
Zalime yardım eden, ondan zarar görür.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Akllı kimse, önce doğruyu tanır, sonra söylenen söze bakar. O söz hak ise, kabûl eder. O sözü söyleyen, ister bozuk düşünceli, ister doğru düşünceli olsun. Hattâ akıllı kimse, doğru olanı sapık düşüncelilerin sözleri arasından alıp, çıkarmaya çalışır.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Halkın çoğunda bu durum hâkimdir. Bir sözü, kendilerinin iyi bildiği bir kimseden naklederek söylesen, o söz bâtıl da olsa hemen kabûl ederler. Değersiz ve kötü bildikleri bir kimseden doğru bir sözü nakletsen reddederler. Hakkı dâimâ kişiyle ölçerler. Kişiyi hakla ölçmezler. Bu durum, büyük bir dalâletdir.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Hastalık salgın halini almış, bunu tedavi edecek tabibler de hastalanmış, halk sapıklıktan helak olmak üzeredir... Zaman, fetret zamanı, devir batıl devridir. Halkı saptığı batıl yoldan doğru yola çağırsan , bu devirdeki insanların hepsi sana düşman kesilir.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
İnsan, kendi zannına göre hareket etmekle yükümlüdür.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Hayatıma yemin ederim ki; insanların çoğu hakkı batıldan, doğruyu eğriden ayırt etme hususunda kendini maharetli ve çok akıllı sanır. Bu sebeple mümkün olduğu kadar hepsini sapıtmış olanların kitaplarını okumaktan men etmek, kapıyı kapamak vacip olmuştur.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Ömrüme yemîn ederim ki, insanların çoğu hakkı bâtıldan, doğruyu yanlışldan ayırd etmek husûsunda kendilerini çok akllı ve mahâretli sanırlar.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Halkın çoğunda bu durum hâkimdir. Bir sözü, kendilerinin iyi bildiği bir kimseden nakl ederek söylesen, o söz bâtıl da olsa hemen kabûl ederler. Değersiz ve kötü bildikleri bir kimseden doğru bir sözü nakletsen red ederler. Hakkı dâimâ kişiyle ölçerler. Kişiyi hakla ölçmezler. Bu durum, büyük bir dalâletdir.
“Kim bildikleri ile amel ederse, Allah Teâlâ ona bilmediklerini ihsan buyurur.”
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Hak olan ve bâtıl olan sözleri birbirinden ayırmadan hepsini red etmek, aklı zayıf olanların âdetidir. Böyle kimseler, hakkı kişi ile tanırlar, kişiyi hak ile değil.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Zekî, akllı kimselerin az, ahmakların çok olduğu meydândadır.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
النَّاسُ نِيَامٌ فَإذَا مَاتُوا انْتَبَهُوا
📖 Sayfa 15 · El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
"İnsanlar uykudadırlar, öldükleri vakit uyanırlar."
Göçe hazırlan göçe! Ömründen geriye pek az bir şey kaldı.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Önünde ise çok uzun bir âhiret yolculuğu var
“Bir sözün hak olup olmadığını, söyleyen kişiye göre değerlendirmekten sakın!
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Sen önce hakkın ne olduğunu tanı, sonra hakka uyanların kimler olduğunu zaten ayırt edersin!”
“Hakkı kişi ile bilemezsin. Önce hakkı bil, sonra hak ehlini tanırsın.”
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Çünkü Resulullah (s.a.v.) “İnsanlar uyku halindedirler. Öldükleri zaman uyanırlar” buyurmuşlardır.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Eğer şu anda ahiret için hazırlık yapmaya başlamaz isen, bu hazırlığı ne zaman yapacaksın.. bu dünyaya bağlayan bu bağlardan kendini şu anda kurtaramazsan, ya ne zaman kurtaracaksın..
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Hazreti Peygamber- Allah salat ve selam etsin ona - «însanlar uykudadırlar Öldükleri zaman uyanırlar » buyurmuştur . Dünya hayatı ahirete nisbetle uyku sayılabilir. İnsan öldüğü zaman her şey ona şimdi gördüğünden başka türlü görünür o zaman kendisine denir ki
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
— Üzerinden Örtünü (Perdeni) kaldırdık. Bugün gözlerin daha keskindir.
Yalandan sakının; çünkü o kötü ahlâk ile beraberdir ve her ikisi de ateştedir.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Şunu bilin ki;
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Bütün kötü huylar ancak ilim ve amel ilacıyla tedavi edilir...
Kim bildiğiyle amel ederse, Yüce Allah ona bilmediklerini öğretir.
📖 Sayfa 69 · El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Elinden kağıt parçaları alınınca cahil kalıyorsun. Bilmek böyle mi olur?
📖 Sayfa 141 · El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Göç zamanı gelmiştir. Ömrün sona ermek üzeredir. Önünde uzun ahiret seferi vardır. Şimdiye kadar edindiğin amel ve ilim hep riya ve gösterişten ibarettir. Şimdi ahirete hazırlanmazsan ne zaman hazırlanırsın? Dünya alakalarını şimdi kesmezsen ne zaman kesersin?
📖 Sayfa 60 · El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Bir Müslüman’da, âlim kişiyi kara cahilden ayıracak olan en azından şu özellik bulunmalıdır: Âlim kişi, balın hacamatçının kabına konmuş olduğunu görse bile ondan tiksinmemelidir. Çünkü âlim kişi, bir kap hacamatçının kabı olsa bile o kabın balın özelliğini değiştirmeyeceğini bilir.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Allah, kimi hidayete erdirmek isterse
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
onun gönlünü İslam'a açar.
“Yüce Allah varlıkları bir karanlık içinde yarattı sonra onların üzerine kendi nurundan serpti.”
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
~^~
Onların kalplerinde hastalık vardır.”
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Şuarâ Suresi/ 89
Bir insana fazla ve boş konuşmaktan daha kötü bir şey verilmemiştir.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Buradan hareketle deriz ki, hak ile birlikte bulunan bâtıl bir söz, hak mevkiine yükselemeyeceği gibi, bâtıl ile birlikte bulunan hak söz de bâtıl durumuna düşmez.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Tek başına aklın, insanın bütün isteklerine ve ihtiyaçlarına cevap veremeyeceğini, bütün zorlukların üstesinden gelemeyeceğini, bütün meseleleri ihatada amir olmadığını ve hakikatin üstündeki sır perdesini kaldırmaya güç yetiremeyeceğini anlamıştım.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Yapmakta olduğum işleri gözden geçirdim: Öğretmenlik yapmak ve öğrenci yetiştirmek yaptığım işlerin en iyisiydi.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Hatta daha da öteye giderek, sapıklık yolunu tutmuş olanların sözleri arasındaki hak sözleri bulup ortaya çıkarma hususunda özel gayret gösterir, göstermelidir. Çünkü altın madeninin toprak ile karışık vaziyette bulunduğunu bilir.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Bir sözü, halkın sevdiği veya sempati duyduğu kimselere nispet ettiğin zaman, söylenen sözü bâtıl da olsa kabul ederler.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Fakat herhangi bir sözü, onların kötü bildikleri ve sevmedikleri birine nispet ettiğinde, söylenen sözü hak olsa bile reddederler
Bir sanat dalında ya da bir meslekte uzmanlaşmış olan kişinin, bütün sanat dallarından uzman olması gerekmez.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Aranması icap etmeyen şeyleri arayan bir kimse aranması gerekmeyen şeyleri aranmakta kusur etmekle suçlandırılamaz.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Zaten Müslüman, sürekli günahlarla
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
sınanan ve çokça tövbe eden kimsedir..
Son...
Anlamadığını inkâr etmek, anlamamanın, bilmemenin ifâdesi oluyor.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Bir yolun hakikatini tam anlamadan onu reddetmek, karanlığa taş atmak gibidir.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
İbadetlerin çeşitli miktara ayrılmasından akıl yoluyla bir hikmet çıkarmak isteyenler, yahut bunların böyle oluşunu hususi bir suretle iktiza eden sırr-ı ilâhîden değil de, rastgele zikredildiğini zannedenler, hakikaten cehaletlerini, hamakatlerini meydana koymuşlardır.
📖 Sayfa 107 · El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
İyilik yapmak kolay şeydir; O güleryüz ve yumuşak sözdür...
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
“Göklerde ve yerde zerre ağırlığınca bir şey O’ndan gizli kalmaz.”
📖 Sayfa 52 · El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Yunus Suresi, 61 Ayet-i Kerime
"Arkadan gelenler öncekilerin izlerine basar”
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Secde, rüku’nun iki katıdır. Sabâh namâzı, ikindi namâzının yarısı kadardır. Böyle olmasında ilâhî bir sır vardır. Bu sır, ancak nübüvvet nûruyla anlaşılabilen bir özellik cinsindendir. İbâdetlerin bu durumları için, akıl yoluyla hikmet ve sebeb arayanlar veyâ bu özelliklerin ilâhî bir sırra dayanmadığını, tesâdüfen bir şey olduğunu zannedenler, ahmaklıklarını ve câhilliklerini ortaya koymuşlardır.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Ey yüce Allah'ım! Senden şunları niyaz ediyoruz: Bizleri sevdiğin, hak olanı gösterdiğin ve hidayete erdirdiğin kimselerden kıl! Zikrini ilham edip ismini hiç unutturmadığın kimselerden eyle! Bizleri nefislerimizin şerrinden koru! Senin rızan dışında hiçbir şeyi tercih etme fırsatını verme nefsimize!
📖 Sayfa 130 · El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Gerçek ilim, kişinin Allah'a karşı saygısını, korkusunu ve ümidini artırır.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Kelam İlminin Gayesi;
📖 Sayfa 20 · El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Ehl-i Sünnet inancını bidatçıların vesvese ve kuruntularına karşı korumaktır.
Bir sözün hak olup olmadığını, söyleyen kişiye göre değerlendirmekten sakın! Sen önce hakkın ne olduğunu tanı, sonra Hakkı uyanların kimler olduğunu zaten ayırt edersin (Hz Ali)
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
"Kalpleri ve durumları değiştiren yüce Allah'tır..."
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
"Şuur yoksunu bir toplumu cihada davet etmek kabirlerdeki ölüleri davet etmek gibidir."
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
İnsanlar, imtihândan geçirilmeden, sâdece, îmân ettik, demeleriyle bırakılıvereceklerini mi sandılar? Biz onlardan öncekileri de imtihândan geçirmişizdir. Elbette Allah, doğruları ortaya çıkaracak, yalancıları da mutlaka ortaya koyacaktır.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Zevkle, tadarak elde edilen îmân ise, gözle görmek, elle tutmak gibidir. Bu ise, sâdece tesavvuf yolunda ele geçer.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
"Kendi durumum üzerinde şöyle bir düşündüm. Bir de baktım ki, dünya meşgalelerinin içine gömülmüşüm."
📖 Sayfa 97 · El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Bir şey aynı anda hem ispat ve hem inkâr edilemez; yani bir şey aynı zamanda hem var, hem de yok olmaz.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
...herhangi bir sözü halkın sempati beslediği ve iyi bildiği kimselere dayandırdın mı, aslında batıl da olsa, o sözü kabul ederler.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Kim hakikati keşfetmenin sadece serbest delillere bağlı olduğunu sanırsa o ancak yüce Allahın geniş rahmetini daraltıp sınırlandırmış olur.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Akıllı kişi önce hakkı tanır, sonra söylenen söze bakar; söylenen söz hakka uygun ise onu kabul eder.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Sonra kendi durumum üzerinde şöyle bir düşündüm. Bir de baktım ki, dünya meşgalelerinin içine gömülmüşüm.
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Ey yüce Allah’ım! Senden şunları niyaz ediyoruz: Bizleri sevdiğin, hak olanı gösterdiğin ve hidayete erdirdiğin kimselerden kıl!
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Zikrini ilham edip ismini hiç unutturmadığın kimselerden eyle! Bizleri nefislerimizin şerrinden koru! Senin rızan dışında hiçbir şeyi ter-cih etme fırsatını verme nefsimize!
Bizleri, Kendin için seçtiğin ve Senden başkasına ibadet etme-yen ihlâslı kullardan eyle! Âmin.
Sevgili Peygamberimiz Muhammed Mustafa’ya, ehl-i beytine ve ashabına salât ve selâm olsun!
"Kalbe isabet eden üzüntü giderilmedikçe tedavisi mümkün değildir..."
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Uçurumun kenarında bulunduğuma, vaziyetimi düzeltmeye uğraşmazsam ateşe yuvarlanacağıma kanaat getirdim.
📖 Sayfa 59 · El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali
Sıkça Sorulan Sorular
El-Münkız Mine'd-Dalal kimin eseridir?
El-Münkız Mine'd-Dalal, İmam Gazali tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1100'de yayımlanmıştır. Türkçeye Şemsettin Yeltekin çevirmiştir.
El-Münkız Mine'd-Dalal kaç sayfadır?
El-Münkız Mine'd-Dalal, 151 sayfadır (Gelenek Yayıncılık baskısı).
El-Münkız Mine'd-Dalal'ın en ünlü sözü nedir?
“Kur'an-ı doğru anlamaya çalış. Hadisleri doğru mütalaa et.”