Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı) adlı kitabı, 85 sayfalık bir Din (İslam) eseridir. Bu derlemede Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı)'dan en çok paylaşılan satırlar sizi bekliyor.
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı)'dan En Beğenilen Alıntılar
Gel ay Hakkı, halkı unut. Bu benliğinden geç, kendini toprak eyle. Hakk'ın nazargâhı olan kalbini, mâsivâdan temizle. Ondan Hakk'ın "enîsü'l-kulûb" (kalplerin dostu) olduğunu idrak eyle. Hakk'ın muhabbetiyle fizik kurallarını paramparça eyle.
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
Sonra akran ve dostlarının kıyafetlerine (görünüşlerine) anlayış ve sezgiyle bakıp her birinin zâtında gizli olan hallerine ve ahlâklarına vâkıf olduğunda, onlara ya yaratılışlarına göre rağbet ve muhabbetle muamelede bulunsun ya da aklınca davranıp idare edip gitsin veya hepsinden uzaklaşıp (uzlet) emniyet ve selâmete, izzet ve rahata ersin. Ne kimseden incinsin ne de kimseyi incitsin. Gönül hoşluğuyla yalnız oturup kalksın.
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
Gözleri gök ve sarı tenli olandan uzak ol.
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
Çok çalış ulaş bir mürşid-i kâmile ya da ay gibi parlak yüzlü güzele.
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
Bu ikisinden biri nasip olmazsa, hiç durma hemen çekil uzlete.
"Gönül aynanı sûret nakışlarından temizleyip,
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
sîneni manâların aynası eyle!"
Kim ki insanlara hikmet gözüyle bakarsa, her işte hakikati sezer.
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
“Kıyafetnamelerde insan vücudunun bir anlamda ruhun dışında onu koruyan, örten bir kıyafet / elbise / kılıf olduğu düşüncesiyle insan bedeni sistematik bir şekilde bölümlere ayrılmış; bu organların özelliklerine göre insanın iç dünyası, karakteri ve ahlakıyla ilgili hükümler verilmiştir. İlgili organlardan “yüz” ve “göz”ün önemi büyüktür. Özellikle “göz”ün ruhun kapısı olduğu, gözden yola çıkılarak daha kesin hükümlerin öne sürülebileceği belirtilmiştir.”
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
“İnsanı, en güzel şekilde yaratan Allah'ı tesbih ederiz. O, her türlü ayıp ve kusurdan münezzehtir. Yaratıcıların en güzeli olan Allah'ın şânı yücedir."
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
“Muîn itdi bu mâ'nâyı hüccet ü burhân
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
Ki zübde-i dü cihandır hazret-i insân
Hezâr kerre sana bu sözi didim tahkîk
Ki kendi kadrini bil, ey hulasa-i devrân
Bilinse meşreb-i irfân hayât-ı can bulunur
Ki ayn-ı âb-ı hayat oldı meşreb-i irfân.”
Muîn olan Allah bu mânâyı delil ve burhân kılıp buyurdu ki: İnsan iki cihanın da özüdür.
Bin defa sana söyledim muhakkak şu sözü:
"Kendi kıymetini bil! Ey yaratılmışların özü!"
İrfân yolunun kaynağı bilinse, hayat kaynağı bulunur.
Zaten âb-ı hayatı bulan irfân yolunu tutmuş olur
Allah teâlâ cömertliğinin kemâlinden, "De ki herkes kendi mizac ve meşrebine göre iş yapar. Bu durumda kimin doğru bir yol tuttuğunu Rabbiniz en iyi bilendir" (İsrâ, 17/84) ihtar ve müjdesini işaret buyurmuştur. Aynı zamanda herkese Gafûr, Halîm, Kerîm, Raûf ve Rahîm olduğunu lutfuyla buyurmuştur.
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
Hadîsi şerifte "İyiliği güzel yüzlüler yanında arayınız" buyurulmuştur. Yani Hz. Peygamber (s.a.v.) iyi insandan güler yüz görülüp tatlı söz işitildiğini, güzel huylar ve iyi işler meydana geldiğini herkese duyurmuştur.
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
Ey akıllı kişi! Şu cihanda değerin şudur, ister insan ol ister cin. "Ne kimse senden incinsin, ne de sen kimseden incin."
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
"Allah'ım! Din ve dünya işlerinde bizi senin ehlinden eyle. Ey Mevlâmız! (bu ikisinde de) bizi sana ehil olmayanlardan eyleme. Muhakkak sen, ziyadesiyle bağışlayansın, Halîm'sin, çok cömertsin, Kerîm'sin, Raûf'sun, merhametlisin. Kendisine hamd edilmeye ve ziyadesiyle övülmeye lâyıksın.”
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
Arapça bir kelime olan kıyâfet, “bir
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
kimsenin ardınca gitmek" manasına gelen
“kavf” kökünden türemiş olup “firâset” ve
"bir kimsenin ardınca olmak", "iz sürüp
gitmek” manalarına gelir. Bu kelime
Türkçe'deki elbise, şekil, heyet, sûret, zâhir
ve kılık gibi manaları ile Arapça'da her
halde kullanılmış değildir.
Muhtelic olsa eğer
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
Bir yerin eyle nazar
Bunda kıl ahkâmı yâd
Şübhesiz it i'timâd
Kim damar oynar neden
Hak'dır anı depreten
Anla işârâtını
Bekle beşârâtını
Eğer bir yerin seğrirse, bak.
Bu konuda söylediklerimizi hatırla ve hiç tereddütsüz bunlara güven.
Çünkü bir damar titremişse, onu titreten Allah'tır.
Bu vesile ile işaret ettiklerini anla, gelecekleri bekle.
Zamâne halkını anla, sen mağrur olma. Gönülde dostu bulup, her nazardan kendini gizle.
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
Ne lutfu var, kalp aynası mühürlenmişlerin? Bırak gaflet ehlini, câhilleri. Sen gönülde huzur bul.
Çünkü insanın âfeti yine insandır, bu insanları unut. İnsanların Rabb'i ile gönlün yakınlık bulup, mesrûr olsun.
Şu halde, insan cinsinin âlemin efendisi ve üstünü olduğunu Allah teâlâ âleme duyurmuştur.
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
Muîn olan Allah bu mânâyı delil ve burhân kılıp buyurdu ki: İnsan iki cihanın da özüdür.
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
Bin defa sana söyledim muhakkak şu sözü: "Kendi kıymetini bil! Ey yaratılmışların özü!"
İrfân yolunun kaynağı bilinse, hayat kaynağı bulunur. Zaten âb-ı hayatı bulan irfân yolunu tutmuş olur.
Nitekim bir kimsenin karakteri hakkında
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
varacağımız yargılarda çoğu kere o kişinin
beden ve yüz yapısı önemli rol oynamaktadır.
Kim ki Sevgiliye yakın olmak isterse;
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
Gönülde mâsivâya yer vermesin.
"Böyle kıyafetli ten
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
Olsa güzeldir o zen
Böyle kadın húb olur
Hulkı da mahbûb olur”
Seyrek, siyah sakal, sahibinin zekî olduğuna delildir.
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı
Sıkça Sorulan Sorular
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı) kimin eseridir?
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), Erzurumlu İbrahim Hakkı tarafından yazılmıştır.
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı) kaç sayfadır?
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı), 85 sayfadır (Erkam Yayınları baskısı).
Kıyâfetname (İnsan Tanıma Sanatı)'ın en ünlü sözü nedir?
“Gel ay Hakkı, halkı unut. Bu benliğinden geç, kendini toprak eyle. Hakk'ın nazargâhı olan kalbini, mâsivâdan temizle. Ondan Hakk'ın "enîsü'l-kulûb" (kalplerin dostu) olduğunu idrak eyle. Hakk'ın muhabbetiyle fizik kurallarını paramparça eyle.”