Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali'nin en bilinen eserlerinden biridir. Semerkand Yayıncılık baskısıyla 222 sayfadır. Bu derlemede Esma-i Hüsna Şerhi'den en çok paylaşılan satırlar sizi bekliyor.
Esma-i Hüsna Şerhi'den En Beğenilen Alıntılar
"Bütün dikkat ve gayretimle tasavvuf yolunu incelemeye başladım.
📖 Sayfa 19 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Anladım ki tasavvuf yolu, ilim ve amelle tam olur."
ÂLLAH (c.c) esmâsı
📖 Sayfa 58 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Kulun kalbini Allah'ın sevgisi ile doldurması, başkasını görmemesi, başkasına bakmaması, umut bağlamaması ve korkmamasıdır.
Bu isimden anlaşıldı ki Allah Teala varlığı kendinden olan zattır. Onun dışındaki her şey fanidir ve yok olacaktır. Ancak onun için olan istisnadır.
"Şüphesiz Allah'ın doksan dokuz ismi vardır. Yüzden bir eksiktir. Bu isimleri ezberleyen (ve gereğine göre amel eden) cennete girer."
📖 Sayfa 9 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
(Buhârî; hadis no: 2736. Müslim; hadis no: 2677).
Kulun Allah'ın [azze ve celle] nimetlerine karşı yapabileceği en güzel şükür, verdiği nimetleri O'na karşı günahta kullanmayıp itaatinde kullanmasıdır.
📖 Sayfa 122 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"Allah Teâlâ'yı hakkıyla tanıyor muyum"
📖 Sayfa 11 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Bu isim, Allah Teâlâ'nın doksan dokuz ismi arasında en yüce ismidir. Çünkü bir istisna olmadan tüm uluhiyyet sıfatlarını bulunduran zata delalet etmektedir. Diğer isimler ise tek olarak ele alındıklarında; ilim, kudret, fiil vb. manalar gibi tek olan manaları ifade ederler. Bununla beraber "Allah" ismi, ne gerçek anlamda ne de mecaz anlamda başkasına kullanılmadığından dolayı en özel isimdir. Diğer isimler ise başkalarına kullanılabilmektedir. Örneğin; Kâdir, Alim, Rahim gibi isimler böyledir. Zikredilen iki açıklamaya binaen de, "Allah" ismi bu isimlerin en yücesi olmaktadır.
📖 Sayfa 58 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"Gazâli, derin bir denizdir."
📖 Sayfa 21 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Allah Teâlâ eşyaları bir nizama koyması itibariyle Hakem, yoktan var etme itibariyle Kerim, bir tertibe koyması ve yaratması ile Adl ve şefkat incelikleriyle yaratması itibariyle Latîf'tir.
📖 Sayfa 116 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Allah Teâlâ, gizli haberlerin kendisine kapalı kalmadığı zattır. Dolayısıyla mülk ve melekût âleminde gerçekleşen, hareket eden veya sakin duran her şeyi ve muzdarip veya mutmain olan nefisleri bilir. el-Habír ism-i şerifi, el-Alim ismiyle aynı manadadır. Fakat ilim kavramı gizli olan şeylere nisbet edilince haber, sahibi ise habír diye isimlendirilir.
📖 Sayfa 117 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Ufak bir oyuncağın bile kendiliğinden meydana gelmediğinden emin olan insanın, canlı ve cansız tüm varlıkların kendiliğinden meydana geldiğini düşünmesi akıldan sapmanın yanı sıra mizahí bir duruma dûçar olmaktır.
📖 Sayfa 9 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Allah Teâlâ azıkları yaratıp, bunları bedene yiyecek olarak, kalplere ise marifet ve hikmet olarak ulaştırandır. el-Mukît ism-i şerifi bu itibarla er-Rezzâk ismi ile aynı manaya gelir. Fakat er-Rezzâk ismi daha genel bir anlam taşır. Çünkü rızık gıda vermeyi kapsadığı gibi gıda dışındaki hususları da kapsar. Gıda ise sadece bedenlerin yaşamaya devam etmesi için gereklidir.
📖 Sayfa 133 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Bir insanın varlığı uzun müddet sürünce yaşı büyük anlamında kebír diye nitelenir. Bununla bekâsının/varlığının uzun olduğu söylenmek istenir. Fakat kendisine azîm/büyük kelimesi kullanılmaz. O halde (tercümede aynı manaları ifade etse de) kebír kelimesinin kullanıldığı yerlerde azîm kelimesi kullanılmaz.
📖 Sayfa 127 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Muhal olan bir şeyi tasdik etmek için ! , .
📖 Sayfa 198 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
el-Kebír ismi zât-ı ilâhînin kemaliyetini ifade ederken, el-Celil ismi O'nun sıfatlarının kemaliyetini ifade eder. el-Azím ism-i şerifi ise hem zat hem de sıfatların kemaliyetini ifade eder. Ancak bu durum basiretle idrak edilebilir. Bu da kemaliyetin basireti kuşatmasıyla gerçekleşebilir. Basiret ise O'nun kemaliyetini kuşatamaz.
📖 Sayfa 137 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Rivayet edilen bir hadis-i kudsîde
Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
şöyle buyurulmuştur:
“Rahmetim, gazabımı geçti.”
"İnsanlara karşı teşekkürde bulunmayan kimse, Allah'a da şükretmez."
📖 Sayfa 122 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"Allah'ı hakkıyla tanıyanın dili lâl olur."
📖 Sayfa 24 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Kalbindeki incelikten ve hassasiyetten dolayı merhamet eden bir zat, yapacağı merhametle kalbindeki üzüntüyü ve eylemi gidermek ister.
📖 Sayfa 62 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Dolayısıyla önce kendisine bakmış ve kendi nefsi için bir gayeyi öncelemiştir. Bu da rahmetin manasındaki kemaliyette noksanlık oluşturur.
Çünkü rahmetin kemaliyeti, rahmet edenin kendindeki acıdan kurtulmak için merhamet etmesiyle değil; bilakis ihtiyaç sahibine ihtiyaç sahibi olarak bakmasıyla olur.
"Şüphesiz ki,bir kavim kendi durumunu degistirmedikce Allah onların durumunu değiştirmez"(Rad13/11)
📖 Sayfa 82 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
bir şey ile şeyi birbirinden ayırt edemeyen kimse, muhatap alınmaktan daha ve başbaşa bırakılmalıdır.
📖 Sayfa 201 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"Her şey takdir edilmiştir, üzüntü ise gereksizdir."(Müslim,Kader,1)
📖 Sayfa 108 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Bilakis o, insanlığın efendisi Peygamberimiz'in [sallallahu aleyhi vesellem] ifade ettiği şu hakikattir:
📖 Sayfa 48 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
". ."
Resûlullah [sallallahu aleyhi vesellem] bu sözleriyle bildiği fakat kelimelerle ifade edemediği bir şeyleri kastetmiyor. Aksine, "Ben, layık olduğun övgüleri ve senin ilâhlık sıfatlarını hakkıyla bilemem. Onları ancak sen bilirsin" demek istiyor. Bu sebeple Allah Teâlâ'nın zatının hakikati hakkında düşünen kimse, sadece hayret ve şaşkınlık içinde kalacaktır.
Allah Teâlâ hakkındaki marifetin çoğalması ise O'nun isim ve sıfatlarını bilmekle olur.
Varlıktaki her şerrin içinde bir hayır vardır.
Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Şer kaldırılsa kapsadığı hayır da kalkmış olacaktır. Böylelikle de mevcut şerden daha büyük bir şer ortaya çıkmış olur.
Allah Teâlâ'nın celil ve cemîl olduğu ifade edilince, O'nun, cemfl olan her şeyin güzelliğini idrak eden kimse tarafından sevildiği ve kendisine âşık olunduğu bilinir. Bundan dolayı Allah [azze ve celle] mahbubdur/sevilendir. Nasıl ki zâhirî olan güzelliği âmâ olan kişi değil de sadece görebilen kimse idrak ediyorsa bu manayı da (basireti görmeyen kimse değil) sadece ârif kimseler idrak eder.
📖 Sayfa 138 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
İmam Şâfii'nin [rahmetullahi aleyh], usulde "sesteş kelimeler, manalarından birinin özellikle irade edildiğini gösteren bir belirti olmadıkça tüm manalarına hamledilir" dediği rivayet edilir. Eğer bu sözün ondan rivayeti sahih ise de içeriği hakikatten uzaktır. Zira "ayn" kelimesi sözlüğe göre müphem/kapalı bir ifadedir. Bir belirti olmaksızın delalet ettiği manalardan biri irade edilmez.
📖 Sayfa 31 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
O halde bu isimlerin manası birbirine yakın olsa da eş anlamlı değildirler. Sonuç olarak yakın anlamlı lafızlar doksan dokuz isimden olup bunların tamamen eş anlamlı olma ihtimalleri uzaktır. Çünkü isimler mahreçlerine ve harflerine bakılarak kullanılmaz. Bilakis mana ve mefhumlarına bakılarak kullanılırlar. Aslolan hakikat bu olduğundan buna iman edilmesi lazımdır.
📖 Sayfa 30 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
İmam Gazâli'nin [rahmetullahi aleyh] her eseri gerçekten çok değerli bir hazinedir. Az da olsa onun kitaplarına vâkıf olan her kişi onun bir derya olduğunu söyler.
📖 Sayfa 20 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"Kamil olan kimse; bilgisinin nurunun, takvasının nurunu söndürmediği kişidir."
📖 Sayfa 181 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Çünkü Resülullah Efendimiz [sallallahu aleyhi vesellem] şöyle buyurmuştur:
📖 Sayfa 59 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"Şairin söylediği en doğru söz Lebid'in, 'Dikkat et, Allah Teâla'dan başka her şey bâtıldır (fânidir)' sözüdür."
O'nun yoluna davet ederken yumuşak davranmalıdır. İnsanları ahiret saadetine sertlikle, küçük görmekle/düşürmekle veya düşmanlık ya da bağnazlıkla değil yumuşaklıkla çağırmalıdır. Latif olmanın bu husustaki en güzel şekli; salih amel, Allah'ın razı olduğu bir yaşantı ve güzel ahlâk ile insanları hakkı kabul etmeye sevketmektir. Zira bu, insanlar katında süslü cümlelerden daha makbul ve daha latiftir.
📖 Sayfa 116 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
. Eş anlamlı isimlerin ise sadece harfleri değişir. Esmâ-i hüsnânın içerisindeki isimlerin fazileti ise barındırdığı manalarladır. Manası olmayınca geriye sadece lafız kalır. , .
📖 Sayfa 27 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"Bir anlık dahi olsa ölmeden önce Onu (hakkıyla) bilmek isterim
📖 Sayfa 40 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"Allah 'tan korkun.Aranizdaki darginlari baristirin.Şüphesiz Allah Teâlâ ahirette müminlerin arasını ıslah eder."
📖 Sayfa 180 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Hadis-i kudsîde şöyle buyrulmuştur:
Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
“Lâ ilâhe illallah Benim kalemdir.
Benim kaleme giren kimse azabımdan emin olur.”
Bir adam, âlimlerden birine, "Bana nasihatte bulun" dediğinde o, "Dünyada melik ol ki ahirette de melik olasın" dedi. Ona bunun nasıl olacağı sorulunca da, "Dünyada zahid olursan ahirette melik olursun" diye cevapladı. Bu kelâmın manası şudur:
📖 Sayfa 67 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"Dünyevî ihtiyaçlarını ve dünyaya karşı olan şehvetini kes. Zira melik olan, özgürdür ve ihtiyaçlardan müstağnidir."
"Ramazan geldi demeyin.Cunku ramazan Allah Teâlâ nin isimlerinden bir isimdir.. Ramazan ayı geldi deyin"(Beyhakî,es-Sunenul-Kubra 4/339)
📖 Sayfa 208 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Cuneydi Bağdadi nin de dediği gibi"Allah'ı (celle celâluhu) hakkıyla ancak Allah bilir"
📖 Sayfa 39 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"İnsan için ancak çalıştığı vardır. Şüphesiz onun çalışması ileride görülecektir".
📖 Sayfa 102 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"Allah'a yakın olan kulları geçmek istiyorsan; sana gelmeyene git, sana ihsanda bulunmayana ihsanda bulun ve sana zulmedeni affet."
Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Kulun el-Afüv isminden alacağı nasip açıktır.Bu da kendisine zulüm yapan kimselere hakkını helal etmesidir
📖 Sayfa 175 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"Dünyaya karşı zühdünün karşılığını nefsini rahatlatarak peşin olarak almış oldun.Beni zikrederek şeref buldun.Peki benim için velilerimden birini dost edindin mi,yahut dusmanlarima düşmanlık yaptın mı?"
📖 Sayfa 97 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Allah Teâlâ, takdir etmesine nazaran el-Hâlik, yoktan var etmesine nazaran el-Bâri' ve yarattıklarını en güzel sûrette var etmesine nazaran da el-Musavvir'dir.
📖 Sayfa 79 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Allah ismi,ne gerçek anlamda ne mecaz anlamda başkasına kullanilamadigindan dolayı en özel isimdir.
📖 Sayfa 58 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
O halde Allah'ın [azze ve celle] gazabı şerri irade etmesidir ki zaten şer de O'nun iradesiyledir. Rahmeti ise hayrı irade etmesidir ki hayır da O'nun iradesiyledir. Ancak hayrı, hayır için irade etmişken, şerri şer için değil, içinde bulunan hayır için irade etmiştir. O halde hayır asıl bir gaye olarak takdir edilmiştir.
📖 Sayfa 64 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Kulun er-Rahîm isminden payı, gücü nisbetinde ihtiyaç sahi- binin ihtiyacını gidermesidir. Sıkıntılı anlarında kendilerine yardımcı olabilmiş olsun diye, yakınında ve yaşadığı yerde bulunan her fakir kimsenin fakirliğini gidermeli ve onunla ilgilenmelidir. Bunu malıyla veya makamıyla ya da başkalarına karşı onun için aracılıkla yapmalıdır. Bunlara gücü yetmezse dua ile ona yardımcı olmalıdır. Durumundan dolayı hüzünlü olmalıdır. Bunları ihtiyaç sahibine karşı şefkatinden yapmalıdır. Hatta kendisini muhtaç olan kişinin sıkıntı ve ihtiyacında pay sahibi hissetmelidir.
📖 Sayfa 62 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Arkadaşları arasında en iyi talebe oldu. Fıkıh, kelâm vb. alanlarda ciddi bir seviyeye sahip olunca daha üstadı hayattayken ders vermeye başladı. Bu sırada telif yapmaya başladı ve yazdığı değerli eseri el-Menhül kitabını üstadına gösterdi. O da meşhur olan şu cümlesini o gün söyledi:
📖 Sayfa 16 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
". …"
Üstadı İmâmü'l-Haremeyn el-Cüveyní [rahmetullahi aleyh], talebesi ile iftihar eder ve onu niteleme sadedinde şu ifadeyi kullanırdı:
"Gazâlî, derin bir denizdir."
"Aklın muhal gördüğü bir şey ile uzak kalıp bilemediği şeyi birbirinden ayırt edemeyen kimse, muhatap alınmaktan daha değersizdir ve cehaletiyle başbaşa bırakılmalıdır. "
📖 Sayfa 201 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"Niyeti midesine giren şey olan kimsenin kıymeti de ondan çıkan kadar olur."
📖 Sayfa 69 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"İnsanın Allah Teâlâ'yı hakiki anlamda idrak etmekten aciz olduğunu idrak etmesi, idrakin ta kendisidir."
📖 Sayfa 48 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
| Hz. Ebubekir
Cehalet en büyük ölümdür. İlim ise en şerefli diriliştir.
📖 Sayfa 152 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Evet, bu ism-i şeriften kulun payına düşen, kulun kendisindeki güç ve irade ile sadece Allah Teâlâ'nın kendisine kâfi geldiğini bilmesidir. Bu da kulun cenneti istememesi, korunmak için kalbinin cehennemle meşgul olmaması ve sadece Allah Teâlâ'yı istemesiyle olur. Hatta tüm cehdiyle sadece Allah Teâlâ'ya yönelmelidir. Kul Allah Teâlâ'nın kemaliyet sıfatlarına vâkıf olunca, "O, bana kâfidir. O'ndan başkasını istemiyorum. O'ndan başkasını kaybetmiş olmaya ve olmamaya da bakmam" der.
📖 Sayfa 136 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Tabakat müelliflerinin ifade ettiği gibi meseleleri açıklamada, zihinlere yakın bir şekilde izah etmede, zekâda ve konuları incelikle tahkik etme hususlarında bir âlimdir. Bu nedenle ilim ehli onu "müceddid", "hüccetülislâm", "şeyhülislâm" ya da "âlimüevhad" gibi vasıflarla niteler.
📖 Sayfa 15 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Alimlerin ittifakıyla hicrî beşinci asrın müceddidi olarak sayılır.
Babalarından kendilerine kalan şeyler bittiğinde onlarla ilgilenen kişi, "Medreseye gitmenizi tavsiye ediyorum, sizler ilim talebinde bulunabilirsiniz" dedi ve onlar da medreseye gittiler. Nakledildiğine göre İmam Gazâlî [rahmetullahi aleyh], bu hadise için daha sonra şöyle demiştir:
📖 Sayfa 16 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"Medreseye gidip fıkıh ilmini tahsil ediyorduk fakat azık temin etmek dışında bir gayemiz yoktu. Yani sırf bunun için okuyorduk. Ancak ilim buna müsaade etmedi ve bizi onu sadece Allah rızası için tahsil etmeye sevketti."
Allah Teâlâ; az itaate karşı çok sevap, sayılı günde yapılan amele karşılık ahirette sayısız nimet verendir. Bir kimse güzel bir işe karşı katlarca fazlasını verdiğinde, kendisi için o iyiliğe fazlasıyla karşılık veren manasında şâkir kişi denilir. Güzel bir iş yapana övgüde bulunan kişiye de teşekkür eden anlamında yine şâkir denilir. Karşılığın fazlasıyla verilmesine bakıldığında mutlak anlamda eş-Şekûr sadece Allah Teâlâ olur. Çünkü karşılığı fazlasıyla verişi adetsiz ve sınırsızdır. Zira cennet nimetleri sınırsızdır/hep olacaktır.
📖 Sayfa 120 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Medreseye gidip fıkıh ilmini tahsil ediyorduk fakat azık temin etmek dışında bir gayemiz yoktu. Yani sırf bunun için okuyorduk. Ancak ilim buna müsaade etmedi ve bizi onu sadece Allah rızası için tahsil etmeye sevketti."
Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Kulun elde ettiği ilimden dolayı şeref bulması, ilim vasfının Allah'ın [azze ve celle) sıfatlarından biri olmasından dolayıdır.
📖 Sayfa 94 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"İnsanın Allah Teala'yı (hakiki anlamda) idrak etmekten aciz olduğunu idrak etmesi, idrakin ta kendisidir."
📖 Sayfa 48 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
(Hz Ebubekir (r.a))
Bu isim, Allah Teâlâ'nın doksan dokuz ismi arasında en yüce ismidir. Çünkü bir istisna olmadan tüm ulûhiyyet sıfatlarını bulunduran zata delalet etmektedir.
📖 Sayfa 58 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
"Allah" ismi, ne gerçek anlamda ne de mecaz anlamda başkasına kullanılmadığından dolayı en özel isimdir.
Allah Teâlâ ile ilgili hususlara, insanların bildiği şeyler üzerinden misal verip anlatmak zordur. Ancak verilen misallerden murat edilen tembihtir. Bundan dolayı misalden ziyade gayeyi düşün. Allah Teâlâ'yı bir şeye benzetmekten de sakın.
📖 Sayfa 106 · Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali
Sıkça Sorulan Sorular
Esma-i Hüsna Şerhi kimin eseridir?
Esma-i Hüsna Şerhi, İmam Gazali tarafından yazılmıştır.
Esma-i Hüsna Şerhi kaç sayfadır?
Esma-i Hüsna Şerhi, 222 sayfadır (Semerkand Yayıncılık baskısı).
Esma-i Hüsna Şerhi'nin en ünlü sözü nedir?
“"Bütün dikkat ve gayretimle tasavvuf yolunu incelemeye başladım. Anladım ki tasavvuf yolu, ilim ve amelle tam olur."”