ENSEFALOMİYELİT a (fr. encephalomyelite). Büyük Larousse 1. Beyin ve omuriliğin irinsiz iltihabı. (Bu bakımdan, yalnız beyin ilti...
ENSEFALOMİYELİT a (fr. encephalomyelite).
Büyük Larousse
1. Beyin ve omuriliğin irinsiz iltihabı. (Bu bakımdan, yalnız beyin iltihabı anlamına gelen ansefalitten ayrılır.)
—2. Akut yaygın ensefalomeyelit, birdenbire başlayan ve özellikle çocuklarda herhangi bir enfeksiyondan sonra ortaya çıkan ansefalomiyeiit. (Bk. ansikl. böl.) ||Paraneoplazik ensefalomiyelit, özellikle limbik kodeksi, insula kodeksini, beyin sapını, omuriliği ve omurilik ganglionlarını saran ve en çok kanserli erişkinlerde odaya çıkarak birkaç ay içinde ölümle sonuçlanan yarı akut polyoansefalit.
-ANSİKL.Nörol Akut yaygın ensefalomiyelit'in belirtileri omuriliği, beyin sapını ya da beyin yarımkürelerini saran lezyonların yaygınlığına göre değişir. Hastalık ya ölümle ya da önemli sekellerle sonuçlanır. Anatomik lezyonlar, yaygın miyelinsizleşme ve toplardamar çevresinde lenfosit birikimi şeklindedir. Bazı uzmanlar, bu hastalığı enfeksiyon sonrası toplardamar çevresi ansefalitiyle bir tutarlar, bazılarıysa akut plakalar halindeki sklerozlara yakın sayarlar. Paraneoplazik ansefalomiyelit'te.lezyonun bulunduğu bölgeye göre, klinik olarak beyin, beyincik, beyin sapı ya da omurilik bulguları ilk planda odaya çıkar. Ama hepsinde görülen anatomik değişiklikler aynıdır: nöronların seyrekleşmesiyle belirgin polyoansefalomiyelit. Ayrıca buna nörofaji (nöronların makrofajlarca yutulması), astrositlerle mikrogliaların çoğalması ve özellikle damarların çevresinde tek çekirdekli kan hücrelerinin sızmasıyla oluşan iltihaplı düğümler eşlik eder.
Büyük Larousse
—2. Akut yaygın ensefalomeyelit, birdenbire başlayan ve özellikle çocuklarda herhangi bir enfeksiyondan sonra ortaya çıkan ansefalomiyeiit. (Bk. ansikl. böl.) ||Paraneoplazik ensefalomiyelit, özellikle limbik kodeksi, insula kodeksini, beyin sapını, omuriliği ve omurilik ganglionlarını saran ve en çok kanserli erişkinlerde odaya çıkarak birkaç ay içinde ölümle sonuçlanan yarı akut polyoansefalit.
-ANSİKL.Nörol Akut yaygın ensefalomiyelit'in belirtileri omuriliği, beyin sapını ya da beyin yarımkürelerini saran lezyonların yaygınlığına göre değişir. Hastalık ya ölümle ya da önemli sekellerle sonuçlanır. Anatomik lezyonlar, yaygın miyelinsizleşme ve toplardamar çevresinde lenfosit birikimi şeklindedir. Bazı uzmanlar, bu hastalığı enfeksiyon sonrası toplardamar çevresi ansefalitiyle bir tutarlar, bazılarıysa akut plakalar halindeki sklerozlara yakın sayarlar. Paraneoplazik ansefalomiyelit'te.lezyonun bulunduğu bölgeye göre, klinik olarak beyin, beyincik, beyin sapı ya da omurilik bulguları ilk planda odaya çıkar. Ama hepsinde görülen anatomik değişiklikler aynıdır: nöronların seyrekleşmesiyle belirgin polyoansefalomiyelit. Ayrıca buna nörofaji (nöronların makrofajlarca yutulması), astrositlerle mikrogliaların çoğalması ve özellikle damarların çevresinde tek çekirdekli kan hücrelerinin sızmasıyla oluşan iltihaplı düğümler eşlik eder.
Akut Apandisit
Akut Bronşit
Akut Pankreatit
Akut dissemine ensefalomiyelit (ADEM)
Akut dissemine ensefalomiyelit (ADEM) nedir?
ADEM beyin ve omuriliğin mikropsuz iltihabi bir hastalığıdır. İsminde yer alan akut kelimesi yeni başlangıçlı olayı anlatmaktadır. ADEM'de bağışıklık sisteminin yanlış çalışması sonucunda beyin ve omurilikte iltihap ve buna bağlı hasar izlenmektedir. Bu hastalık öncesinde bağışıklık sistemi herhangi bir yerdeki enfeksiyon, aşılama veya sebebi belli olmayan birtakım çevresel etmenler tarafından yanlış şekilde uyarılır. Bunun sonucunda bağışıklık sistemi hücreleri beyin ve omurilikte hasar oluşturur. ADEM'i tetikleyen olay bir enfeksiyon ise tipik olarak olaydan 1-2 hafta sonra nörolojik bulgular ortaya çıkmaktadır. Bu süre en fazla bir aydır. Hastalığı tetikleyen bir aşı ise süre 3 aya kadar uzayabilir. Çocuklarda izlenen ADEM'in öncesinde hastaların %50-70'inde hastalık öncesinde ateşli bir hastalık olduğu öyküsü alınmaktadır.
ADEM kimlerde daha sık olarak izlenir?
ADEM çocuklarda daha sıktır ancak her yaşta ortaya çıkabilir.
ADEM tekrar eder mi?
ADEM tanım olarak tek atak şeklinde seyreden bir hastalık olmakla birlikte hastaların %20'sinde ataklar tekrarlayabilir. Bu tip hastaların ADEM'mi yoksa aslında multipl sklerozun bir türü mü olduğu halen tartışmalı bir konudur.
ADEM'in belirtileri nedir?
ADEM'de iltihaplı hasarın oluştuğu bölgeye göre değişik yakınmalar ortaya çıkmaktadır. Hastalarda nörolojik bulgular bir hafta içinde belirginlik kazanır. Başlangıç döneminde hastalarda sıklıkla bilinç durum değişikliği, ateş, başağrısı, kafa karışıklığı, uyuşmalar, çift görme, görme netliğinin bozulması, dengesizlik ve güç kaybı izlenebilmektedir. Hastalığın ileri dönemlerinde özellikle tedavisiz kalan hastalar iletişim kurulamaz hale gelebilir.
ADEM tanısı nasıl konmaktadır?
ADEM tanısındaki en önemli inceleme ilaçlı beyin MR'ıdır. MR'da beyin ve omuriliğin değişik bölgelerinde aynı zamanda ortaya çıkmış olan hasar izlenir. MR'ı takiben hastalara bel suyu incelemesinin de yapılması gereklidir. Bu inceleme beyinde izlenen hastalığın mikropsuz bir iltihap olduğunun ortaya konması açısından önemlidir.
ADEM MS'e dönüşür mü?
ADEM aslında MS'e dönüşmez. Gerçekte birbirinde tamamen farklı hastalıklardır. Ancak MS bazen ADEM benzeri bulgularla ortaya çıkabilir. Bu tip hastalarda ilerleyen yıllarda beyin MR'ında yeni lezyonlar izlenir ve hastalar MS hastalığının tanısında çok önemli bir yer tutan yeni ataklar geçirir.
ADEM'in tedavisi nasıl yapılmaktadır?
ADEM'in tedavisi artmış ve yanlış çalışan bağışıklık sistemini baskılama üzerine kuruludur. Bu amaçla öncelikle damardan yüksek doz kortizon tedavisi verilir. Bu tedaviden yanıt alınamayan hastalarda kan değişim (plazmaferez) ve IVIG (intravenöz immunglobulin) tedavisi de uygulanabilir. Tek atak şeklinde seyren ADEM hastalarında MS'de olduğu gibi uzun süreli koruyucu tedavi verilmesine gerek yoktur. Atakların tekrarlaması durumunda siklofosfamid ya da mitoksontron gibi kemoterapi ilaçlarının verilmesi gerekebilir.
ADEM nasıl seyreder?
ADEM hastalarının %70-90'ı iyi şekilde sonuçlanmakla birlikte hastaların %5'i hastalık seyrinde kaybedilebilir. Eski yıllarda tedavi ve yoğun bakım imkanlarının kısıtlı olması nedeni ile kötü seyirli bir hastalık olarak korkulan bir hastalık olan ADEM'de günümüzde hastaların çoğu eski yaşamlarına dönebilmektedir. İyileşme süreci sıklıkla 1-6 ay arasında olmaktadır.
ADEM beyin ve omuriliğin mikropsuz iltihabi bir hastalığıdır. İsminde yer alan akut kelimesi yeni başlangıçlı olayı anlatmaktadır. ADEM'de bağışıklık sisteminin yanlış çalışması sonucunda beyin ve omurilikte iltihap ve buna bağlı hasar izlenmektedir. Bu hastalık öncesinde bağışıklık sistemi herhangi bir yerdeki enfeksiyon, aşılama veya sebebi belli olmayan birtakım çevresel etmenler tarafından yanlış şekilde uyarılır. Bunun sonucunda bağışıklık sistemi hücreleri beyin ve omurilikte hasar oluşturur. ADEM'i tetikleyen olay bir enfeksiyon ise tipik olarak olaydan 1-2 hafta sonra nörolojik bulgular ortaya çıkmaktadır. Bu süre en fazla bir aydır. Hastalığı tetikleyen bir aşı ise süre 3 aya kadar uzayabilir. Çocuklarda izlenen ADEM'in öncesinde hastaların %50-70'inde hastalık öncesinde ateşli bir hastalık olduğu öyküsü alınmaktadır.
ADEM kimlerde daha sık olarak izlenir?
ADEM çocuklarda daha sıktır ancak her yaşta ortaya çıkabilir.
ADEM tekrar eder mi?
ADEM tanım olarak tek atak şeklinde seyreden bir hastalık olmakla birlikte hastaların %20'sinde ataklar tekrarlayabilir. Bu tip hastaların ADEM'mi yoksa aslında multipl sklerozun bir türü mü olduğu halen tartışmalı bir konudur.
ADEM'in belirtileri nedir?
ADEM'de iltihaplı hasarın oluştuğu bölgeye göre değişik yakınmalar ortaya çıkmaktadır. Hastalarda nörolojik bulgular bir hafta içinde belirginlik kazanır. Başlangıç döneminde hastalarda sıklıkla bilinç durum değişikliği, ateş, başağrısı, kafa karışıklığı, uyuşmalar, çift görme, görme netliğinin bozulması, dengesizlik ve güç kaybı izlenebilmektedir. Hastalığın ileri dönemlerinde özellikle tedavisiz kalan hastalar iletişim kurulamaz hale gelebilir.
ADEM tanısı nasıl konmaktadır?
ADEM tanısındaki en önemli inceleme ilaçlı beyin MR'ıdır. MR'da beyin ve omuriliğin değişik bölgelerinde aynı zamanda ortaya çıkmış olan hasar izlenir. MR'ı takiben hastalara bel suyu incelemesinin de yapılması gereklidir. Bu inceleme beyinde izlenen hastalığın mikropsuz bir iltihap olduğunun ortaya konması açısından önemlidir.
ADEM MS'e dönüşür mü?
ADEM aslında MS'e dönüşmez. Gerçekte birbirinde tamamen farklı hastalıklardır. Ancak MS bazen ADEM benzeri bulgularla ortaya çıkabilir. Bu tip hastalarda ilerleyen yıllarda beyin MR'ında yeni lezyonlar izlenir ve hastalar MS hastalığının tanısında çok önemli bir yer tutan yeni ataklar geçirir.
ADEM'in tedavisi nasıl yapılmaktadır?
ADEM'in tedavisi artmış ve yanlış çalışan bağışıklık sistemini baskılama üzerine kuruludur. Bu amaçla öncelikle damardan yüksek doz kortizon tedavisi verilir. Bu tedaviden yanıt alınamayan hastalarda kan değişim (plazmaferez) ve IVIG (intravenöz immunglobulin) tedavisi de uygulanabilir. Tek atak şeklinde seyren ADEM hastalarında MS'de olduğu gibi uzun süreli koruyucu tedavi verilmesine gerek yoktur. Atakların tekrarlaması durumunda siklofosfamid ya da mitoksontron gibi kemoterapi ilaçlarının verilmesi gerekebilir.
ADEM nasıl seyreder?
ADEM hastalarının %70-90'ı iyi şekilde sonuçlanmakla birlikte hastaların %5'i hastalık seyrinde kaybedilebilir. Eski yıllarda tedavi ve yoğun bakım imkanlarının kısıtlı olması nedeni ile kötü seyirli bir hastalık olarak korkulan bir hastalık olan ADEM'de günümüzde hastaların çoğu eski yaşamlarına dönebilmektedir. İyileşme süreci sıklıkla 1-6 ay arasında olmaktadır.
Kaynak:msxlabs.org
YORUMLAR