Anneye niçin anne deniliyor ? Anne Sözcüğünün Kökeni üzerine İsmet Akıllı Eyüboğlu'nun etimoloji sözlüğüne bakılırsa Anne/Ana...
Anneye niçin anne deniliyor ?
Anne Sözcüğünün Kökeni üzerine
İsmet Akıllı Eyüboğlu'nun etimoloji sözlüğüne bakılırsa Anne/Ana sözcüğü Hititçe Annas'dan gelmekte. Çünkü Türkçede sözcüğün kökünün aslı doğurucu olmadığı benzer biçimde eril de. Eski Türkçe'de an kökünden türetilmiş Anuk, Angış, Andarıman, Anbazuk vb. sözcükler adam isimleri. Buna karşılık Hititçe'de ki An ile başlamış olan sözcüklerde doğurucu bir özellik var. Hitit dilinin saf bir dil olmadığı da göz önünde bulundurulursa bu sözcüğün Hitit Diline Anadolu kavimlerinden geçmiş olduğu kuvvetle muhtemeldir, diyor Eyüboğlu. Anadolu'da an köküyle başlamış olan bir sürü sözcük doğurma, dişilk, üreticilik benzer biçimde anlamlar taşıdığını söylüyor. Örnek olarak da Annitalvatar (çocuk doğurma gücü), Anniyatar (analık), Annavalans (üvey anne) ve bugün de yaşayan Annaç (karşı/yamaç ki bu sözcüğü bizzat Bolu-Mudurnu'da keşfetmiştim) ve Anaç (doğurgan), sözcüklerini veriyor.
Garp dillerindeki doğurucu öz taşıyan sözckülerse Ma ile başlar diyor İsmet Akıllı Eyüboğlu. Sanskritçe:Mâtâr, Farsça:Mâder, Latince:Mater, Almanca:Muoter, İtalyanca: Madre benzer biçimde...
Sevan Nişanyan Anne sözcüğünün 20. yy'dan itibaren yazılmaya başlandığını söylüyor. Şemsettin Sami'ye göreyse 14. yy'dan bu yana kullanılıyor imiş ve Âne şeklinde söylenişi istanbul şivesi imiş.
Şimdilik bu kadarı kafi...
Ben bu bilgilerin haricinde bir kurgu yaparak anadoludaki Anne sözcüğünün aslen bir yansıma ses bulunduğunu değerlendirdim.
Zira günlerdir bebeklerin ağlamalarını dinliyorum ve şu sesleri işitiyorum:
- Hınngaaa
- Ingaaa
- Gaaa
- Angaaa
- Annaaa
Şuraya ulaşmak isterim, anne sözcüğü bebeğin yardım isteğinin, çığlığının yansımasıdır. Her anne deyişimizde, örtülü bir yardım ihtiyacı yaşıyor ve bu şekilde bir bağıntı kuruyor olabiliriz.
Atom kelimesi nereden gelmektedir?
Meslek kelimesi nereden gelmektedir?
Mukebele kelimesi nereden gelmektedir?
Bu ileti 'en iyi çözüm' seçilmiştir.
Anne Sözcüğünün Kökeni üzerine
İsmet Akıllı Eyüboğlu'nun etimoloji sözlüğüne bakılırsa Anne/Ana sözcüğü Hititçe Annas'dan gelmekte. Çünkü Türkçede sözcüğün kökünün aslı doğurucu olmadığı benzer biçimde eril de. Eski Türkçe'de an kökünden türetilmiş Anuk, Angış, Andarıman, Anbazuk vb. sözcükler adam isimleri. Buna karşılık Hititçe'de ki An ile başlamış olan sözcüklerde doğurucu bir özellik var. Hitit dilinin saf bir dil olmadığı da göz önünde bulundurulursa bu sözcüğün Hitit Diline Anadolu kavimlerinden geçmiş olduğu kuvvetle muhtemeldir, diyor Eyüboğlu. Anadolu'da an köküyle başlamış olan bir sürü sözcük doğurma, dişilk, üreticilik benzer biçimde anlamlar taşıdığını söylüyor. Örnek olarak da Annitalvatar (çocuk doğurma gücü), Anniyatar (analık), Annavalans (üvey anne) ve bugün de yaşayan Annaç (karşı/yamaç ki bu sözcüğü bizzat Bolu-Mudurnu'da keşfetmiştim) ve Anaç (doğurgan), sözcüklerini veriyor.
Garp dillerindeki doğurucu öz taşıyan sözckülerse Ma ile başlar diyor İsmet Akıllı Eyüboğlu. Sanskritçe:Mâtâr, Farsça:Mâder, Latince:Mater, Almanca:Muoter, İtalyanca: Madre benzer biçimde...
Sevan Nişanyan Anne sözcüğünün 20. yy'dan itibaren yazılmaya başlandığını söylüyor. Şemsettin Sami'ye göreyse 14. yy'dan bu yana kullanılıyor imiş ve Âne şeklinde söylenişi istanbul şivesi imiş.
Şimdilik bu kadarı kafi...
Ben bu bilgilerin haricinde bir kurgu yaparak anadoludaki Anne sözcüğünün aslen bir yansıma ses bulunduğunu değerlendirdim.
Zira günlerdir bebeklerin ağlamalarını dinliyorum ve şu sesleri işitiyorum:
- Hınngaaa
- Ingaaa
- Gaaa
- Angaaa
- Annaaa
Şuraya ulaşmak isterim, anne sözcüğü bebeğin yardım isteğinin, çığlığının yansımasıdır. Her anne deyişimizde, örtülü bir yardım ihtiyacı yaşıyor ve bu şekilde bir bağıntı kuruyor olabiliriz.
Anne kelimesi yüksek olasılık uzak bir türk dili çuvaşçadan gelmekte. Çuvaşlarla ( ya da onların akrabağları hazar türkleri ile ) etkileşimimiz büyük selçuklunun derhal öncesine dayanıyor. Oğuzlar hazar devletinin içinde hazar denizinin doğusunda yaşıyorlarmış. Anne kelimesi çuvaşçada da anne diye söylenir. Aslolan garip olan babayada Atte (ata) demeleridir.
Atom kelimesi nereden gelmektedir?
Meslek kelimesi nereden gelmektedir?
Mukebele kelimesi nereden gelmektedir?
YORUMLAR