Türkiye’de dalga ve akıntıların oluşturduğu şekilleri nedir? Bu şekillerin özellikleri, oluşum şekilleri hakkında bilgi. TÜRKİYE’DE DALGA V...
Türkiye’de dalga ve akıntıların oluşturduğu şekilleri nedir? Bu şekillerin özellikleri, oluşum şekilleri hakkında bilgi.
Kıyılarımızdaki başlıca aşınım şekilleri falez (yalıyar)lerdir. Dağların kıyıdan itibaren derhal yükseldiği kıyılarımızda falezler daha çoktur.
a. Bilhassa Dogu ve Batı Karadeniz kıyılarında yüksekliği 100 m’yi aşan falezlere çoğunlukla rastlanır.
b. Marmara (bilhassa Istanbul-Tekirdağ arası),
c. Ege (yarımadaların kenarlarında),
d. Akdeniz (daha çok Köyceğiz-Kemer içinde),
e. Antalya çevresinde) kıyılarında falezler pek çoktur.
Kıyıda düzlüklerin uzandığı yerlerde daha çok birikinti şekilleri görülür. Kıyıdaki birikinti şekillerinin başlangıcında kumsallar (plajlar) gelmektedir. Tüm kıyılarımızda bilhassa deltalar süresince kumsallar oluşmuştur.
Ek olarak koy ve körfezlerle, dalga biriktirmesine uygun alanlarda plajlı kıyılar ve kumullar meydana gelmiştir.
Büyük ve Minik Çekmece gölleri birer lagündür. Çukurova, Bafra ve Çarşamba deltaları üstünde bu türden- birçok göl bulunmaktadır.
Kapıdağ yarımadası bir tombolo örneğidir. Ek olarak Boztepe hacminin, dalga biriktirmesi sonucu ortaya çıkan bir kordonla Sinop kentinin bulunmuş olduğu alana bağlanmasıyla da bir tombolo oluşmuştur.
Kıyılarımızda haliçlere rastlanmaz.
Türkiye’deki yerşekillerinin değişik yapıda oluşu sebebiyle çeşitli kıyı tipleri görülür.
1. Akdeniz ve Karadeniz’de kıyıya paralel uzanan dağlar, boyuna kıyı tipi oluşmasına niçin olmuştur.
2. Kıyıya paralel uzanan dağların çökerek deniz altında kalmasıyla Antalya’nın Kaş ilçesi açıklarında Dalmaçya tipi kıyılar meydana gelmiştir.
3. Ege kıyılarında ise kıyıya dik uzanan dağlar enine kıyı tipinin ortaya çıkmasına yol açmıştır.
YORUMLAR