dialektik maddecilik tabiatta ve tarihte belirleyici olan süreçlerin , kendi içlerindeki karşıtlık kanalıyla oluştuğunu ve tüm olayların bu ...
dialektik maddecilik
tabiatta ve tarihte belirleyici olan süreçlerin , kendi içlerindeki karşıtlık kanalıyla oluştuğunu ve tüm olayların bu maddi temelli ilişkilerle açıklanması icap ettiğini korumak için çaba sarfeden felsefe görüşü. tarihsel maddecilik ile beraber marksist dünya ve tarih görüşünü oluşturur. marx ve engels’e gore materyalim, duyularla algılanabilen maddi dünyanın zihin ya da ruhtan bağımsız nesnel bir gerçeklik olarak ele alınmasına dayanır. marx ve engels zihinsel ya da ruhsal süreçlerin varlığını reddetmemişler, ama fikirlerin temelde maddi koşuların ürünleri ve yansımaları bulunduğunu savunmuşlardır. maddeyi zihin ya da ruha bağımlı olarak ele alan , zihin ya da ruhun maddeden bağımsız olarak var olabileceğini korumak için çaba sarfeden tüm kuramları ise, maddeciliğin karşıtı olarak gördükleri idealizm altında toplamışlardır. onlara gore, maddeci ve idealist görüşler felsefenin tarihsel gelişimi süresince uzlaşmaz bir karşıtlık içinde olmuştur. bu yüzden maddecilik ve idealizmi birleştirmeye ya da uzlaştırmaya yönelik tüm çabaların kaçınılmaz olarak kargaşalık ve tutarsızlığa yol açacağını korumak için çaba sarfeden tam bir maddeci yaklaşımı benimsemişlerdir.
marx ve engels kendi diyalektik anlayışlarını büyük seviyede hegel’in görüşlerinden yola çıkarak geliştirmişlerdir. hegel değişme ve gelişmeyi tabiatta ve toplumda somutlaşan mutlak tin’in ya da idea’nın bir dışavurumu olarak görürken, marx ve engels değişimi ve gelişimi maddi dünyanın doğasında mevcud bir özellik olarak görürüler. bu yüzden hegel’in yapmış olduğu benzer biçimde olayların gerçek akışının “diyalektiğin ilkeleriâ€nden çıkarsayamayacağını, ilkelerin olaylardan çıkarılması icap ettiğini savunurlar.
marx ve engels’in bilgi kuramının çıkış noktası, tüm bilgilerin duyular kanalıyla elde edildiği maddeci öncüldür. ama bilgiyi yalnızca verili duyu izlenimlerine dayandıran mekanik görüşün tersine bu kuram, ergonomik çabalama sürecinde toplumsal olarak elde edilmiş insan bilgisinin diyalektik gelişimini vurgular. insanoğlu nesnelere ilişkin detayları yalnızca bu nesnelerle ergonomik etkileşim içinde ve pratiklerine müsavi düşen fikirleri biçimlendirerek edinirler. fikirlerin gerçekliğe uygunluğunun, doğrusu doğruluğunun sınanmasını elde eden tek araç toplumsal pratiktir. bu bilgi kuramı, kendinde şeylerin yaratıcılığından dolayı insanların yalnızca duyumlanabilir görüntüleri bilebileceğini öne devam eden öznel idealizme ve duyular üstü gerçekliğin duyulardan bağımsız saf sezgi ya da fikir ile bilinebileceğini öne devam eden nesnel idealizme yanı seviyede karşı çıkar.
diyalektik maddecilik: tabiat, cemiyet ve şuur olgularını evrensel bir varlık anlayışı içinde bütünler ve bu bütünlüğün aynı çelişme yasasıyla geliştiğini meydana koyar.diyalektik idealizm, gelişme olgusunun genel yasalarının bilimidir, öylesine ki bilimsel gelişme olgusunu tüm öğretiler içinde tek başına temsil eder. her ilim, gerçeğin değişik alanlarındaki gelişmesini ama o alanda geçerli yasalara bağlar, diyalektik maddecilik bizzat gelişme olgusunu genel yasalara bağlar. bu genel yasalar, kurgusal varsayımlar değildir; bizzat tabiatın, toplumun ve işleyişinden çıkarılmış ve onlara uygulanarak denetlenmiş ve doğrulukları saptanmış bilimsel yasalardır. bu yasalar, karşıtların birliği ve savaşı yasası, nicelikten niteliğe ve nitelikten niceliğe geçiş yasası, olumsuzlanmanın olumsuzlanması yasası adlarıyla anılırlar. bu yasalar, evrende mevcud her şeyin bizzat iyi mi devinip geliştiğinin, süreklilikte kesintinin ve karşıtlıkların aniden dönüşümlerle, iyi mi aşıldığının, eskinin yıkılıp yeninin iyi mi oluştuğunun anahtarını verir. diyalektik idealizm, hem bilme ve hem de yapmanın öğretisi olmakla, kuramla kılgının ( teoriyle pratiğin) bağımlılığını da ortaya koymuştur. kuramsız kılgı ve kılgısız kuram olmaz. kılgı kuramla başarıya ulaşmış olabildiği benzer biçimde kuram da kılgıdan yansır.
YORUMLAR