HÛD Suresi Âyet-114 “Gündüzün iki ucunda…namaz kıl.” İnsanın sahip olduğu beş duyu uğraştırıcı özelliğe sahiptir. Kalbi, üzerine varit olan...
HÛD Suresi Âyet-114
“Gündüzün iki ucunda…namaz kıl.” İnsanın sahip olduğu beş duyu uğraştırıcı özelliğe sahiptir. Kalbi, üzerine varit olan cismani heyetlerle uğraştırır, onu rahmani huzurdan çekip alır, nurdan ve huzurdan perdeler, kutsi taraftan çekip alır, pislik madenine yöneltip ünsiyetini yalnızlıkla, berraklığını bulanıklıkla değiştirirler. Bu yüzden beş vakit namaz farz kılınmıştır ki kul, huzur için uygun vakit bulsun ve bu esnada duyuların kapıları kapansın. Ta ki kalbe, onu meşgul edecek bir şey varit olmasın. Kalbin kapısı, yönelme ve niyet aracılığıyla ve de kendisine yetişen nur desteği sayesinde yüce Allah’a doğru açılsın. Himmeti dağınıklıktan kurtulup toplansın, Rabbiyle kurduğu ünsiyet sayesinde yalnızlığı son bulsun; yöneliş birliği ve cem hali gerçekleşsin. Bu anlamda beş vakit namaz, kalbin Allah’a doğru açılan kapılarıdır. Gurura doğru açılan, karanlığın girmesine neden olup kalbin gurur evi haline gelmesini sağlayan diğer beş kapısına karşılık, bu beş kapıdan üzerine nur yansır. Yansıyan bu nur karanlığının izlerini siler, bulanıklığının tozunu silkeler. “İyilikler kötülükleri giderirler.” sözünün anlamı budur.
Hadiste “İki namaz, kişi büyük günahlardan sakındığı sürece, aralarında işlenen günahlara kefaret olurlar.” buyrulmuştur. Gündüzün iki ucunda namaz kılınması emredilmiştir ki, hükmü cemiyet bekasıyla tüm günü kaplasın ve nurani heyet günün başında sair vakitleri bürüsün. Belki huzurun devamından dolayı sürekli namazda “daim salâtta” olanlardan, namazlarını daimi olarak eda edenlerden olurlar. Bu nurun bekası, günün sonunda sair vakitlerde işlenen ayrılıkları, bulanmaları siler, izale eder.
Beslenme işinin idaresi ellerinde olan tabiat kuvvetlerinin egemenliği gece vaktinde devreye girer. Bu kuvvetler nefsi, bedeni ruhani âleminden alıp uykuyla idare etmeye doğru cezp ederler. Kendine has işlevini görmesine mani olurlar. O da gaybi mütalaa etmek. Kutsi âlemi müşahede etmektir. Beslenme araçlarını bedenin imarında kullanmak suretiyle onu meşgul ederler. Letafetini ve tazeliğini giderirler. Üzerini örtülerle örtmek suretiyle berraklığını bulandırırlar. Bu yüzden latif kılınmasına ve uyanıklıkla arındırılmasına, namazla aydınlatılıp taze kılınmasına ihtiyaç duyulur. Bu nedenle yüce Allah şöyle buyurmuştur: “Gecenin de ilk saatlerinde namaz kıl.” Namazı zikredilen vakitlerde kılmak ve kötülükleri iyiliklerle gidermek şeklinde anlatılan bu hususlar, saflık, cem ünsiyeti ve zevk içinde Allah ile beraber huzurda iken halini düşünenler için bir uyarıdır. “Sabırlı ol.” istikamet üzere olma hususunda namazda huzur halinde Allah ile beraberlikte sabret. Başkasına eğilim gösterme. “Çünkü Allah güzel iş yapanların mükâfatını zayi etmez.” Kıyam halinde istikametin haklarını eda etmek, adaleti gözetmek, ibadette tazim şartına riayet edip kıyamı gerçekleştirmek suretiyle Onu müşahede edenlerin ecirlerini zayi etmez.
(Muhyiddin İbn Arabi Tefsir-i Kebir Te’vilat 1.cilt)
YORUMLAR