Amfetaminler

amfetamin, tümüne aniden amfetaminler ismi verilen ve merkez sinir sistemi üstünde çok kuvvetli uyarıcı tesiri olan, bireşim kanalıy...

amfetamin,

tümüne aniden amfetaminler ismi verilen ve merkez sinir sistemi üstünde çok kuvvetli uyarıcı tesiri olan, bireşim kanalıyla üretilmiş bir takım ilacın ilk örneği. Amfetamin üzüntü, hafifçe kokulu, renksiz bir sıvıdır. En fazlaca amfetamin sülfat şeklinde kullanılır; Benzedrine adıyla piyasaya sürülen bu ilaç hafifçe üzüntü ve dili uyuşturan ak bir tozdur. Dexedrine adıyla piyasaya çıkarılmış olan dekstroamfetamin ise, amfetaminin iki optik izomeri içinde en etkili olanıdır. Amfetamin grubundan diğer ilaçlar içinde, metamfetamin ve benzfetamin de sayılabilir.

Amfetamin grubu ilaçlar alkolün, anestezik, narkotik ve hipnotik ilaçların vücut işlevlerini yavaşlatıcı tesirini bir seviyede giderir. Tüm amf etaminler girişkenlik ile özgüven duygusunun ve dikkati yoğunlaştırma kabiliyetinin artması, bitkinlik duygusunun azalmasıyla beraber uykusuzluk, zihinsel canlılık, zindelik, konuşkanlık benzer biçimde derin ruhsal etkisinde bırakır gösterir.


Amfetamin, belli başlı sinirsel çöküntülerin ve bir seviyede bir takım zihin bozukluklarına birlikte rol alan daha ağır çöküntülerin emareye yönelik tedavisinde yarar sağlar. Kronik alkolizmde, hastanın alkolden kaçınmasını sağlamak suretiyle ruhsal telkine destek olan ilaçlardan biridir. Yiyeceklerden ilkin alındığında iştahı büyük seviyede azalttığından, zayıflama kürlerinde rejim kısıtlamalarına ek olarak geniş seviyede kullanılır.


Amfetaminin istenmeyen tesirleri de görülebilir. Ekranda görülen pencereden en sık rastlanılanı çok fazla uyarılmadır; buna huzursuzluk, uykusuzluk, titreme, gerginlik, sinirlilik ve toksik psikoz birlikte rol alır. Bulantı, kusma ve ishal ile beraber karında kasılmalar ortaya çıkabilir. Yüksek dozlar şuur yitimi, dolaşım yetersizliği ve ölüme niçin olabilir. Amfetamin bağımlılığı büyük bölümü kez barbitürat ve alkol bağımlılığıyla beraber görülür.

Amfetaminleri uyuşturucu olarak kullanan insanların amfetaminlerden sağlamak istedikleri şunlardır:

• Damarlardan şırınga edilerek sağlanan uyarılma ve çok fazla luk.
  
• Ağızdan alınarak zihin açıklığı,luk hali,yaratıcı etkinlik artışı ve baskı altından kurtulmadır.
  

Fakat uyarıcı tesir sona erdiğinde ise bu ferahlık yerini kısa sürede ruhsal çöküntüye bırakır.

Tesir sekli ve süresi:

• Amfetamin agizdan alindiginda 1 saatte tesir eder,emareleri 24 saat sürer.
  
• Yoksunluk emareleri 2-4 günde maksimum olur. En ağırbaşlı emaresi depresyondur.
  

Amfetaminin niçin oldugu psikotik bozukluk

• Sizofreniye çok benzer.
  

Amfetaminlerin yan tesirleri şunlardır:

• Kısa zamanda: Dinlenememe,acele konuşma,bulanık görme,kafa dönmesi.
  
• Uzun zamanlarda: Atardamar basıncının artması, kalp atışının hızlanması, bronşların genleşmesi, gözbebeği büyümesi, çok fazla hareketlilik, sık uyarılma, huzursuzluk,uykusuzluk, titreme, terleme, kusma, gerginlik, sinirlilik, halisülasyon görme, karaciğer hastalıklarıdır. Bununla birlikte Amerikada 1991-1994 arası amfetamin yüzünden ölüm 3 kat artmıştır.
  

Amfetamin
Uyandırma aminleri de denen ilâç grubu.

Kan basıncını artırıcı, kalp atışını hızlandırıcı, damarları daraltıcı ve iştah kesici tesirleri vardır. Bununla birlikte beyindeki uyarıcı etkisiyle uykusuzluk ve halüsinasyon oluşturur. Amfetamin, iştah kesici tesiri sebebiyle şişmanlarda zayıflatıcı ilâç olarak kullanılmış, ama alışkanlık yaptığından ve beyinde tahribata yol açtığından kullanılması yasaklanmıştır. Hekimlikte ama harkolepsi denen ve seyrek rastlanan uyku krizi hallerinde ve şizofreni hastalığının araştırılmasında tecrübe etme aracı olarak kullanılmaktadır.

MsXLabs Morpa Genel Kültür Ansiklopedisi

Metamfetamin

Metamfetamin, yapı itibariyle amfetaminle benzerlik gösteren bir merkezi sinir sistemi uyarıcı ilaçtır. İstismara açık olması sebebiyle yalnızca hususi reçeteyle alınabilir.


Metamfetamin, yapı itibariyle amfetaminle benzerlik gösteren bir merkezi sinir sistemi uyarıcı ilaçtır. İstismara açık olması sebebiyle yalnızca hususi reçeteyle alınabilir. Metamfetamin hekim tarafınca reçeteye yazılabiliyor olmasına karşın, tıbbi kullanımı sınırlıdır ve dozu da uyuşturucu olarak alınanlardan daha düşüktür. ülkede uyuşturucu olarak kullanılan metamfetaminin büyük bölümü yabancı ülkelerden gelir; ülkedeki minik laboratuarlarda da üretilebilmesine ve laboratuarlardaki insanlara, komşulara ve çevreye zarar vermesine karşın büyük laboratuarlarda üretilir.

Metamfetaminin uyuşturucu olarak iyi mi kullanılır?

Metamfetaminin ak, kokusuz, tadı üzüntü kristalli su ya da alkol içinde kolayca çözülebilen bir toz olup ağızdan, burundan çekilerek, iğneyle enjeksiyon şeklinde ya da duman şeklinde kolayca alınabilir.

Metamfetaminin kullanımı iyi mi anlaşılır?

Hayatınızdaki bir kişinin metamfetaminin bağımlısı olduğundan kaygı ediyor musunuz? Bundan sonra yoksul, kırsal kesimde yaşayanların ilacı olmaktan çıkıp nüfusun her kesimini içine almış bulunmakta. Metamfetaminin kullanımının hızla yayılmasının kendine özgü bir çok sebebi var.

• Metamfetaminin geleneksel olarak kaçakçılık yapmayı gerektirmez.
• İlacın üretiminde kullanılan maddeler son zamanlara kadar halkın kolayca ulaşabileceği şekilde bulunuyordu. (bir takım temizlik maddeleri, pil asitleri, boya tinerleri, iyodin, efedrin ve psödoefedrin benzer biçimde). Yalnızca son günlerde hükümet iç piyasada metamfetamin üretimini azaltmak amacıyla psödoefedrin maddesinin serbestçe satılmasını önlemek için belirgin sınırlamalar getirdi.
• Metamfetamin, kullanıcılar tarafınca az fiyatlarla elde edilebilir.
• Metamfetaminin aslen oldukça bağımlılık meydana getiren bir ilaçtır ama daha az bağımlılık yapmış olduğu ve eroinden daha az zararı olan olduğu zannedilir.

Ne aşama bağımlılık yapar?

Metamfetaminin (tabii yollarla stresli bir olayın tetiklediği kalp atışını hızlandırarak ve enerjiyi artırarak) norepinferin dopamin (mutluluk duymanızı sağlar) salgılanmasını harekete geçirir. Her ilaç beynimizin dopamin salgılamasını etkisinde bırakır ve ilaç kullanımıysa dopamin salgılanmasını harekete geçiren yegane etkenlik değildir; cinsellik, yiyecek tüketimi, yapmaktan hoşlandığımız bir çok aktivite değişik seviyelerde dopamin salgılanmasına neden olur. Cinsel ilişki dopamin salgılanmasına iki katına, kokainse üç katına çıkarırken, metamfetamin dopamin seviyesini normalin 12 katına yükseltir.

Sıhhat güvencesinin bulunmaması ve yeteri kadar paraya haiz olmamak insanların ilaç rehabilitasyonuna başvurmasını engeller. Fakat imkanları çok kıt olanlar için dahi metamfetamin tedavi seçenekleri vardır.


Alt tarafta, bir kişinin metamfetamin bağımlısı olabileceğine dair işaretler bulunmakta:

• 
  Saplantılı hareketli davranışlar: Bir uyarıcı olarak metamfetamin kullananların saplantılı zorlayıcı rahatsızlıklarla ilişkili el yıkama hareketleri benzer biçimde davranışlar göstermeye başlamasına neden olur. Metamfetamin kullanıcıları kimi zaman bir işi yeniden yeniden yaparlar.
• 
  Konuşkanlık: Metamfetamin kullanıcıları devamlı havadan sudan muhabbetlere girerler.
• Genişleyen göz bebekleri ve devamlı olarak hareket halinde olan gözler
• 
  Sık terleme: Metamfetamin vücut sıcaklığını artırır. Çok fazla metamfetamin bağımlılığı ve çok fazla doz alınması durumunda vücut sıcaklığı beyne hasar verecek, hatta ölüm yol açacak kadar yükselir.
• 
  Diş çürümesi (yaygın olarak metamfetamin ağzı olarak da bilinir): Uzun süre metamfetamin kullanımı sinirsel olarak diş gıcırdamasına, tükürük eksikliğine ve hijyen eksikliğine neden olur. Bunun sonucu da dişlerde meydana gelen süratli çürümedir.
• Derinin yara bere içinde kalması çoğunlukla acele iyileşen yaraların meydana gelmesi: Yalnızca metamfetamin tabii olarak vücudun minik enfeksiyonları bertaraf etme kabiliyetini engellemez, bununla birlikte bağımlının kanayıncaya derisiyle sinirli şekilde uğraşmasına neden olur. Kronik metamfetamin bağımlıları çoğunlukla tenlerinin altında gezinen böcekler olduğu yönünde halüsinasyonlardan mustarip olurlar.
• 
  Kilo kaybı: Kilo kaybı gayesi, ağlatısal şekilde metamfetamine adım atmak için de bir motivasyon olur. Fakat devam eden metamfetamin kullanımı sağlıksız ve çok fazla kilo kayıplarına niçin olabilir. Pek çok kişinin daha iyi görünmek için almış olduğu ilaçlar sonunda görmeye dahi katlanamayacağınız şekilde fizyolojik bozulmalara niçin olur.
• 
  Günler ve hatta haftalar devam eden uykusuzluk: Komşunuz, oda dostunuz ya da aile üyelerinden birisi, sinir bulunduğunu gözlemlediğiniz bir vakit diliminde uykusuz kalıyor, yukarda belirtilen çok fazla enerji hareketlerini yapıyorsa bunun sebebi belirgin şekilde metamfetaminin kullanımı olabilir. Metamfetamin kullanımı kendini kullanıcının tekrarlayan dozlar alıp günlerce uyuduğu dalgalanmalar şeklinde gösterir.
• 
  İşe gitmeme, günlük rutinlerden uzaklaşma: Bu şekilde dalgalanmaları kaçınılmaz çöküntü takip eder. Kullanıcı uzun sürelerle uyuyacak ve vücudu enerjiyi boşaltacaktır.
• 
  Depresyon: İlaç kullanmadıkları dönemde ilaç bağımlısı bir çoğu zaman depresyondan mustarip olur.
• Tehlikeli cinsellik: Emekler metamfetamin kullanımıyla tehlikeli cinsellik içinde direkt bir bağlantı bulunduğunu göstermiştir. Çünkü metamfetamin libidoyu güçlendiren ve düşünme kabiliyetini azaltan bir ilaçtır. Tahrik ve cinsel etkenlik saatlerce sürse de kronik metamfetamin kullanıcısı cinsellikte zirveye erişme kabiliyetini yitirecektir.
• Yoğunlaşamıyor ve düşünemiyor göründükleri bıkkınlık: Metamfetamin bırakılmasını zorlaştıran sebeplerden biri de kullanıcının ilacı bırakması kendini daha az akıllı, daha yavaş ve zihinsel faaliyetleri yerine getiremiyormuş hissetmesidir. Bunun verdiği bitkinlikle kullananların büyük bölümü bırakmak istedikleri halde, daha iyi olabilmek için kullanmak zorunda olduklarını düşünürler. Üzüntü gerçek şu ki ilacın bu parlak yan tesiri bir çok ay, kim bilir bir yıldan fazla sürer.
• 
  Kuvvetli kokuları fark etme: İnsanların metamfetamin dumanına benzettikleri, kimi zaman tatlı (bir hava temizleyicisi benzer biçimde), bazısı bir yanmış yiyecek ya da kendini temizleyen fırın benzer biçimde)bir çok koku vardır. Ötekileri de kokuyu yanan bir kimyasal ya da yanmış bir plastik kokusu benzer biçimde tanım eder. Saf olmayan metamfetamin duman olarak çekildiğinde yanık bir koku ürettiği söylense de, bunun sebebi benzetilen bu kokuların asla biri metamfetaminin aslolan kokusundan dolayı değildir ama bunun yerine paranoyak kullanıcının bu konuyu daha kuvvetli fark edilebilir başka bir kokuyla örtbas etme çabasından dolayıdır. Metamfetamin aslen kokusuzdur ve bir sürü kullanıcı tarafınca duman olarak solunur; suda çözülüp enjekte edilir, tablet olarak yutulur, toz olarak alınır, makattan fitil olarak alınır ya da üreterden emilir. Fakat yeni garip bir şeyin konusunu alırsanız, bu konuyu araştırmalısınız çünkü bu, yakınlarda bir mekanda metamfetamin kullanılmasının bir işareti olabilir.

Metamfetamin kullanımının bu işaret ve etkilerinin büyük bölümü başka ilaç bağımlılıkları ya da altında yatan bir ruh hastalığı bulunduğunu gösteriyor olabilir. Bu mevzuyla ilgilenmek için ten parçalanmaları, ağızdaki emareler, çok fazla kilo kaybı ve psikopat davranışlar benzer biçimde en ağır ve ileri işaretlerin ortaya çıkmasını beklemeyin. Metamfetamin, süratli bir biçimde bağımlılığa neden olur ve daha çok doza gereksinim duyulmasına niçin olur. Bağımlı tedrici olarak tüm haz alma kabiliyetini yitirir; ilacın narkotik tüm hoş tesirleri kaybolup yerini zihin karışıklığına, mat bir şuur kabiliyetine, paranoya ve fizyolojik rahatsızlıklara bırakır. Kristal met, kristal, buz ve ötekileri isimleri her ne olursa olsun metamfetamin kalıcı beynimiz hasarları, şiddetli kalp hastalıklarına ve sonunda ölüme yol açarak hayatları alıp yok eder.


Sizin yapabileceğiniz kim bilir bağımlının kendine zarar vermesini önlemek olabilir. Metamfetamin kullanıcılarına özgü davranış değişimleri fark ederseniz, kullanıcıya bağımlılığıyla yüzleşip üstesinden gelmesi hususunda destek olmak için en iyi yolu bulmalısınız. İlaç bağımlılığı tedavi merkezlerinden ustalaşmış yardım talep edin ve ortak arkadaşlarınızdan ve tanıdıklarınızdan da yardım isteyin.

Metamfetamin Kafayı Iyi mi Etkisinde bırakır?

Metamfetamin beynimiz kimyasalı olan (nörotransmitter) dopaminin salgılanmasını artırıp tekrardan yükselmesini engelleyerek bağımlılık meydana getiren başka uyuşturucuların çoğunun yapmış olduğu mekanizmada olduğu benzer biçimde beyinde çok fazla oranda kimyasal bulunmasına neden olur. Metamfetaminin beyinde dopamin salgılama özelliği, bir sürü kullanıcının ilacı soluduktan, dumanla çektikten ya da enjekte ettikten sonrasında hissettiği çok fazla bir keyif meydana getirir.


Kronik metamfetamin bağımlılığı beynin çabalama şeklini de değiştirir. İnsan kafayı görüntülemesiyle ilgili emek harcamalar, azalan motor becerileriyle ilişkili dopamin sistemi aktivitesi ve engellenen sözel öğrenmede değişmeler bulunduğunu gösterdi. Kronik metamfetamin bağımlıları üstünde son günlerde meydana getirilen emek harcamalar da beynin his ve hafızayla ilgili alanlarında metamfetamin bağımlılarının birçoğunda duygusal ve zihinsel problemler olarak gözlenebilecek ağır yapısal ve fonksiyonel değişimler meydana geldiğini gösterdi.


Metamfetaminin yeniden yeniden alınması bununla birlikte beyindeki kimyasal ve moleküler değişimlerin de eşlik etmiş olduğu, elde olmadan ilaç arama ve kullanma şeklinde tanım edilebilecek kronik bir hastalık olan bağımlılığa neden olur. Bu değişimlerin bir bölümü metamfetamin bırakıldıktan sonrasında da uzun süre devam eder. Fakat bu değişimlerin bir kısmının ilacın alınmadığı uzun bir dönemde (1 yıl) tersine döndüğü de gözlenir.

Komplikasyonlar

Az oranda metamfetamin alınması dahi kokain ya da amfetamin benzer biçimde başka uyaranların meydana getirmiş olduğu artan uykusuzluk, çok fazla fizyolojik aktivite, iştahsızlık, fazla nefes alıp verme, süratli kalp atışları, düzensiz kalp atışları, yüksek tansiyon, vücut sıcaklığının artması (hipertermi) benzer biçimde fizyolojik etkilere niçin olur.


Metamfetaminin uzun süre kullanılmasıysa sıhhat üstünde çok fazla kilo kaybı, ağır ağız ve diş sorunları, kaygı, zihin bulanıklığı, uykusuzluk, ruh hali bozuklukları ve sertlik içeren davranışlar benzer biçimde negatif etkilere neden olur. Kronik metamfetamin bağımlıları bununla birlikte paranoya, görsel ve işitsel halüsinasyon ve hezeyanlar (mesela, cildin altında gezinen böcekler benzer biçimde) benzer biçimde psikiyatrik özellikler de gösterebilirler.


HIV, hepatit B ve C bulaşması da metamfetamin kullanımının neticelerinden birisi olabilir. Iyi mi alındığına bakılmaksızın metamfetaminin zehirleyici tesirleri de karar verme kabiliyetini ve insanların riskli cinsel davranışlar benzer biçimde güvenli olmayan davranışlara yönelmesine yol açabilir. İlacı enjekte eden kullanıcılar içinde aniden fazla şahıs tarafınca kullanılmış olan kirlenmiş iğne, şırınga ve başka enjeksiyon malzemeleri vasıtasıyla HIV/AIDS ve başka enfeksiyon hastalıkları yayılabilir. Metamfetamin kullanımı bununla birlikte HIV/AIDS hastalığını ve bunun neticelerini da kötüleştirebilir. HIV pozitif plan metamfetamin kullanıcıları üstünde meydana getirilen emek harcamalar, HIV pozitif metamfetamin HIV'in bu gruptaki insanlarda ilaç kullanmayan HIV hastalarına kıyasla daha büyük sinir hasarları ve zihinsel soruna niçin bulunduğunu ortaya koymuştur.

Tedavi

Günümüzde metamfetamin bağımlılığı için en etkin tedaviler kapsamlı davranış tedavileridir. Mesela, bir davranış terapisi yaklaşımı olan ve davranış terapisi, aile eğitimi, bireysel danışmanlık, 12 adım yardım programı, ilaç testi ilaçsız aktivitelerin teşvikini kombine eden Matriks Modeli'nin metamfetamin kullanımını azalttığı görülmüştür. Tedavi karşılığı somut teşvikler ve ilaçtan uzak durulmasını elde eden vaziyet yönetim tedavisinin de etkin olduğu görülmüştür. Metamfetamin bağımlılığını tedavi etmiş olduğu kanıtlanmış bir ilaç tedavisi yoktur ama bu alan hala araştırmalara açıktır.

Amfetamin nedir?

Amfetaminlerin başka adları; hız, cızırtı, majüskül, çomak, sülfat, antipati, maviler, siyah güzellikler, çılgın haplar, uyarıcılar ve neşelendiriciler olarak bilinir.

Buz ya da metil olarak da malum metamfetamin, sigara benzer biçimde içilen kuvvetli bir uyuşturucu türüdür ve İngiltere'de daha az bilinir. Metamfetaminler bununla birlikte çoğu zaman yutulan sarı macun şeklinde olup tüp içinde satılırlar. Amfetaminler bununla birlikte vücuda enjekte edilen sıvı halde de olabilirler.

Uyuşturucunun en yaygın formu, çoğu zaman “hız†olarak malum amfetamin sülfat'tır. Bu ilacın saflığı çoğu zaman % 5tir ve geri kalanı hela temizleyicisi benzer biçimde ak tozların karışımıdır. Netice olarak, İngiltere'de en kirli ilaçlardan olduğu söylenir. Amfetaminin yeni türetilmiş formu şu sıralar dünyayı dolaşıyor fakat İngiltere'de hala çok az rastlanabilir bir durumda. Metamfetamin, hap formunda gelir ve halüsinasyonlara niçin olarak kullananları günlerce uyanık tutabilir.

Amfetaminler 1930'larda soğuk algınlığı, saman nezlesi ya da nezle benzer biçimde hastalıklara tedavi olarak ilk kez İngiltere'de piyasaya sürüldü.

Ne yapar?

Amfetaminler sakinleştirici ilaçlardır ve nefes almayı ve kalp atışlarını hızlandırarak adrenalin tesiri yaratırlar. Bununla birlikte iştahı bastırır ve tüm kullanıcılar kendine güvenir ve saatler süresince kendilerini enerji dolu hissederler. Vücut ısısı artar, çocuklar genişlerler ve büyük bir su kaybı riski vardır.

Vücuda ne yapar?

Amfetaminlerin tertipli kullanımı vücudun bir dayanıklılık geliştirmesini sağlar ve aynı seviyede dayanıklılığı sağlamak için büyük dozlarda ilaçlara gereksinim duyulacaktır ve bu bağımlılık derecesine ulaşacaktır.

Amfetamin alan herhangi birisi mikroplu iğnelerden HIV virüsü ve hepatit hastalığı kapma riskinin yanında saatlerce devam eden paranoya, hayaller ve halüsinasyonlardan şikâyetçi olabilir.

Bir takım kullanıcılar amfetamin aldıktan sonrasında sinirli ve gerilmiş olurlar ve bir çok gün süresince depresyona girip kendilerini bitkin hissedebilirler. Yüksek dozlarda alınan amfetaminler ürkü ataklara ve halüsinasyonlara yol açabilirler ve kalpte büyük zarara niçin olabilir. Yalnız bir kullanım sonrası negatif etkisinde bırakır bir çok gün sürebilir ve hatta kimi zaman daha uzun olabilir.

Konsantrasyon ve bellek bu durumdan etkilenecektir. Bunun peşinden, uzun dönem ilaç kullanımı ruhsal hastalıklarla beraber bir takım problemlere yol açabilir. Çok fazla dozda amfetamin kullanımı ölümcül olabilir ve başka uyuşturucularla beraber amfetaminin karıştırılarak kullanımı tehlikeyi ağırbaşlı mealde arttırır.

Amfetamin Nedir? Zararları Nedir?

AMFETAMİN metamfetamin ile çok ortak yanları bulunan merkezi sinir sistemi uyarıcısıdır. Halojen vb içerikleri bulunan uyarıcılar bulunmakta olup fenilamin ailesinin bir üyesidir.

Amfetamin N,a-metil fenil amin dir. Amfetamin kısmen narkolepsi tedavisinde dikkat eksikliği ile hiperaktivite hastalığı ile ilgili olarak genel kullanılan tedavi sistemlerinden-,metotlarından biridir. Bununla birlikte Avrupa da ki en yoğun gizli saklı üretimi meydana getirilen maddelerden biridir.


Uluslar arası malum adı amfetamindir. Genel olarak kullanılan kimyasal adları 1-fenil-2-aminopropane ve phenyliospropylamine ve yüzlerce anlamdaş ve üretilmiş (e.g. Benzedrine, Dexedrine vb ) adları mevcuttur. Bazen metamfetamin ile az miktardaki (e.g. benzphetamine) benzer biçimde katkı maddeleri ile genel olarak amfetamin ismi altına bulunabilmektedir. İngilizce olarak sokakta speed, base ve whizz adları ile bilinmektedir.


Amfetamin baz ( kısaca saf olarak) halinde uçucu buharlaşabilen bir yapı kıvamında olan bir sıvı olup su içinde çözülmez. Genel olarak kullanılan tuzu sülfattır. Su içinde çözülebilen ak ya da kirli ak renginde olan bir tozdur. Toz kıvamındaki formu genel olarak yasadışı kullanımında karşımıza çıkar. MDMA ve başka Ecstacy tabletlerdeki benzer biçimde değişik logolara haizdir. Sindirim sistemi ya da burundan çekme yöntemi ile genel olarak alınır. Enjekte çok ender kullanılan bir yöntemdir.


Amfetamin başka uyarıcılarda da olduğu benzer biçimde yüksek gerilim ile çarpıntıya niçin olmaktadır. Bitkinlik ve açlık hissini bastırır. Uykusuzluğa niçin olur. Fakat metamfetaminden daha az güçlü bir uyarıcıdır. Oral kullanımlarda 30 dakika içinde başlamış olan tesirleri saatlerce sürer.

Kullanım ile kalp dokusunda yoğun bir tahribat yaratır. Büyük şahsi problemlere niçin olur. Tahrik olmuş paronoyik uyarılmış ve şiddete meyyalli bir davranış sergiler. Kronik kullanımlarda nörö kimyasal ve nöro anatomik değişimler görünür.

Bağımlılık hoşgörü oranının artması ile beraber bellek kaybı vb tesirleri olmakla beraber bir takım bağımlılarda paranoid şizofreni ye kadar giden bir süreçtir. Enjekte ederek kullanımlarda eroin bağımlılarında olduğu benzer biçimde HIV virusu benzer biçimde hastalıkların bulaştığı görülmüştür.

Başlıca sebebi amfetamin olan ölümler çok ender olarak görülür. Bağımlı olmayan yetişkinde mim. 200 gram öldürücü olabilir.


Amfetamin uluslar arası alanda denetim altında olan bir maddedir. üretiminde kullanılmakta olan -phenyl-2-propanone (BMK, P2P) ve norefedrin and norpsöefedrin Birleşmiş Milletler 1988 Konvansiyonel anlaşmasında ekte bulunan 1 listede mevcuttur.

Tarihsel Süreci :

Amfetamin 1887 de Rumen kimyacı Lazar EDELEANO tarafınca Berlin de bireşim edilmiştir. 1930 lu yıllara kadar maddenin tedavi edici özelliği bilinmiyordu. 1932 senesinde birleşik krallıkta Smith, Kline French adlı ilaç şirketi tarafınca burun tıkanıklığında kullanılmak suretiyle inhaler ilaç olarak ‘' Benzedrine ‘' ismi altına piyasaya sürüldü. Sonrasında uyarıcı özelliği narkolepsi tedavisinden ilaç olarak kullanılabileceği fark edildi. Genel olarak avrupanın garp bölgelerinde 1920 li ve 1930 lu yıllarda medikal ve paramedikal kullanımında artış meydana gelmiştir. Amfetamin bu süreçte birleşik krallıkta dep'pep pills'' ismi altında ilaçların ev hanımları ve öğrencilerinde bulunmuş olduğu kitlelere hitap eden reklamları gazete ve radyolarda yer almıştır. (Svensson, 2009)


ikinci dünya savaşı süresince bağlaşık kuvvetler milyonlarca metamfetamin tabletini birleşik devletler askeri personeline tedarik edilmesine karşın (ACMD, 2005) birleşik devletler askerlerine genel olarak amfetamin içeren uyarıcılar verilmiştir. (Zâbransky, 2007) ikinci dünya savaşı süresince tahminlere nazaran 72 milyon amfetamin tableti Britanya askerlerine verilmiş ve bu süreçte 200 milyon amfetamin ve metamfetamin tablet birleşik devletler askerlerine dağıtılmıştır. (ACMD, 2005). Bununla beraber alman ve Japon ordularına metamfetamin dağıtılmıştır. (Heckmann, 1997; Suwaki et al., 1997). Medikal ve medikal dışı kullanım alanları ile beraber yoğun olarak öncelikli İsveç ve Birleşik Krallıkta; amfetamin ile beraber metamfetamin şimal ABD da metamfetamin de Uzakdoğu da kullanım alanı bulmuştur. Tamura, 1989; UNODC, 2003; ACMD, 2005; Case, 2005; Zâbransky, 2007).


1943-43 lü yıllarda İsveç te Tahmini olarak 200.000 civarında amfetamin kullanıcısı bulunmaktaydı. Bu erişkin nüfusun %3 ünü göstermekteydi. Bununla beraber kullananların 60.000 civarında bulunan kısmı yıl içinde ara sıra ve ayda iki kez kullananlardan; 4.000 civarında bulunan kısmı her hafta kullananlardan geri kalan kısmı da ara sıra kullananlarda oluşmaktaydı. (Svensson, 2009).


resyon ve ruhsal bozukluklarında tedavisinde Hollanda da ise aşırı kiloluluk ve astım benzer biçimde hastalıkların tedavisinde reçete olarak yazılmaktaydı. (van Haal and Spruit, 1997). 1938 li yıllarda İsveç te amfetamin içeren Probleme yol açan tesirleri ele alındığında medikal olmayan ve kronik kullanımlarda hipertansiyon, depresyoni bağımlılık ve psikiyatrik problemler ortaya çıkmış olduğu 1930 lu yılların sonunda rapor edilmeye başlandı. (ACMD, 2005). Yinede amfetamin ve metamfetamin 1960 lı yıllara kadar medikal olarak güvenilir ve geniş bir kullanımı olan bir ilaç olarak kabul edildi. 1940 lı ve1950 li, yıllarda negatif yöndeki etkilerinin artması ve bağımlılığın yükselmesi ile tablet ampul ve inhaler olarak satılan amfetamine 1939 da isveçte 1950 li yıllarda Avrupa genelinde sınırlandırmalar getirildi (Svensson, 2009).


Buna karşın amfetamin kullanımındaki artış 1950 li ve 1960 lı yıllara kadar olduğu benzer biçimde devam etti. (Tamura, 1989; ACMD, 2005) bilhassa hanımlar içinde (Case, 2005) ve gençler ile motosiklet çetelerinin de içinde bulunmuş olduğu değişik kültürler içinde artış göstermiştir.

Resmi olarak ilaç şirketleri tarafınca amfetamin depresyon, dikkat bozukluğu alkolizm aşırı kiloluluk ve anorexia tedavisi için üretimini halletmeye devam etti. (ACMD, 2005; Case, 2005; NDLERF, 2005). Bu süreçte artan yoğun ile ilgi ile beraber sokakta satışı da arttı. Birleşmiş milletlerin psikotrop maddeler hakkında uluslar arası anlaşma ile 1971 de eroin ve kokaine benzer kısıtlayıcı tedbirler getirilmiştir.

1980 li yıllarda eroinin Avrupa uyuşturucu piyasasındaki artışına bağlı olarak amfetamin kullanımı, İskandinavya ülkeler haricinde, bir düşüş göstermiştir. (EMCDDA, 2010).

1980 li yıllarda Eğlence amaçlı amfetamin kullanımı ‘' PUNK ROCK'' altkültürü ile bağlantılı olmuştur. Elektronik müzik ortamları ile beraber 1990 li yılarda artış gözlemlenmiştir fakat amfetamin problemi az profilde devam etmektedir.

Polonya ve Baltık vatanlarında 1990 lı yıllarda meydana gelen artış başka ülkelerde daha az bir oranda oluşmuştur. Cenup Avrupa vatanlarında eroin kullanım oranına kadar yükselememiştir.


Özet olarak tüm bu süreçte amfetamin Avrupa da genel olarak en yoğun kullanılan uyarıcı maddesidir. Bu vaziyet 1990 l yıllarda MDMA nın kullanılmaya başlanması ve son on senelik periyodda kokain in yüksek oranlarda Avrupa uyuşturucu piyasasına girmesi ile değişmektedir.

Hali hazırda Metamfetamin Çek Cumhuriyeti açısından çok büyük bir sorun teşkil etmektedir. Slovakya da yoğun olarak da bir kullanım söz mevzusudur. Nordik ve Baltık vatanlarında geçmişle bağlantılı olarak kullanım halen devam etmektedir.

Global Şartları:

Kriminal gruplar tarafınca yapmakta oldukları amfetamin ve amfetamin türü uyarcıların yasadışı üretimi yüksek kar sağladıkları bir Pazar olmaktadır. Genel sebep ise az maliyete ürettikleri maddeyi yakın üretici kesimine ilettikleri ve mıntıkalar içi ya da mıntıkalar arası kolayca amfetamin ticareti trafiğini yönlendirmeleri etkili olmaktadır. Burada mühim olan husus amfetamin üretiminde kullanılan kimyasalların teminidir. Büyük üretimlerde üretime uygun mekanın seçimi organizasyonları zorlayan başka bir mevzudur. Son olarak elde edilmiş ürünün satılmasında son yıllarda % 300 e varan bir ücret artışı görülmektedir.

UNODC (2010) da Kuvvetle olası derecede değerlendirmeler sonucu meydana getirilen tahminlerde geçmiş yıllarda 14 ile 53 milyon civarında amfetamin kullanıcısı tespit edilmiş ; 160 ile 600 ton amfetamin yakalaması yapılmıştır.

Amfetamin üretimi ve ticareti ile ilgili olarak yaşanmış olan problemlerden en önemlisi de üretimi engelleme takip etme ve bu yönde savaşım etme amacıyla amfetamin in üretiminde kullanılan ara kimyasalların takip edeni ve ticaretinin belli başlı izin ve usul etrafında yapılmasının sağlamaktır. Amfetamin in üretiminde kullanılan 1-phenyl-2-propanone (P2P, BMK) bu mevzuda mühim bir husustur.


Birleşmiş milletler 1988 anlaşmasında tablo 1 de yer edinen BMK uluslar arasın denetim altındadır. Halen bir çok ülkede böcek ilacı ve temizlik ürünlerinin üretiminde kullanılmaktadır. 2010 senesinde 8 ihracatçı ülkeden 15 ithalatçı ülkeye ortalama 15.000 litreye gelen 35 tane resmi tecim INCB tarafınca rapor edilmiştir. (INCB, 2011). Global yakalamalar 2008 de 5620 litreden 2009 senesinde 4900 litreye gerilemiştir.

Karşılaştırma yapılacak olursa INCP tarafınca rapor edilen uluslar arası platformda meydana getirilen en yüksek soruşturma 18.238 litre ile Hollanda da 2001 senesinde yapılmıştır. Rusya yı da içine alan değerlendirmelerde 2009 yılındaki 2483 litre olan soruşturma ile 2008 yılındaki 2757 litre olan soruşturma miktarı durağan bir tablo çizmektedir. 2008 ve 2009 senesinde Rusya ve çin dünya genelinde en yüksek yakalamayı meydana getiren iki ülke durumundadır. (INCB, 2011).Europol 2010 verilerine nazaran dünya üstünde 11 ton BMK yakalaması yapılmış olup ekranda görülen pencereden 5 tondan fazlası Belçika da meydana getirilen yakalamalar ve toplamda 6 ton a karşılık eden kanada da yapım edilen BMK olduğu anlaşılmaktadır.


1988 birleşmiş milletler anlaşması tablo 1 de yer verilen norefedrin maddesi amfetamin üretiminde kullanılan değişik bir kimyasal olup uluslar arası platformda takip edilen bir ara kimyasal maddedir. 2008 ve 2009 da 230 ve 195 kilogram olarak meydana getirilen az yakalamalar olmuştur. Peşinden 2007 senesinde 1.15 tonluk bir soruşturma olmuştur. (INCB, 2011). Global olarak meydana getirilen soruşturma Hollanda da 2009 yılındaki 165 kilogramın ele geçirildiği yakalamadır.


Fenil asetik asitin dünya genelinde 42 ton olan yakalanma miktarı 2009 senesinde birdenbire bir artış göstermiştir. (INCB, 2011). 2007 senesinde meydana getirilen 160 kilogram olan soruşturma 2007 senesinde ve peşinden 2008 senesinde buna yakın yakalamalar yapılmıştır. 2006 senesinde ise 520 kilogram ele geçirilen soruşturma yapılmıştır. 2005 yılındaki çok önemli olan 48 luk soruşturma söz mevzusudur. 2009 senesinde da 2005 senesinde olduğu benzer biçimde Çin ve Meksika da büyük yakalamalar yapılmıştır. 2009 senesinde meydana getirilen 2.2 ton olan soruşturma 1.9 tonluk Sırbistan da ki soruşturma ve 250 kilogram olan Fransa da ki yakalamadır. Fenilasetik asit 1988 birleşmiş milletler sözleşmesinde tablo 1 ve tablo 2 de yer almıştır.


Dünya genelinde amfetamin yakalamaları. 1999 yılındaki 3.1 ton olan soruşturma 2009 yılındaki 24.3 tonluk soruşturma ile 10 senelik süreçte 8 katlamıştır. Amfetamin tipi uyarıcı yakalamaları 1999 yılındaki % 8 lik oranından 2008 de % 47 lik orana artışı söz mevzusudur. Bu yükseliş 2004 yılından bu zamana kadar yakın ve orta şark bölgesinden bulunan bir çok ülkede söz mevzusudur.

Burada dikkat edilmesi ihtiyaç duyulan husus amfetamin ticaretinin ve bağımlığının yüksek olduğu bölgelerde amfetamin ve metamfetamin yakalamalarının beraber yapıldığı operasyonlardır.

Amfetamin üretimi ve ara kimyasalların şartları :

üretim sistemleri,metotları :

Amfetamin üretimi değişik yollarla yapılabilmektedir. Amfetamin in temel ara kimyasalı 1-phenyl-2-propanone (P2P) olarak malum benzyl methyl ketone (BMK) ya da metamfetamin imalatında da kullanılan fenil asetondur. (EMCDDA, 2009) BMK genel olarak renksiz ve sarıya çalan yağ görünümlü sıvı görünümde olmasına karşın yasadışı olarak yapım edilen BMK lar sarıdan koyu kahverengiye çalan değişik formatlarda mevcuttur(UNODC, 2005). Teoride 1 Lt BMK dan 1.4 kilogram amfetamin sülfat elde edilirken üretim usullerine nazaran 1 kilogram dan daha az oranlarda da elde edilebilmektedir.

Reaksiyona giren ve amfetamin yapımında kullanılan formamide, amonyum format ve sülfürik ve hidroklorik asit son elde edilmiş ürünün bir parçası olmaksızın reaksiyona girerler. Metanol ve aseton benzer biçimde çözücüler ise kimyasal tepkimeler sonrasındaki katı ürünü çözmede kullanılır. (Krawczyk et al., 2009; NDLERF, 2005).

yöntem ile üretimi yapılabilmektedir. Bu yöntemlerden Leuckcart yöntemi öğrenilmesi ve yürütülmesi en kolay olan yöntemdir. Bu sebeble mutfak tipi imalathanelerde genel anlamda bu yöntem kullanıldığı tespit edilmektedir.

Cam tepki araçları , kondensör tüpleri , elektrikli ısıtma mantoları ya da gaz ocakları, kaynatma kapları, ayırma aparatları buğu damıtma üniteleri vakum pompaları ve cam fanuslar üretim miktarına nazaran değişik özelliklere ya da ebatlara nazaran mevcuttur. Minimum 5-8 kilogram ile 30-40 kilogram arasındaki üretimlerde aynı ebatlara nazaran edavatlar kullanılır. Genel olarak üretim süreci 20-30 saat arası sürer. Polonya da gizli saklı amfetamin labrotaurlarındaki üretim miktarlarındaki yükseliş tespit edilmiştir.

1 kilogram amfetamin üretimi için lüzumlu olan kimyasal miktarının 18 ile 24 kilogram içinde olması gerçeği de dikkate alındığında güvenlik görevlilerinin labratuara operasyon esnasında girişleri için çok fazla aşama dikkatli olması gerektiği önümüze çıkmaktadır.

Avrupadaki amfetamin kullanıcılarının şartları :

Tahminlere nazaran geçen yıl içinde 2 milyon avrualının amfetamin kullanıldığı yüzde 3.8 oranına gelen oranı bulan 12.5 milyon Avrupalının da hayatlarında belirgin bir dönemde kullandıkları belirtilmektedir. Nüfusun yüzde 5 de tekamül eden 6.5 milyon Avrupalı gencin ( 15-34 yaşları arası) kişinin amfetamin denedikleri yüzde 1.1 e tekamül eden 1.5 milyonluk nüfusun geçen yıl süresince amfetamin kullandıkları belirtilmektedir. Norveç Danimarka litvanya ve birleşik krallık benzer biçimde ülkelerde amfetamin kullanımı en yüksek seviyerlerde iken Yunanistan Kıbrıs malta ve Romanya da en az oranlarda yer almıştır.

Amfetamin ve metamfetamin toz ya da tablet olarak satılmaktadır ve birbirlerine çok benzemektedirler.

Metamfetamin çok etkili bir merkezi sinir sistemi uyarıcısı olmasına karşın her iki maddenin çok benzer tesirleri ve özellikleri bulunmakta olduğu bilinmektedir. Bu sebebler sokakta satıldıkları kalitede amfetamin ve metamfetaminin kullanıcılar tarafınca ayırt edilememektedir.

Genel olarak iki maddeye bakıldığında amfetaminin Avrupa da daha yagın olduğu görülmektedir. Şimal orta ve şark avrupadanın birç ok ülkesinde amfetamin esrardan sonrasında en fazlaca kullanılan ve uyarıcı olarak kullanılan maddedir.

Litvanya Finlandiya ve İsveçte mafetamin uyuşturucu probleminde mühim bir yer tutmaktadır.

Genel olarak kullanıcı profillerinin ülkelerin coğrafi konumları gereği böylece dağılım gösterdiği meydana getirilen tespitler göstermektedir. Bununla birlikte kullancıların melske profilleri de mühim bir sınıflandırma hususudur. Askerler kamyon ve takis şöförleri hastane çalışanları öğrenciler seks işçileri ve gece yaşamı müdavimleri tarafınca yoğunluklar kullandıkları görülmektedir. Kullanımın bu meslk gruplarında yoğun bir biçimde karşılaşılmasının sebebi enerji vermesi atiklik ve dikkat sağlaması ve toplumsal ve cinsel kısıtlamalarda azalmadır. Bunlara ek olarak gec hayatında değişik uyuşturucu türleri içinde amfetamin metmafetamin kokain piperazin ecstacy ve yeni mefedron benzer biçimde uyuşturucular popülerliğini korumaktadır.

Değişik seçimleri olan kullanıcılara bakıldığında genel olarak esrar kullanıcılarının genel olarak tercih etmiş olduğu görülmektedir. Tekno ve rock müziği dinleyicilerinde kullanımının diğerlerine nazaran fazla olduğu belirtilmektedir. Amfetaminin kokain benzer biçimde uyarıcılara nazaran daha ucuz ve daha kolay elde edilebiliyor oluşu daha cazip olmasında mühim etkenlerden birisi olması gençler arasındaki artan popülerliğini arttırmasını açıklamaya yeterdir.


Amfetamin benzeri maddeler

• Efedrin (nasal dekonjestan), metkatinon
• Propranolamin (nasal dekonjestan ve iştah kesici)
• Designer amfetaminler (Halusinojen grubu)
• MDMA: 3,4-metilendioksimetamfetamin (ekstazi, Adem, XTC) (Amfetamin türevi madde)
• MDEA: N-etil-3,4- metilendioksiamfetamin (Havva, Eve) (Amfetamin türevi madde)
• MMDA: 5-metoksi-3,4-metilendioksiamfetamin (Amfetamin türevi madde)
• DOM: 2,5-dimetoksi-4-metilamfetamin

Kullanım şekli ve tesir süresi

• Buruna çekilebilir. Böylelikle tesir daha acele başlarsa da buruna zarar verebilir.
• Yutulabilir, parmakla dil üstüne konulabilir.
• Enjekte edilebilir, bu en riskli yöntemdir.
• Sigara kağıdına sarılı olarak ya da bir içecekle karıştırılarak yutulması en güvenli yöntemdir. Tesir tedricen başlar ve başka yöntemlerle oluşandan daha uzun sürer.

Amfetamin ağızdan alındığında 1 saatte tesir eder, intoksikasyon emareleri 24 saat sürer. Yoksunluk emareleri 2-4 günde maksimum olur, 1 hafta sürer. En ağırbaşlı emaresi depresyondur.
Enjeksiyon riskleri

• Kullanıcılar enjeksiyonla oluşan yoğun etkinin peşine düştüklerinden kullanım daha saplantılı hale gelebilir.
• Doz beyine hemen ulaşır ve doz aşımı olasılığı artar.
• Yabancı maddeler, kirler direkt kan akımına girer ve septisemi ve başka enfeksiyonlara neden olur.
• Tekrarlayan enjeksiyonlar venleri zedeler trombozis ve apselere neden olur.
• Enjektör paylaşımı hepatit ve HIV'in niçin olduğu AIDS'e neden olur.

Amfetamin kullanım emareleri

Ruhsal emareleri

• Yükselme (coşku) hissi ile beraber aşağıdakilerden minimum birisi olur
• Az dozlarla zihinsel ve fizyolojik performansta artış
• Öfori (sevinç) ve enerji artışı
• Hiperaktivite (hareketlilik)
• Afektif (duygusal) küntleşme, bitkinlik, üzüntü ya da toplumsal geri çekilme
• İnsanlarla daha çok beraber olma, konuşkanlık
• Kişilerarası ilişkilerde duyarlılık
• Anksiyete, gerginlik ya da hiddet (ajitasyon, irritabilite)
• Uyanıklık hali
• Grandiyosite (kendini büyük görme)
• Kalıplaşmış yineleyici davranışlar
• Yargılama bozukluğu
• Tehlikeli olabilecek cinsel davranış .
• Fizyolojik emareleri
• Taşikardi (kalp hızında artış)
• Pupiller dilatasyon (göz bebeklerinde genişleme)
• Kan basıncında yükselme
• Terleme ya da titreme
• Bulantı ya da kusma
• Kilo kaybı
• Psikomotor ajitasyon (davranışlara yansıyan huzursuzluk hali)
• Kas zayıflığı, solunumun baskılanması, göğüs ağrısı-sancısı ya da kalpte ritim bozukluğu (aritmi)
• Konfüzyon, epileptik (sara) nöbet, disknezi, distoni ya da koma.
• Idrak bozukluğu (varsanı) eşlik edebilir.

Amfetamin kullanımının sakıncaları

Amfetaminin tesiri geçerken fizyolojik ve ruhsal bir çöküntü olabilir. Kullanıcılar kendilerini bitkin, letarjik ve deprese hissederler. Bu vaziyet bir takım kullanıcıları daha çok amfetamin alıp çöküntüden kaçınmaya yöneltir. Nadiren de olsa yüksek amfetamin dozları nöbetlere ve doz aşımından ölümlere yol açabilir. İştah azalması kilo yitirilmesine niçin olabilir. Pek çok kullanıcı fizyolojik olarak kuvvetsiz hale gelir, bu vaziyet onları değişik türde enfeksiyonlara karşı dirençsiz hale getirir. Amfetamin kullanımı saplantılı ya da bağımlı hale gelebilir. Uzun devam eden amfetamin kullanımı psikoza yol açabilir. Kullanıcılar her insanın kendisini dışladığını, izlendiklerini ya da gözlendiklerini düşünebilir. Amfetamin kullanımı altta yatan bir psikiyatrik problemi tetikleyebilir. Bir takım kişiler tek bir doz amfetamin kullanımı ile psikotik duruma gelebilirler .

AMFETAMİNİN ETKİ MEKANİZMASI

Amfetamin başka uyarıcılarda da olduğu benzer biçimde beyindeki synopsislerin süratli olmasını sağlayarak vücutta kinetik bir tesir bırakırlar. Buna dopamine tesiri denir. Beynimiz hücreleri arasındaki etkileşim düzgüsel hızından kat kat üzerine çıkar böylece beyinde uyku ve bitkinlik ertelenir ; kalp atışlarının hızlanması ile vücuda süratli kan pompalanarak kaslarda enerji açığa çıkar. Çok fazla aktiviye korkusuzluk da eklenince bağımlı açısından ilk kullanımlarda mühim bir kullanma ve uyarılma sebebi olur.

Genel anlamda bir takım meslek grupları ile spor ile uğraşanların içinde başta bağımlılık yarattığı ve zararı olan tesirleri ortaya çıkıncaya kadar ki süreçte revaçta bir kullanım alanı doğmuştur.

Amfetaminler dopaminerjik sistem üstünde etkilidir. Dopamin salınımını sağlar. Designer maddeler hem dopaminerjik, hem seratonerjik etkilidir. Seratonerjik etkinlik sebebiyle halusinojen tesir de gösterirler. Uyarıcıların bağımlılık yapıcı potansiyeli, kokain kadar yüksek olmasa da mevcuttur .

AMFETAMİNİN NEDEN OLDUĞU PSİKOTİK BOZUKLUKLAR

• Şizofreniye çok benzer.
• En tipik yönü paranoya ile sonuçlanmasıdır.
• Paranoid sizofreniden ayırımı:
• Görsel hallusinasyonlar belirgindir
• Duygulanım çoğu zaman uygundur.
• Hiperaktivite, hiperseksüalite, konfüzyon birlikte rol alır.

AMFETAMİN ve TüREVLERİ

Amfetamin türevleri son yıllarda hızla yayılarak artan bir uyuşturucu problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Genel itibariye geçmişten bu zamana kadar kullanım ve bağımlılık alanı bulmuş olduğu coğrafyalarda her geçen gün savaşım etmesi zorlaşan bir problem durumundadır. Amphetamıne Type Stımulant) amfetamin tipi uyarıcılar ismi altında uluslar arası literatürde ele alınmaktadır.

Meksikada daki uyuşturucu kartellerine karşı başlatılan mücadelenin bir savaşı andırmayan süreçte devam etmesi kartellerin kriminal grupların kar marjını en yüksek olarak sağladıkları egemenlik alanı sağladıkları alanların birinin de uyuşturucu ticareti bulunduğunun mühim bir göstergesidir.

Uzak şark ülkeleri ve ABD birleşik devletlerinde amfetamin tipi uyarıcılara karşı ağırbaşlı savaşım verilmektedir. Tarihsel süreçte yaygın bir üretim ağı ve bağımlı kitlesi bulan bu uyarıcı ve uyuşturucu maddeler başta metamfetamin olmak suretiyle bir toplumsal probleme yol açmıştır.

İmalindeki kimyasalların geniş bir kullanım alanına haiz olması denetlenmesini mümkün kılmamakta olup kimya bilgisi olan şahıslar tarafınca kolayca yapılabilmesi de savaşım de ağırbaşlı riskler ortaya çıkarmaktadır.

Amfetamin Türevleri

Yapılarındaki farklı olan şeylerle tesirleri de farklılaşan bir takım amfetamin türevlerinin yapılarından alt tarafta bahsedilmiştir.

Metamfetamin (MA)

• Merkezi bir uyarıcıdır.
• Bileşik bir maddedir.
• Metilamfetamin, d-Dioksiefedrin ve fenilmetilaminopropan adları ile de bilinir.
• Methampex, pervitin ve deoxyn ticari adlı ilaçların bileşenidir.
• Türkiye'ye girişi yasaktır ve yasal kısıtlılık altındadır.
• Kimyasal formülü C10H15N-hidroklorür'dür.
• Mol hacmi = 185,5 gram
• 134±3 oC'de erir.
• Su, etanol ve kloroformda çözünür.
• Kendi kısmında detaylı bir şekilde ele alınmaktadır.

Metilendioksiamfetamin (MDA)

• Merkezi bir uyarıcıdır.
• Bileşik bir maddedir.
• Kimyasal formülü C10H13NO2 -hidroklorür'dür.
• Mol hacmi = 215,5 gram
• 180-181 oC'de erir .

N-Etil-3,4-Metilendioksiamfetamin (MDE ve MDEA)

• Merkezi bir uyarıcıdır.
• Bileşik bir maddedir.
• Kimyasal formülü C12H17NO2 - hidroklorür'dür.
• Mol hacmi = 243,5 gram
• 200±3 oC'de erir.

4-Metilendioksimetamfetamin (MDMA)

• Merkezi bir uyarıcıdır.
• Bileşik bir maddedir.
• Türkiye'ye girişi yasaktır. Bu yüzden, amfetamin ve türevleri yasal kısıtlılık
• altındadır.
• Kimyasal formülü C11H15NO2 - hidroklorür'dür.
• Mol hacmi = 229,5 gram
• 149±3 oC'de erir [1].
• Kendi kısmında teferruatlı bilgi verilmiştir.

Kaynak:msxlabs.org