Müctehid İslam Ansiklopedisi Alıntı M üçtehit -di TDK, Türk Dil Kurumu isim, eskimiş, din b. (***) Arapça muctehid Bir kon...
Müctehid
İslam Ansiklopedisi
"İctihad eden" demektir. İctihad ise, "Zannî olan şer'i hükümleri tafÂsili (hususi ve muayyen) delillerden elÂde etmek için olanca gücün sarfedilmesidir." Veya "Fürua (ibadet ve muamele konularına) ilişkin bir şer'i hükmü delilinden çıkarma hususunÂda bütün gücünü sarfetmek, bütün zekâ ve becerikliliğini ortaya koymakÂtır." İşte iki tanımda da geçen "büÂtün gücünü sarfetme" işini gerçekleşÂtirene "müctehid" denir. Müctehid, hakkında açık bir hüküm bulunmaÂyan bir konuda, kitab ve sünnete daÂyanarak bir hüküm elde edecek yetÂkinliğe ve bilgiye sahip kimsedir. Müctehedin kitab (Kur'an) ve sünneti çok iyi bilmesi şarttır. Müctehid bir hüküm elde etmek, bir görüş (rey) orÂtaya koymak için elinden gelen çabaÂyı göstermiş olmak şartıyla ortaya koyduğu hüküm ve görüşte isabet etÂmese de mazurdur. İsabet edene iki, yanılana, hata edene bir sevap vardır. Bir müctehid içtihadından dönebilir veya içtihadını değiştirebilir. "HakÂka dönmek, batılda ısrardan daha hayırlıdır" denmiştir.
Müctehidler üçe ayrılır:
1- Mutlak müctehidler: Dinde ictihad yapan dört büyük İmam. (Dört mezhebin kurucuları, Ebû Hanife, Şafii, Maliki, Hanbelî)
2- Mukayyed müctehidler: Bir mezheple de ictihad yapabilenlerdir. Ebû Yusuf gibi.
3- Bir mesele hakkında ictihad yapabilenler. Kerhi, Serahsi gibi.
YORUMLAR