Türkçede yazım kuralları nedir? Büyük ve ufak meşhur uyumu, sert ünsüzlerin yumuşaması, ünsüz benzeşmesi özetlemek gerekirse mevzu anlatımı ...
Türkçede yazım kuralları nedir? Büyük ve ufak meşhur uyumu, sert ünsüzlerin yumuşaması, ünsüz benzeşmesi özetlemek gerekirse mevzu anlatımı
İMLA KURALLARI
Büyük Ses Uyumu:
Türkçe’de bir kelimenin ilk hecesindeki sesli harf kalınsa, ondan sonrasında gelen hecelerdeki sesli harfler de kalındır; ilk hecenin sesli harfi inceye öteki hecelerdeki sesli harfler de ince okunması mümkün. Örnek: Hece, özgürlük
Büyük Ses Uyumuna Aykırı Haller:
a) Dilimize girmiş yabancı kelimelerde (Örnek: otomabil, kompozisyon)
b) Bileşik Kelimelerde (Örnek: Hanımeli, Bakırköy) B.S. U. muna aykırı hal görülür ek olarak:
— yor, -ki, -ki, -ken, -leyin, -daş, -ımturak ekleri kelimelerin sonuna B.S.U.’muna aykırı olarak ulanır. (Örnek: sabahleyin, akşamki, yeşilimtırak, geliyor.;
Minik Ses Uyumu:
a) Türkçe’de bir kelimenin ilk hecesinde düz bir sesli var ise (a, e, ı, i,), sonraki hecelerde de düz sesliler bulunur. O kelimeye ulaşacak eklerin seslileri de düz olur. (Örnek: gelenler, araba-cı-lar)
b) Türkçe’de bir kelimenin ilk hecesinin seslisi yuvarlak seslilerden biri ise (o,ö,u,ü,) sonraki hecelerin seslileri ya düz-geniş (a,e) ya da dar – yuvarlak (u.ü) olur. O kelimeye ulanan ekler de bu kurala bağlıdır.
(Örnek: Gördünüz mü? Üzüm, üzümcü)
Minik Ses Uyumuna Aykırı Haller:
a) Yabancı kelimelerde (alkol, işgören)
b) -yor şimdiki süre ekinin bağlanmasında
c) Bazı bileşik kelimelerde (içgüdü, Hadımköy) büyük ses uyumuna aykırı haller görülür.
Seri Ünsüzlerin Yumuşaması:
Sonlarında p, ç, t, k sert ünsüzlerinden biri bulunan bazı kelimelere bir meşhur ile başlamış olan bir ek ulanınca bu kelimelerden birçoğunun sonlarındaki sert ünsüzler yumuşar. Kısaca:
P/b (kap, kabı)
Ç/c (ağaç, ağacı)
t/d (süt, südü)
k/g’ye çevrilir. (yaprak, yaprağı)
Ünsüzler Benzeşmesi:
Türkçe’de bir kelimenin sonunda yumüşak ünsüzlerden biriyle başlamış olan bir ek getirilince c,d,g değişmez, fakat, sonlarında p,ç,t,k,s,ş,f,h, sert ünsüzlerden biri bulunan kelimele-rere c,d,g ile başlamış olan ekler ulanırsa, bu eklerin ilk harfleri sertleşerek: c/ ç,d/t,g/k olur.
Hece Düşmesi:
YORUMLAR