Ardaviraf'ın 2017'de yayımlanan Ardavirafname adlı eseri, Diğer İnançlar türünün önemli örneklerindendir. Nimet Yıldırım çevirisiyle Pinhan Yayıncılık tarafından Türkçeye kazandırılmıştır. Eserden akılda kalan bölümleri, beğeni sırasına göre aşağıya derledik.
Ardavirafname'den En Beğenilen Alıntılar
Kitaptan en etkileyici sözleri sizin için derledik; ama yine de en etkili söz, sizin beğendiğinizdir.
Mezdiyesna:Tek tanrıya inananlara (Ahura Mazdaya inananlar)
Ardavirafname, Ardaviraf
Divyesna: birden fazla tanrıya inananlar ( Ehrimene inananlar)
Ardaviraf'ın ruhuyla gerçekleştirdiği bu kutsal yolculuğun ardından anlattıkları, birtakım farklılılarla İslam peygamberi Hz. Muhammed'in miraç yolculuğunda gördükleriyle benzerlik gösterir.
Ardavirafname, Ardaviraf
İlk söz şu olmalı; açlara ve susamışlara önce yemek sunulmalı, sonra onlara sorular sorulmalı ve iş verilmeli.
📖 Sayfa 85 · Ardavirafname, Ardaviraf
DESTÛR: Zerdüşt inanırlarının önderi ve ateşkedelerde hizmet eden yüksek rütbeli din adamı.
📖 Sayfa 153 · Ardavirafname, Ardaviraf
Dünyalılara söyle, en küçük sevabı bile kazanmadan geri durmasınlar.
📖 Sayfa 96 · Ardavirafname, Ardaviraf
İyi düşünce, iyi söz ve iyi iş için çalışıp çabalayın.
📖 Sayfa 143 · Ardavirafname, Ardaviraf
Biraz daha ilerlediğimde insani dehşete düşüren korkunç bir cehennemle karşı karşıya kaldım. En dar, en korku dolu yerde açılmış dehşet dolu bir kuyuya benziyordu .
📖 Sayfa 110 · Ardavirafname, Ardaviraf
İslamiyet öncesinde ve özellikle Zerdüşt inanışının yaygın olduğu çağlarda Iran halkı
Ardavirafname, Ardaviraf
“yaratıcı” tarafından özel yeteneklerle donatılan ve kötülüklerden sakınan üstün kişilerin, kutsal makamlarca görevlendirilerek
“metafizik evren”e veya daha yaygın ifadesiyle “ölüler diyarı”na gittiklerine, yüce makamlarında oturan tanrılar, melekler ve diğer kutsallarla görüşüp dönüşte de dindaşları için birtakım kutsal mesajlar getirdiklerine inanmaktaydı.
Fizikötesi, insanın dünya yaşantısının değerlendirildiği bir yerdir. Bu değerlendirmeye göre, kişi asli vatanı olan bu evrende ceza veya ödül ortamında sonsuz bir hayat sürdürecektir. Dolayısıyla fizikötesi hayat dindarlarca özlenen ve ulaşılacak hedef olarak seçilen bir hayattır. Dinsel geleneklerde aynı şekilde yeryüzü hayatına geçici bir değer yüklenir. Buna göre dünya hayatı geçici, yalancı ve sahtedir.
Ardavirafname, Ardaviraf
Başka dinler ve inanışlara bağlı bazı kişiler üzerinde de benzeri birtakım sınamalar yapıldı, yargılamalarda bulunuldu ve kararlar verildi. Ancak din yine şüphelerle dopdoluydu ve insanlar yine tereddüt içindeydiler.
📖 Sayfa 85 · Ardavirafname, Ardaviraf
Büyük iskender Avesta ve Zend’i yakarak ortadan kaldırdıktan sonra İranşehr halkı temel dinsel kaynaklarını kaybettiği için dinsel konulardaki sorularına cevap alamayınca, dinsel gerçekleri yeniden öğrenmek için Ardaviraf’ı ruhlar alemine gönderdiler. Bu yolculuğun ardından Ardaviraf gördüklerini anlattı ve yazıya geçirtti.
Ardavirafname, Ardaviraf
Zerdüşt geleneğinde , yaş ağacın ateşe atılmasıyla çıkan suyun öteki dünyada kendisini yakanlardan şikâyetçi olacağına inanılmaktadır
Ardavirafname, Ardaviraf
Ardâvîrâf rüyada ya da ruhani bir yolculukla cennet-araf- cehennemi ölmeden gören ilk kişi, Ardâvirâfnâme ise bu konuda yazılmış en eski kaynaktır. Bu bakımdan Dante'nin yüzlerce yıl sonra yazdığı ünlü eseri İlahi Komedya yer yer Ardâvirâfnâme'yi çağrıştırır.
📖 Sayfa 202 · Ardavirafname, Ardaviraf
Hiç bozulmayacak,toprak olup tozlara karışmayacak olan tek varlık,dünyada kötülüklerden kaçınan ve iyi işler yapan kişidir.
📖 Sayfa 150 · Ardavirafname, Ardaviraf
Hemistekân iyilikleriyle kötülükleri birbirine denk olan insanların konaklayacakları makamdır. Oraya yerleştirilecek ruhlar kıyamet gününe kadar ayakta bekleyeceklerdir.
Ardavirafname, Ardaviraf
Ardâvîrâfın ruhuyla gerçekleştirdiği bu kutsal yolculuğun ardından anlattıkları, birtakım farklılıklarla İslam peygamberi Hz. Muhammed’in miraç yolculuğunda gördükleriyle benzerlikler de gösterir.
📖 Sayfa 32 · Ardavirafname, Ardaviraf
Dinsel geleneklerde yeryüzü hayatına geçici bir değer yüklenir. Buna göre dünya hayatı geçici, yalancı ve sahtedir. Buradaki yaşantı gaye olabilecek ya da hedef seçilebilecek kadar değer taşımaz.
📖 Sayfa 14 · Ardavirafname, Ardaviraf
Bir yere vardım. Orada bir erkeğin ruhunu gördüm. Bedeninin arka tarafından, oturak yerinden bir yılan girip ağzından çıkıyordu. Bedeninin her tarafını kuşatmış olan çok sayıda yılan, onun bütün organlarını kemiriyor ve çiğneyerek ona sürekli işkence ediyorlardı.
📖 Sayfa 111 · Ardavirafname, Ardaviraf
Tanrı Âzer’e sordum: Kim bu ruh?
Bu ruh dünyadayken kötülükte sınırları aşan ve erkek erkeğe ilişkiye giren, kendisini erkeklere teslim eden kişinin ruhudur. Şimdi de onun ruhunun bu şekilde cezalandırılması, böyle işkencelere dayanması gerekiyor
Ne mutlu sana, ey cömert kişinin aydınlık ruhu, diğer ruhlardan daha yücesin.
Ardavirafname, Ardaviraf
İran mitolojisinde ve özellikle Şahnâme'de, eski İran dinlerinin özellikleri arasında yakın akrabalarla (mahremlerle) evlenme yaygın geleneklerden biridir. Yakın akrabalarla evlenme eski İran'da daha çok hükümdar- lar, şehzadeler, mûbedler, ileri gelen kişiler arasında yaygındı. Yaşadığı çağın büyük din önderi Ardâvîrâf'ın da yedi kız kardeşiyle evlendiği aktarılmaktadır.
Ardavirafname, Ardaviraf
Anne ve babasını hoşnut etmeyen çocuğun ömür boyunca sıkıntı çekeceğine, hiçbir arzusuna erişemeyeceğine inanılır. Ardâvîrâf anne ve babalarına saygıyı göstermeyip onları inciten çocukları ölüm sonrası hayatta çok ağır cezaların beklediğini ifade eder.
📖 Sayfa 42 · Ardavirafname, Ardaviraf
İstahr: ilk insan ve hükümdar Keyumers’in kurduğu şehir.
Ardavirafname, Ardaviraf
Sonra yılanlar tarafından bedenleri sokulan ve etleri çiğnenen adamları gördüm. “Bu ruhlar kimlerin ruhlarıdır?” Diye sordum.
📖 Sayfa 128 · Ardavirafname, Ardaviraf
Kutsal Surûş ve tanrı Âzer, “ Bunlar dünya hayatında tanrıları ve dinleri inkar edenlerin ruhlarıdır” diye cevap verdiler
Üç gecenin ardından gelen ilk sabah, dördüncü günün sabahı her ruh yaptıklarının hesabını vermek üzere yola çıkar. Sabahın ilk ışıklarıyla günahsız ruhlar, sanki çok güzel kokulu yeşillikler içerisinde bulunuyorlarmış ya da çok güzel kokulu yüklü rüzgârlar esiyormuş gibi kendilerinden geçerler. Bu esnada iyiliklerle yaşamış ruhları gözleri kamaştıracak bir aydınlıkla parıldayan, uzun boylu, güçlü, alabildiğince çekici ve bütün güzellerin güzelliklerini toplamış bir güzellikle on beş yaşında bir kız tarafından karşılanır.
📖 Sayfa 63 · Ardavirafname, Ardaviraf
İmşaspend: Kutsal ölümsüzler, Mazdeizmin en büyük melekleri. Genel kabule göre Ahura Mazda ilk olarak bu kutsal ölümsüzleri yaratmıştır.
Ardavirafname, Ardaviraf
Sürekli yaşama arzusu ve sonu olmayan ölümsüz bir hayat, insan teninin ruhuyla birlikte bu evrende ölümden uzakta veya sonsuz bir hayat yaşama isteği, çok eski ve derinden hissedilen bir arzudur.
Ardavirafname, Ardaviraf
Ahura Mazda: Zerdüşt’ün Avesta’daki ulu tanrısı. Farsça sözlüklerde Müşteri yani Jüpiter gezegeni olarak verilir.
Ardavirafname, Ardaviraf
İyilikleriyle herkesin iyiliklere kavuştuğu kişilere ne mutlu!
📖 Sayfa 86 · Ardavirafname, Ardaviraf
Dünyadakilere söyle: Sizler dünya hayatınızda dininizin ölçüleri ve sınırlarını aşarak ağlayıp inlemeyin, ölülerinizin ardından asla ağıtlar yakmayın, bu hoş karşılanmayan hareketleri yaptığınız oranda ölülerinizin ruhlarına kötülük yapmış, onlar için dayanılması güç zorluklar çıkarmış olursunuz.
📖 Sayfa 108 · Ardavirafname, Ardaviraf
Ardâvîrafın fizikötesi evrene yaptığı seyahatin ilk durağı ve geçtiği ilk aşama Çînvâd köprüsüdür. Mazdeist inanışta bütün ölülerin ruhları bu köprüden mutlaka geçecektir. Bu ilginç geçit, iyiler için yirmi yedi metre genişletilirken, kötüler için kıldan ince kılıçtan keskin diye nitelenen bir yapıda olacaktır.
Ardavirafname, Ardaviraf
Cennet: Ardâvîrâf’a göre cennetteki makamlar görkemlilik ve içlerindeki ödüller açısından farklı derecelerdedir. Cennette kişiler ve dünyada yaptıkları açısından farklı toplumsal kesimler için farklı makamlar bulunmaktadır. Örneğin hükümdarlar, ileri gelenler, mubedler, ibadetlerini yerine getirenler, ordu mensupleri, çiftçiler, meslek sahipleri, çobanlar, yöneticiler ve benzeri kesimlerin her biri kendi makamları ve yaptıkları iyiliklerle orantılı makamlara erişeceklerdir
📖 Sayfa 40 · Ardavirafname, Ardaviraf
Sen ey Ardâvîrâf, dünyadaki Mezdiyesnâ İnanırlarına kötülüklerden sakınma yolunu seçmelerini söyle. Çünkü bu yol ilk kutsal din öğretmenlerininkiyle aynı yoldur.
Ardavirafname, Ardaviraf
kötülerin ruhları ilk adımlarını kötü düşünce, ikinci adımlarını kötü söz, üçüncü adımlarınıysa kötü işleriyle atar ve dördüncü adımlarıyla cehenneme koşarlar.
Ardavirafname, Ardaviraf
Ardâvîrâfnâme ile İlahi Komedya şaşırtıcı derecede benzerlikler gösterir. Dante'nin Ardâvîrâfnâme' den haberinin olup olmadığına dair kesin bilgi bulunmasa da, onun bu eseri görmemiş olduğunu kabul etmemiz şaşırtıcıdır. Doğu ile Batı kültürlerinin tüm eserlerini kapsayan bir genellemede bulunulacak olunursa, Dante'nin İlahi Komedya'sı türünde yazılmış ve ona benzeyen eserler arasında en çok benzerlik bu ikisi arasındadır
Ardavirafname, Ardaviraf
Çînvâd Köprüsü: Mazdeist inanışta bütün ölülerin ruhları bu köprüden mutlaka geçecektir. Bu ilginç geçit, iyiler için yirmi yedi metre genişletilirken, kötüler için kıldan ince kılıçtan keskin diye nitelenen bir yapıda olacaktır.
📖 Sayfa 39 · Ardavirafname, Ardaviraf
Dikkatli olun ve şunu asla unutmayın: Sığırlar toprak olacak, atlar toprak olacak, altın ve gümüş toprak olacak, insanların bedenleri toprak olacak. [12] Hiç bozulmayacak, toprak olup tozlara karışmayacak olan tek varlık, dünyada kötülüklerden kaçınan ve iyi işler yapan kişidir.
Ardavirafname, Ardaviraf
MÂH PÂye: “Ay Ülkesi.” Mezdiyesnâ inanışına ait eserlerde, cennetin ikinci tabakası.
Ardavirafname, Ardaviraf
Ardâvîrâfın ruhuyla gerçekleştirdiği bu kutsal yolculuğun ardından anlattıkları, birtakım farklılıklarla İslam peygamberi Hz. Muhammed’in miraç yolculuğunda gördükleriyle benzerlikler de gösterir.
Ardavirafname, Ardaviraf
(Alıntıyı yapan kişi olarak yorumum miraç olayının mitolojik bir olay olduğu, Zerdüştlükten İslam dinine geçtiği yönündedir. Başka dinlerde de mevcuttur)
Zerdüşt dinsel kitaplarında, yakın akrabalarla evlenmenin çok sevap kazandıran bir gereklilik ve yükümlülük olmasının yanı sıra çok yararlı bir evlilik türü olduğu, bunu terk etmenin hem dünya hayatında hem de ölüm sonrası hayatta insanı büyük cezalarla karşı karşıya getireceğine inanılır.
📖 Sayfa 43 · Ardavirafname, Ardaviraf
Ardâvîrâfnâme’ye göre yabancı erkeklerle gayri meşru ilişkilerde bulunma, kocasını tahkir etme, ona kötü sözler söyleyip sövme, kocanın malını kendi zimmetine geçirme, kocasının isteğine olumlu cevap vermeme ve istediğinde onunla birlikte olmama bunlar günah davranış olarak söylenilmiştir.
📖 Sayfa 46 · Ardavirafname, Ardaviraf
H û r ş î d P â y e :
Ardavirafname, Ardaviraf
“Güneş Ülkesi,” cennetin üçüncü tabakasının adıdır. Bu makam ölüm sonrası hayatta iyilerin ödülüdür. Mezdiyesnâ inanışı kaynaklarında gerçek cennet de burasıdır. Bütün kutsalların yeri bu cennettir. Mînû-yi Hired'in bilgileri ne göre, cennetin birinci tabakası yıldızlar ülkesinden ay ülke sine kadar, ikinci tabakası ay ülkesinden, güneş ülkesine kadar ve üçüncü tabaka da Ahura Mazda ile diğer kutsalların maka mı olan Garazman'dır (Arş-i a’lâ).
kaynakça: Afifi, Esâtîr ve Ferheng-i Iraní, s. 557.
Günahkârların ruhlarını gördüm. Onlara yaptıklarının karşılığında türlü türlü cezalar veriliyordu: Yoğun kar ve dayanılmaz şiddette bir soğuk, çok etkili ve aşırı yoğun bir sıcak, keskin ve dayanılmaz kötülükte kokular, taşlanma, kül yeme, şiddetli dolu ve yağmur, talihsizlikleri yüzünden çarptırıldıkları daha nice azap ve işkenceye o korkunç, öldürücü ve inanılmaz derecede karanlık yerde dayanmak zorunda kalıyorlardı.
Ardavirafname, Ardaviraf
Hem iyi kişilere hem de kötülükleriyle bilinenlere verilen söz sözdür ve yerine getirilmesi gerekir.
Ardavirafname, Ardaviraf
Kutsal Surûş ve tanrı Âzer'e, "Bunlar kim ve neden ayakta duruyorlar?" diye sordum. [3] Kutsal Surûş ve tanrı Âzer cevapladılar. "Buraya Hemistekân derler ve bu ruhlar kıyamet gününe dek burada ayakta durarak beklerler. Bunlar sevaplarıyla günahları birbirine denk olan insanların ruhlarıdır. [4] Dünyalılara söyle, en küçük sevabı bile kazanmadan geri durmasınlar.
Ardavirafname, Ardaviraf
Hemistekân (Araf): Hemistekân iyilikleriyle kötülükleriyle birbirine denk olan insanların konaklayacakları makamdır. Oraya yerleştirilecek ruhlar kıyamet gününe kadar ayakta bekleyeceklerdir.
📖 Sayfa 39 · Ardavirafname, Ardaviraf
Burası yıldızlar ülkesi ve bu ruhlar da dünyada yeştleri ve gâtâları okumayan, yakın akrabalarıyla evlenmeyen, hükümdarlık, yöneticilik ve komutanlık yapmayan kişilerin ruhlarıdır. Bunlar başka birtakım iyilikleriyle ve sevaplarıyla kutsallık makamına erişmiş olanlardır.
📖 Sayfa 97 · Ardavirafname, Ardaviraf
( Zerdüşt kaynaklarının çoğunda, yakın akrabalarla evlenmenin kişiye çok sevap kazandırdığı, bir gereklilik ve yükümlülük oluşunun yanı sıra çok yararlı bir evlilik türü olduğu, bunu terk etmenin hem dünyada hem de ölüm sonrası hayatta insanı büyük cezalara çarptırılacağına inanılır)
Ardâvîrâf’ın yedi kız kardeşi vardı ve bu yedi kız kardeş onun hanımları gibiydi.
📖 Sayfa 87 · Ardavirafname, Ardaviraf
(Ardâvîrâf’ın yakınları ile evlenmesi, onun dini bütün bir Zerdüşt inanırı ve din adamı olduğunun, noksansız özellikler sahip olduğunun göstergesi olarak kabul ediliyormuş)
Sasaniler döneminde ortaya çıkan Ardâvîrâfnâme rüya âleminde cennet, cehennem ve berzah âlemlerine yapılmış bir yolculukta görülenleri içeren tek Pehlevice eserdir
📖 Sayfa 59 · Ardavirafname, Ardaviraf
Dikkatli olun ve şunu asla unutmayın: Sığırlar toprak olacak, atlar toprak olacak, altın ve gümüş toprak olacak, insanların bedenleri toprak olacak.
📖 Sayfa 150 · Ardavirafname, Ardaviraf
Eski İran'da sığır bütün hayvanlardan daha yararlı olarak kabul edilir.
Ardavirafname, Ardaviraf
[1] İnsanların derilerini ve etlerini yiyen bir adamın ruhunu gördüm.
📖 Sayfa 114 · Ardavirafname, Ardaviraf
[2] “Bu kimin ruhu?” diye sordum.
[3] Kutsal Surûş ve tanrı Âzer, “Bu, dünyada çalışanların ücretlerini ve hak sahiplerinin haklarını vermeyen, işlerinin karşılığını almalarını engelleyen kötü bir kişinin ruhudur. Şimdi onun ruhu bu ağır cezaları çekmek zorundadır” dediler.
Kötülerin ruhlarıysa kötü düşünce, kötü söz ve kötü işler makamına, sonsuz karanlıklar ülkesine atılır.
📖 Sayfa 60 · Ardavirafname, Ardaviraf
Daha sonra bir adamın ruhunu gördüm. Gözleri çıkartılmış, dili kesilmiş ve bir ayağından da cehenneme asılmıştı. İki taraflı çinko taraklarla bedenini baştan aşağı rendeliyorlardı. Kafasına demir çiviler çakmışlardı.
📖 Sayfa 138 · Ardavirafname, Ardaviraf
”Bu adam kim ve ne tür bir günah işledi?” diye sordum.
Kutsal Surûş ve tanrı Azer şöyle cevap verdiler: ”Bu adam, dünyada yalancı şahitlik yapan kişilerin yargıçlığı görevini yürütüyordu. Rüşvet karşılığında yalancı yargıçlık yapıyordu.”
Sıkça Sorulan Sorular
Ardavirafname kimin eseridir?
Ardavirafname, Ardaviraf tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2017'de yayımlanmıştır. Türkçeye Nimet Yıldırım çevirmiştir.
Ardavirafname kaç sayfadır?
Ardavirafname, 208 sayfadır (Pinhan Yayıncılık baskısı).
Ardavirafname'nin en ünlü sözü nedir?
“Mezdiyesna:Tek tanrıya inananlara (Ahura Mazdaya inananlar) Divyesna: birden fazla tanrıya inananlar ( Ehrimene inananlar)”