Din alanına Mehmet Azimli'nin kazandırdığı Halifelik Tarihine Giriş, 2005'te yayımlanmıştır. Halifelik Tarihine Giriş sevenlerin en çok alıntıladığı sözler bu sayfada toplandı.
Halifelik Tarihine Giriş'ten En Beğenilen Alıntılar
O dönemdeki büyük kabilelerin kamuoyu üzerindeki baskısı düşünüldüğünde güçlü bir kabileye sahip olmayan Hz. Ebubekir'in seçilmesi fevkalade bir olaydır.
📖 Sayfa 76 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Dört Halife dönemi, genel olarak halkın hakimiyetinin geçerli olduğu, hilafette verasetin olmadığı, liderin eleştirilebildiği, yaptığı icraatlardan dolayı hesaba çekilebildiği bir dönemdi. Emevîlerden farkları buydu.
📖 Sayfa 130 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
İsyanların en büyüğü ise Muaviye'ye bizzat itiraz eden Abdullah b. Zübeyr tarafından yapılmış ve ülke dokuz yıl ikiye bölünmüştür. Abdullah b. Hanzala yönetiminde Medine halkı Harre'de kanlı bir şekilde bastırılmıştır. Hüseyin b. Ali, aile fertleri ile birlikte Kerbela'da vahşice katledilmiştir. Bütün bunlar hilafetin saltanata dönüşümüne karşı halkın tepkileridir.
📖 Sayfa 141 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Hazreç'in liderliği ele geçirmesinden endişe eden Evs'in lideri Useyd b. Hudayr açıkça şöyle demiştir: "Vallahi eğer bu hilafet Hazreç'e bir geçerse bize ebediyyen geçmez. Üstünlük hep onlarda kalır. Kalkınız ey Evsliler! Ebu Bekr'e bey'at ediniz."
📖 Sayfa 75 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Hz. Peygamber vefat ederken yerine ne Şia'nın iddia ettiği gibi Hz. Ali'yi ne de Ehl-i Sünnetten bazılarının iddia ettiği gibi Hz. Ebubekir'i halife bırakmıştı.
📖 Sayfa 67 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Abbasîler ilk başta büyük bir halk desteği görmüşlerdi. Onlar "mazlum Hz, Peygamber ailesi" adına yola çıkmışlardı. Emevîleri yıkıp iktidarı ele geçirince, kendi davalarına çok büyük hizmetler veren Ebu Seleme Hallâl ve Süleyman b. Kesir gibi şahıslar, halkın isteği doğrultusunda Hz. Peygamber ve Hz. Ali evladından birisini hilafete getirmek isteyince, Abbâsîlerce öldürülmüşlerdi.
📖 Sayfa 170 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
...adaletli uygulamalar, Hıristiyan bir tarihçiye şu sözleri söyletiyordu:
📖 Sayfa 101 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
"Bunun için Allah bizi Romalıların intikamından kurtardı. Araplar eliyle Bizanslılardan kurtularak rahata kavuştuk. Yerli halk gelen bu fatihlerin yerleşmesine çalıştılar. Filistinli Sameriten Hıristiyanları yardımlarına karşılık cizyeden muaf tutuldular.
Şia, bu olaydan yola çıkarak "Hz. Peygamber'in Hz. Ali'yi yerine halife tayin etmek için kağıt istediğini, vefat etmeden önce bu önemli konuyu yazdıracağını, fakat Hz. Ömer'in buna engel olduğunu" iddia etmiştir.
📖 Sayfa 64 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Bu işin önüne ilk defa Hz. Ebubekir geçmişti. Hz. Ömer'in Sâd b. Ubade ve Hz. Ali'yi Hz. Ebubekir'e bey'ata zorlama girişimine engel olmuştu. Hz. Ali-Muaviye mücadelesi sırasında ikisine de bey'at edenler olduğu gibi İbn Ömer gibi ikisine de bey'at etmeyenler vardı.
📖 Sayfa 54 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Emevîler ailevî meselelerini de devlet işlerine karıştırdılar. Düşmanı oldukları Haşimoğullarına eziyeti bir devlet politikası haline getirdiler. Hatta bu işi minberlere kadar taşıyarak, Hz. Peygamber'in nesline her cuma günü hakaret ettirdiler. Bu uygulamayı daha sonraları Ömer b. Abdülaziz kaldırdı.
📖 Sayfa 163 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Hz. Ebubekir, halife seçildikten sonra bazı sahabeler, ona hitaben "'Halifetullah-Allah'ın halifesi-" şeklinde bir hitapta bulununca, o bu sıfatı kabul etmeyerek; "Ben Allah'ın değil, Peygamberin halifesiyim." demiş ve kendisine: "Halifet-ü Rasulillah-Allah Resulü'nün Halifesi-" denilmesini istemiştir.
📖 Sayfa 4 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Muaviye, Şam hariç bütün İslam dünyasının kabullendiği Dördüncü Halife Hz. Ali'yi çeşitli siyasi oyunlarla devirmiş ve ilk halifelerin uygulamaya çalıştığı halkın onayına dayalı seçim tarzını ortadan kaldırmıştır. Seçim olmaksızın, halifeliği silah zoru ile ele geçiren ilk kişi olan Muaviye'nin iktidarını toplum zorunlu olarak kabullenmiştir. Bu mecburî kabulleniş sonraları siyasi ayaklanmalara sebep olacaktır.
📖 Sayfa 134 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Abbasilerde Sasani uygulamasının taklidi olarak hükümdarlara mahsus elbiseler kullanılıyordu ve bunlara Farsça'da "Tıraz" deniliyordu.
📖 Sayfa 182 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Irak taraflarında bir askerin başına gelen ölümden dolayı kendini sorumlu tutuyordu.
📖 Sayfa 100 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
“Kuvvetli haksız olduğu sürece benim yanımda en zayıftır. Zayıf da haklı olduğu sürece benim yanımda en güçlüdür.” Hz. Ebubekir
📖 Sayfa 87 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
.jpeg)
Gayrimüslim tebaası ile de ilişkileri güzeldi. Meselâ; henüz İslâm'a girmeyen Amr b. Ümeyye ed-Damri'yi Habeşistan'a elçi göndemıişti.
📖 Sayfa 46 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Hz. Peygamber döneminde devlet görevleri bir hak değil, bir emanet olarak değerlendiriliyordu. Herkese bu görevler rasgele dağıtılmıyor, yetenekli oluşlarına göre veriliyordu.
📖 Sayfa 47 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Devletin halka ilgisizliği, halkın da devlete ilgisizliğine sebep oluyordu.
📖 Sayfa 178 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Abbasilerde halifelik alameti olarak kullanılan asa, sonraları yerini kılıca bırakarak devam ettirildi.
📖 Sayfa 182 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Yönetimdekiler ilk görevleri halkın menfaati iken kendi çıkarlarını düşündüler. Halktan çekinmez oldular. Ölçüler altüst oldu. Yöneticiler bozulunca, halk da bozuldu.
📖 Sayfa 166 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Hz. Peygamberden sonra sahabilerin karşı karşıya kaldığı ilk önemli problem ve daha sonraki asırlarda da Müslümanlar arasında en büyük ihtilaf hilâfet konusu olmuştur.
📖 Sayfa 10 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
"Allah hiçbir kavme hilafette öncelik tanımamıştır. Hiçbir kavim de yaratılıştan mübarek değildir. Allah hiçbir kavme de yaratılıştan yönetme hakkı bağışlamamıştır; fakat Asabiyet gereği o çağda Araplar sadece Kureyş'i dinlerlerdi. Bundan dolayı o çağda onlar yönetimde olmalıydılar. O çağda Kureyş'teki bu kuvvet ve asabiyet hiçbir kavimde yoktu. Ama daha sonraları eğer bir kavim Kureyş'in o çağdaki asabiyetine hâkim olursa, o da başa geçebilir."
📖 Sayfa 41 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
İbn Haldun
Nitekim Hz. Peygamber'in vefatı sırasında amcası Abbas'ın Hz. Ali'ye "Git Hz. Peygamber'den liderliği Haşimoğulları adına iste. " '"'şeklinde teklifte bulunması, Hz. Ali'nin halifeliğe vasiyet edilmediğinin delillerindendir.
📖 Sayfa 66 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Halifelerin çeşitli ünvanları kabullenmelerindeki en büyük amaç, hakimiyetlerini pekiştirmek ve artırmaktı. Ancak, ilginctir ünvanlar arttıkça, halifelerin hakimiyetleri ve kudretleri azalmıştır.
📖 Sayfa 18 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Hilafet Kurumu, İslam'ın emirleri ile ortaya konmuş dînî bir kurum olmaktan öte halifelerin, dini referans alarak ortaya koymaya çalıştıkları ve sonraki kuşaklar açısından bağlayıcılığı olmayan tarihsel bir kurumdur.
📖 Sayfa 184 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
I. Yezid çok içki içtiği için lakabı "Humr" idi. Ebu Kays isimli maymunuyla oynar, içki alemleri yapardı.
📖 Sayfa 167 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
O, halkının ruhunu iyi bildiğinden dengeli hareket eden kontrolü elden bırakmayan, yaptığı bir yanlıştan uyarılınca anında dönen bir halife idi. Halkla iç içe idi.
📖 Sayfa 99 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Hz. Peygamber imkanı olduğu halde, bilerek ve isteyerek yerine bir yönetici bırakmamıştı. O, sahabelerin bu işi kendi aralarında çözmelerini istiyordu.
📖 Sayfa 80 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
O, halka dayanan biri değil, silahına ve parayla satın aldığı adamlarına dayanan bir yönetici idi. O, güç ve yetkisini artırmak için değişik yollara başvurdu ve ilk halifelerin yok etmeğe çalıştığı asabiyeti diriltti.
📖 Sayfa 154 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Bilgisini güç ve yetkiye çeviremedi. Değeri bilinemedi. Kafasındaki yönetim tarzını gerçekleştiremedi. Beş yıllık halifelik hayatı Haricîler ve Muaviye ile savaşla geçti.
📖 Sayfa 116 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Bütün bu tedbirler Emevîlerin yıkılışını önleyemedi. Çünkü karşılarında bazı tarihçilerin deyimiyle "tarihsel bir blok" vardı. Değişimde çıkarı olan bütün güçler, Araplar, Arap kabile önderleri, Fars dihkanları, çiftçiler, sanatkârlar, tüccar, zayıf insanlar, zenginler Abbasî devrimine katılmışlar ve "tarihsel muhalefet bloğu" oluşturmuşlardı.
📖 Sayfa 168 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Müthiş bir kabile taassubu başlamış, halk iradesi yok farz edilerek yönetim saltanata dönüştürülmüştü.
📖 Sayfa 167 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
İkinci Ömer, sultanlardan farklı olmaya, insanlarla ilgi kurmaya çalıştı. İnsanlarla aynı sedire oturdu. Onlarla sohbet etti. O, hilafet evi olan sarayı ve halife bineklerini hazineye devretmişti. Bilginler onun dönemini Raşit Halifeler dönemine benzetmektedirler.
📖 Sayfa 165 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
"Makamında halka eşit davran ki zayıflar adaletten ümit kesmesinler, hatırlı olan da zulmetmek için ümitlenmesinler."
📖 Sayfa 96 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Hz. Ömer
Böylece hilafet, Medine'de en kalabalık grup olmalarına rağmen kendi aralarındaki çekişmeleri Kureyş'e yaramış ve Kureyş dışında kimse halifeliğe lâyık değilmiş gibi bir anlayış yerleşmeye başlamıştı.
📖 Sayfa 76 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Hz. Ali, onun bu talebini:"Ey Ebu Süfyan! Bizim hilafet için bir talebimiz yoktur. Ebubekir'i bu işe layık görüyoruz; fakat sen İslâm 'a karşı hep düşmanlık yaptın." şeklinde reddetmişti.
📖 Sayfa 118 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Ayrıca Hz. Ebubekir, halife seçildiği gün Ebu Süfyan, Hz Ali'ye gelerek halife seçilmesi için asker toplamayı teklif etmiş, ancak Hz. Ali, "Biz Hz. Ebubekir'i bu işe layık görüyoruz."-''" diyerek Ebu Süfyan'ın bu teklifini reddetmiştir.
📖 Sayfa 66 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Eğer İslam siyasi tarihinde halifenin azli meselesi kurumsallaştırılıp işletilebilse idi, saltanat olayı gelişmeyebilirdi. Toplumsal tepkinin bir ifadesi olan azil olayının nasıl gerçekleşeceği belirlenmeyince iş kılıca kaldı, sonuçta halifeler katledildi ve saltanat olgusu meydana geldi.
📖 Sayfa 61 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
İsyanların en büyüğü ise Muaviye'ye bizzat itiraz eden Abdullah b. Zübeyr tarafından yapılmış ve ülke dokuz yıl boyunca ikiye bölünmüştür. Abdullah b. Hanzale yönetimindeki Medine halkı, Harre'de kanlı bir şekilde bastırılmıştır. Hüseyin b. Ali, aile fertleri ile birlikte Kerbela'da vahşice katledilmiştir. Bütün bunlar hilafetin saltanata dönüşümüne karşı halkın tepkileridir. Dört Halife'den sonra bu dönem zor kabullenilmiştir. İsyan eden her halk tabakası zorbaca sindirilmiştir
📖 Sayfa 139 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Abbasîlerde veliaht tayini için halifeler tarafından genelde yazılı belge bırakılmıştır. Bu belgeler Kabe'ye, mescide, Ehl-i Beyt'e, Beytü'l-Mal'e bırakılarak koruma altına alınıyordu.
📖 Sayfa 173 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Abbasiler, Sasani Kisralarının, sultanlara özel elbise giymelerini taklit ederek,"* halkın gözünde de yücelmek için, Hz. Peygamber'in Şair Kab b. Züheyr'e hediye ettiği hırka olan "Bürde" ismi verilen hırkayı resmi törenlerde giymeye başladılar.
📖 Sayfa 181 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Abdimenafoğullan arasındaki liderlik problemi sonraki yıllarda da mütemadiyen devam etmiştir. Sıffîn, Kerbelâ, Zeyd b. Ali İsyanı gibi isyan ve savaşlar aslında bu iki kabilenin kavgasıdır denilebilir.
📖 Sayfa 119 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Hz. Ebu Bekir, muhtemelen Hz. Peygamber'in vefatında meydana gelen gergin ve karışık ortamın tekrar oluşmasını ve ikinci bir Sakîfe Olayı'nı engellemek, yeni başlayan fetihleri sekteye uğratmamak için Hz. Peygamber'den farklı bir şekilde davranarak vefat etmeden önce, Hz. Ömer'i kendi yerine halife olarak teklif ve teşvik etti.
📖 Sayfa 91 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Müslümanların devletinin temeli Akabe Bey'atları ile atılmış, Medine Sözleşmesi ile perçinlenmiştir. Hz. Peygamber'in Medine'de yaptığı ilk iş, devletin merkezi olarak görev yapacak olan mescidi kurmak olmuştur. Dahası ileriki yıllarda kurumlaştırılacak olan hicrî takvim bile, Hıristiyanların takvimi gibi Peygamber doğumunu esas almamış, Medine toplumunun kuruluşu olan hicretle başlatılmıştır. Yani, İslâm'da siyasî sistemin ayrıntılarının açıklanmaması, kurulu bir düzenin olmaması gerektiği anlamına gelmez.
📖 Sayfa 28 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
İlk halifeler Şûra ilkesine uysalar da saltanatla birlikte bu olay kalkmış ve toplumu ilgilendiren konularda tek kişinin kararı geçerli olmuştur.
📖 Sayfa 186 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
.jpeg)
Abbasiler, Emevîler gibi halife olacak kişinin halifelik şartlarını taşıyıp taşımadığına bakmaksızın sadece Abbasî sülalesinden olma şartım gözettiler.
📖 Sayfa 171 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Hz. Peygamber çeşitli görevleri akrabasına vermekten kaçınırdı. Fakat bu uygulamayı Emevî ve Abbasîlerde göremiyoruz.
📖 Sayfa 170 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
IV. Halife Hz. Ali'den sonra, dinî otoriteden siyasî otoriteye, Allah'tan yardım ve bağışlanma dilemekten sultandan dilemeye yönelik bir dönüşüm gerçekleşmişti.
📖 Sayfa 167 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Artık dinin, halifelerin üzerinde bir etkisi yoktu. Cahiliyyedeki Arap zihniyeti yeniden ortaya çıktı. Artık İslam kardeşliği yerine Arap aristokrasisi önemliydi. Soyla övünme ve kibir başladı.
📖 Sayfa 161 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Hz. Osman, adeta devleti yönetmeye kendi başına başlayan Mervan'ın kararlarını savunuyor, üstelik ona Hz. Peygamber'in Fedek'teki arazisini ikta yolu ile veriyordu.
📖 Sayfa 108 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Hz. Ebubekir, Halid b. Velid gibi komutanları devletin en önemli mevkiinde tutarak Mahzumoğulları gibi o zamana kadar devletle iç içe olamayan kabilelerin devlete katılmalarını sağlamış, bunlardan güç almıştı.
📖 Sayfa 86 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Bu seçim sonucu seçilen halifeye Sâd b. Ubade, hiç bey'at etmedi. Sâd'in kabilesi Hazreç bey'at ettiği için, Sad'ın beyat etmemesi önemsenmedi.
📖 Sayfa 71 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Ensar'ın bir kolu olan Evs Kabilesi, sayıca çok olduğu için yönetimin Hazrec kabilesine geçmesinden endişe ederek, KureyşIi bir halife seçimine destek verdi.
📖 Sayfa 70 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Hz. Ebubekir'in bu yumuşatıcı konuşması sonucunda, Ensar'dan Hubab b. Münzir, "Bir Muhacirlerden, bir de Ensar'dan iki lider seçilmesi." şeklinde bir teklif getirse de bu teklif kabul edilmedi.
📖 Sayfa 70 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Netice olarak Hz. Peygamber hiçbir hadisinde hilafeti Hz. Ali'ye bırakmamıştır. Bu konudaki iddialar tamamen zannî bilgiye ve yoruma dayalı görüşlerdir. Böyle bir iddia, ne Hz. Peygamber'in tavırlarına ne de sahabelerin uygulamalarına uymaktadır.
📖 Sayfa 67 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Muaviye'nin taktikleri, Hz. Ali'nin güç dayanaklarını ve yetkilerini teker teker elinden alıp götürdü.
📖 Sayfa 115 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Hz. Ömer, sahabenin: "yerine oğlunu bırak" teklifine kesinlikle karşı çıktı. Böylece hilafetin saltanata dönüşmesine engel olmuş oldu.
📖 Sayfa 102 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Hz. Ali, halifeliği sırasında halka verdiği bir hutbede "Bu hilafet işi sizindir, istediğinize veriniz." sözü," halife seçiminin halka bırakıldığını ve Hz. Peygamber'den bu konuda bir tavsiyenin olmadığını gösterir.
📖 Sayfa 66 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Emevîlerdeki İkinci Muaviye ve İbrahim kendiliğinden istifa ederken, İkinci Velid, İkinci Mervan gibi halifeler de öldürülmüşlerdir.
📖 Sayfa 61 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
İslam tarihinin en acı üç olayı olan Kerbela, Harre Vakası, Kabe'nin taşlanması ve örtüsünün yakılması, Muaviye'nin yaptığı bu veliaht tayini sonrasında meydana gelmiştir.
📖 Sayfa 141 · Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli
Sıkça Sorulan Sorular
Halifelik Tarihine Giriş kimin eseridir?
Halifelik Tarihine Giriş, Mehmet Azimli tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2005'te yayımlanmıştır.
Halifelik Tarihine Giriş kaç sayfadır?
Halifelik Tarihine Giriş, 180 sayfadır (Çizgi Kitabevi Yayınları baskısı).
Halifelik Tarihine Giriş'in en ünlü sözü nedir?
“O dönemdeki büyük kabilelerin kamuoyu üzerindeki baskısı düşünüldüğünde güçlü bir kabileye sahip olmayan Hz. Ebubekir'in seçilmesi fevkalade bir olaydır.”