Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu'nun 2009 tarihli Araştırma-İnceleme alanında öne çıkan eseridir. Bu sayfada Moda ve Zihniyet'ten seçilmiş alıntılar sayfa numaralarıyla yer alıyor.
Moda ve Zihniyet'ten En Beğenilen Alıntılar
Kitaptan en etkileyici sözleri sizin için derledik; ama yine de en etkili söz, sizin beğendiğinizdir.
Halkın modayı izlemesini kolaylaştırmak için modacılar değerli madenlerin taklitlerini piyasaya sürerek modayı zenginlerin tekelinden kurtarmayı planlamışlardır.Modanın sadece zenginlerin izleyebildiği bir ayrıcalık olmasının ortadan kalkması modanın,demode olma sürecini hızlandırmıştır.
📖 Sayfa 34 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
" Giyimi belirleyen en önemli unsur kişinin sahip olduğu sınıftır. "
Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Doğu dünyası kıyafetiyle göze çarpmamayı, mevcut güzelliğini yabancı bakışlardan gizlemeyi gaye edinirken; Batı dünyası için giyinmek güzelliğin daha belirgin bir hale getirilerek ortaya konması manasını taşımaktadır.
📖 Sayfa 12 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
1930 lardan sonra işçilerin serbest zaman sonunda daha verimli çalıştıklarının tespit edilmesiyle ücretli izinler ve 40 saatlik hafta uygulaması başlamıştır. ...
📖 Sayfa 25 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Vaktin başkaları tarafından ayarlanmış oluşu, modern insanda itaat duygusunu pekiştirmektedir.
Insanın kendi ürettiği bir şeye dokunması onu mutlu etmektedir. Oysa modern çağda çok az insan ürettiği şeye temas edebilmektedir. Ayrıca boş zamanları değerlendirme faaliyeti olarak el sanatları ile hiç ilgilenme işi, bunun yerine idrakin ertelendiği spor faaliyetlerini seyretmenin en baş sırayı işgal etmiş olması, insanın kendisini gerçekleştirilmesini engellemektedir.
📖 Sayfa 26 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Her gün yeni moda kıyafetleri gören kişi kendi kıyafetiyle çoğunluktan ayrı düştügünü sanmakta ve bir an önce
Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
kitleden biri olabilmek için kendisine sunulmuş olan kıyafetleri elde etmeyi hedeflemektedir.
“Modanın gençlik imajına çok sarılmasının nedenlerinden biri de genç insanın yeniliğe ve değiştirmeye daha fazla talip olmasındandır. İlginç olan orta yaş ve daha yukarısının, gençler gibi giyinirken bir müddet sonra olaylar karşısında gençler gibi tepki göstermeye başlamalarıdır. Modernizmin etkisiyle olgun insan tavrı çok nadir rastlanır hale gelmiştir.”
📖 Sayfa 60 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Yaratıcılığın tükendiği noktada başkasına "ötekine" benzeme temayülü artmaktadır.
📖 Sayfa 109 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Görüldüğü üzere bir modanın,demode olma süreci moda olanın abartılı esprisinin bir sonraki moda tarafından radikal bir şekilde ortadan kaldırılmasıyla yakından ilgilidir.
📖 Sayfa 33 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
"Modanın yayılışını da izah eden Mehmet Tahir, kıyafet değişikliğinin ahlâkî değişikliğe de sebep olduğu üzerinde durmaktadır. Kıyafetin ahlâk ve davranışlar üzerinde dikte ettirici bir rol oynadığı hususunda çağdaş sosyologlar da hemfikirdir."
📖 Sayfa 117 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Modacılar "Çıplak Kral" ın terzisi oldular.
Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Modern insandaki şöhret tutkusunu Erich Fromm öbür aleme olan inancın kaybedilmesine bağlar.
Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
“Modernizmle birlikte güzel, fertlerin beğenisinden çıkmış, kitlenin tahakkümüne girmiştir. Bir şeyin güzel olması için onun modaya uyması, rağbet görmesi ve reklamının yapılıyor olması gerekmektedir.”
📖 Sayfa 27 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
"Kısaca giyim sahip olunan zihniyetin sembolleşmiş şeklidir."
📖 Sayfa 23 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
İçsel güzellik el emeğine aktarılmadığı zaman, dış güzelliğe olan ilgi doruk noktasına çıkmaktadır.
Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
"Sağlık konusuna gelince; moda kıyafetlerin doğrudan sağlıklı oldukları yolunda bir imaj oluşturulması her zaman mümkün olmaz. Çünkü genellikle moda kıyafet ve aksesuar sağlığa aykırıdırlar. Dar pantolonlar, sivri yüksek topuklu ayakkabılar, ağır küpeler, bilezikler, cilde zararlı kozmetik ürünler, modanın sağlık ile zikredilmesini önlemektedir."
📖 Sayfa 46 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Nasıl fabrikalar milyonlarca evde kullanılmak üzere aynı maldan üretirse, kitle haberleşme araçları da milyonlarca kafaya sokulmak üzere aynı mesajı üretmektedir.
📖 Sayfa 86 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
"Yalnız kalma modern insanın en önemli problemini oluşturmaktadır. Defile ve reklamlar bu korkusunu kullanarak kişinin kendini 'ötekiler'le aynileştirerek yalnızlığından kurtulabileceğini düzenli olarak ima etmektedir."
📖 Sayfa 58 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Endüstri toplumunda insanlar zamanın boyunduruğu altına girmişlerdir.Vaktin başkaları tarafından ayarlanmış oluşu,modern insandaki itaat duygusunu pekiştirmektedir.
📖 Sayfa 26 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
"Hoffer, nefsimize olan güveni en fazla okşayan şeyin devamlı yaratma yeteneği olduğunu söyler. İnsanın kendi ürettiği bir şeye dokunması onu mutlu etmektedir. Oysa, modern çağda çok az insan ürettiği şeye temas edebilmektedir."
📖 Sayfa 26 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
"Kıyafet sahip olunan dünya görüşünün aynasıdır."
📖 Sayfa 11 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Fransız ihtilali giyim kuşağı oldukça etkiler...Fransız ihtilalinden sonra kadınların sepetli etekleri yerlerini radikal bir değişiklikle vücuda sıkı sıkı yapışan elbiselere bırakır.Tarz değiştiği halde giyimin abartılı olma prensibi devam eder...Kadınlar 1808'e kadar kuyruklu elbiseler giyerler.Abartı prensibi elbiselerin kuyruk kısımlarına da uygulanır.Elbiselerin kuyruğu had safhaya ulaşınca radikal bir değişiklik olarak etekler kısalmaya başlar.
📖 Sayfa 33 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Özel sektör kelimesi kapitalist kelimesinin olumsuz çağrışımlarını bertaraf etmek gayesiyle kullanılan bir kelimedir. Moda da, israf kelimesini modaya uymanın kaçınılmazlığı ilkesinde eritmektedir.
📖 Sayfa 65 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Reklam kuşağında çok basit bir ürünün tanıtımında bile şık, bakımlı, modayı takip eden bir kadın imajının kullanılması, geleneksel kadının yok sayılmasına neden olmaktadır. Geleneksel kadın imajı sadece olumsuz bir etki uyandırmak için kullanılmaktadır.
Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Moda, güzelin tarifini değiştirdi.
Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Bu yeni tarife göre 'moda olan güzeldir' moda olan yani göze çarpan.
İbni Haldun ülkelerin birbirini taklit etmesini "yenilgiye uğrayanın yeneni taklit etmesi" olarak tesbit etmektedir.
Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Modern hayat tarzı adeta gençlerin her türlü aşırılığına hoşgörü sunan ama, yaşlıların en tabi haklarının bile gözardı edildiği bir yapıya sahiptir.
📖 Sayfa 62 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Kıyafet sahip olunan dünya görüşünün aynasıdır.Modacılar bir kıyafeti oluştururken kıyafetin sunduğu imajın mevcut dünya görüşüne denk düşmesine dikkat ettikleri gibi;oluşturdukları moda ile de yeni dünya görüşlerinin olmasını sağlamaktadırlar.
📖 Sayfa 11 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
İkinci Dünya Savaşı'nın olduğu yıllarda İngiliz Generali Montgomery'nin giydiği kısa ceket "montgomery" adıyla erkekler arasında moda olmuştur ve günümüzde “mont” adıyla erkek, kadın ve çocuk giyiminde kullanılmaktadır.
📖 Sayfa 37 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
“Moda, kendisine en büyük dayanak noktası olarak kitle psikolojisini kullanır.”
📖 Sayfa 197 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Zihniyetin dışarı yansıma şekillerinden biri de davranışların yanı sıra giyim anlayışıdır. Kişilerin giyim anlayışı, estetik zevk ve beğenilerini ekonomik durumlarını, mensubu oldukları ve olmak istedikleri sınıfın ipuçlarını verir. Kısaca giyim sahip olunan zihniyetin sembolleşmiş şeklidir.
📖 Sayfa 23 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Kıyafet toplumda geçerli olan ahlak kurallarını yansıtır.
📖 Sayfa 23 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Kant güzel ile ahlaki olanı şu şekilde ayırır: "Güzel hiçbir ilgi olmadan hoşa gider. Ahlaksal iyi ise ilgiye dayalı bir hoşlanmadır."
Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Hoffer, ezilmiş ve horgörülmüş insanlarda taklitçiliğin artığına temas ederek; kişinin kendisine uzak olanları daha fazla taklit etme arzusu duyduğunu söyler.
📖 Sayfa 61 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Modern hayat tarzı adeta gençlerin her türlü alışkanlığına hoşgörüsü sunan ama, Yaşlıların en tabi haklarının bile gözardı edildiği bir yapıya sahiptir
📖 Sayfa 62 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Modern dünyanın tüketime dayalı sınıf kriteri kişileri gösterişe yönelik harcamalara sevk etmektedir. Bu ise doğrudan sınıflar arası hareketliliğe olan güven ile alâkalıdır. Fakat bir ferdin bir sosyal sınıfın üyesi sayılabilmesi için, o sınıfa mensup olma şuurunu bizzat hissetmesi yeterli olmamakta, başkalarının da onun bu sınıfa mensup olduğu fikrine sahip olmaları gerekmektedir.
📖 Sayfa 77 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
"Doğu dünyası kıyafetiyle göze çarpmayı, mevcut güzelliğini yabancı bakışlardam gizlemeyi gaye edinirken; Batı dünyası için giyinmek güzelliğin daha belirgin bir hâle getirilerek ortaya konması manasını taşımaktadır."
📖 Sayfa 12 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Boudrillard'a göre kitle kültürü güncel bir kültürdür ve en iyi ifadesini kimlik sorunu olmayan Amerikan hayat tarzında bulmaktadır. Bu hayat biçiminde "gelenekler, alışkanlıklar, vücut modanın hızı içinde özgürleşmektedir. Özgürleşen insan; mekan değiştiren, hareket eden, ahlâka göre değil modaya göre cinselliğini, giysilerini, geleneklerini değiştiren, bakış açısını vicdanından gelen sese göre değil bakış açısı modellerine bakarak değiştiren insandır."
📖 Sayfa 87 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Modern dünyada kutsalın sınırları gittikçe daraltılırken, kutsal olmayan, kutsalın sahasına taşınmaya çalışılmaktadır.
📖 Sayfa 43 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
“Kıyafet, sahip olunan dünya görüşünün aynasıdır. Modacılar bir kıyafeti oluştururken sunduğu imajın mevcut dünya görüşüne denk düşmesine dikkat ettikleri gibi; oluşturdukları moda ile de yeni dünya görüşlerinin olmasını sağlamaktadır.”
📖 Sayfa 11 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
"İnsanlardaki farklı olma ve farklı olmama isteği sürekli çatışma hâlindedir. Kişi modayı takip ederek kendinden üstün gördüğü, modayı takip edenler grubundan ayrı olmamak için onlarla arasındaki bütün farklı gidermeye çalışır. Diğer yandan kendi içinde bulunduğu küçük grubun insanları arasından seçilerek göze çarpmak ister."
📖 Sayfa 63 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Modanın toplumsal, ahlaki ve dini bir değeri yoktur.
📖 Sayfa 44 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Kitle iletişim araçlarının modern insanı güdülen insan haline getirmiş olması kitle kültürü kavramındaki olumsuz manaların daha ağır basmasına neden olmaktadır. Standartlaştırılan ve adeta güdülen insan tipi, değer hükümleriyle, eğlence, moda, musiki ve tüketim kalıplarıyla Batı ve bilhassa ABD'nin artan tesiri altında milli kültür kalıbından uzaklaştırılarak "kitle kültürü"nün taklitçi ve tek boyutlu unsuru haline getirilmektedir.
Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Nezihe Muhittin'in kitabının baskı tarihi 1931 fakat o devrinin "Bütün Avrupa rejimleri içinde en feminist rejim şüphesiz ki Türkiye Cumhuriyetidir" hakim görüşüne muhalefetle feminizmin moda bir akım olmasından şikayet ederek şunları kaydeder:
📖 Sayfa 163 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
"Modanın tesiri yalnız giyinişimize tesir etmekle kalmaz, o şeytan gibi her işimizin içine burnunu sokar ve hükmünü icra eder, tesiri altında kalanların mantıkla alakasını keser, giydiğimiz elbiseden, oturup kalkmamıza, lakırdı söyleme ve yazı yazma tarzımıza, zevklerimize, duygumuza kadar bizi parmağının ucunda çevirip durur."
Defileler, reklamlardaki kadınlar hatta vitrinlerdeki cansız mankenlerle kişilerin kendilerini aynileştirmesi hedeflenmekte; idealize edilen mankenlerin giydiklerini bir an önce giyme yolunda izleyicide bir tutku oluşturulmaktadır.
Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
giyim sahip olunan zihniyetin sembolleşmiş şeklidir.
Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
"Bazı kadınlar var ki artık onları kadın olarak göremiyoruz. Kumaştırlar. Ve kumaş oldukları için evden uzaklaşmış, aileyi unutmuşlardır. Kocalarının ancak evlenme cüzdanında eşi, çocuklarının nüfus kayıtlarında anneleridir."
📖 Sayfa 116 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Batılı kadınlar gibi giyinmek, "çağdaşlık" göstergesi olarak sunulur.
Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
"Aydın-halk yabancılaşmasının esas nedeni de aydınların giyim-kuşamı meta gibi değerlendirmeleri ve dolayısıyla meta'dan vazgeçilebileceği ya da değiştirilebileceğini kabul etmeleri; halkın ise kıyafetin bir meta gibi değil kaynağının dinden alan ilahi kökenli bir işaret olduğu dolayısıyla değiştirilemez olduğuna inanmasıdır."
📖 Sayfa 142 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Moda karşısında kendi hür iradelerini kullananlar ancak belli bir tarza sahip olanlardır. Batılılaşma hareketiyle birlikte Osmanlı kendi tarzını kaybetmiştir. Karşısında kendine set çekecek bir giyim tarzıyla karşılaşmadığı için Batı modalarının yaygınlaşması kolay olmuştur.
📖 Sayfa 149 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
“Simmel’e inanmak gerekirse kentli her şeyden biraz bıkmış kendini kanıtlama eğiliminde bir akılcıdır.
📖 Sayfa 47 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Giyecek ve dayanıklı tüketim mallarının üretimiyle ilgilenen sektörler için tüketicide suni bir ihtiyacın oluşturulması bu sektörlerin arz-talep dengesine göre ayakta kalabilme açısından büyük önem taşımaktadır. Bu noktada moda aslında ihtiyaç olmayan pek çok şeyin ihtiyaç gibi algılanmasını, bir ürünün demode olmasını yani suni olarak eskimesini sağlayarak gerçekleştirmektedir.
📖 Sayfa 89 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Başka bir deyişle geleneksel insanın zamanı mahrem bir tekabül kabul ederken; Modern insanın zamanı yine başkaları tarafından yönlendirilen, başkalarıyla tüketilen dolayısıyla kendine ait olmayan bir zamana dönüşür. Çünkü tüketici toplumu insanın zamanını üretken bir şekilde değil tüketici kimliğine zarar gelmenden geçirmesini istemektedir
📖 Sayfa 26 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Moda sağlık imajını, spor faaliyetlerini modalaştırarak ve bu yolla spor kıyafetlerinin pazarlanmasını gerçekleştirerek oluşturmaktadır
Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Fatma Barbarosoğlu, edebiyat alanında 2024 Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'ne layık görüldü.
Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Moda; "güzel"liği ilgi odağı haline getirilmek olarak yorumlayarak, hem modaya uyanların hem de görenlerin modaya karşı hoşlanma duygularını harekete geçirir. Bu durum modaya uyan kişinin toplum içinde izafi (rölatif) bir saygınlık kazanmasını sağlar (ye kürküm ye). Kişinin bütün yapıp ettikleri neticede saygınlığa ulaşmak içindir. Bu saygınlık modanın kişiye kazandırdığı faydadır.
📖 Sayfa 45 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
Moda uğruna "od ocak yıkılmaktadır" ama bunun sorumlusu moda değil onu nereye kadar takip edeceğini bilmeyen fertlerdir:
📖 Sayfa 167 · Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu
"...Gene inkılap içinde geçen birçok yılların bize verdiği bir intiba var ki, o da henüz modayı faydalı taraflarından takip edişte kusurlu oluşumuzdur. Bizim şehirli kadından istediğimiz ve beklediğimiz Türk kadınının zerafetini temsilidir. Yoksa odu ocağı yakıp yıkması değildir."
Sıkça Sorulan Sorular
Moda ve Zihniyet kimin eseridir?
Moda ve Zihniyet, Fatma Barbarosoğlu tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2009'da yayımlanmıştır.
Moda ve Zihniyet kaç sayfadır?
Moda ve Zihniyet, 216 sayfadır (İz Yayıncılık baskısı).
Moda ve Zihniyet'in en ünlü sözü nedir?
“Halkın modayı izlemesini kolaylaştırmak için modacılar değerli madenlerin taklitlerini piyasaya sürerek modayı zenginlerin tekelinden kurtarmayı planlamışlardır.Modanın sadece zenginlerin izleyebildiği bir ayrıcalık olmasının ortadan kalkması modanın,demode olma sürecini hızlandırmıştır.”