Cennetin Ejderleri, bilim dünyasına Carl Sagan'ın kazandırdığı özel bir eserdir. Türkçe baskısı Say Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Cennetin Ejderleri adlı eserden damıtılan en etkileyici satırlar, sizin için aşağıda.
Cennetin Ejderleri'den En Beğenilen Alıntılar
Pek çok hayvan arkadaşlık işareti olarak birbirini hafifçe ısırırken sanki şunu söyler; “seni ısırabilirim, fakat bunu yapmamayı yeğliyorum”. İnsanlar arasındaki selâmlaşmada sağ elin bir simge olarak uzatılışı da kesinlikle aynı anlamdadır: “Sana bir silahla saldırabilirdim, fakat onu kullanmamayı yeğliyorum.”
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Tanıdığım doğaya uygun olan bir öyküyü eski veya yeni edebiyatın neresinde bulacağımı bilmiyorum. Bunlardan Mitoloji, ona en fazla yaklaşanıdır.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Jacob Bronowski, her çağda ortaya çıkan ve insan bilimini, yani sanat, diğer bilimler, felsefe ve psikolojiyi ilginç ve uygulanabilir gören kadınlı erkekli küçük bir grubun bireylerindendi. O tek bir öğrenim alanıyla sınırlı değildi, insan öğreniminin tüm alanları içinde gezinirdi. ‘İnsanın Yükselişi’* adlı, televizyon dizisi olan kitabı, üstün bir öğretme aracı ve dikkat çekici bir anıttır; bunlar bir anlamda, insanlığın ve insan beyninin birlikte olan gelişiminin öyküleridir.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Şempanzeler büyük beyinlere sahiptirler; neokorteksleri de iyi gelişmiştir. Onlar ayrıca, uzun çocukluk ve esneklik dönemleri geçirmiştir. Acaba şempanzeler soyut ve karmaşık olarak düşünebilirler mi? Eğer zeki iseler, neden konuşmuyorlar?
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Bu çalışmada varılmış olan başlıca sonuç, yani insanın daha alt düzeyde örgütlenmiş bir türden gelmekte oluşu, yazık ki pek çoklarınca hoşnutsuzlukla karşılanacak.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
“Nesneleri yabancı ya da rastgele konmuş yasalardan kurtarabilirsiniz, fakat kendi doğasındaki yasalardan hayır... Üçgenlere, üç kenarlı hapishanelerini yıkmaları konusunda cesaret vermeyin, buna girişmeyin... Bir üçgen kenarlarından kurtulacak olursa, yaşamı acıklı bir şekilde sona erer.”
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
En büyük insan beyinlerine sahip kişiler arasında yer alan Oliver Cromwell, İvan Turgenyev ve Lord Byron zeki kimselerdi, fakat bir Albert Einstein değildiler. Öte yandan Einstein’in beyni o kadar büyük değildi.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Özgeci davranışların başlangıcının organsal olduğunu düşündüren nedenler bulunmaktadır. Gerçekten de, ender istisnalar dışında (en başta toplu halde yaşayan böcekler gelir), memeliler ve kuşlar yavrularına büyük ilgi gösteren yegane organizmalardır; bu çok uzun bir esneklik süresine izin veren evrimsel gelişim, primat beyinlerle memelilerin o büyük işlem yeteneğinden yararlanmaktadır. Aşk, görünüşe göre memelilerin bir buluşudur.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Benim görüşüme göre, varsayımları reddetmeden önce onlarla yüzyüze gelmeye yatkınlık; bizim sosyal, politik, ekonomik, dinsel ve kültürel yaşamımızın düzenli bir parçası olsaydı, insanlığın koşulları büyük ölçüde düzelirdi.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
İnsan bu tür duyguların nereye kadar uzanabileceğini merak ediyor; atlar da ara sıra vatanseverlik coşkusuna kapılırlar mı? Köpekler insanlara karşı dinsel hazza yakın bir şey hissederler mi? Hayvanların duydukları ve bizlere aktaramadıkları başka ne gibi güçlü ve yüce duygular vardır?
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Bazan düşlerde küçük bir parçamızın sakin bir şekilde gözlem yapmakta olduğunu fark ederiz; düşümüzün
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
uzak bir köşesinde bir tür gözlemci sık sık bulunmaktadır. İşte, zihnimizin bir parçası olan bu “gözlemci” ara-sıra, tam bir kâbusun ortasında, bize, “Bu yalnızca bir düş,” der. Güzel bir düşün tiyatro eserlerini andırır yapısal birliğinden zevk alan da bu “gözlemci”dir. Şu da var ki, bütün bu zaman boyunca “gözlemci” alabildiğine sessizdir.
Arthropodların baş ve gövdeleri birbirlerinden ayrı olarak kısa bir süre pekala iş görebilirler. Dişi peygamber devesi, kendisine çok ciddi bir havayla kur yapan eşinin kafasını genellikle koparıverir. İnsanlarda bu, topluma karşı bir şey gibi görünse bile, böcekler arasında böyle değildir: beynin çıkarılması cinsel yasaklamayı ortadan kaldırır ve erkekten artakalan şeyi çiftleşmek için yüreklendirir. Daha sonra dişi, kuşkusuz yalnız başına keyifle karnını doyurur. Bu, aşırı cinsel baskılara karşı belki de ihtar niteliğinde bir derstir.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Bazı kanıtların ortaya koyduğu gibi, solakların okuma, yazma, konuşma ve aritmetik gibi sol yarıküre işlevlerinde sorunlarla karşılaşmaları daha büyük bir olasılıktır; öte yandan hayal gücü, örnek tanıma ve genel yaratıcılık gibi sağ yarıkürenin alanına giren işlere bunlar daha yatkındır. Bazı veriler, insanların genetik yönünden sağ-elliliğe eğilimli olduklarını göstermektedir. Örneğin, rahimde geçen dönemin 3. ve 4. üncü ayındaki ceninin sağ elindeki parmak izi sayısı, sola göre daha fazladır ve bu fazlalık, rahim içinde olduğu kadar doğum sonrasında da devam eder.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Dünya çok yaşlı, insansa çok gençtir.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
İnsan, tüm soylu özellikleriyle, en aşağı derecedekilere duyduğu sempatiyle, yalnızca diğer insanlara değil, yaşayan en mütevazi yaratığa kadar uzanan hayırseverlikle, güneş sisteminin yapısına ve hareketlerine nüfuz etmiş o Tanrısal zekâyla; tüm bu yüce güçlerle, yine de bedensel yapısında daha aşağılarda bulunan aslının silinmez damgasını taşımaktadır.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Çekiç ne? Ya bu zincir?
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Hangi fırında dövüldü beynin?
Bu örs ne? Hangi ürkünç pençe
Kavrayabilir ölümcül dehşetini?
Bizler, ağaçları bırakarak savanlara döndükten sonra, o başarılı uzun sıçrayışlara ve ormanın tavanından sızan güneş ışınları arasında geçirdiğimiz o haz dolu, ağırlık hissi olmayan anlara özlem duyduk mu? Günümüzdeki insan yavrularının ağaçlardan düşmesine engel olan o şaşırtıcı refleksin nedeni bu mudur? Geceleri rüyalarımızda uçtuğumuzu görmemiz ve gündüzleri uçmaya karşı duyduğumuz ihtiras, Leonardo da Vinci’nin ve Konstantin Tsiolkovskii’nin yaşamları sırasında verdikleri örnekler gibi, yüksek ormanların dalları arasında yaşadığımız o geçmiş günlerin özlem duyulan anıları mıdır?
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Ben, ejderlerin kardeşi, baykuşların yoldaşıyım.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Başka ne görüyorsun
📖 Sayfa 20 · Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Zamanın karanlık gerisinde ve sonsuz derinliğinde?
-W. Shakespeare, Fırtına-
“Science, (Bilim) Latince’de bilgi anlamına gelen bir sözcüktür yalnızca... Bilgi ise bizim yazgımızdır.”
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Yaygın bir anlayışa göre, beynin yarısı veya daha fazlası kullanılmamaktadır. Evrimsel görüş açısından bu tümüyle olağanüstü olurdu; eğer çalışmayacaksa niçin gelişmiş olsun? Aslında bu savın dayandığı pek az kanıt vardır.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
…Freud egoyu azılı atın sürücüsü olarak betimlemiştir.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Yine gördüğümüz gibi, insanın varlığını sürdürmesi için on milyarlarca bilgi bit’i gerekliyse, bunu karşılayacak olanın ekstragenetik (genler dışı) sistem olması gerekirdi; genetik sistemin gelişme düzeyi o kadar yavaştır ki, böyle ek bir biyolojik bilgi kaynağı DNA’da aranamaz.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Bizler, yıllar boyunca acı, yaralanma ve vücudun bütünlüğüne karşı yapılan tecavüzleri kan kaybetmeyle bir arada düşündük; başka birisinin bir yerinin kanadığını gördüğümüzde bir acıma hisseder veya o kişi yerine acı duyarız. Onun acısını biliriz. Çok değişik insan toplumlarında tehlikeyi belirlemek için veya “dur” işaretlerinde kırmızı rengin kullanılmakta olmasının kuşkusuz nedeni budur.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Doğayla aramızda bir tür pazarlık vardır.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Şiir sanatının, kısmen sağ yarıkürenin bir işlevi olduğuna ilişkin bazı kanıtlar bulunmaktadır; bazan hasta, sol yarıküresindeki bir sakatlanmanın kendisini afazi durumuna (konuşamamak ve konuşulanları anlayamamak) sokmasından sonra, yaşamında ilk kez olarak şiir yazmaya başlar. Bu, Dryden’in deyimiyle «yalın şiir» olabilirdi belki de.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Lenin’in partisi Rus sosyalizmi içinde küçük ve kopuk bir grup iken, o bunun adına Rusça’da çoğunluk partisi anlamına gelen “Bolşevik” Parti, dedi. Karşı taraf ise, adeta yardım eder şekilde ve ürkütücü bir budalalıkla “Menşevik” yani azınlık partisi adını alınca, on beş yıl içinde kaybolup gitti.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Dünya tarihinde önemli gördüğümüz son birkaç 10 milyon yıl, dinozorların kayboluşlarına bağlı görünüyor. Hem karada hem de suda yaşamış formlar için oldukça hızlı ve yaygın olarak sürmüş bu olayı açıklamaya çalışan abartmasız düzinelerce bilimsel varsayım mevcuttur. İleri sürülen bu açıklamaların hepsi de ancak kısmen doyurucudur. Bunların sınırları, sert iklim değişiklikleriyle, müshil etkisi gösteren bir bitkinin memeli yırtıcılar tarafından yok edilmeleri sonucu dinozorların kabızlıktan öldüğü noktaları arasında oynar.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
(...) insan beyni bilgi yoğunluğu açısından bir bilgisayara göre on bin kat daha sıkışıktır. Bunu bir başka şekilde açıklarsak, insan beynindeki bilgiyi işleyebilecek olan bir bilgisayarın, insan beyninin yaklaşık on bin katı daha büyük olması gerekirdi.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Zamanın uçurumundan
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Ve karanlık gerisinden başka ne görüyorsunuz?
Ancak kanıt yokluğu, yokluğun kanıtı değildir.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
İnsanlardaki gelişmiş uzun vadeli hafıza türü,ileriyi düşünme yetisiyle uyumlu olan neokortekste bulunur.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
DNA merdivenlerinde sıralanmış olan basamaklar muazzam bir kitaplığı temsil etmektedirler. Yine bellidir ki, böylesine zengin bir kitaplık, mükemmel olarak kurulmuş ve çok karmaşık olarak işlerini sürdüren insan gibi bir nesneyi kesinlikle tanımlamak için gereklidir.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Fakat kanıtın yokluğu, yokluğun kanıtı değildir.
📖 Sayfa 19 · Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Çocuk aldırma tartışmasının çözümünün anahtarı doğum öncesi neokorteks etkinliğinin araştırılması olacak gibi görünmektedir.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Bizler, doğal ayıklamanın zekâ yarışmasını bastırmak için kullandığı ajanlar olabiliriz. Sanırım, artık zekâları fark edilmez hale gelinceye kadar, insan dışı primatlar arasındaki dil yeteneğini ve zekâ sınırlarını geriye itip durduk.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Şempanzelere işaret dilini öğreterek, gecikmiş bir düzeltme işlemine başlamış bulunuyoruz.
Eğer şempanzelerin bilinçleri varsa, eğer onlar soyutlamalar yapabiliyorlarsa, bugüne kadar «insan hakları» olarak tanımlanmış şeylere de sahip olamazlar mı? Onu öldürmenin cinayet sayılması için bir şempanzenin ne kadar zeki olması gerekir?
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Beyin hakkında ileri süreceğim ana ilke, onun çalışmasının (buna bazen zihinde deriz) anatomi ve fizyolojinin sonucundan başka bir şey olmadığıdır. «Zihin», beyni oluşturan bölümlerin birkaçının veya tümünün ortaya koyduğu hareketin bir sonucu olabilir. Bazı işlemler beynin tümünün bir işlevi olabilir. Konu ile uğraşan birkaç araştırmacı, beynin yüksek işlevlerini birbirinden ayırmak ve belli yörelerde toplamak konusunda başarısızlığa uğradıkları için, gelecek nesillerdeki hiçbir sinir anatomistinin de bunu başaramayacağı sonucuna varmışlardır. Fakat kanıtın yokluğu, yokluğun kanıtı değildir.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Büyük patlama, ya evrenin başlangıcı ya da evrenin daha eski geçmişine ilişkin tüm bilginin tahrip olduğu bir devamsızlık devresidir. Ama kesin olan şu ki, hakkında hiçbir kayıdın bulunmadığı en eski olaydır bu.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Davranışları konusundaki kanıtlara bakarak, insanlar ve yunusların hiç olmazsa dünyadaki organizmalar arasında en zekileri oldukları sonucuna varmak, sanırım aşırılığa kaçmak sayılmaz.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Şuur ve zekânın, yeteri kadar karmaşık olarak düzenlenmiş olan «saf» maddenin sonucu olmaları benim için asla küçültücü değildir; tam aksine, benim Doğa yasalarına ve maddenin özündeki inceliğe gösterdiğim yüceltici bir saygıdır.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Fakat mutasyonlarda olduğu gibi, yeni çevresel koşullara uyumun başarılması gerekiyorsa değişiklik kaçınılmazdır. Bu iki eğilim arasındaki gerilim, çağımızdaki politik çatışmanın pek çoğunu belirlemektedir.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
İnsanoğlu..
📖 Sayfa 1 · Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
tanrılarla hayvanların arasındaki yolun
tam ortasında
"denge"de durmaktadır.
PLOTINUS
Basit organizmalar daha az karmaşıktır ve yapmaları gereken de daha az olduğu için
📖 Sayfa 38 · Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
küçük miktarda bir genetik bilgiye gerek duyarlar. 1976
yılında Mars’a inmiş olan Viking sondalarının her birinin
kompüterleri 5 milyon kadar bit’le programlanmıştı. Bu
durumda bunlar bir bakteriden birazcık fazla, öte yandan
bir alg’den oldukça az bir «genetik bilgi »ye sahiptiler
Ama öyle zamanlar vardır ki, toplumların değişmeleri zorunlu hale gelir. «Sakin geçmişin dogmaları, şimdiki zamanın fırtınaları için yeterli değildir» ifadesi,
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Abraham Lincoln’un bu gerçeği tarif edişiydi.
Soyut düşünce, en azından incelikli çeşitleri, ortalama insanın günlük yaşamının değişmez bir parçası değildir. Soyut düşünce tür değil de bir derece meselesi olabilir mi?
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Rüyaların içyüzünü anladığında deliliğin içyüzünü de anlayacaksın
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Bu bilgisayarların devrelerinde bilgi ışık hızıyla iletilir. İnsandaki sinirsel iletim bir milyon kat daha yavaştır. Küçük ve yavaş insan beyninin, aritmetik olmayan işlemleri büyük ve hızlı bir elektronik bilgisayardan çok daha iyi yapabilmesi beynin ne kadar zekice paketlenip programlandığının bir göstergesidir; kuşkusuz bunlar doğal seçilimle ortaya çıkan özelliklerdir. Beyinleri iyi programlanmamış olanlar üreyebilecek kadar uzun yaşayamadılar
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Hayvanların zeka olanaklarını yeterince inceledik mi? Yoksa zekanın bizim tarzımıza uygun olarak belirtilmemesini zekanın yokluğuyla bir mi tutuyoruz?
📖 Sayfa 129 · Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Bir çözümün olduğunu kesin olarak bilmek, bir sorunun çözülmesinde büyük ölçüde yararlı olur.
📖 Sayfa 242 · Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Av peşinde dolaşan büyük hayvanlar tek de olsalar, sürüyle de dolaşsalar tehlikelidir.
📖 Sayfa 119 · Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Deneyimleri hatırlamak çok acı verir. Ama unuttuğumuz birçok rüya çok hoştur ve bebekliğin o kadar nahoş olduğuna inanmak zordur.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Einstein, evrenin en anlaşılmaz özelliği bu kadar anlaşılabilir olmasıdır, demiştir.
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Çekiç ne? Ya bu zincir?
📖 Sayfa 27 · Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Hangi fırında dövüldü beynin?
Bu örs ne? Hangi ürkünç pençe
Kavrayabilir ölümcül dehşetini?
W. M. Blake
Herşeyin bir adı vardı ve her ad yeni bir düşünceyi doğuruyordu.
📖 Sayfa 145 · Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Primat beyinleri ortalama olarak aynı vücut kütlesine sahip primat olmayan memelilerin beyinlerinden yaklaşık iki ilâ yirmi kat kadar daha büyüktür.
📖 Sayfa 46 · Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Uygarlık Habil’den değil, katil olan Kabil’den türer.
📖 Sayfa 113 · Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
"Ben, ejderlerin kardeşi
📖 Sayfa 12 · Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
baykuşların yoldaşıyım. "
30/29
Tanıdığım doğaya uygun olan bir öyküyü eski veya
📖 Sayfa 13 · Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
yeni edebiyatın neresinde bulacağımı bilmiyorum. Bunlardan Mitoloji, ona en fazla yaklaşanıdır.
Henry David Thareau, The Journal
İnsan yaşamı tıpkı hayvanların deneyimlerinde olduğu gibi yoğun olarak törenler (ritler) ile dokunmuştur. Yaşam, akıl ve ayinin, (rit’in) din ve bilimin, söz ve şiirin, gerçek ve rüyanın oluşturduğu karmaşık bir dokudur... Sanat gibi törenler (ritler) de aslında deneyimin simgesel bir dönüşümünün etken sonucudur.
📖 Sayfa 76 · Cennetin Ejderleri, Carl Sagan
Sıkça Sorulan Sorular
Cennetin Ejderleri kimin eseridir?
Cennetin Ejderleri, Carl Sagan tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1977'de yayımlanmıştır. Türkçeye Mihriban Doğan çevirmiştir.
Cennetin Ejderleri kaç sayfadır?
Cennetin Ejderleri, 272 sayfadır (Say Yayınları baskısı).
Cennetin Ejderleri'nin en ünlü sözü nedir?
“Pek çok hayvan arkadaşlık işareti olarak birbirini hafifçe ısırırken sanki şunu söyler; “seni ısırabilirim, fakat bunu yapmamayı yeğliyorum”. İnsanlar arasındaki selâmlaşmada sağ elin bir simge olarak uzatılışı da kesinlikle aynı anlamdadır: “Sana bir silahla saldırabilirdim, fakat onu kullanmamayı yeğliyorum.””