
İlber Ortaylı, Şermin Yaşar'ın imzasını taşıyan Cumhuriyet'in İlk Sabahı, Roman alanının dikkat çeken yapıtlarındandır. Türkçede Kronik Kitap etiketiyle yayımlanmıştır. Tarih okurları için Cumhuriyet'in İlk Sabahı'dan derlenen en akılda kalan sözler burada.
Cumhuriyet'in İlk Sabahı'dan En Beğenilen Alıntılar
O gün gazetede Mustafa Kemal Atatürk’ın bir sözünü okudum. Alaşehir’de konuşma yapmış ve şöyle demiş:
Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
‘Bundan sonra çok önemli zaferlere kavuşacağız. Fakat bunlar süngü zaferleri değil; iktisat, ilim ve irfan zaferleri olacaktır.’
Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım.
📖 Sayfa 59 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Babamın şehit olduğunu o gün tüm satıcı arkadaşlarıma söyledim. Kimse üzülmedi; hepimiz şehit çocuğuyduk.
Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
"Ana Doğu cephesi birlikleri Kars'ı geri almış!"
Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
"Ana Iğdır'ı geri almışız!"
"Ana isyan bastırılmış!"
Ne Iğdır'ın ne Kars'ın nerede olduğunu biliyordum. Ama geri aldığımızı duyduğumda buralar hep benim evimmiş gibi seviniyordum.
"Mustafa Kemal Atatürk cephede bile kitap okuyacak kadar gerçek bir kitap tutkunudur. Binlerce kitap okumuştur.
📖 Sayfa 86 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Okuduğu bilinen kitap sayısı 4.300'den çoktur."
Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır.
📖 Sayfa 106 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Mustafa Kemal cephede bile kitap okuyacak kadar gerçek bir kitap tutkunudur. Biraz da onun için büyük bir adamdır. Okuduğu bilinen kitap sayısı 4300'den çoktur.
📖 Sayfa 86 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Elâlem kimdi bilmiyorum, ama her kimse annem ondan çok korkuyordu.
📖 Sayfa 19 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Ben evde ne istesem annem "Hele savaş bitsin" diyordu. Ben de yapacağım her şey için "Hele savaş bitsin" diyordum. Ama Mustafa Kemal öyle değildi, yapacakları için hiçbir zaman savaşın bitmesini beklemiyordu.
📖 Sayfa 63 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Mustafa Kemal Paşa 10. Yıl Nutku'nu okurken ben de oradaydım ama bu kez ne çörek satmak için ne şerbet satmak için ne gazete manşetlerini bağırmak için. Türkiye Cumhuriyeti'nin bir öğretmeni olarak tören yerindeydim. Cumhuriyet'e çok şey borçluydum. Bu borcu ancak çalışarak ödeyecektim.
Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
O gün 10. Yıl Marşını ilk kez dinledik. O sözlerin her bir kelimesinin canlı tanığıyım. Çıktık açık alınla..
"Atatürk Türkiyesi bozkırın ortasındaki bir ışıltıdır."
📖 Sayfa 120 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
"Vatanın kurtulması mı daha önemli, çocukların iyileşmesi mi, sen söyleyiver!" dedim.
📖 Sayfa 95 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
"İkisi de önemli," dedi annem. "Nasıl ki vatansız çocuk olmazsa, çocuksuz da vatan olmaz. İkisi de önemli, ikisine de sevin, sevinmek parayla mı?"
Annem bana hep dua ettirir. Sonra da der ki: " Amin de, yetimin duası kabul olur."
📖 Sayfa 28 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Cephedeki tüm babaları gördüm ben. Senin baban bundan böyle Cumhuriyet'tir çocuk.
Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
"23 Nisan 1920'de açılan ve 8 Şubat 1921'de başına Türkiye ifadesi eklenecek olan
📖 Sayfa 38 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Büyük Millet Meclisi'nin (BMM)
bazı çarpıcı özellikleri vardır; o güne dek yabancı dillerde ve coğrafi olarak vatanımız Türkiye diye anılsa da devlet için Türk İmparatorluğu ifadesi kullanılıyordu. Ancak artık devletimizin ismi de ilk defa Türkiye olarak zikredilmiştir ki bu çok önemlidir. BMM'nin kuruluşu, 1400 yıl sonra devlet hayatında ilk defa Türk isminin kullanılması anlamına da gelir. "
İlber Ortaylı

Dim dik durdu Türkiye, Cumhuriyet'ten destek alarak büyüdü.
Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Her toplum tarihi yapar ve bazısının yaptığı tarih öbür toplumların ve dünyanın gidişini etkiler.
📖 Sayfa 117 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
"Ben bir kere bindim," dedi hocamız. "Tren giderken yolda bir çeşme gördüm. Trenden atladım, indim. Abdest aldım, elimi yüzümü yıkadım, sonra trenin peşinden koşup yetiştim, tekrar bindim. O kadar yavaş işte bizim trenlerimiz," dedi. Hepimiz buna güldük. Ama hocamız "Gülmeyin, bu trenler askerlerimize silah taşıyor, daha hızlı olmaları lazım. Düşmanın treni bile hızlı, hem silahları, mermileri çok hem askerleri tok hem de trenleri hızlı," dedi.
📖 Sayfa 41 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Sonra hepimiz sustuk.
Cumhuriyet'in ilk yıllarında halkın yüzde 85'i okuma yazma bilmiyordu.
📖 Sayfa 82 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Annemin ağlamasını hiç istemiyorum.
📖 Sayfa 17 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Babamın şehit olduğunubo gün tüm satıcı arkadaşlara söyledim. Kimse üzülmedi. Hepimiz şehit çocuğuyduk. Neredeyse hiçbir çocuğun babası yanında değildi, hepsi cephedeydi. Hakkı'nın babası gibi gazi olup dönenler de vardı. Ben de babamın geri dönmesini isterdim, varsın gazi olsun.
📖 Sayfa 20 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Elalem kimdi bilmiyordum, ama her kimse annem ondan çok korkuyordu.
📖 Sayfa 19 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
"29 Ağustos 1526 tarihindeki Mohaç zaferi Avrupa tarihinin değiştiği bir olay, Türklerin imparatorluğunun zirve noktası olarak kabul edilebilir. Yaklaşık 400 yıl sonra, 30 Ağustos 1922'deki Dumlupınar Başkumandanlık Meydan Muharebesi'nde kazanılan zaferse, Türklerin Küçük Asya'daki anavatanlarını savunmalarının zaferidir ve beklenen bir başarıdır. Hatta şunu da ifade edebiliriz; 26 Ağustos 1071 Türklerin Anadolu'ya giriş tarihidir;
📖 Sayfa 89 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
26 Ağustos 1922 ise Anadolu'dan asla çıkmayacağımızın belgesidir."
İlber Ortaylı
Elâlem kimdi bilmiyordum, ama her kimse annem ondan çok korkuyordu. Hep evde oturuyor hiç dışarı çıkmıyordu.
📖 Sayfa 19 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Bazen öyle olur, birileri güler, sen neye güldüklerini anlamazsın ama onlarla birlikte sen de gülmeye başlarsın.
📖 Sayfa 106 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Çıktık açık alınla on yılda her savaştan.
📖 Sayfa 114 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
On yılda onbeş milyon genç yarattık her yaştan,
Başta bütün dünyanın saydığı baş kumandan!
Demir ağlarla ördük anayurdu dört baştan.
Türk’üz: cumhuriyetin göğsümüz tunç siperi;
Türk’e durmak yaraşmaz, Türk önde Türk ileri.
Bundan sonra çok önemli zaferlere kavuşacağız. Fakat bunlar, süngü zaferleri değil, iktisat, ilim ve irfan zaferleri olacaktır.
📖 Sayfa 94 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
-Mustafa Kemal Atatürk
Nihayet 30 Ağustos’ta o büyük haberi aldık.
📖 Sayfa 87 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
(…)
O günden sonra ordumuz işgal altındaki şehirlerimizi tek tek geri alarak İzmir’e doğru ilerledi. Arka arkaya haberler geliyordu. Uşak kurtuldu! Eskişehir kurtuldu! Balıkesir kurtuldu! Aydın kurtuldu! Manisa kurtuldu! İzmir kurtuldu! Bursa kurtuldu!
Geceler çok uzun, çok yavaş ve çok soğuk geçti.
📖 Sayfa 52 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz.
📖 Sayfa 61 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
-Mustafa Kemal Atatürk

Kitabın üstünde ne yazdığını sesli okumuştum: "Çalıkuşu," deyiverdim.
📖 Sayfa 85 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
"Çalıkuşu ya," dedi muallim.
"Biliyor musun, Mustafa Kemal de bunu okuyormuş cephede!"
Günümüzde Türkiye artık merhametli insanların olduğu kalabalık bir topluluğa sahip onurlu bir millettir.
📖 Sayfa 71 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Nasıl ki vatansız çocuk olmazsa, çocuksuz da vatan olmaz.
Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
“Atatürk Türkiyesi bozkırın ortasında bir ışıltıdır. “
📖 Sayfa 120 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
“Mustafa Kemal Atatürk, İzmir’in kurtuluşu sonrasında hükümet konağına girerken merdivenlere serilen ve ‘Onlar işgal ettiklerinde Türk bayrağını yere sermişlerdi.’ denilerek çiğnenmesi istenen Yunan bayrağını kaldırtıp ‘Bayrak bir milletin namusudur, ayaklar altına alınamaz.’ diyecek kadar gerçek şövalyedir.”
📖 Sayfa 89 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
26 Ağustos 1071 Türklerin Anadolu'ya giriş tarihidir; 26 Ağustos 1922 ise Anadolu'dan asla çıkmayacağımızın belgesidir.
📖 Sayfa 89 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Mustafa Kemal cephede bile kitap okuyacak kadar gerçek bir kitap tutkunudur. Binlerce kitap okumuştur. Biraz da onun için büyük bir adamdır. Okuduğu bilinen kitap sayısı 4.300’den çoktur.
📖 Sayfa 86 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Mustafa Kemal Paşa mı istemiş? Şiir yarışması mıymış? Savaşın ortasında? (...) Mustafa Kemal Paşa ne yapacakmış ki şiiri?
Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
" (...) hani analarımız bizi uyuturken şarkı, türkü söylüyorlar ama uyandırırken bir şey demiyorlar. Bence bu uyandırma şarkısı gibi bir şey. Hani herkes uyansın, herkes birlik olsun, birbirine sarılsın, kocaman bir ordu olsun diye. "
Bizim kayıplarımız en başta aydınlarımız olmuştu.
Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Şurası açıktır bir imparatorluğun kalıntısı olan yeni Türkiye eski imkânları çok iyi kullanmış ve gereken direnişi millî mevcudiyeti ile göstermiştir. Savaş tezgahta başlamıştı.
Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Biliyon mu sen umut ne demek!
📖 Sayfa 83 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
'Bayrak bir milletin namusudur, ayaklar altına alınamaz, '
📖 Sayfa 89 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Çocuk: Şehit oldu, zaten biliyorum ben bunu ama size bir soruvereyim dedim, babamı cephede gördünüz mü?
📖 Sayfa 103 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Başkomutan: Cephedeki tüm babaları gördüm ben. Senin baban bundan böyle Cumhuriyet’tir çocuk dedi.
"Senin baban bundan böyle Cumhuriyet'tir çocuk!"
📖 Sayfa 103 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
"Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılışı için cuma gününün özellikle seçildiğini belirtebiliriz.
📖 Sayfa 37 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Saltanat ve Hilafeti kurtarmak ve vatanı düşmandan temizlemek amacıyla tarihi, milli ve dini bir havaya da itina gösterilmiştir. Cuma namazını takiben dualar eşliğinde Hacı Bayram Camii'nden bugünkü meclis müzesine gelindi. Burası İttihat ve Terakki Kulübü'ydü; Meclis olarak hazırlanmıştı, sıralar bile civardaki okullardan getirilmişti. Mütevazı bir binada yeni Türkiye Devleti adı ve sanıyla aslında kurulmuştu."
İlber Ortaylı

"Mustafa Kemal cephede bile kitap okuyacak kadar gerçek bir kitap tutkunudur :Binlerce kitap okumuştur :Okuduğu bilinen kitap sayısı 4.300' den çoktur."
📖 Sayfa 86 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Biliyon mu sen umut ne demek! Biliyon mu sen ümit ne demek..
📖 Sayfa 83 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Evet, 1919'da Türkiye yenikti, bitkindi ama işgalcilerin hesaba katmadıkları şuydu: toplumun yüksek ve hızla örgütlenme niteliği...
📖 Sayfa 5 · Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar
Mustafa Kemal ve arkadaşları işte bu inancı sabırla, kararlılıkla, büyük bir yüreklilikle ateşlediler.
Bundan sonrasında tüm ülke kurtuluş için savaşacak, kurtuluş için yaşayacak, kurtuluş için nefes alacaktı...
İlber ORTAYLI
Sıkça Sorulan Sorular
Cumhuriyet'in İlk Sabahı kimin eseridir?
Cumhuriyet'in İlk Sabahı, İlber Ortaylı, Şermin Yaşar tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2023'te yayımlanmıştır.
Cumhuriyet'in İlk Sabahı kaç sayfadır?
Cumhuriyet'in İlk Sabahı, 120 sayfadır (Kronik Kitap baskısı).
Cumhuriyet'in İlk Sabahı'nın en ünlü sözü nedir?
“O gün gazetede Mustafa Kemal Atatürk’ın bir sözünü okudum. Alaşehir’de konuşma yapmış ve şöyle demiş: ‘Bundan sonra çok önemli zaferlere kavuşacağız. Fakat bunlar süngü zaferleri değil; iktisat, ilim ve irfan zaferleri olacaktır.’”