Deniz Gürsoy'un 2014'te yayımlanan Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi adlı eseri, Hobi türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı Oğlak Yayıncılık tarafından yayımlanmıştır. Hobi severlerin Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi'den seçtiği en unutulmaz cümleler burada.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi'den En Beğenilen Alıntılar
Bana sorarsanız baharat ile aromatik bitkilerin en önemli farkı, baharatın tarihin akışına yön verebilecek gücü ve imparatorluklar yıkan kötü bir geçmişi olmasına karşın, aromatik bitkilerin barış ve huzur içinde arka bahçede ya da arka balkonda bile yetiştirilebiliyor olmasıdır.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
İnsan bir şeyin ruhunu içerek içine aldığı ölçüde, kendi ruhunu yitirir. Bunun klasik örneği şaraptır. Şarapla sarhoş olan insan artık kendi ruhuna sahip değildir, şarabın ya da şarap tanrısının ruhuyla doludur.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Demokrasinin esas prensibi, halkın egemenliğidir. Ama milletin kendini yönetecekleri iyi seçebilmesi için, yetişkin ve iyi eğitim görmüş olması şarttır. Eğer bu sağlanamazsa demokrasi, otokrasiye geçebilir. Halk övülmeyi sever. Onun için, güzel sözlü demagoglar, kötü de olsalar, başa geçebilirler. Oy toplamasını bilen herkesin, devleti idare edebileceği zannedilir. Demokrasi, bir eğitim işidir. Eğitimsiz kitlelerle demokrasiye geçilirse oligarşi olur. Devam edilirse demagoglar türer. Demagoglardan da diktatörler çıkar.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
-Platon
“Rakı bugün Türkiye’nin milli içkisidir.”
📖 Sayfa 128 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
“İçer rakıyı mest olam deyi
📖 Sayfa 128 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Konuşur eşekle dost olam deyi
İki söz bellemiş usta olam deyi
Kamiller önünde şiir beğenmez.”
16.yy halk ozanı Aşık Kerem
İşte o Pisagor (İÖ 6. yüzyıl) insanların et gibi iğrenç bir maddeyi yiyerek vücutlarını kirlettiklerine inanarak, kurduğu etyemezler tarikatıyla günümüzde giderek yayılmakta olan vejetaryenliğin yaratıcısı olmuştur.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Aşçıların sanatı, yemeği hangi maddelerden yaptığını gizlemekteki başarısıyla ölçülür. Yemekten iyi anladığını iddia edenlerse, bir bakış ya da ilk lokmada yemekte neler bulunduğunu ortaya koyabilme yeteneğiyle itibar kazanırdı.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Diogenes’e göre kişi maddi anlamda her şeyden vazgeçtiğinde ve özü itibarıyla doğayla uyum içinde yaşamaya başladığında mutluluğa erişir.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
“Tek tanrılı dinlere ait kutsal kitaplarda anlatılanlara göre insanın yiyecek ve içecekle tanışması yaradılışının altıncı gününde olur.”
📖 Sayfa 15 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Bugün yufka ekmeği için, bombeli kısmının sırt tarafını, çoban kavurma için ise bombenin iç kısmını kullandığımız sac aslında Orta Asya’da Moğollar ve Türklerin kalkanından başka bir şey değildir. Kalkan aynı zamanda göçebelik hayatı gereği yemek pişirmede kullanılıyordu.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Romalılar aşık olan kişiye salax yani "tuzlanmış" derlermiş. Acaba bizdeki salak sözcüğü buradan mı gelir?
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Tat deyip geçmemeli... Biraz irdelediğimizde göründüğünden daha derinlere çeker bizi.
📖 Sayfa 11 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
“Ey yolcu, ye, iç, keyfine bak, çünkü başka hiçbir şey bu kadar önemli değildir. “
📖 Sayfa 14 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Doğu geleneğine göre şarabı İran şahlarından Cemşid bulmuştu. On beş gün boyunca yedikleri üzümün kaynadığını görünce tadını beğenmemiş; birkaç gün sonra üzüm suyu durulunca zehir diyerek süzülüp bir şişeye doldurulmuş. Dayanılmaz bir baş ağrısı çeken bir cariye intihar etmek için bu suyu içince yararı ve tadı görülmüş. Bu nedenle şaraba Şahdaru adı verilmiş.
📖 Sayfa 32 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
“Yemeği başlatan çorba, bir operanın açılışı ya da bir evin girişi gibidir, daha sonra hangi yemeklerin geleceği konusunda bize fikir verir.”
📖 Sayfa 176 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Gastronom Grimod De La Reyniere
Tat deyip geçmemeli... Biraz irdelediğimizde göründüğünden daha derinlere çeker bizi. Galileo 1623'teki yazısında tatların, renklerin ve kokuların yalnızca hisseden varlıklarda bulunduğunu öne sürmüştür. Bu tarihten yaklaşık 300 yıl sonra Fransız filozof Henry Bergson geçmişimizin derinliklerinde saklı hatıraların tek bir tat ya da koku ile uyandırılabileceği görüşünü ortaya atmış. Marcel Proust ünlü eseri Swann's Way'de (Swann'ların Tarafı) çaya batırılan bir çörekle anıları canlandırarak Bergson'a gönderme yapmıştır.
📖 Sayfa 11 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
İnsanoğlunun tamamının tükettiği tek ortak besin, ana sütüdür. Gerisi kendi yetiştiği ortam ve kültür tarafından kendisine dikte edilir ve bir diğerinden farklılık gösterir.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
“Karnı aç adam için gıda Tanrı’dır.”
📖 Sayfa 87 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
“Herkes yer içer ama sadece birkaçı tadına varır.”
📖 Sayfa 11 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
“ Antik Yunan, tanrıların bile yemek yediği bir dönemdir.”
📖 Sayfa 39 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
“Aşırıya kaçmadan içilen şarabın insanın ömrünü uzatacağını söylermiş.”
📖 Sayfa 49 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Platon’dan sonra şarap yaşlanmayı geciktirici bir ilaç olarak da tüketilmeye başlanmıştır.
📖 Sayfa 46 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Fransız sosyolog Emile Durkheim
📖 Sayfa 16 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
“ İnsanı hayvandan ayıran en önemli özellik, toplum bilincine sahip olmasıdır.”
II. Claudius bakmış ki, sıkı evlilik bağları askerin evden uzağa, savaşa gitmesini engelliyor, hemen Roma imparatorluğunun asker toplama bölgelerinde evlenmeyi yasaklamış. Sonra hızını alamamış, askerlerin de evlenmelerini yasaklamış. Bu arada Valentine adlı genç bir papaz gençlerin haline acıyıp onları gizlice evlendirmeyi görev bilmiş. İS 270 yılında Valentine işlediği bu suçtan dolayı ölüme mahkum edilir. Karar 14 Şubat günü infaz edilir. İşte sevgililer gününün hikayesi budur.
📖 Sayfa 53 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Tanrı insanoğlunu yarattıktan sonra güvenememiş, “Ben bunu çevresine saçtığım nimetleri yesin, beslensin ve üresin diye yarattım. Ya bir gün bu ana amacı unutursa?” diye endişelenmiş. Bulduğu formül pratik olmuş. Bir tutam bal ağzına, birkaç tutam bal bel aşağıya sürerek bir daha endişe etmeyecek biçimde insanoğlunun beslenme ve üreme güdülerini sağlama almış.
📖 Sayfa 11 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Konfüçyüs'e maledilen bir özdeyiş vardır: "Herkes yer içer ama sadece birkaçı tadına varır."
📖 Sayfa 11 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
“ Şarap olmasaydı, insanoğlu aşkın farkına varamaz, mutluluğun keyfine erişemezdi.”
📖 Sayfa 46 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
“Gıdanız ilacınız, ilacınız gıdanız olsun.”
📖 Sayfa 73 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
İnsanı hayvandan ayıran en önemli özellik, toplum bilincine sahip olmasıdır.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Emile Durkheim
Taoculuk Han sülalesi zamanında Çinlilerin yeryüzünde beş temel ögenin bulunduğuna inanmalarına yol açmıştır. Bunlar odun, ateş, toprak, metal ve su idi. Çayda, odunu çay yaprakları; toprağı demlik; metali semaver ya da çaydanlık; su içinse çay yapımında kullanılan suyu sayarsak dördünü kaynaştıran olgunlaştıran ateşi de unutmazsak tamı tamına beş yaşam ögesini bulunduran bir kucaklamaya tanık oluruz. Belki de çayı Taoculuk'un bu denli benimsemesi ve inanışın en değerli simgesi haline getirmesi bu beş yaşam ögesini barındırmasından dolayıdır.
📖 Sayfa 90 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
"Yeme içme alışkanlıkları insanları ya birleştirir ya ayırır."
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Vasily Rozanov
Kıtlık dönemleri birbirini takip edince 10. yüzyılda Avrupa’da yamyamlık başgösterir. Yamyamlık döneminin izleri bugün vampir hikayelerinde bulunabilir.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Tat duyusu, bir tabak yemeğin içindeki malzemeleri aşıp anılarımıza, kültürümüze ve belki de genlerimize kazınır. Belleğimizdekinin benzeriyle karşılaştığımızda duyuları ve hatırımızdan çıkmış olan anıları bir anda tetikler.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Ancak eincorn ve emmer rüzgarda uçuşabilirken onların melezi olan dolgun başaklı ekmeklik buğday ağır olduğu için uçuşup başka alanlara dağılamıyor ve âdeta üremesi için insan eliyle ekilmesi şart oluyordu. Buğday insan eline, tabii insan da buğdaya mahkum oldu. İşte o gün başlayan buğdayla insanın birbirine bağımlılığı bugün de hâlâ sürmektedir.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Ramazan bir açıdan bakıldığında İslam dininin gastronomi ayıdır.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
“Kuşkusuz gıdayı elde etme hırsı hem evvelce hem de şimdi en politik olayların başta gelen sebebidir.” - Bertrand Russel
📖 Sayfa 153 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Şarapla sarhoş olan insan artık kendi ruhuna sahip değildir, şarabın ya da şarap tanrısının ruhuyla doludur.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Eski Mısır'da kalbin, ruh ve vicdanın merkezi olduğuna inanılırdı. Ölümden sonra tüm organlar vücuttan çıkartılır ama kalp içeride bırakılırdı, çünkü hesap gününde kalp adalet tanrısı Maat'a hesap vermeliydi.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Kahve, Viyana kuşatması sonrası Avrupa'ya yayılmaya başlamıştı. Ama önünde büyük bir engel vardı, çünkü o zamana kadar yalnızca Türklerin, dolayısıyla Avrupa'nın gözünde "şeytan" kabul edilen bir milletin içeceğiydi. Dindar Hristiyanlar kahveden uzak duruyorlardı, ancak kahve, papalar sayesinde rağbet gördü. Papa 8.Clemens kahveyi tattı, hoşuna gidince de, "Böylesine lezzetli bir içeceğin yalnızca kafir Müslümanlara ait olması utanç vericidir" diyerek kahveyi vaftiz etti ve kahve böylece Hristiyanlar için de "helal" oldu.
📖 Sayfa 148 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Marie Antoinette "Ekmek bulamıyorlarsa pasta yesinler" dememiştir. Kullandığı sözcük brioche'dur. Brioche'un bizde yapılan, içine biraz şeker katılmış tava ekmeğine benzediğini söyleyebiliriz.Marie Antoinette "Ekmek yerine brioche yesinler" demiş olsa da yanlış söylemiş olabilir en azından pasta dememiş..
📖 Sayfa 183 · Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy
Sıkça Sorulan Sorular
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi kimin eseridir?
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, Deniz Gürsoy tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2014'te yayımlanmıştır.
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi kaç sayfadır?
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi, 248 sayfadır (Oğlak Yayıncılık baskısı).
Deniz Gürsoy'un Gastronomi Tarihi'nin en ünlü sözü nedir?
“Bana sorarsanız baharat ile aromatik bitkilerin en önemli farkı, baharatın tarihin akışına yön verebilecek gücü ve imparatorluklar yıkan kötü bir geçmişi olmasına karşın, aromatik bitkilerin barış ve huzur içinde arka bahçede ya da arka balkonda bile yetiştirilebiliyor olmasıdır.”