Din alanında yazılmış önemli eserlerden biri olan Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin'in kaleminden çıkmıştır. Kitap 340 sayfadır. Din meraklılarının Dervişler, Fakihler, Gaziler'den seçtiği en etkileyici satırlar aşağıda.
Dervişler, Fakihler, Gaziler'den En Beğenilen Alıntılar
Gazzâlî, hiç hasta olmamış bir kişi ile bir hastanın hastalık konusundaki bilgileri nasıl farklı ise, sufi olan ile olmayanın tasavvuf hakkındaki bilgilerinin de o derece farklı olacağı kanaatine varmıştır.
📖 Sayfa 35 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
"Sultânü'l-guzât ve'l-mücâhidîn Orhan Bey ibn Osman Bey"
📖 Sayfa 162 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
(Gazilerin ve mücahitlerin sultanı Osman Bey oğlu Orhan Bey)
Yapılan fetihlerin sonucunda Anadolu Selçuklu Devleti, Kutalmışoğlu Süleyman Şah tarafından, 1075 tarihinde fethedilen İznik şehrinin 1076 yılında başkent ilan edilmesiyle resmen tarih sahnesine çıkmış oldu. Bu tarihi 1078 yılı olarak kabul eden tarihçiler de vardır.
📖 Sayfa 54 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Şeyh, Sencer'i yanağından öpünce, oğluna derhal hangi yanağından öptüğünü sormuş, oğlunun cevabından sonra da ''bir yanağından öptüğü için yeryüzünün yarısına malik olacaksın, eğer iki yanağından öpseydi hepsine malik olurdun.''
📖 Sayfa 37 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
I. Melikoff, Hacı Bektâş-ı Velî’nin karakterinde daha ziyade şamanist motiflerin ağır bastığı kanaatindedir.
📖 Sayfa 78 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
"Gayet bahadır bir er" olarak nitelendirilen bir diğer gazi olan Balabancık da Osman Gazi döneminde faaliyet gösteren gazilerdendi. Osman Gazi, Bursa civarındaki kalelerden birisinin kumandanlığını bu şahsa tevcih etmişti. Âşıkpaşazâde, Balabancık'ın görevinde ne kadar başarılı olduğunu "Balaban karga uçurmaz kaleden,Bursa Tekfuru kaçtı beladan" dizeleriyle biraz da abartılı bir şekilde dile getirmektedir.
📖 Sayfa 161 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Taşköprülüzâde, Davûd-ı Kayserî'nin tasavvufî yönüne vurgu yaparak, onun ilmiyle amel eden, fazilet ve kemâl sahibi, ibadete düşkün, zühd sahibi, titiz ve güzel ahlaklı bir kişilik olduğunu ifade eder. Ancak, onun tasavvufî meşrep olarak İbnü'l-Arabî'nin yolunu benimseyen bir sufî olmakla birlikte, irşad makamında bulunan ve bu şekilde mürit yetiştiren bir şeyh olmadığını da ifade etmek gerekir.
📖 Sayfa 146 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
"Onların duaları ok gibi tâ arşa kadar gider ve Tanrıya vasıl olmak için ona hiçbir şey mani olamaz."
📖 Sayfa 34 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Babailer İsyanı'nda ilk saldırı beklenenin aksine Selçuklu sultanı Gıyaseddin Keyhüsrev'den geldi. Oruç Beğ'in naklettiğine göre, Gıyaseddin Keyhüsrev bir sebepten dolayı Baba İlyas' tan korkup asker gönderdi ve Babaileri kılıçtan geçirdi. Bunun sebebi Köre Kadı adındaki kadının, Gıyaseddin Keyhüsrev'e Baba İlyas'ın peygamberlik iddiasında bulunarak devlete karşı hayli asker topladığı ve halkı isyana teşvik ettiğine dair şikayette bulunmasıydı.
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Ahmet Yesevi'nin ölümünden yaklaşık 230 yıl sonra, 1396 yılında, Timur tarafından, şeyhlerin halk üzerindeki manevi nüfuzundan yararlanmak amacıyla Yesi'de Ahmet Yesevi için hala ihtişamını koruyan bir türbe yaptırılmıştır.
📖 Sayfa 50 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
"Tekke adabının ilk defa onun tarafından tespit edildiği kabul edilir. Ebu Saîd, tasavvufu, "vasıtasız olarak kalbin Hakk ile kâim olması" şeklinde ifade ediyordu."
📖 Sayfa 24 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Bilindiği kadarıyla, Nakşîbendilerin Anadolu'da kurduğu ilk tekke 807 (1404-1405) senesinde Amasya'da Bedreddin Mahmud Çelebi tarafından yaptırılıp vakıfları tanzim olunan ve ilk meşihatını Bahâeddin Nakşbend'in halifelerinden olduğu söylenen Hâce Rükneddin Mahmûd Buhârî'nin üstlendiği tekkedir.
📖 Sayfa 114 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
O sünnete sıkı sıkıya bağlı birisiydi. Oğluna Hz. Peygamber'in ölen oğlu İbrahim'in ismini vermişti. Sünnete uymak için evlat acısını bilmeyi bile isterdi.
📖 Sayfa 44 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Yesevi modern araştırmacılar tarafından Türkistan sufiliğinin kurucusu olarak kabul edilmektedir.
📖 Sayfa 45 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Sırpların başını çektiği bu ittifak, 1371'de Çirmen'de I.Murad tarafından ağır bir mağlubiyete uğratıldı. Bölgede Osmanlı hakimiyetinin tam anlamıyla tesis edilmesi anlamına gelen bu zafer neticesinde Türkler, Balkanlar'ın efendisi haline gelmişler, Sırp ve Bulgarlar gibi Bizans Devletini'de vasal devlet statüsüyle vergiye bağlamışlardı.
📖 Sayfa 93 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Hacı Bektaş-i Veli'nin karakterinde daha ziyade şamanist motiflerin ağır bastığı görüşü hakimdir.
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Neşri'de, Yıldırım Bayezid'in çok şarap içen bir hükümdar olduğu konusu eleştirilirken, Ertuğrul Gazi'nin ''gayet dindar'' bir şahsiyet olduğunun, Osman Gazi, Orhan Gazi ve Murad Hüdavendigar'ın asla şarap içmediklerinin altı çizilir.
📖 Sayfa 214 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Osmanlı Beyliği'nin ilk yıllarında bağımsızlık hutbesini okuduğu ifade edilen Dursun Fakih'tir.
📖 Sayfa 129 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Mevlânâ’yı vahdet-i vücud anlayışından sonra en fazla etkileyen ikinci anlayış Necmeddin Kübra’ya izafe edilen Kübrevîyye tarikatının Anadolu’ya getirmiş olduğu zühd anlayışıdır.
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Hoca Sadeddin, Molla Fenârî'nin Hamideddin Aksarâyî’nin sohbetlerine devam ettiğini ve manevi feyzinden istifade ettiğini yazmaktadır.
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Osman Gazi neslinden başlayarak ünlü bir derviş olan Kumral Abdal'ın kılıcını ziyaret etmek bir gelenek olmuştur. Bu geleneğe ilk uymayan ise Fatih Sultan Mehmet'tir.
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Mevlânâ, Şems ile tanıştıktan sonra laliş sarığını sardı, hindibarî feracesini giydi, şiire, semâya ve Şems'in sohbetlerine devam etmeye başladı. Mevlânâ bu süreçte yaşadığı duygularını, "Ben bir memleketin zahidi ve bir menberin vâizi idim: Gönlümün kazası beni sana ellerimi çırpıp gelen bir aşık yaptı" dizeleriyle dile getirmektedir.
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Tasavvuf bir taraftan İslami ilimlerin zirve noktası, zübdesi olarak ifade edilirken, diğer taraftan ahlaki olgunluğu, kemâl sıfatlarını geliştirmeyi gaye edinen, insanın iç dünyasını imara ve kötü duygularını tashihe çalışan bir anlayış olarak algılanmıştır.
📖 Sayfa 19 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Gönül levhası ne kadar sade olsa, Tanrıya yakınlık da o kadar fazla olur.
📖 Sayfa 132 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Mevlevî tarikatına mensubiyetiyle tanınmış olan Menteşe Beyliği hükümdarlarının da fakihler zümresiyle yakın ilişki içerisinde oldukları anlaşılmaktadır.
📖 Sayfa 134 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Eflâkî, Mevlânâ'nın Ahmed Fakih, Fakih Ahmed yahut Hoca Fakih Ahmed gibi isimlerle andığı bu şahıs için övgü dolu pek çok söz söylediğini nakletmektedir:
📖 Sayfa 132 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
“Derler ki, Mevlânâ Hazretleri fakihi her gördüğünde önünden geçinceye kadar gözlerini kapardı ve 'O, uyan (bir kimse) değildir. Candan uyan kimse, uyma yolunda, uyduğu kimseye her bakımdan uyar. Bu ise, kilimini girdaptan kurtaran ve kurtulan bir süvaridir. Gayb âleminde onlara ehl-i fütûr derler. Bakalım Tanrı hazretleri onun hakkında ne buyurur ve ona ne muamele eder' derdi."
Alaeddin Bey'in beylikten vazgeçmesindeki asıl etken, kroniklere göre, onun sufiyane yapısından kaynaklanmaktadır. O, devlet yönetmeyi istemeyecek kadar derin bir sufidir ve kendisine tahtı teklif eden ağabeyine, bir dergaha giderek dervişlik yapmak istediği cevabını vermektedir.
📖 Sayfa 179 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
I. Murad'a göre bir memlekette bey olmak, bir kefesi cehennem, bir kefesi cennet olan iki kefeli terazidir.
📖 Sayfa 202 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
İkinci göçler sırasında Moğol istilasının önünden kaçarak Anadolu'ya gelen ve ahalinin "Resul" diye hitap ettiği bu Türkmen "Baba"sı Amasya yakınlarındaki Çat köyüne yerleşmişti.Yazdığı muskalarla hastaları iyileştiriyor, geçimsiz eşlerin aralarını buluyordu; çevresindekileri etkileyecek fevkalade haller gösteriyordu..
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Yıldırım Bayezid devrinde de fakihlerin varlığı bilinmektedir. Bunların en tanınmışlarından birisi günümüzün de vazgeçilmez dinî motiflerinden birisi olan Mevlid-i Şerif'in yazarı Süleyman Çelebi'dir. Aşık Çelebi'nin eserinde ifade ettiğine göre, Süleyman Fakih, Yıldırım Bayezid'in imamlığı görevini yürütüyordu.
📖 Sayfa 143 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Timur'un, Yıldırım Beyazıt hakkında Müslüman olmayanlara karşı savaşmasını takdir ettiğini ama kendinden olanlara da saldırdığı için korkak olduğunu, bu yüzden onu tahrik etmek maksadıyla kadın elbisesi gönderdiği söylenir.
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Türklerin İslam'ı kabul edip benimsemesinde ticari ve siyasi ilişkilerin yanı sıra, Türk geleneğindeki alplık motifi ile İslam'daki eren-evliyâ inancı gibi İslam diniyle eski Türk dini arasındaki benzerlikler ve Türk toplumu arasında yayılan Budizm'in de etkisi olmuştur.
📖 Sayfa 22 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
İbnü'l-Arabi geliştirdiği vahdet-i vücud [varlıkta birlik, tek varlık] düşüncesiyle hem yaşadığı dönemde hem de günümüze kadar uzanan süreçte büyük yankı uyandırmış, müspet yahut menfi tepkilerle karşılaşmıştır.
📖 Sayfa 60 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
İlimde taşkın bir deniz ve parlak bir dolunay olarak doğuda ve batıda parlayan...
📖 Sayfa 36 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Kâtib Çelebî, Süllemü’l-Vüsûl’de, Edebalı’nın, Ebû’l-Vefâ Bağdâdî tarikatına mensup olduğunu belirtir. Kaynaklar, Şeyh Edebalı’yı kerameti zahir, bütün halkın kendisine hürmet beslediği ve yaşadığı bölgede çok ün almış bir şahsiyet olarak nitelendirip, Sultan Alâeddin Keykûbad’ın dahi kendisine tabi olduğunu rivayet ederler.
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Sencer'in parlak hükümdarlığı sırasında, hüküm sürdüğü horasan bölgesindeki sûfilerle de yakın ilişkisi olduğu bilinmektedir. İmam Gazzâli ile yaptığı bir görüşme sırasında onu kendi tahtına oturttuğuna dair rivayet bu hürmet ve sevginin kaynaklara yansımış bir tezahürü olarak kabul edilebilir.
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Hacı Bektâş-ı Velî, sadece kendi tekkesindeki müritlerine değil aynı zamanda Ürgüp yöresindeki Hıristiyanlara ve putperest Moğollara da İslam dinini öğretmeye çalışmıştır. Tarihçi Ahmet Yaşar OCAK'a göre, bu daveti İslam hoşgörüsüne uygun şekilde, mühtedileri (başka dine inananları) birdenbire geleneklerinden uzaklaştırmadan, İslam'ı onların içine adapte etmek suretiyle gerçekleştirmiştir.
📖 Sayfa 79 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
"...Bu dönemde Müslüman Türklerin çoğu Allah için "Tengri", bazıları her şeye gücü yeten ve kâdir anlamındaki "Ugan" terimiyle birlikte "Ugan Tengri", kelime-i şehadet yerine "kirtginmek" tabirini kullanıyorlardı."
📖 Sayfa 22 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Fakihlerin Anadolu Selçukluları döneminde de oldukça faal oldukları anlaşılmaktadır. Bu dönem Anadolu'nun tam anlamıyla bir kültür yuvası olması, başkenti Konya, Kayseri, Malatya, Sivas, Aksaray, Karaman gibi önemli şehirlerde çok sayıda medresenin mevcudiyeti fakihlerin ülkenin değişik bölgelerine giderek fıkıh alimi, İmam, hatip veya müezzinlik görevi üstleniyorlardı.
📖 Sayfa 130 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Dönemin bir diğer mutasavvıfı Somuncu Baba adıyla da bilinen Şeyh Hamideddin Aksarayî'nin de Yıldırım Bayezid ile yakın dostluk kurduğu bilinmektedir. Hatta Yıldırım Bayezid'in ondan yeni yaptırmış olduğu Ulu Cami'de vaaz vermesini rica ettiği, bu teklifi kabul eden Şeyh Hamideddin Aksarayî'nin birkaç defa vaaz verdiği, ancak kendine gösterilen aşırı teveccüh dolayısıyla Bursa'dan ayrıldığı malumdur.
📖 Sayfa 207 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Osmanlı Beyliği'nin Orhan Gazi devri devletin temellerinin müesseseler açısından daha sağlam bir zemine oturtulduğu bir zaman dilimidir. Osmanlı’nın ilk medresesi onun zamanında da kurulmuştur. İlme büyük önem veren ve ilim erbabının koruyucusu hükümdarlardan birisi olan Orhan Gazi, medreseyi kurduktan sonra başına müderris olarak, İbnû'l-Arabî ekolünün en önemli temsilcisi, büyük mutasavvıf ve filozof Sadreddin Konevî' nin öğrencilerinden Davûd-ı Kayserî'yi getirmişti.
📖 Sayfa 145 · Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Türkmenler, mezhep dışı diye nitelendirilebilecek bir halk dini yaşıyorlardı. Bu din, Peygamberin damadı Ali kültüne, on iki imamı ululamaya ve törenle girilen gizli toplantılara dayanıyordu.
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Lindner'e göre: ''Osman Gazi'nin yapısında göçebe savaşçının özellikleri olan hız, hareket, çeviklik ve ani atağın olduğunu, bu özelliklerin devletin merkezileştikçe padişahlardan silindiğini'' söylemektedir.
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Aşk şebnemiyle insanın toprağı gül oldu
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Cihanda yüz fitne ve kargaşa hasıl oldu
Aşk neşterinin ucunu ruh damarına vurunca
Bir damla düştü: adı gönül oldu
Osman Bey'in devletin müjdesi olduğunu düşündüğü rüya motifi, Fuat Köprülü'ye göre Heredotos'tan başlayarak İlk ve Orta Çağ tarihçilerinin eserlerinde sıklıkla görüldüğünü ifade eder.
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Türkmen kitleleri daha ziyade eski ''şaman''ları andıran ve ''baba'' unvanıyla tanınan din önderleri etrafında toplanmışlardı.
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Derviş az konuşmalı, heves peşinde koşmamalı, kazaya razı olmalı, belaya sabretmeli, nimete şükretmelidir.
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Selçuk Bey'e atfedilen:
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
''Biz yaşamak istediğimiz bu ülke halkının dinini kabul etmeliyiz. Eğer onların törelerine uymazsak kimse bize yüz vermez yalnız kalırız.'' sözü sonradan da uydurulmuş olabilir.
Eğer sarhoşların sarhoşu isek sendendir
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Eğer ayaksız ve kolsuz isek sendendir
Hindû, kâfir veya müslüman
Ne milletten olur isek, yine sendeniz.
Baba Tâhir Uryân ( Dübeytîler s.24)
Saltanat üzerinde doğrudan hak sahibi olan bir şahsiyetin (Osman Gazi'nin oğlu) Alâeddin Bey'in beylikten vazgeçmesindeki asıl etken, kroniklere göre, onun sufîyâne yapısından kaynaklanmaktadır. O, devlet yönetmeyi istemeyecek kadar derin bir sufîdir ve kendisine tahtı teklif eden ağabeyine, bir dergâha giderek dervişlik yapmak istediği cevabını vermektedir.
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Molla Fenârî Osmanlı Devleti'nin şeyhülislamıdır. II. Murad'ın yakın iltifatına nail olan, şöhreti her geçen gün biraz daha artan ve kısa süre sonra sultanın müşavirliğini üstlenen Molla Fenârî sadece hükümdar nezdinde değil, halk nezdinde de büyük bir itibara sahipti. Öyle ki, İlmiye Sâlnâmesi'nde cumaları camiye giderken halkın kendisini görmek için toplandığı ve onu görmeyi büyük bir şeref addettikleri vurgulanmaktadır..
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
İlk Osmanlı beylerinin somut olarak yakınlık kurdukları tarihen sabit olup kuruluş döneminde etkili olduğu anlaşılan tarikat Vefaîyye’dir. Şeyh Edebalı, Osman Gazi devrinde, Geyikli Baba ise Orhan Gazi devrinde bu tarikatın en önemli temsilcileriydi
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin
Sıkça Sorulan Sorular
Dervişler, Fakihler, Gaziler kimin eseridir?
Dervişler, Fakihler, Gaziler, Haşim Şahin tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2020'de yayımlanmıştır.
Dervişler, Fakihler, Gaziler kaç sayfadır?
Dervişler, Fakihler, Gaziler, 340 sayfadır (Yapı Kredi Yayınları baskısı).
Dervişler, Fakihler, Gaziler'in en ünlü sözü nedir?
“Gazzâlî, hiç hasta olmamış bir kişi ile bir hastanın hastalık konusundaki bilgileri nasıl farklı ise, sufi olan ile olmayanın tasavvuf hakkındaki bilgilerinin de o derece farklı olacağı kanaatine varmıştır.”