Emin Özdemir'in 1995'te yayımlanan Eleştirel Okuma adlı eseri, Edebiyat türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı Bilgi Yayınevi tarafından yayımlanmıştır. Bu sayfada, eserden akılda kalan en etkileyici bölümler bir araya getirildi.
Eleştirel Okuma'dan En Beğenilen Alıntılar
İnsan hayatı denen bu yolculukta benim bulduğum en iyi nevale kitaplardır ve ondan yoksun anlayışta insanlara çok acırım.
📖 Sayfa 12 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Şairlerin dış dünyayı algılayış ve yansıtışları akılcı ya da
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
mantıksal bir düzen içinde olmaz. Başka bir deyişle onlar, dış dünyaya akıl gözüyle değil, duygu gözüyle bakarlar. Dış dünyadan .
İster öğretici metin olsun, ister yazınsal metin, metnin oluşumunu hazırlayan öğelerden biridir . Yalın bir tanımla .
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Bu anlamda bir okuma iki insan ruhunun en yakın teması demektir. Okuyucu "güzel"in yetiştirici etkisi altında dünya üzerine bilgisini artırmak ve derinleştirmek amacıyla yanar. Fikirlerinde yanılmadığını görür. Çevresindeki insanlarda bulamadığı anlayış, olgunluk ve avunmayı kitaplarda bulur. Kendini tartar, kişiliğini ve kaderini tanır.
📖 Sayfa 35 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Okuyorsan ne karşındakileri susturmak, bilgiçlik satmak için ne her okuduğuna körü körüne inanmak ne de konuşmalarına konu olmak için. İncelemek, düşünmek için oku.
📖 Sayfa 21 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Tam insan bilgilenme ve bilinçlenme yoluyla aydınlanmanın ışığından geçmiş, aydınlanmanın verileriyle donanmıştır. Soran, sorgulayan, aydınlığı arayan bir kişiliği vardır. Bu tür bir kişilik kumaşının dokunduğu tezgâh da eleştirel okumadır.
📖 Sayfa 18 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Metinleri sözcük ve sözcük örgüsü yönünden değerlendirirken bunların bağlamına göre aldıkları anlamı düşünmemiz gerekir.
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Kitabın benim için bazen us, bazen imgelem, bazen de bellek olduğunu biliyorum. Dünya kurmaca ise, bunu edebiyat kitaplarından ögrendim; dünya gerçeklik ise bilim kitaplarından ... Dünyanın us olduğunu felsefe okuyarak, imgelem olduğunu şiir okuyarak öğrendim. Dünyanın bellek olduğunu bana öğreten de tarihtir.
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Biri için kitap; kendi içine dönmek, öteki için ondan uzaklaşmaktır.
📖 Sayfa 34 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Çağdaş insan; okuyan, okudukları üzerinde düşünen, kendini sürekli yenileyendir.
📖 Sayfa 10 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Çevresindeki insanlarda bulamadığı anlayış, olgunluk ve avunmayı kitaplarda bulur. Kendini tartar, kişiliğini ve kaderini tanır.
📖 Sayfa 35 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
"Bir toplumda ahlakın ilerlemesini, düzelmesini istiyor musunuz, o toplumda edebiyat, sanat merakını uyandırmaya, geliştirmeye çalışın. Çocuklara, gençlere şiirler, hikâyeler, romanlar okutturun, onları tiyatrolara, sinemalara gönderin. O hikâyelerin, romanların, oyunların insanlarıyla tanışsınlar, onların hayatlarını, hayallerini yaşasınlar, öğrensinler onların içlerini, böylece gerçekteki insanları da daha iyi anlarlar. Çocuğunuz büyüyünce ne olacaksa olsun, küçükken siz ona edebiyatı sevdirmeye bakın, ilim, bilgi sonradan gelecektir, önce insanlığını kurmak, hayalini işletmek gerekir."
📖 Sayfa 98 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Öğrenime çok zaman ayırmak uyuşukluktur, yalnız ruh güzelliği için okuma gösteriş, düşüncelerde hep kitapların kurallarına bağlı kalmak da budalaca bir bilgiçliktir.
📖 Sayfa 20 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Yazınsal metinler büyük ölçüde öyküleme anlatım biçimiyle oluşturulur. Bunun yanı sıra az ya da çok betimlemeye, açıklayıcı sergilemeye ve konuşturmaya da yer verilir. Ama ağırlık anlatım biçimi dediğimiz gibi . Öykülemede olaylar, çatışmalar ve eylemler anlatılır. Bu yönden de yazar okuyucu üzerinde devinim imgesi uyandıracak sözcükleri seçer. Öfkelenme, sevinme, şaşma, korkma, saldırma, ürperme ya da irkilme gibi durumlar büyük ölçüde okuyucuda devinim imgesi yaratacak sözcüklerle verilmeye çalışılır.
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Özgür insan, okuyan insandır. Çünkü bilgisizliğin, kör inançların ve saplantıların her türlüsünü yenen bir güçtür okuma.
📖 Sayfa 18 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Konu nasıl üzerinde durulan, hakkında söz söylenip yazı yazılan şeyse da yazarın o konuyu görüş; ele alış biçimidir. Daha doğrusu .
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Kendinize ille de bir dost bulmak isterseniz onu kitaplar arasında aramalısınız.
📖 Sayfa 67 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Terimlerin belirli özelliği sözcükler olmalarıdır. Anlam boyutları kişiden kişiye değişmez, herkes aynı anlamı çıkarır ondan. Duygusal değerleri ya da anlamlan oldukça sınırlıdır.
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Zaten bazı büyük eserler, adeta iki katlı gibidir. Üst kat, yani düzeydeki kat, çoğunun anlayacağı cinstendir. Eserin asıl büyüklüğünü, alt katın anlamını ise, herkes kolay kolay kavrayamaz.
📖 Sayfa 74 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
"Kitaplar, ömür boyu yanı başımda elimin altındadır. Yaşlılığımda ve yalnızlığımda avuturlar beni. Sıkıntılı bir avareliğin baskısından kurtarır, hoşlanmadığım kişilerin havasından dilediğim zaman ayırıverirler beni. Fazla ağır basmadıkları, gücümü aşmadıkları zaman acılarımı törpülerler. Rahatımı kaçıran bir saplantıyı başımdan atmak için kitaplara başvurmaktan iyisi yoktur, hemen beni kendilerine çeker, içimdekilerden uzaklaştırırlar ... insan hayatı denen bu yolculukta benim bulduğum en iyi nevale kitaplardır ve ondan yoksun anlayışta insanlara çok acırım."
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
"Yurttaşı, varlığını korumaya hazırlarken, ondaki bütün insanca duyguları da geliştirmek insanlığın geleceği bakımından kaçınılmaz bir ödevdir."
📖 Sayfa 87 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
nün tanımını yapalım. Öyküyü, " " biçiminde tanımlamıştık. Olay örgüsü de olayların anlatımıdır; ancak burada üstünde durulan nokta, .
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Özgür insan ,okuyan insandır. Çünkü bilgisizliğin , kör inançların ve saplantıların her türlüsünü yenen bir güçtür okuma.
📖 Sayfa 18 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Thomas Jefferson
Kendinize ille de bir dost bulmak isterseniz onu kitaplar arasında aramalısınız. Her şeyden, herkesten vefasızlık gelir, kitaplardan gelmez.
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Okuryazar olmak ayrı şey, okur olmak ayrı. Hemen çoğumuz okula başlayışımızdan kısa bir süre sonra harfleri birbiriyle çatarak anlam çıkarma, bir başka deyişle okuryazarlık becerisini kazanırız. Ancak yaşamın akışı içinde bu beceriyi sürekli kullanma gereği duymayız, bir kenara bırakırız.(...) Bu bağlamda çoğumuz okur değil, okuryazar sayılırız.
📖 Sayfa 9 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
. (...) İngiliz ozanı ve yazarı T.E. Hulme sanatçının görevini belirtirken şöyle der:
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
"."
Biçimle içeriği birbirinden kolayca ayıramayız. Her içerik kendi biçimini, her biçim de kendi içeriğini yaratır bir bakıma. Yalınlaştırarak belirtirsek .
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
A. Çehov'un o ünlü sözünü anımsayalım: "Öykünün başında bir odanın duvarında asılı bir tüfekten söz edilmişse öykünün sonunda o tüfek mutlaka patlamalıdır."
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Okuma, yaşamımızın belirli bir aşamasında ya da çağında başlayıp biten bir etkinlik değildir. Çocukluk, gençlik, orta yaşlılık ya da yaşlılık döneminde de yaşamımızda yer alır. Daha doğrusu yeme, içme, soluma gibi yaşamsal bir edim niteliğini kazanır.
📖 Sayfa 12 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
"İnsan oturduğu yeri gönendirmeli!"
📖 Sayfa 135 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Nasıl makale, deneme, köşeyazısı, eleştiri, röportaj... gibi yazılar, düşüncelerimizi genişletir, bilgi dağarcığımıza bilgiler katmamızı sağlarsa roman, öykü, şiir... gibi ürünler yaşamımızı zenginleştirir. Dünyamızın sınırlarını genişletir.
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Ünlü Alman ozanı Goethe'nin özdeyiş niteliği kazanmış bir sözü vardır. Der ki "Okumayı öğrenmek sanatların en gücüdür. Ben bu işe yaşamımın seksen yılını verdim yine de tam olarak öğrendiğimi söyleyemem."
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
"Okuma iç gerilimlerimizden ,sıkıntı ve bunalımlarımızdan büyük ölçüde kurtarır bizi "
📖 Sayfa 25 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Kim kaçabilir kendinden? Roman bir uyduruksa da insanı insan gerçeklerinden büsbütün ötelere aşırdığı söylenemez. Ben her okuduğum romanla asıl kendime yaklaştığıma inanıyorum. Her biri, çok yanlı gerçekliğimizi belli bir yandan açar bana. Neden söz ederse etsin bana beni, başkalarını, yaşamayı tanıtır.
📖 Sayfa 105 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Çünkü anlamak bir ortak dili gerektirir. Ortak dil ise ortak yaşam, ortak bilgi, ortak birikim, ortak düş, kimi yerde de ortak düşüş demektir.
📖 Sayfa 31 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
"Okuyorsan ne karşındakileri susturmak, bilgiçlik satmak için, ne her okuduğuna körü körüne inanmak ne de konuşmalarına konu olmak için ama incelemek, düşünmek için oku. Kitap vardır ancak tadına bakılmak içindir; kitap vardır yutulmak, kitap vardır çiğnenmek, özümlenmek içindir; başka deyimle kimi kitapların insan ancak bir bölümüne göz atmalı, kimisini baştan sona şöyle bir okuyup geçmeli, pek azını da her ayrıntı üzerinde titizlikle durarak adamakıllı okumalı."
📖 Sayfa 21 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Türkiye'de bu eğitime hiçbir zaman önem verilmedi. Okuma yazma öğretildi, ama okuma yazma öğrenenlerin öyle başlarına buyruk gazete, dergi, ya da kitap okumaları istenmedi, dahası sakıncalı bulundu.
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Edebiyattan geçmemiş insanın hayali işlemez ki başkalarının acısına ortak olsun. Bir toplumda ahlakın ilerlemesini, düzelmesini istiyor musunuz, o toplumda edebiyat, sanat merakını uyandırmaya, geliştirmeye çalışın.
📖 Sayfa 98 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Türkiye'de bu eğitime hiçbir zaman önem verilmedi. Okuma yazma öğretildi, ama okuma yazma ögrenenlerin öyle başlarına buyruk gazete, dergi, ya da kitap okumaları istenmedi, dahası sakıncalı bulundu.
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Okuyorsan ne karşındakileri susturmak, bilgiçlik satmak için, ne her okuduğuna körü körüne inanmak, ne de konuşmalarına konu olmak için ama incelemek, düşünmek için oku.
📖 Sayfa 21 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Yazınsal metinleri okurken, okur olarak yapacağımız bir iş de söylenenlerden söylenmemiş olanı çıkarmaktır.
📖 Sayfa 121 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
İnsan, ileride yaşamaktan kesilip geçmiş günlerden bir yığın olmaya yüz tutunca, roman ve şiir okumasını da bırakmaya başlar. Okuduğu olursa, artık eski tutkuyu bulamaz.
📖 Sayfa 108 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Kitap vardır ancak tadına bakılmak içindir; kitap vardır yutulmak, kitap vardır çiğnenmek, özümlenmek içindir; başka deyimle, kimi kitapların insan ancsk bir bölümüne göz atmalı, kimisini baştan sona şöyle bir okuyuğ geçmeli, pek azını da her ayrıntı üzerinde titizlikle durarak adamakıllı okumalı.
📖 Sayfa 21 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Fakat hangi saadet ebede kadar sürmüş ki?
📖 Sayfa 186 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Düşünceyi içine almakla beraber düşünceyi aşan bir şey var şiirde ; usta şairin bildiği, bilir olduğu, düz sözle anlatamayıp yalnız şiirle duyurabildiği bir üst - düşünce, bir üst - gerçek.
📖 Sayfa 198 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
"..okumasını bilen ama hiç okumayan biri ile okumasını bilmediği için okumayan biri arasında bir fark yoktur."
📖 Sayfa 17 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Yazınsal metinleri okuma, öğretici metinlere göre daha çok yönlü bir çaba gerektirir. Bu okunan metnin doğasından gelen bir olgudur. Bir şiiri, bir öyküyü, bir romanı okurken kemikleşmiş alışkanlıklarımızın dışına çıkmamız, bize sunulan kurmaca dünyanın kapısından girebilmek için yeni bir algı durumuna girmemiz gerekir. Çünkü yazınsal metinlerin kurmaca evreni içinde bize sunulan varlıklar, nesneler gündelik yaşamımızda tanıdığımız nesneler, varlıklarla örtüşmezler. Sözcükler de gündelik kullanımların dışında yeni anlam ilişkileri içinde farklı biçimlerde çıkar karşımıza.
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Okumak insanı olgunlaştırır, konuşmak ustalaştırır, yazmak ise daha somut bir bilgi sağlar.
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
"vaka şahislarını büyük bir neşe ile yarattım. Onlara istediğim şekli verdim. Kadınlarım kumral, erkeklerin esmerdi. Birine kıvırcık saçlar verdim, diğerinin çenesine bir çukur koydum. Hoşuma gidenler her türlü talih lutfuna mazhar oluyorlardı. Hoşuma gitmeyenler ölüme mahkumdurlar. Fakat bir gün geldi ki onlardan biri artık bana itaat etmedi. Sonra birini gördüm ki benim muvafakattimi beklemeden istediği gibi hareket ediyordu. Birdenbire anladım ki yarattığım bebekler canlı idiler."
📖 Sayfa 129 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Okumak insanı olgunlaştırır, konuşmak ustalaştırır, yazmak ise daha somut bir bilgi sağlar. Dolayısıyla az yazanın iyi bir belleği olması gerekir, az konuşanın keskin zekâlı, az okuyanın da bilmediğini bilir gibi görünebilmek için kurnaz olması gerekir.
📖 Sayfa 21 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Olay örgüsü, ağzı açık, şaşkın mağara adamlarından oluşan bir dinleyici, astığı astık, kestiği kestik zorba bir sultana ya da bunların günümüzdeki uzun sinema izleyicilerine anlatılamaz. Onları uyanık tutan, sadece öykünün gerektirdiği "Sonra ne olmuş? Ondan sonra ne olmuş?" sorularıdır. Bu gibi kimselerin romana merak duyguları dışında getirebilecekleri bir şey yoktur; oysa olay örgüsü okurdan zekâ ile bellek de ister.
📖 Sayfa 113 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Ben senin necinim, kalbim
📖 Sayfa 180 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Kulun, kölen, müneccim
Okumayı öğrenmek sanatların en gücüdür. Ben bu işe yaşamımın seksen yılını verdim yine de tam olarak öğrendiğimi söyleyemem.
📖 Sayfa 12 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Yeni yetişen insanlarımıza düşünmeyi öğretmiyoruz.
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Evde de bir kitap merakı uyanmış ve aynı kitaplar okunmuşsa, konuşma konuları da renklenir, tazelenir, güzelleşir...Bu tür birikimler duvardaki tablolardan, masa üstündeki vazoya kadar, yavaş yavaş eşyaya da yansır...Çocuklar da bu titreşimler içinde büyürler... Kararları daha berraklık, seçimleri daha incelik kazanmaya başlar...
📖 Sayfa 24 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Sözcüğün, temel anlam, yan anlamları, ona yüklenen tasarım ve duygu değerlerine adını veriyor dilciler. Ancak şurası tartışma götürmez bir gerçektir ki her sözcüğün anlam çerçevesi değişir. Çünkü konuyla birlikte sözcüğün anlam çerçevesini biçimlendiren öteki sözcükler cümle, söz gibi dil içi öğeler de vardır. Anlam da büyük ölçüde bu öğelerle kurulan ilişkiye bağlıdır.
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Okumak insanı olgunlaştırır, konuşmak ustalaşılır yazmak ise daha somut bir bilgi sağlar. Dolayısıyla az yazanın iyi bir belleği olması gerekir, az konuşanın keskin zekalı, az okuyanin bilmediğini bilir gibi görünebilmek için kurnaz olması gerekir. Tarih insanı Bilge kılar, şiir iç zenginliği, matematik titizlik, doğal bilimler derinlik, Mantık ile söz söyleme sanatı ise şaşırtma yeteneği kazandırır.
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Hepsi en iyi dostlarım benim. Yalnızlığımı unutturmuşlar kimi zaman. Kimi zaman da o yalnızlığımı büsbütün artırmışlar. Yaşamın anlamını duyurmuşlar bana, anlamsızlığını da...
📖 Sayfa 68 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Okumayı söküp kitapların dünyasına girdiğiniz günleri bir anımsayın ya da okumayı yeni öğrenmiş bir çocuğun kitap okumasına bakın. Değişik yönlerden gözleyin çocuğu. Kitaptan büyülü bir tat aldığını, okuduğu kitabın sayfaları arasında yitip gittiğini göreceksiniz. Öylesine kendisini kaptırır ki kitaba yanı başında top patlasa duymaz. Büyülenmiş gibidir. Yepyeni bir dünyanın yurttaşı olmuştur o.
📖 Sayfa 17 · Eleştirel Okuma, Emin Özdemir
Sıkça Sorulan Sorular
Eleştirel Okuma kimin eseridir?
Eleştirel Okuma, Emin Özdemir tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1995'te yayımlanmıştır.
Eleştirel Okuma kaç sayfadır?
Eleştirel Okuma, 226 sayfadır (Bilgi Yayınevi baskısı).
Eleştirel Okuma'nın en ünlü sözü nedir?
“İnsan hayatı denen bu yolculukta benim bulduğum en iyi nevale kitaplardır ve ondan yoksun anlayışta insanlara çok acırım.”