Allah'ın Aşkınlığı adlı eser, Fahreddin er-Râzî tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2014'te okurlarla buluşmuştur. Allah'ın Aşkınlığı'yı okuyanların en çok beğendiği sözler burada bir araya geldi.
Allah'ın Aşkınlığı'dan En Beğenilen Alıntılar
Müessiri bilmemenin, eseri bilmemeyi gerektirdiğini niye söylüyorsunuz? Görmüyor musunuz ki, insanların sağlık ve hastalık sebeplerini bilmemeleri sağlık ve hastalığı bilmemelerini gerektirmez.
📖 Sayfa 90 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Allah Teâlâ'nın "Her şey helâk olur, ancak onun vechi hariç" sözü. Eğer bu vecih uzuv anlamında olsaydı, bütün cesedin ve bedenin fani olması gerekirdi ve yüz üzerinde bulunan gözlerin de fani olması gerekirdi. Vechten başka hiçbir şeyin kalmaması gerekirdi. Kaldı ki bazı Müşebbihe ahmakları, bunu gerekli görmüşler. Bu ise büyük bir cehalettir.
📖 Sayfa 143 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
"Eseri bilip müessiri bilmemek miimteni'dir. Fakat, müessiri bilip eseri bilmemek mümteni' değildir."
📖 Sayfa 91 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
"Gençlik duygusunun esiri olmayan gence, Rabbimiz taacub eder"
📖 Sayfa 171 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Üçüncü Şüphe: Şüphe sahipleri, duâ ederken ellerin semâya doğru açılmasına tutunmuşlar ve şöyle demişlerdir: Bütün dinlerin mensupları bu şekilde duâ ederler. Bu da gösteriyor ki, Allah Teâlâ'nın üst cihette olduğu hususu bütün bu insanların akıllarına yerleşmiştir. (Bu ise, en büyük ittifak ve icmâdır.)
📖 Sayfa 95 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Cevap: Allah Teâlâ'yı ta'zîm için alınlarını yere koymak için de bütün bu insanların akıllarına yerleşmiştir. Bu durum, Allah Teâlâ'nın yerde olduğuna delâlet etmediği gibi, söyledikleri durum da O'nun semâda olduğuna delâlet etmez.
İnsan şu görünen bünyeden ibaret değildir. O yaratılmış olup ne cisim ne de cismanidir. Bu beden ona ancak tedbir veya tasarruf olsun diye bağlıdır. Yani tasarrufta bulunması ve tedbir alması hasebiyle bedenine bağlıdır.
📖 Sayfa 109 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
"Ey kalpleri halden hâle çeviren Allah'ım, kalbimi dinin üzerinde sabit kıl."
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Hadisi şerif
"Bil ki, Allah'tan başka İlah yoktur."
📖 Sayfa 23 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Muhammed, 47/19
"Putperestlik teşbih inancından doğmuştur ve onun bir fer'i uzantısı gibidir."
📖 Sayfa 39 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Zaruretle bilirim ki ben elli sene önce mevcut olan aynı insanım. Halbuki, bu süre içinde bünyemin cüzleri şişmanlık, zayıflık, sağlık ve hastalık sebebiyle değişmiştir. Kesindir ki, baki kalan şey, değişen şey değildir.
📖 Sayfa 63 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
"İlâhi marifetleri (Allah-u Tealâ ile ilgili bilgileri) tahsil etmek isteyen kimse, önce ikinci bir fıtrat ve tabiat kazanmalıdır."
📖 Sayfa 36 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Kalpte olan her durum yüzde belirir.
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Sonra fiile sebebiyet veren etkenlerin meydana gelişi, Allah Teâlâ tarafındandır, kul tarafından değildir. Yoksa kul, bu sebebi ortaya çıkaracak başka bir sebebe muhtaç olur. O zaman bu durum teselsülü gerektirir ki, bu imkansızdır.
📖 Sayfa 164 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Kim Allah'ı severse ona kavuşur"
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
"Başarı bir tek Allah'tandır."
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Allah Teâlâ bir mekân veya cihette olsaydı, o mekân ve cihete muhtaç olurdu. Bu muhâl olduğu için, ona yol açan farazîye de muhâldir.
📖 Sayfa 70 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
diye başlayan ayetlerde cesedin oluşum aşamalarını anlatmış ve iş ruhun bedene taalluk ve girlimesi aşamasına gelince,
📖 Sayfa 36 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
bu son cümle bir işaret ve tembihtir ki ruhun bedene taalluk ve girmi keyfiyeti, nutfenin bir halden bir hale girmesi türünden bir olay değildir.
"Ey kalpleri hâlden hâle çeviren, kalbimi dinin üzerinde sabit kıl."
📖 Sayfa 162 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
İlahi marifetleri (Allah Teala ile ilgili bilgileri) tahsil etmek isteyen bir kimse, önce ikinci bir fıtrat ve tabiat kazanmalıdır.
📖 Sayfa 36 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Peygamber (s.a.v.)'in "Allah Teâlâ Adem'i kendi suretinde yarattı" sözünün mânâsı, 'Allah Teâlâ Hz. Adem'i hiçbir değişikliğe uğratmaksızın bugünkü hâl ile baki kalan bir şekilde yarattı' anlamına gelmektedir.
📖 Sayfa 107 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Çoğunlukla gece ortasında insanları tembellik ve uyku basar. Dini talep etmede gizemli bir ciddiyet ve onu gerçekleştirmede güçlü bir istek olmasaydı uykusuzluğun meşakkatine tahammül edilemez ve bu cismani lezzetlerden yüz çevrilmezdi.
📖 Sayfa 134 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
"Hiçbir şey O'nun misli ve dengi değildir."
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Mümkinatın (yaratılmışların) tüm kemalâtı, Allah Teâlâ'nın kemaline nispetle adem (yokluk) gibidir.
📖 Sayfa 123 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Geceleyin yapılan tövbede ciddiyet, gayret ve ihlas mükemmel seviyeye ulaştığı için sevabı daha çok olur.
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Her cisim mütenâhidir; her mütenahi mümkündür; her mümkün muhdestir; her cisim muhdestir. Alemin İlâh'ının muhdes olması ise mümteni'dir.
📖 Sayfa 60 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Mümkinatın (yaratılmışların) tüm kemalatı, Allah Teala'nın kemaline nispetle Adem (yokluk) gibidir.
📖 Sayfa 123 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Kötüyle birlikte olan şey sevilmez ama sevilen bir şeyle beraber olan sevilir.
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Yerin yuvarlak olduğunun delili şudur: Ay tutulduğu zaman, bunun vaktini en doğudakilere sorarsak, bunlar, 'olay, gecenin başında oldu' derler. En batıdakilere sorarsak, onlar da, 'gecenin sonunda oldu' derler. Bunların farklı cevaplarından anlıyoruz ki, uzak doğuda gecenin başı uzak batıda gecenin sonudur. Bu farklılık, yerin yuvarlak olmasını gerektirir.
📖 Sayfa 79 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Namaz yoktan var eden Allah'a bir tevazu ve yakarıştır.
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
"Allah, kendisinden başka hiçbir ilah bulunmayandır. O hayy ve kayyûmdur "(2/255)
📖 Sayfa 47 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Kayyûm, kendi kendisiyle ayakta olan, başka şeyleri de ayakta tutandır. O'nun kendi kendisiyle ayakta olması, diğer bütün şeylerden müstağni olmasıdır; başkalarını ayakta tutması ise diğer bütün şeylerin O'na muhtaç olmalarıdır.
Hamd ve övgü Allah içindir. O'nun varlık ve kalıcılığı vâciptir; değişmesi ve yok olması muhâldir; kadri yüce ve kudreti büyüktür; nimetleri ve iyilikleri herkesi ve her şeyi kapsayacak şekilde yaygındır; yer ve gök birliğinin delilleridir; sıfat ve isimleri teşbih ve ta'til şaibelerinden uzaktır...
📖 Sayfa 23 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
"O gün Rabbinin arşını meleklerin üstünde
📖 Sayfa 53 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
olan sekiz melek taşır." ,"arşı taşıyan melekler ve onun etrafındakiler, Rablerini tesbih ve O'na hamd ederler." Melekler arşı taşıdıklarına göre eğer Allah Teâlâ arşta olsaydı, arşı taşıyanlar O'nu da taşımış olurlardı. Bu suretle kendisi, taşıyıcılarına muhtaç olurdu. O'nun bir şeye muhtaç olması muhâldir. Muhale müncer olan şey de muhaldir.
Abdullah b. Mesud, O da Hz. Peygamber (s.a.v.)'den rivayet ettiğine göre Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle dedi: "Kadın avrettir. Evinden çıktığı zaman şeytan onunla sevinir. Kadının, Rabbinin vechine en yakın olduğu zaman, evinde oturduğu zamandır."
📖 Sayfa 143 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
"Bil ki, Allah'tan başka îlâh yoktur."
📖 Sayfa 23 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Biz burada veya şurada olduğuna parmakla işaret edilemeyen bir "Mevcud" un vücudunu (varlığını) iddia ediyoruz. Diğer bir deyimle, biz, mekân ve cihetlerden hiç birisiyle bağlılığı bulunmayan bir "Mevcud" un vücudunu iddia ediyoruz. Daha değişik bir ifade ile, biz, ne âlemin içinde, ne de onun altı cihetinden birine tekabül edecek şekilde, onun dışında olan bir "Mevcud" un varlığını iddia ediyoruz.
📖 Sayfa 27 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
"Ben, benim için kalbi kırılanların yanındayım."
📖 Sayfa 191 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Kelâm ilminde sabit olmuştur ki, "gelmek" ve "gitmek" fiileri kim için uygunsa o, muhdes olmaya mahkumdur. Muhdesliği devam eden bir şey ise muhdestir. Sonuç olarak kendisi için gelmek ve gitmek fiilleri sahih olan bir şeyin muhdes yaratılmış olması gerekir. Kadim olan İlâh'ın ise böyle olması mümkün değildir.
📖 Sayfa 127 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
"Biz kalpleri kırılmışların yanındayız."
📖 Sayfa 104 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Allah Adem'i yaratıp ruhundan ona üflediği zaman, Adem hapşırdı ve Allah'a şükretti. Rabbi ona: 'Rabbin sana merhamet etsin" dedi. Sonra ona: "Bu senin ve zürriyetinin selamıdır' dedi."
📖 Sayfa 138 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Mu'tezîle'ye göre "İsteyen mü'min isteyen kafir olsun" ayeti muhkem; "Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz" ayeti müteşabihtir. Sünnîler ise bunun tam aksini söylemektedirler.
📖 Sayfa 211 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Akla şu üç önermeyi arz edelim: "Aleme dahil olmayan ve onun cihetlerinden birinde olacak şekilde haricinde de bulunmayan bir varlık mevcuttur.", "Bir sayısı, iki sayısının yarısıdır.", "Nefiy ve ispat ( olumluluk ve olumsuzluk) birleşmezler.
📖 Sayfa 29 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Bu duruma göre, şayet Allah Teâlâ cevher olsaydı, bütün fert olan cevherler O'nun emsâli olurlardı. Bu da O'nu "ehad" olmasını nefyederdi. Bu ispat tarzı "Ve hiç kimse O'nun misli ve dengi değildir." ayetinden de kuvvet ve destek alıyor. Çünkü, Allah Teâlâ cevher olsaydı, bütün fert cevherler O'nun misli ve dengi olurlardı. Böylece bu sûre, açıkladığımız bu delillerle Allah Teâlânın cisim ve cevher olmadığına delalet ediyor. O'nun cisim ve cevher olmadığı sabit olunca da hiçbir mekân ve cihette bulunmaması vâcip oldu.
📖 Sayfa 41 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Bu ayeti, Allah'ın sonradan yarattığı mahlukatın en büyüğü olan arşa tam hakimiyet şeklinde yorumlarsak, bu yorum ayetin hem öncesi hem sonrası itibariyle uygun olur. Öyleyse bu yorum daha evlâdır.
📖 Sayfa 181 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Mümkinatın (yaratılmışların) tüm kemalatı, Allah Teâlâ'nın kemaline nispetle adem (yokluk) gibidir.
📖 Sayfa 123 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Hz. Ömer ra. şöyle dedi: Rasulullah (s.a.v.)'dan işittim. Şöyle diyordu: "Allah Adem'i yarattı. Sonra onun sırtını sağ eliyle sıvazladı. Sonra ondan bir zürriyet çıkardı ve dedi: 'Ben bunları cennet için yarattım. Cennet ehlinin amelini işleyecekler. Sonra tekrar sırtını sıvazladı ondan da bir zürriyet çıkardı ve dedi: Bunları cehennem için yarattım. Cehennem ehlinin amelini işleyecekler. "
📖 Sayfa 159 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Biz diyoruz ki Allah Teâlâ'nın ıstivâdan muradının arşa ıstivâ (yerleşmek) şeklinde olması caiz değildir.
📖 Sayfa 180 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Aklın bedaheti, özel sıfatlarla vasıflı olan bir şeyin bulunmasını
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
ve diğer şeylerin bu sıfatiarda ona muhalif olmasını
kendine uzak görmez. Aklın bedalıeti bunu reddetmediğine
göre anlıyoruz ki bir şeyin benzerinin yokluğundan o şeyin
de yokluğu lazım gelmez.
Zatı-sıfat ilişkisi konusunda ortaya çıkan ihtilaflar, ilk defa Müslümanlar arasında çıkmış değildir. Yahudi Kelam'ında insan ile Allah arasında benzerliğin varlığını kabul eden ekoller hiçbir zaman eksik olmamıştır. Şehristanl(469-548/1076-1153)'ye göre teşbih, Yahudilerde tabiat halindedir.Onlar, Allah' ın tıpkı insan gibi ıstiva ettiğine, insanı donatan organların benzeri, eli ve yüzünün bulunduğuna inanırlardı.
📖 Sayfa 14 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Altıncı Delil: Allah Teâlâ cisim olsaydı, hareket etmesi ya câiz olur ya da olmazdı. Birinci şık bâtıldır. Çünkü hareket et- mesi câiz olan bir cismin ilâh olması câiz olsa, o zaman neden güneş ay veya feleğin ilâh olması câiz olmasın? Bunlarda ilâh olmalarını engelleyen üç husustan başka bir ayıp yoktur
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Fakat, mekân ve miktardan münezzeh olduğu zaman, kendisiyle diğer şeyler arasında bir kıyaslama yapmak ve hakîr veya küçük olduğunu söylemek mümkün olmaz ve onu bu aşağıla- yıcı vasıflarla sıfatlandırmak lazım gelmez.
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Hz Peygamber Allah hakkında "Ben onu
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
en güzel suretle ve en güzel durumda gördüm" demiştir. Üçüncüsü: Umulur ki Hz. Peygamber (s.a.v.) Allah'ı gör- düğü zaman daha önce muttali olmadığı izzet, azamet ve celâl sıfatlarının nice çeşitlerine muttali olmuştur
Dokuzuncu Delil: "Kullarım beni sana sordukları zaman, (on- lara de ki) ben (onlara) yakınım ve duâ edenin duâsına karşılık veri- rim" ayetidir. Rivâyete göre, Rasulullah'a 'Söyle, Rabbin yakın ise O'na alçak sesle duâ edelim, uzak ise O'nu yüksek sesle ça- ğıralım' denilmiştir, bunun üzerine Allah Teâlâ bu âyet-i keri- meyi indirmiştir. Bu duruma göre, eğer Allah Teâlâ gökte veya arşta olsaydı, O'nun kullarına yakın olduğunu söylemek doğ ru bir söz olmazdı.
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
ve "Üç kişinin gizli konuştuğu yerde mutlaka dör- düncüsü odur" 285 bütün bu ayetlerde geçen maiyyet (birliktelik) lafzını, ilim, hıfz (koruma) ve önem verme anlamlarına hamlet- mek caiz ise zikrettiğimiz ayetlerde fevkiyet lafzını kahretmek, kudret ve saltanat anlamlarına hamletmek neden caiz olmasın!
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Keramiyye'ye gelince, bunlar teşbihçi olmalarına rağmen, Allah Teâlâ için uzuv ve organa inanmazlar. Onlar bunun ye- rine, Allah Teâlâ'nın arşın üzerinde olduğunu söylerler. Bu inançları üç anlama gelebilir. Birincisi, Allah Teâlâ'nın arşa bi- tişik olmasıdır. İkincisi, O'nun sınırlı bir mesafeyle arştan uzak olmasıdır. Üçüncüsü ise, O'nun sınırsız, nihayetsiz bir mesa- feyle arştan uzak olmasıdır.
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Bu taife, Allah Teâlâ'nın arşın üzerinde olmasını da kendi zatından kaynaklanan bir sebep veya kadîm bir manadan do- layı meydana geldiği hususunda kendi aralarında ihtilaf et- mişlerdir.
Hz. Peygamber (s.a.v.)'in "Allah Teâlâ Adem'i kendi suretinde yaratmıştır" sözünün mânâsı Hz. Adem'in bu be- dene nisbeti, Allah Teâlâ'nın bu aleme nisbeti gibidir Şöyle ki; her ne kadar tasarruf ve tedbirle o cisimlerde tesir etseler de, onların her ikisi de cisimde (alem ve beden) yer edinmemişlerdir."
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Çünkü, bir mekân veya cihette bulunan bir şey bölünebilse cisim olur, bölünemese ferd cevher olur. Halbu ki açıkladığımız gibi, Allah Teâlâ'nın bunlardan birisi olması ihtimali bâtıldır. Sonuç olarak da âyetteki "ehad" kelimesinin kesin bir şekilde Allah Teâlâ'nın cisim ve cevher olmadığına ve hiçbir mekân ve cihette bulunmadığına delaleti sabit oldu.
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
mekâna yerleşen bir şeyin bölünebilir olduğu, bölünebilen bir şeyin de "bir" olmadığı sabit oldu. Allah Teâlâ "bir" olmak- la vasıflandığına göre, O'nun hiçbir mekâna yerleşmemesi vâ ciptir. Bu da onun cevher olmasını nefyeder.
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Allah Teâlâ’nın âlemden üstünlüğü cihet itibarıyla olsaydı, bu üstünlük Allah Teâlâ için değil, cihet için olurdu. […] Bununla sâbit oldu ki söz konusu cihet, kendi zatı itibarıyla âlemden üstündür. Bununla sâbit oldu ki, bu cihette olan bir şey, kendi zatı itibarıyla değil, yukarıda olan bir cihette bulunmak sebebiyle üstündür. Hâl böyle olunca da, Allah Teâlâ’nın kendi zatıyla eksik ve cihetle tamamlanmaya çalışılır bir durumda olması lâzım gelir. Bu ise muhâldir.
📖 Sayfa 82 · Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Bu bahsi, Aristo'nun ilâhiyyat üzerindeki kitabının başın- da yazdığı söylenen şu sözle kapatıyoruz: "İlâhî marifetleri (Al- lah Teâlâ ile ilgili bilgileri) tahsil etmek isteyen bir kimse, önce ikinci bir fıtrat ve tabiat kazanmalıdır."
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Allah u Teâlâ Kur'an'da Hz. Musa'ya "Korkma muhakkak sen en ulvisin (üstünsün) "25, "gevşemeyin üzülmeyin, ulvi olan sizsiniz. "Hal- buki Allah'ın kelimesi, en ulvî olan odur Firavun da "ben sizin en ulvî Rabbinizim" 291 demiştir. Bu yerlerdeki ulvilik, kudret anlamında ve kudret bakımından ulviliktir. Yoksa cihet bakı- mından ulvîlik değildir.
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî
Sıkça Sorulan Sorular
Allah'ın Aşkınlığı kimin eseridir?
Allah'ın Aşkınlığı, Fahreddin er-Râzî tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2014'te yayımlanmıştır. Türkçeye İbrahim Coşkun çevirmiştir.
Allah'ın Aşkınlığı kaç sayfadır?
Allah'ın Aşkınlığı, 240 sayfadır (İz Yayıncılık baskısı).
Allah'ın Aşkınlığı'nın en ünlü sözü nedir?
“Müessiri bilmemenin, eseri bilmemeyi gerektirdiğini niye söylüyorsunuz? Görmüyor musunuz ki, insanların sağlık ve hastalık sebeplerini bilmemeleri sağlık ve hastalığı bilmemelerini gerektirmez.”