Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar'ın 2013 tarihli Araştırma-İnceleme alanında öne çıkan eseridir. Din okurlarının en çok işaretlediği satırlar, Fıkıh Usulü'den burada toplandı.
Fıkıh Usulü'den En Beğenilen Alıntılar
" Fıkh'ı
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Abdullah İbn Mes'ûd ekti,
Alkame b. Kays suladı,
İbrahim en-Nehaî biçti,
Hammâd b. Ebî Süleyman sürdü, savurdu,
Ebû Hanîfe ilim değirmeninde öğüttü,
Ebû Yûsuf hamurunu tuttu,
İmam Muhammed ekmek yaptı."
Hiçbir zaman haksız yere insan öldürmenin haram olduğu hükmü değişmez. Bu sebeple tehdit ile de olsa bir şahsın öldürülmesi caiz değildir. Zina, ırza tecavüz de öyledir. Bunlarda da haramlık hükmü değişmez. Bu sebeple bir kişinin, ölümle tehdit altında bulunsa bile başkasının ırzına tecavüz etmesi caiz değildir.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Zaruret, meşakkat, güçlük hallerinde haram olan şeyler mubah hale gelir.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Mutezile mezhebine göre peygamber gönderilmeyen devreler ile dünyanın meçhul bölgelerinde yaşayıp kendilerine dinin tebliği ulaşmayan insanlar bizatihi güzel olan şeyleri yapmakla, bizatihi kötü olan şeylerden uzaklaşmakla mükelleftirler. Onların da yalan söylemeleri haramdır, doğru sözlü olmaları vaciptir. Onlar da ahirette zulümlerinden ötürü ceza, adaletli davranışlarından dolayı mükâfat göreceklerdir.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Hastalığa, insanda bir değişiklik meydana getirdiği için illet denilmiştir.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Kadını öldüren erkek, kısas cezasına çarptırılır. (Ebû Yûsuf)
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Hanbeli mezhebi Suudi Arabistan'da resmi mezhep olarak uygulanmaktadır.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
"Ezmânın teğayyürü ile, ahkâmın teğayyürü inkâr olunamaz."
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
İslâm ekmeliyet mertebesine hâizdir.
📖 Sayfa 81 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Kendisine şeriat ve din gelmeyen bir insan, aklıyla iyi ve kötüyü bulup ona uymak mecburiyetinde midir?
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Hz. Ömer şahsi malları ile otoritesine dayanarak aldıkları malları birbirine karıştıran valilerin mallarını ikiye böler ve yarısına el koyardı.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
" insan yaratılıştan medenîdir"
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
1. Sahabe mürseli. (Sahâbe mürseli ile amel etmek bil-icma vacibdir.)
📖 Sayfa 68 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
2. Tabiún ve Etbau't-Tabiin mürseli. (Hanefi mezhebince hüccettir.)
3. Üçüncü nesilden sonraki asırlardan herhangi birinde yaşayan âdil ravilerin mürseli. (Hanefiler indinde hüccet olup olmamasında ihtilaf vardır.)
4. Bir yönü ile müsned, diğer yönü ile mürsel. (Hanefiler'e göre esasen makbuldür.)
İdarede sosyal adalet esastır.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Bir peygamberin peygamberliğine inanmak, ona itaat etmek, verdiği hükme, söylediği söze boyun eğmek, getirdiği her şeyi kabul etmek zorunluluğunu gerektirir.
📖 Sayfa 62 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Hâricîler, Hz. Ebubekir ve Hz. Ömer'in halifeliğini kabul ederler.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Yalan ve gıybet abdesti bozar.
📖 Sayfa 488 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
"Hakim gazaplı (asabı bozuk) iken hükmetmesin" hadisinden hakimin sinirli iken hüküm vermesinin yasaklanmış olduğu anlaşılmaktadır.
📖 Sayfa 91 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
...
Acaba aşırı uykusuzluk, açlık, üzüntü gibi hallerde hüküm verilebilir mi? Bu haller de sıhhatli tefekküre mânidir. O halde, hakim bu durumlarda da hüküm veremez.
...sûrelerin başındaki besmelelerin ayet olup olmadığı ihtilâf konusu olmuştur.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Halihazırda dünyadaki müslümanların 2/3'ü Hanefî mezhebine mensuptur.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Cuma günü ezan okunduğu zaman alış-verişin yapılması bir ayet ile yasaklanmıştır.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Hanefiler'e göre başın dörtte birinin, Malikiler'e göre başın tamamının, Şafiiler'e göre ise başın bir kısmının mesh edilmesi gerekir.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Kur'ân'-ı Kerîm'de süt kız kardeşler ve süt analarla evlenmenin haram olduğu belirtilmiş.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
...insan aklı, kâinatın, Allah'ın varlığı için bir delil olduğunu kabul eder.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
"Biz Tevrat'ta onlara (şunu da) yazdık: Cana can, göze göz, buruna burun, kulağa kulak, dişe diş (karşılıktır. Hülasa bütün) yaralar birbirine kısastır." ayeti Yahudilikte kısasın varlığını ve nasıl yapılacağını göstermektedir. Ancak Müslümanların bu hükümlerle amel edip etmeyeceği belirtilmemektedir. İşte fakihler bu tür hükümlerin bize nispetle hüccet olup olmamasında ihtilaf etmişlerdir.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Kim ki bir şeyi vaktinden evvel isti'cal eyler ise mahrumiyetle muâteb olur.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Vâris mûrisini öldürdüğü zaman, mirastan mahrum olur.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Bazı konularda birlik sağlansa da pek çok konuda birlik temin edilememesi tabiidir.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Kişi, kendisine isnat edilen bir suçun, bir borcun ispat olunmasına kadar suçsuz ve borçsuz kabul edilir.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Ebû Hanîfe, Şiî olmadığı halde Emevîler'in hilâfet için herhangi bir hakları olmadığı kanaatindeydi.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Tevâtür, "Yalan üzere ittifak etmeleri aklen mümkün olmayan bir topluluğun nakil ve haberine" denir.
📖 Sayfa 50 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
"Bir şeyin nef-i ( yararı) damânı mukabelesindedir"
📖 Sayfa 72 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
"Size kendilerine sarıldığınızda hiç sapıtmayacağınız iki şey bırakıyorum: Allah'ın Kitabı ve Nebî'sinin sünneti"
📖 Sayfa 61 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Muvatta, "Kader", 3.
... namaz ilk önceleri kuşluk ve akşam vakitlerinde kılınıyordu. Sonra bu beş vakte çıkarıldı.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
...
Şarap bir anda değil tedrici bir surette yasaklandı.
Mâlikî mezhebi, Mısır'da, Afrika (Tunus, Cezayir, Fas, Sudan'da) ve Endülüs'te yayılma imkânı bulmuştur.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
(Eşarilere göre)
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
...kendilerine Allah'ın emir ve nehiyleri gelmeyen veya ulaşmayan insanlar iyi ve kötüyü bulmakla mükellef değillerdir. Dolayısıyla fetret devrinde yaşayan insanlar ile kendine şeriat ulaşmayan kimseler ahirette mesul tutulmazlar. İyi fiillerinden dolayı mükafatlandırılmaz ve kötü fiillerinden dolayı da cezalandırılmazlar.
Muhaddisler, bir râvinin rivâyet ettiği hadisi kabul etmeleri için ravide şu dört vasfın bulunmasını şart koşmuşlardır:
📖 Sayfa 69 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
1. İslâm,
2. Akıl,
3. Adalet,
4. Zabt.
Emredilen şey haddizatında ve gerçekten iyi ve güzel olduğu için mi emredilmiştir, yoksa yapılması emredildiği için mi iyi ve güzel olmuştur? Nehyedilen şey gerçekten kötü olduğu için mi nehyedilmiştir, yoksa yasaklandığı için mi kötü olmuştur?
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
.jpeg)
Malikiler'e göre Medine halkının uygulaması, mütevatir sünnet mesabesindedir.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Kur'ân'da; nikah, talak, iddet, nafaka, mehir gibi konulara genişce yer verilmiştir. Bu hükümlere dair takriben 70 ayet bulunmaktadır.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Asli deliller: Kur'ân, Sünnet, icmâ ve kıyastır. Fer'î deliler ise istihsân, istislâh (mesâlih-i mürsele), istishâb, örf ve âdet, şer'u men kablenâ, sahâbî kavli ve sedd-i zerayi'dir. Bu dört asli delil ve onlara bağlı ve onlardan çıkarılmış fer'i deliller, müctehîd alimler tarafından hüccet olarak kullanılıp hüküm istinbât edilebilir. İctihâd derecesine vasil olamayan kimselerin şerî deliller ile hüküm istinbat etmeleri mümkün değildir. Mukallid kimseler için tabi oldukları müctehidin re'yi, yegâne delildir.
📖 Sayfa 47 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Allah, hükümleri bir takım maslahatların tahakkuku için koymuştur. Bu maslahatlar, "celb-i menfaat" ve "def-i mazarrat" maksadına matuftur.
📖 Sayfa 102 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Mekke devrindeki hükümler genellikle ahlâk ve itikâd hususlarında idi. Bu devrede hukukî hükümler nadirdi. Hukukî hükümler daha ziyade Medine devrinde teşrî edildi.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
İranlılar'ın Bizanslılar'ı önce yendiği halde, İranlılar'ın sonradan onlara mağlup olacağını Kur'an önceden bildirmiş ve zaman da onu tasdik etmiştir.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Cenâb-ı Hak: "Biz aşılayıcı rüzgarlar gönderdik" ayetiyle rüzgarların, bitkilerdeki dişi tohumları, erkek tohumlarla aşıladığı hakikatini on dört asır önce insanlara bildirmiştir.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
İslâm coğrafyasında, mezhep ve anlayış farklılıkdan ne ölçüde olursa olsun farklılık göstermeyen ve değişikliğe uyramayan hükümlere rastlanır ki, bu hükümler nassa dayanır, icmanın fonksiyonu ise bunların korunmasına yöneliktir.
📖 Sayfa 79 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Haram olduğuna dair bir delil bulunmayan her şey mubahtır. Çünkü eşyada aslolan ibâhedir.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Vasıta konumundaki fiil, sebep olduğu fiilin hükmünü alır.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Hurmanın kaynatılıp köpüklü hale gelen şırasında da iskâr vasfı bulunur. O halde onun içilmesi de haramdır.
📖 Sayfa 90 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
"Tazmin misli mallarda misliyye, kıyemi mallarda kıymetiyle edilir"
📖 Sayfa 72 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
İcmânın diğer önemli bir fonksiyonu da ictihâdi meselelerde uygulama birliğini sağlamasıdır. İslâm'da ictihâd serbestisi bulunmakta ve ictihâdi görüşlerin zenginlik olduğu ifade edilmektedir. Ancak avâmın (halkın) çok farklı ictihådlar arasından seçimler yaparak onları hayatına uygulaması oldukça zordur. İşte müctehidlerin ictihâdi görüşlerinin bir noktada birleşmesiyle meydana gelecek icmålar sayesinde İslâm toplumlarında din alanında önemli ölçüde uygulama birliği sağlanmış olacağı kesindir.
📖 Sayfa 79 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Usûlcülere göre sünnet, peygamber (s.a.s.)'in söz, fiil ve takrir (tasvib)'leridir. Bu bakımdan sünnet; farz, vücüb, nedb, sıhhat, fesâd, butlan gibi hükümlerin delillerinden bir delil ve teşrî kaynaklarından bir kaynaktır.
📖 Sayfa 59 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
sözünde dır. denir ki, bu konuda kaide budur, demektir.
📖 Sayfa 21 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Sünnet, Kur'ân'ın bir tamamlayıcısı ve hükümlerin bir kaynağıdır.
📖 Sayfa 60 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Şâfiî mezhebi özellikle Mısır'da yayılmıştır. Çünkü İmam Şafiî'nin son hayatı burada geçmiş ve "mezheb-i cedîd"ini burada kurmuştu.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Hz. Ali'nin hilâfeti esnasında... Şia ve Hariciyye mezhebleri doğdu.
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Bu ilimde ihtisas yapanların, hukuki, kanuni bilgileri artar ve muhakeme kudretleri gelişir, hukuk nosyonları (hukuk melekesi) teşekkül eder, Kur'ân ve Sünnet'ten hata yapmadan hüküm çıkarabilirler.
📖 Sayfa 26 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
İcma kelimesi, sözlükte bir şeye azmetmek, niyet etmek, karar vermek, bir hususta ittifak etmek gibi anlamlara gelir. Fıkıh usûlü terimi olarak ise icmà, "Hz.Peygamber (s.a.s.)in vefatından sonra herhangi bir asırda yaşayan müslüman müctehidlerin ameli bir meselenin şer'i hükmü üzerinde ittifak/fikirbirliği etmeleridir" şeklinde tarif edilmiştir. Bu anlamıyla icmâ, şer'i delillerin üçüncü sırasında yer alır.
📖 Sayfa 78 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
1- İcma Ehlinin Bulunması
📖 Sayfa 79 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
2- Bütün Müctehidlerin İttifakı
3- İttifakın Fıkhi Bir Meselenin Hükmü Üzerinde Olması
4- İttifakın Hz. Peygamber'in Vefatından Sonra Vuku Bulması
Gazali, el-Mustasfá, I, 181-189; Abdulaziz Buhari, Keşfü'l-esrår, III,946; Ibn Melek, s. 255; Molla Husrev, Mir át, s. 420-425, Şakir el-Hanbeli, s. 279; Ebû Zehra, s. 179.
Kıyaslar bir yandan illetinin derhal anlaşılıp anlaşılmaması itibariyle celi ve hafi kısımlarına ayrılır. Kıyasın illeti hemen anlaşılıyorsa, ona "celi kıyas" illeti hemen anlaşılmayıp tetkik ve araştırmaya muhtaç olursa, ona da "hafi kıyas" denir. Kıyası hafiye "istihsân" denir.
📖 Sayfa 107 · Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar
Sıkça Sorulan Sorular
Fıkıh Usulü kimin eseridir?
Fıkıh Usulü, Fahrettin Atar tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2013'te yayımlanmıştır.
Fıkıh Usulü kaç sayfadır?
Fıkıh Usulü, 505 sayfadır (Marmara Ünv.İlahiyat Fak.Yay. baskısı).
Fıkıh Usulü'nün en ünlü sözü nedir?
“" Fıkh'ı Abdullah İbn Mes'ûd ekti, Alkame b. Kays suladı, İbrahim en-Nehaî biçti, Hammâd b. Ebî Süleyman sürdü, savurdu, Ebû Hanîfe ilim değirmeninde öğüttü, Ebû Yûsuf hamurunu tuttu, İmam Muhammed ekmek yaptı."”