İmam Gazali'nin İslam'da Müsamaha adlı kitabı, din konusunda dikkat çekici bir bakış sunar. Orijinal adı فيصل التفرقة بين الإسلام والزندقة olarak bilinir. Okurların yıllar içinde biriktirdiği en sevilen sözler burada bir arada.
İslam'da Müsamaha'dan En Beğenilen Alıntılar
İmânla ameli birleştirirsen mutlak necât ve ilâhî rahmete mazhariyeti, bu iki vasfa haiz olmazsan mutlak helâkı müjdelerim.
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
"Her düşmanlığın sulha dönüşmesi ümit edilebilir,
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Fakat kökleri hasede dayanan düşmanlık müstesna."
İlâhları hevâ ve heves,
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Ma'bûdları emirler, âmirler, sultanlar
Kıbleleri para, pul
Şeriatları benlik (ahmaklık, yobazlık),
Arzûları makam ve şehvet,
İbâdetleri zenginlere hizmet,
Zikirleri vesvese ve desîse,
Hazineleri kurnazlık,
Düşünceleri meşrep ve menfaatlerinin îcâbettirdiği şekilde hîlebâzlık olan bir gürûhun kalplerine, melekûtun sırları nasıl tecelli edebilir?
İslâm dışı hayat tarzını hangi ölçüde ve hangi noktaya kadar hoş görebiliriz? Gide gide yalanı, dolandırıcılığı, yolsuzluğu, rüşveti, tefeciliği ve benzeri ahlâksızlıkları hoş görme noktasına varmaz mıyız?
📖 Sayfa 11 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Vesveseler şeytandandır, tıpkı ilham melekten olduğu gibi.
📖 Sayfa 84 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Zatı itibariyle "akıl", Allah Teâlâ ile mahlûkat arasında vasıta olması itibarıyla "melek", vahy ve ilham yolu ile bilgileri kalplere nakşetme işi onunla hâsıl olduğu için "kalem" adını almıştır.
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
|Bilmeyenler sussaydı, insanlar arasındaki ihtilaf azalırdı.
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
“Küfür ile imanın mahiyetini ve tarifini, hak ile dalaletin sırlarını ve sınırlarını, kalpleri mal ve makam sevgisi ve kaygısı ile kirlenmiş kimselerin idrak edemeyeceği bilinmelidir.”
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
"Allah Teâlâ kime hidayet dilerse gönlünü İslâmiyet'e açar."
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
En'âm, 6/125.
"Cam gibi parlak bir kalpte bulunan imân ışığı nûrlar saçmaya başlar. Hatta nerede ise ateşe temas etmeden ışık verir."
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Nûr, 24/35.
Hemen tekfir yolunu tutmak cahillerin şiârıdır.
📖 Sayfa 52 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Hz. Peygamber'in Nebîlğini esastan reddedenler esasen onun ümmetinden değildirler.
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Allah'ın geniş rahmetini bütün genişliği ile kavramaya çalışınız ve ilâhî hususları basit maddî/şeklî ölçülerle ölçmeye çalışmayınız.
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Şeriatı tekzip eden kimse Hz. Peygamber (s.a.v)'in sözlerinin mânâsız ve yalan olduğuna, bu sözlerin demagoji veya dünyevî maslahatlar mülâhazasiyle söylenmiş olduğuna inanır. Bu ise hâlis küfürdür, zındıklıktır.
📖 Sayfa 38 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Müsâmaha kişilerin birbirine zorluk ve güçlük çıkarmadan kolay ve uyumlu şekilde muamele etmeleridir.
📖 Sayfa 10 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Tereddüte düşüldüğü zaman tekfir cihetine gitmemek, tevakkuf etmek doğru olur. Hemen tekfir yolunu tutmak cahillerin şiârıdır. Başka bir kaideye daha işaret edilmesi icap etmektedir.
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Kim Hz. Peygamber s.a.v'in , ayın ikiye bölünmesi, taşların tesbih etmesi, parmaklar arasından su fışkırması ve bütün Arap ediplerine meydan okuduğu halde Kur'an'ın benzerinin vücuda getirilmesinden aciz kalınması gibi tabiat üstü mu'cizelerini, sıfatlarını ve peygamberlik için ortaya çıkışını tevatüren işittikten sonra ona tekzip eder, ondan yüz çevirir, kulak ardı eder, üzerine düşünüp Kafa yormaz ve bütün bu mu'cizelerini duyduktan sonra onu tasdik edivermezse o kimse münkirdir; tekzipcidir. Bundan dolayı kafirdir.
📖 Sayfa 64 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
" İstivâ malûmdur, ona imân zarurîdir, keyfiyeti meçhûldür, onun ne olduğunu sormak ise bid'attır."
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
İmâm Malik (rahmetullahi aleyh)
Şeriatı tekzip eden kimse Hz Peygamber'in sözlerinin mânâsız ve yalan olduğuna, bu sözlerin demagoji ve dünyevî maslahatlar mülahâzasiyle söylenmiş olduğuna inanır.
📖 Sayfa 38 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Sakın onlarla mücadele ederek vakit geçirme. Onları susuturacağım diye tama' etme. Çünkü bu, yersiz bir tama'dır, yankı yapmayacak yerlere seslenmektir.
📖 Sayfa 20 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Fıkıhtan başka ilim sermayesi olmayan bir fakîhin onu bunu tekfir ve dalâlete nisbet etmekle uğraştığını görürseniz ondan yüz çeviriniz. Aklınızı ve fikrinizi onunla meşgul etmeyiniz. Zira bilgi ile ona buna meydan okumak insan tabiatında mevcuttur. Kendini âlim sanan cahiller bundan kendilerini alamazlar. Halk arasında ihtilâfın çok olmasının sebebi de budur. Âlim geçinen cahiller ortadan çekilselerdi halk arasında ihtilâf azalırdı.
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Bilgi ile ona buna meydan okumak insan tabiatında mevcuttur. Kendini âlim sanan cahiller bundan kendilerini alamazlar.
📖 Sayfa 55 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Hz.Peygamber'in getirdiği ve Kur-ân'ın ihtiva ettiği her şeye kesin olarak inanan bir kimse, delilini bilmese de müslümandır. Kelâmî delil ile hâsıl olan iman ise ciddi sûrette zayıftır. Herhangi bir şüphe ile yok olmaya mahkûmdur.
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Nitekim birisinin Hz. Ömer'e iki müteariz/çelişik âyeti sorması üzerine Hz. Ömer onu kırbaçla dövmek sûretiyle cezalandırılmıştı.
📖 Sayfa 42 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
İmâm Mâlik'e istivâ sorulduğunda şöyle demişti: "İstivâ malûmdur, ona imân zarurîdir, keyfiyeti mechûldür, onun ne olduğunu sormak ise bid'attır."
Beşinci bir grup daha var. Bunlar aklı da nakli de ayrı ayrı birer esas olarak kabul ediyorlar akli nakle veya nakli akle feda etmiyorlar. İkisi arasında bir uyumsuzluk ve çatışma durumu değil uyum ve bağdaşma hali görüyor akle de nakle de hakettikleri önemi ve değeri tam olarak vermeye gayret ediyorlar. "Hak yolda olanlar bunlardır." diyen Gazzâlî böylece kendi yönteminin ve tercihinin de bu olduğunu söylemiş oluyor. İhya'da, Mizanü'l-amel'de ve Meâricü'l-kuds'te de bu görüşü savunuyor.
📖 Sayfa 73 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
İlâhları hevâ ve heves,
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Ma'bûdları emirler, âmirler, sultanlar
Kıbleleri para, pul
Şeriatları benlik (ahmaklık, yobazlık)
Arzûları makam ve şehvet,
İbâdetleri zenginlere hizmet,
Zikirleri vesvese ve desîse,
Hazineleri kurnazlık,
Düşünceleri meşreb ve menfaatlerinin îcâbettirdiği şekilde hîlebazlık olan bir gürûhun kalplerine, melekûtun sırları nasıl tecelli edebilir?
Bunlar küfür karanlığını imân aydınlığından ne ile ayırt edecekler?
Ne olursa olsun hiçbir mezhebin, muhalifini delilde hata etti diye tekfir etmesi doğru olmaz.
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
insan aklı her şeyi bilemez, aklın da durduğu ve öteye gidemediği bir sınır var.
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Şu halde küfrü gerektirecek hususlarla gerektirmeyecek hususları tam olarak tesbit için tek ölçü "tekzip" (red-inkar) olarak ortaya çıkmaktadırlar. Bu ölçü; Allah Teâlâ'dan başka, Peygamber'i ve âhiret gününü tekzip edenleri de şümülüne alan ve tevîlcileri kapsamının dışında bırakan bir prensiptir.
📖 Sayfa 68 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Ben diyorum ki:
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Küfür: "Hz. Peygamber'i, Allah Teâlâ'dan getirdiği şeyler hususunda tekzip etmektir."
İman ise: "Getirdiği şeylerin cümlesini tasdik etmektir."
Peygamber'in (s.a.v.) "Şeytan Ademoğullarının damarlarında kan dolaşır gibi dolaşır." hadisinde şeytanın etkisinin insanın bütün bâtınına sirayet ettiğine işaret vardır. Tıpkı kanın bedendeki bütün hücrelere girmesi ve bâtınına sirayet etmesi gibi.
📖 Sayfa 84 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Bilhassa mezhep mensûpları arasında bulunan taassup sebebiyle birçok kimsenin bir şey üzerinde anlaşmalarını tasavvur etmek imkânsız değildir. Bundan dolayıdır ki Râfızîler Hz. Ali'nin halife tâyin edilmesinin (kendilerince) mütevatir olan nassla sabit olduğunu iddia ederler. Râfızîlerin muhaliflerince mütevatir olan hususların aksini bile mütevatir saymaktadırlar.
📖 Sayfa 54 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Zamanın çürüttüğü bir şeyi attar nasıl düzeltebilir?
📖 Sayfa 25 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Çünkü: icmâ, şartı îcâbı "ehl-i hall ve akdin (salâhiyet sahibi kimselerin) bir mevzû üzerinde açık bir sûrette anlaşmaları için bir yerde toplanmaları" demektir.
📖 Sayfa 54 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Sakın onlarla mücadele ederek vakit geçirme. Onları
📖 Sayfa 20 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
susturacağım diye tama’ etme. Çünkü bu, yersiz bir tama’dır, yankı yapmayacak yerlere seslenmektir. Şâirin şu sözünü işitmedin mi? Kulak ver:
Her düşmanlığın sulha dönüşmesi ümid edilebilir,
Fakat kökleri hasede dayanan düşmanlık müstesna.
|Zamanın çürüttüğü bir şeyi attâr nasıl düzeltebilir?
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Fer'î meselelerde bile olsa tekzip mevcut olunca tekfir vâcip olur.
📖 Sayfa 50 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
"İmânla ameli birleştirirsen mutlak necât (kurtuluş) ve ilâhî rahmete mazhariyeti, bu iki vasfı haiz olmazsan mutlak helâki müjdelerim."
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
"Rabbim Allah, nebim Muhammed, kitabım Kuran" deyip samimi surette Kabe'ye yönelen ve namaz kılan müminlere kafir veya sapık demek mümkün değildir. Böyle birisinin gerçekten mümin olduğunu araştırmak ve niyet okuyuculuğu yapmak bize düşmez. Bu Allah'ın bileceği ve bildiği husustur. Biz zahire bakarız.
📖 Sayfa 9 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Bir mümini (işin aslına vakıf olmadan) kafir veya sapık veya bidatçi olmakla suçlamak İmam-ı Gazalî'nin canını yakan bir husustur. Bu silah ona da doğrultulmuştur. Bu eser, canı yanan bir müellifin kaleminin ürünüdür.
(Çevirmenin önsözünden)
Her düşmanlığın sulha dönüşmesi ümid edilebilir,
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Fakat kökleri hasede dayanan düşmanlık müstesna.
Her fırka(mezhep) muhalifini tekfir etmekte ve onu Hz Peygamber'i tekzip etmekle itham etmektedir.
📖 Sayfa 29 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Mu'tezile böyle mazeretlerle Hz. Peygamber'in yalan söylemesini câiz görmez. Sadece aksi şıkkın doğruluğu ispat edilince zâhirî mânâyı te'vile çalışır. Felsefe ise te'vile az veya çok ihtimali olan zâhirî bir nassı te'víl etmekle iktifa etmez, daha ileri gider.
📖 Sayfa 47 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Bundan dolayıdır ki cehaletin ve hasedin beslediği ve tahrik ettiği taasuptan ve ifrattan canı yananlar "Her biri tek başına ele alındığında dürüst ve güvenilir bile olsalar ulemanın yekdiğeri aleyhinde söyledikleri sözleri kabul etmeyiniz, dinlemeyiniz." uyarısında bulunmuşlardır. Yazık ki ulema gayrimüslimlerle mücadele edecek yerde birbiriyle uğraşıyor ve birbirini suçluyor.
📖 Sayfa 13 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
İhtilâflı konularda "dogmatik" (nasscı) olmanın bir faydası yoktur.
📖 Sayfa 10 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Âlim geçinen cahiller ortadan çekilselerdi halk arasında ihtilâf azalırdı.
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Risâle bazı âyetlerin, özellikle hadislerin nasıl te'vil edilmesi, diğer bir ifadeyle ne şekilde yorumlanması ve okunması gerektiği konusunda İmam Gazzâlî'ye tekraren sorulan sualler üzerine kaleme alınmıştı.
📖 Sayfa 71 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Çalış ki Allah Teâlâ lütfu ile seni şefaatçilerin şefaatine muhtaç etmesin.
📖 Sayfa 66 · İslam'da Müsamaha, İmam Gazali
Sıkça Sorulan Sorular
İslam'da Müsamaha kimin eseridir?
İslam'da Müsamaha, İmam Gazali tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2013'te yayımlanmıştır. Türkçeye Süleyman Uludağ çevirmiştir.
İslam'da Müsamaha kaç sayfadır?
İslam'da Müsamaha, 87 sayfadır (Dergah Yayınları baskısı).
İslam'da Müsamaha'nın en ünlü sözü nedir?
“İmânla ameli birleştirirsen mutlak necât ve ilâhî rahmete mazhariyeti, bu iki vasfa haiz olmazsan mutlak helâkı müjdelerim.”