Mustafa Öztürk'ün Kadın adlı kitabı, 240 sayfalık bir Araştırma-İnceleme eseridir. Bu derlemede yer alan sözler, kitabı okuyanların ortak beğenisini yansıtıyor.
Kadın'dan En Beğenilen Alıntılar
...başat rol oynayan unsur, kadının akıl ve düşünceden ziyade, beden ve bedensel arzuları hatırlatan bir varlık olarak algılanmasıdır ki bu bağlamda erkek bir bakıma ‘logos’un (us, akıl), kadın ‘eros’un (aşk, şehvet, cinsellik) karşılığı olur. Genellikle dinî argümanlarla desteklenen bu algıya koşut olarak kadın cinsinin fitne-fesat üretme kabiliyetinin çok yüksek olduğuna inanılmakta ve böylece onun toplumsal alanda denetlenmesine meşru bir gerekçe oluşturulmaktadır.
Kadın, Mustafa Öztürk
Mesela M. Gülnaz, Bulaç'ın "Feminist Bayanların Kısa Aklı" yazısına reddiye olarak kaleme aldığı makalesinde şöyle demektedir:
Kadın, Mustafa Öztürk
Patriyarkal baskı, kapitalist ya da sosyalist... baskıların yanında süregelen bir olgudur. Bugün tarihimiz ve kültürümüzde bu baskıdan payını fazlasıyla almıştır.(...) Bu coğrafyada kadının aşağılanmadığı iddiası koskoca bir yalandır. Bizim tarihimizden ve kültürümüzden dinimizdeki eşitlikçi hükümlerin yaşandığı bir Altın Çağ kastediliyorsa, benim bundan haberim yok.
Yine son dönemlerde Siirt'in Balpınar köyünde yapılan bir araştırmada kızların ilkokula gönderilmeme sebepleri şu şekilde saptanmıştır: (1) okuma yazma öğrenerek erkeklerle mektuplaşacaklarına olan inanç bağnazlık; (2)Bazı erkek öğretmenlerin kızları baştan çıkaracakları hususunda namus kaygısı; (3) Ev işlerinde annelerine yardımcı olma hep küçük kardeşlerine bakma ihtiyacı... (58)
Kadın, Mustafa Öztürk
(58) Tezcan, Türklerle ilgili Stereopitler, s.142-153.
Aslında bu yorum, "erkeğin elinin kiri, kadının boynuna geçirin ipi" sözüyle özetlenebilir. Nitekim günümüz toplumunda da egemen olan anlayışa göre ırz, namus, iffet gibi ahlakî değerler kadının hanesine kodlanmıştır. Bu kodlama uyarınca söz konusu değerlerin muhafazası kadına, kadının bekçiliği ise erkeğe aittir. Ahlakî bekçiliği onur, haysiyet ve şeref kodlarıyla da pekiştirilen erkek için, kadının bir tehlike ve tehdit unsuru olarak tasavvur edilmesi gayet tabiidir(!).
📖 Sayfa 93 · Kadın, Mustafa Öztürk
Yine bu vesileyle Hz Peygamber'in kendi eşlerine karşı şefkatli ve sevecen davranan bir şahsiyet olduğunu da teslim etmek durumundayız.
Kadın, Mustafa Öztürk
Cinsiyet söz konusu olduğunda kadının noksanlık, fettanlık, şeytanlık gibi sıfatlarla tavsif edip annelik söz konusu olduğunda adeta meleklik mertebesine yükseltmek ironik bir durumdur.
Kadın, Mustafa Öztürk
Kadın cinsi erkeğin nispetle daha naif ve nazik, daha hassas ve kırılgan bir tabiata sahiptir Ancak bunlar birer kusur ve eksiklik değil yaratılış özellikleridir.
Kadın, Mustafa Öztürk
Ilginçtir Mevlevilikte kadın diğer birçok tarikata göre daha iyi bir konuma sahip olmakla birlikte Mevlana'da, "Kurtarın beni kadınlardan. Çünkü ilk düşüşüm de kadın yüzünden sonraki düşüşümde. Ruh idim nasıl oldu da bedene büründüm. Arştaydım anamın şehveti beni bu dünyaya attı demiştir. 48
Kadın, Mustafa Öztürk
48 Mevlana Celaleddin Rumi, Mesnevi Tercümesi, çev. Şefik Can, İstanbul, 1997.VI.221.
Hz Peygamberi fanatik bir kadın düşmanı gibi gösteren bu rivayetlere itibar edildiği takdirde Kadınlar için kötü sıfat aramaya ne gerek var?
Kadın, Mustafa Öztürk
Ebüssuûd'a göre insanlar/erkekler içim cazip kılınan dünyevi metaların sayıldığı Al-i İmran 3/14. ayette ilk olarak lafından söz edilmesi, şehvetin kadın cinsinde çok daha derin ve köklü olmasıyla ilgilidir. Dahası, kadınlar şeytanın kementleridir.
Kadın, Mustafa Öztürk
Kur’an’ın dil sistemindeki ataerkilliğin bu boyutunun dinsel değil, dilsel bir olgunun tezahürü olduğu anlaşılır
Kadın, Mustafa Öztürk
Kur'an hiyerarşik olarak aktüel ataerkil dini söylemi besleyen temel kaynakların en başında yer alır. Çünkü Kur'an metni erkeği kadına önceleyen bir dil dizgesine sahiptir. Kur'an'daki erkek egemen dil dizgesine oluşturan çeşitli kelime ve ifade birimlerine doğrudan ve dolaylı olarak kadın -erkek çiftinden söz eden hemen her ayetin lafzi/literal yapısında gözlemlemek mümkündür.
Kadın, Mustafa Öztürk
Nesneleştirilmiş müslüman kadın tipinin en belirgin vasıflarından biri de tüketiciliktir. Çünkü kadın evdeki konumu gereği sadece hizmet üretmekte (kül döken) ve dolayısıyla sürekli tüketmektedir (kaşık düşmanı). O kadar ki bu tip kadınlar İsmet Özel'in ilginç tespitine göre tüketime karşı en azından daha az tüketmek gibi bir önlem almamalarından ve büsbütün bir tüfeyli (asalak) olarak yaşamalarından ötürü ülkedeki enflasyonun düşmemesinde de etkin bir rol oynamaktadırlar. 22
Kadın, Mustafa Öztürk
22 Özel, Sorulunca Söylenen,s.367.
Taberî'nin (ö. 923) naklettiği bir rivayete göre miras paylarıyla ilgili hükmü düzenleyen ayetler nazil olduktan sonra bazı erkek sahabîler, kadınlar ve kızlara mirastan pay verilmesinden duydukları rahatsızlığı dile getirmişlerdir.
📖 Sayfa 49 · Kadın, Mustafa Öztürk
Bu ifadelerden anlaşılacağı gibi Ali Bulaç'a göre İslam'ın geleneksel dünyasından kadın sorunu diye bir şey yoktur. Gerçi İslam'ın genel tarihi içinde birtakım sapmalar ve bozulmalar ve kurulmuş binlerce yıllık mutlaklaştırılmış aterkil aile düzeninden kalma etkilerle kadın yer yer mağdur edilmiş; fakat bütün bunlara rağmen kadın geleneksel İslam'da ruhen özgür, cinselliğinin özgürlüğü yaşayan, yetkin ve kendinden emin bir kimlik ve kişiliğe sahiptir. Bunun aksini iddia etmek ise Batı modernizmin acenteliğine soyunmak demektir.
Kadın, Mustafa Öztürk
Diğer taraftan erkekle kadının birbirine cinsel istek ve arzu duyması insan soyunun çoğalmasına vesile kılınan fıtri bir duygudur Bu sebeple Ali İmran 3 /14. ayetin tefsirinde kadın cinsi ile fitne arasında özdeşlik ilişkisi kuran anlayışın, kadını cinsel bir obje gibi görmesi veya en azından böyle takdir etmesi hasebiyle marazi bir anlayış olduğu söylenebilir.
Kadın, Mustafa Öztürk
Dilin insan ve toplumun hayat felsefesini yansıtan bir ayna olduğu ve Hz Peygamber'e gelen vahiylerde de İlkin belli topluma belli bir dille hitapta bulunulduğu gerçeği göz önüne alındığında, Kur'an'ın dil sistemindeki ataerkilliğin bu boyutunun dinsel değil, dilsel bir olgunun tezahürü olduğu anlaşılır.
Kadın, Mustafa Öztürk
Görüldüğü gibi bu pasajdaki konumlandırmada fitnenin öznesi kadın, nesnesi erkektir Bunun sebebi malumdur. Çünkü ataerkil dini söylemde ırz, namus, İffet gibi ahlaki değerler kadının nanesine kodlanmıştır.
Kadın, Mustafa Öztürk
Nitekim çok kereler şahit olunduğu üzere İslamcı erkekler prensipte haram addettikleri modernizmin dünyasına helalinden nüfuz edebilmek için her türlü yolu denemekte; fakat kadınlara böyle bir şans tanınmamaktadır
Kadın, Mustafa Öztürk
Onlardan birine kız (çocuğu) müjdelendiği zaman öfkeden yüzü kapkara kesilir. Kendisine verilen haberin kötülüğünden dolayı kavminden gizlenir ve (bu sırada kara kara düşünür): Onu aşağılık duygusu içinde yanında mı tutsun yoksa toprağa mı gömsün! Bakın ki verdikleri hüküm ne berbat bir hüküm!
Kadın, Mustafa Öztürk
Nahl 16/58-59
Kadına fitne olarak bakılması iki boyutludur. Birincisi kadına tekinsiz güvenilmez ve ayartıcı bir varlık olduğuna inanılması, ikincisi ise erkeğin kadın konusunda kendinden/ nefsinden korkmasıdır
Kadın, Mustafa Öztürk
Nitekim bu durum Kur'an'ın nazil olduğu ortamda fark edilmiş ve başta Hz Peygamber'in eşleri özellikle Ümmü Seleme olmak üzere Ümmü Ümare ve Esma Binti Umeys gibi diğer bazı sahabi kadınlar Hz Peygamber'e gelerek, "Kur'an'daki her şey erkekler için; biz kadınların esamesi okunmuyor, niçin?" tarzında bir serzenişte bulunmuşlardır. Bu serzenişin ardından, mümin erkeklerle öümin kadınların uhrevi sevap ve mükâfata nailiyette eşit olduklarını bildiren Ahzab suresi 33/ 35.ayet dahil olmuştur.
Kadın, Mustafa Öztürk
Kadınların yaratılması biz erkeklere lütfedilen bir nimettir.
Kadın, Mustafa Öztürk
Fahreddin er Râzi, Mefatîhu'l Ğayb, XXV. 97.
Ali Bulaç'a göre İslamın geleneksel dünyasında kadın sorunu diye bir şey yoktur. Gerçi İslamın genel tarihi içinde birtakım sapmalar ve bozulmalar vuku bulmuş; binlerce yıllık mutlaklaştırılmış ataerkil aile düzeninden kalma etkilerle kadın yer yer mağdur edilmiş; fakat bütün bunlara rağmen kadın geleneksel İslamda ruhen özgür, cinselliğini özgürce yaşayan, yetkin ve kendinden emin bir kimlik ve kişiliğe sahiptir. Bunun aksini iddia etmek ise Batı modemizminin acenteliğine soyunmak demektir.
Kadın, Mustafa Öztürk
Şeriat dinin kendisi olmadığı gibi onun asli bir unsuru da değildir. Üstelik sabit değil, değişkendir. Tarih üstü değil, tarihsel ve konjonktüreldir. Dolayısıyla tüm zamanlar için hidayet (rehberlik) vasfını haiz değildir.
📖 Sayfa 51 · Kadın, Mustafa Öztürk
Ataerkil zihniyet marifetiyle gerçek hayat alanına taşınışı itibariyle kadın adeta bir sorunlar yumağıdır.
Kadın, Mustafa Öztürk
Kadınlar adalet,dürüstlük vicdanla ilgili meselelerde erkeklerden daha aşağı seviyededilirler. Kadınlar zihinsel olsun, bedensel olsun büyük işler için yaratılmamışlardır. 36
Kadın, Mustafa Öztürk
Arthur Schopenhaur,Aşka ve Kadınlara Dair, çev. Ahmet Aydoğan, İstanbul 2012,s.7-30.
Patriyarkal iradenin belirlediği bu rolde erkek gerçek özne, kadın nesnedir.
Kadın, Mustafa Öztürk
Kur’an’a göre evlilikte ideal olan tek eşliliktir
Kadın, Mustafa Öztürk
Kadın ile ilgili Kur’an’daki temel vurgu eşitlik değil, adalet ve hakkaniyete riayetle ilgilidir
Kadın, Mustafa Öztürk
Patriyakal iradenin belirlediği bu rolde erkek gerçek özne, kadın nesnedir
📖 Sayfa 15 · Kadın, Mustafa Öztürk
Ebu Hüreyre (ö.58/678) Hz. Peygamber kadınlara ithafen, "Akıl ve dini eksik olup da aklı başında birinin aklını sizin kadar çelen birini görmedim." demiştir. Kadınlar "Aklımızın ve dinimizin eksikliğinden maksat nedir?"! mealinde bir soru sorunca, Hz. Peygamber şunları söylemiştir: "Sizden biri hayız gördüğünde, birkaç gün boyunca namaz kılmaz, oruç tutmaz dininizin eksik olmasından maksat budur. Akıllarınızdaki eksiğe gelince bundan maksatta şahitliktir. Çünkü kadının şahitliği ancak yarım şahitlik, yani iki kadının şahitliğinin tek erkeğin şahitliğine denk olmasıdır."
📖 Sayfa 213 · Kadın, Mustafa Öztürk
Irz, namus, iffet gibi ahlakı değerler kadının hanesine kodlanmıştır. Bu kodlama uyarınca söz konusu değerlerin muhafazası kadına, kadının bekçiliği ise erkeğe aittir. Ahlaki bekçiliği onur, haysiyet ve şeref kodlarıyla da pekiştirilen erkek için, kadının bir tehlike ve tehdit unsuru olarak tasavvur edilmesi gayet tabiidir(!).
Kadın, Mustafa Öztürk
'Yuvayı yapan dişi kuştur' özdeyişi, derin va kapsamlı bir toplumsal rol ve sorumluluğu ifade eder...
Kadın, Mustafa Öztürk
Gerek kadının kaburga kemiğinden yaratıldığına dair hadisler gerekse Havva'nın ihanetinden bahseden rivayetler temelde Yahudi kültürüne dayanmaktadır.
📖 Sayfa 121 · Kadın, Mustafa Öztürk
Kudai'nin Şihabül Ahbar adlı eserindeki bir hadiste Rasulullah, "Kadınları aç ve açıkta bırakın ki evlerinde oturmak zorunda kalsınlar" buyurmuştur.
📖 Sayfa 88 · Kadın, Mustafa Öztürk
Mukabil, müşterek bir lakapla "İslamcı" olarak nitelenebilecek çevrelerin dini düşünce dünyasında kadın, dindar olmak kaydıyla kendisine kısmen değer atfedilen bir varlıkbr. Bu meyanda kadın mü'minedir, mücahidedir, inanmış bacıdır, Fatih'i doğuracak yaştadır, anadır ve dolayısıyla cennet ayağının albndadır, vesaire ...
Kadın, Mustafa Öztürk
Bunun üzerine Allah Havvâ'yı cezalandırmış ve bu ilahi ceza yüzünden kadın cinsi o gün bugündür hamilelik döneminde çok büyük sıkıntılar çekmek, zor doğum yapmak ve her ay regl olmak zorunda kalmıştır.
Kadın, Mustafa Öztürk
(26)
(26)Taberî, Câmiu'l -Beyân, I. 526-527; Ebû İshak Ahmed b. Muhammed es Sa'lebî,Kasasü'l Enbiya (Araisü'l- Mecâlis), Beyrut 2004,s.29-33; a.mlf., el-Keşfve'l- Beyan,I.183; Suyuti, ed-Dürrü'l Mensur, I.131-132,III. 429.
Çünkü bu rivayetler tümüyle uydurma olsa dahi sonuçta her biri İslam'ın erken dönemlerinde Müslüman Arap erkeklerinin genel muhayyilesindeki cennetin bir fotoğrafını vermekte ve bu fotoğrafta kadın- kelimenin tam anlamıyla cinsel obje ve zevk nesnesi suretinde görünmektedir.
Kadın, Mustafa Öztürk
Bizim asıl maksadımız," İslam" dininin temel metinlerinde ve geleneğinde yer alan "kadını" pek çok açılan problemli bir varlık olarak konuşup tartışmamıza yol açan beyan yorum ve anlayışların "din" kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulamak. Ayrıca bunun da müslüman kimlikten sıyrılmak gibi bir anlam taşımadığını göstermeye çalışmak.
Kadın, Mustafa Öztürk
Mustafa Öztürk
... bugün toplumsal cinsiyet bağlamında tartışılan konular esas itibariyle Müslümanların son iki yüzyıldan bu yana Batı karşısında yaşadığı yenilmişlik ve aynı zamanda gecikmişlik probleminin tezahürleridir. Bununla birlikte söz konusu konuların çözülmesi gereken birer sorun olarak algılandığını yadsımak da mümkün değildir.”
Kadın, Mustafa Öztürk
Günümüz Türk toplumunda egemen olan geleneksel İslam anlayışında kadına atfedilen kimlik, “hayatın gerçek öznesi olan erkeğin nesnesi” diye ifade edilebilecek bir kimliktir.
Kadın, Mustafa Öztürk
Cinsiyet söz konusu olduğunda kadını noksanlık, fettanlık, şeytanlık gibi sıfatlarla tavsif edip annelik söz konusu olduğunda adeta meleklik mertebesine yükseltmek ironik bir durumdur.
📖 Sayfa 119 · Kadın, Mustafa Öztürk
Erkek; taşan bir nehir ,kadın ise onu kabul eden kutlu bir denizdir
Kadın, Mustafa Öztürk
Asıl şaşılması gereken şey, ataerkil dini söylemdeki kadın-fitne özdeşliğinin, sayıca azımsanamayacak bir Müslüman kadın kitlesi tarafından da rıza haliyle kabullenilmiş olmasıdır.
📖 Sayfa 17 · Kadın, Mustafa Öztürk
Görülmektedir ki erkekler modern dünyanın nimetlerinden yararlanırken, İslamcı kadınlar kendilerini yalnızca ev içi rollerle sınırlı bir yaşama kapatılmasını kabullenmektedirler. Bu kadınlarca Müslüman erkeğin İslam’a sığınıp kadınlara 'nasihat' etmesinin arkasında dinin değil, Müslüman erkeğin yaşam çıkarı yattığı gün ışığına çıkarılmaktadır.
📖 Sayfa 18 · Kadın, Mustafa Öztürk
Kur'an kadına tokat ahlabilir dediği halde Hz. Peygamber birçok problem yaşadığı eşlerinden hiçbirine fiske vurmamıştır.
Kadın, Mustafa Öztürk
Zira her gün sabah ibadetinde :Rabbim beni kadın yaratmadan önce sana şükürler olsun" duasının okunduğu Yahudi gelenekte de kadının rolü kadim dönemlerden beri mevcut olan aterkil toplum yapısına uygun biçimde şekillenmiş ve sosyal fonksiyonlar cinsiyete göre tesis edilmiştir.
Kadın, Mustafa Öztürk
Kimin mutasavvıflar ahirette bile kadınların yüzünü görmek istememişlerdir. Onlara göre bir kimsenin aklını cennetteki hurilere takması cemal-i ilâhiyi göremeyeceğine delildir. (36)
Kadın, Mustafa Öztürk
36 Uludağ, Sûfi Gözüyle Kadın,s.42.
Yine Hz Peygamber, eşlerinin erdemlerini zikretmiş, onlara yönelik sevgisini açıkça dile getirmiş, eşini bineğinin terkesine almış, eşiyle aynı katkı fusule yıkanmış; kendisine gelen yemek davetine icabette "Ancak eşimle birlikte..." şartını konuşmuştur.
Kadın, Mustafa Öztürk
Aslında kadın erkeğin elinde aciz bir esir /köle gibidir. Bu yüzden Rasülullah, "Kadınlara iyi davranın. Çünkü onlar sizin elinizin albnda zavallı aciz konumdadır'' buyurmuştur.
Kadın, Mustafa Öztürk
Arapların ataerkil örüntüleri sadece kadını aşağılamakla kalmamış ve aşağılama derin mantığına da yansımıştır.
Kadın, Mustafa Öztürk
Kur'an'da, erkeklerin kadınlara karşı
Kadın, Mustafa Öztürk
birtakım hakları olduğu gibi, kadınların da erkekler üzerinde hakları bulunduğu; fakat son kertede erkeğin kadından bir derece üstün olduğu bibelirtilmiştir. Buna bağlı olarak Nisa suresi 4/34. ayette erkeklerin kadınlar üzerinde riyaset/ reislik hakkı (kavvamlık) olduğu da belirtilmiştir.
Kadın için en makbul dünya, ev-eş-çocuk
Kadın, Mustafa Öztürk
üçgeniyle sınırlı olan bir dünyadır. Dışa kapalı bu dünyada kadın, bir bakıma evin dekorunu tamamlayan bir eşya hükmün
dedir.
Taberi'nin naklettiği bir rivayete göre miras paylarıyla ilgili hükmü düzenleyen ayetler nazil olduktan sonra bazı erkek sahabiler, kadınlar ve kızlara mirastan pay verilmesinden duydukları rahatsızlığı dile getirmişlerdir.
📖 Sayfa 49 · Kadın, Mustafa Öztürk
İslam'ın aktüel ataerkil yorumunda, modernizmin inşa ettiği dünyanın "külliyen haram" bir dünya olduğuna ilişkin genel kabulden dolayı kadınlar kamusal alandan mümkün olduğunca el çektirilmekte ve bu el çektirme girişiminde, temel felsefesi hümanizm, sekülerizm ve demokrasi sacayağı üzerine kurulu modernizmin sunduğu hayat tarzı, mümin kadınların "harîm" (ev) merkezli bir yaşantı sürmeleri gerektiği ilkesine meşruiyet zemini oluşturmaktadır.
📖 Sayfa 18 · Kadın, Mustafa Öztürk
Sıkça Sorulan Sorular
Kadın kimin eseridir?
Kadın, Mustafa Öztürk tarafından yazılmıştır.
Kadın kaç sayfadır?
Kadın, 240 sayfadır (Kırmızı Kedi Yayınevi baskısı).
Kadın'ın en ünlü sözü nedir?
“...başat rol oynayan unsur, kadının akıl ve düşünceden ziyade, beden ve bedensel arzuları hatırlatan bir varlık olarak algılanmasıdır ki bu bağlamda erkek bir bakıma ‘logos’un (us, akıl), kadın ‘eros’un (aşk, şehvet, cinsellik) karşılığı olur. Genellikle dinî argümanlarla desteklenen bu algıya koşut olarak kadın cinsinin fitne-fesat üretme kabiliyetinin çok yüksek olduğuna inanılmakta ve böylece onun toplumsal alanda denetlenmesine meşru bir gerekçe oluşturulmaktadır.”