Mehmet Rifat'ın kalemi, edebiyat dünyasında derin izler bırakmıştır. 11 eserinden seçilen 100 söz, bu sayfada okurlarla buluşuyor.
En Beğenilen Mehmet Rifat Sözleri
Yalnızca duygularımız değil, zekamız da bize içinde yaşadığımız dünyanın sonunda bizi ölümün beklediğini dünyanın absürt, saçma, bizimle uyumsuz olduğunu söylemektedir.
📖 Sayfa 25 · Başkaldıran Yalnız Adam Albert Camus ve Çağdaşları, Mehmet Rifat
Proust'un roman kişileri değişim geçirirler ve Anlatıcı'ya farklı anlarda farklı yanlarıyla görünürler.
📖 Sayfa 35 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Her şeyin, varoluşun daha ilk yıllarında oluştuğunu belirtmekle Proust'un, kuramlarından haberi olmadan Freud'a yaklaştığı ileri sürülür.
📖 Sayfa 34 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
• Dostlarımda en çok değer verdiğim şey.
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
- Bana sevgiyle davranmaları; kuşkusuz kişilikleri sevgilerine büyük bir değer verilecek kadar mükemmelse.
Güzellik renklerde değil, renklerin ahengindedir.
📖 Sayfa 28 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
• Ne olmak isterdim?
📖 Sayfa 28 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Proust: Kendim olmak isterdim; sevdiğim kişilerin beni görmek istedikleri gibi biri olmak isterdim.
*En fazla hoşgörüyle karşılayacağım hatalar
📖 Sayfa 30 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
-Anlayabileceğim hatalar.
Unutmanın, her sabah farklı bir ilk sayfaya gereksinimi vardır, ve her günün ilk sayfası bir önceki günün ilk sayfasını örter.
Barthes, Proust, Baudelaire ve Ötekiler, Mehmet Rifat
"Söyleyecek o kadar çok şeyim var ki dalga dalga hızla geliyor."
📖 Sayfa 63 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Proust
Annesine, sonra ötekilere bakarak haykırdı: / Toprağı geri verin. Tüm toprağı yoksullara, hiçbir şeyi bulunmayanlara, hiçbir zaman sahip olmak istememiş olacak ölcüde yoksul olanlara. (...) inat ve dirençle ayakta kalanlara, onlara verin toprağı, kutsal olanı kutsal olanlara verir gibi verin, ben de o zaman öylesine cok sevdiğim toprağın ve saygı duyduğum adamların ve kadınların en sonunda güneşin altında birleştiğini bilerek gülümseyecek ve mutlu öleceğim."
Başkaldıran Yalnız Adam Albert Camus ve Çağdaşları, Mehmet Rifat
Şu andaki ruh halim.
📖 Sayfa 30 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
- Bütün bu sorulara yanıt vermek için kendimi düşünmekten duyduğum sıkıntı.
Camus Defterler'ine Edgar Poe'ya göre mutluluğun 4 koşulunun anımsadığım kadarıyla şöyle kaydetmiştir:
📖 Sayfa 160 · Başkaldıran Yalnız Adam Albert Camus ve Çağdaşları, Mehmet Rifat
1. Açık havada yaşamak 2. Bir insan sevmek, 3.Her türlü ihtirastan uzak durmak
4.Yaratmak
Anlatıcı annesiyle birlikte gittiği Venedik'ten tam ayrılacağı gün, hep karşılaşıp tanışmak istediği Barones Putbus'ün de kaldıkları otele geleceği bilgisini edinir; yolculuklarının süresini bu nedenle uzatmak ister, ama annesi aynı gün geri dönmekte ısrar edince, sırf onu yalnız bırakmamak için son anda trene yetişir. İşte bu gitmek ya da kalmak arasındaki kararsızlık anlarında işittiği O Sole mio şarkısı Anlatıcının zihninde çeşitli yorumlara yol açar.
📖 Sayfa 77 · Ruhların İletişimi Proust ve Müzik, Mehmet Rifat
Proust’u her zaman büyüleyen yan, insanların ikilikleri, çoğullukları olmuştur. Kadın-erkekler de, bu nedenle Proust’a daha zengin, daha karmaşık, daha ikircikli, dolayısıyla incelemesi daha çekici gelmiştir.
📖 Sayfa 38 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
"Iki insan ayrılırken; şefkatli konuşan taraf,
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Artık aşık olmayan taraftır."
- Kendim olmak isterdim; sevdiğim kişilerin beni görmek istedikleri gibi biri olmak isterdim.
📖 Sayfa 28 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
insanlığı, yüzyıllar boyunca, biraz daha tutsak hale getirmişlerdir." "Daha bilinçli, daha özgür, daha mutlu insanlar arzularlarken bunalıma ve kötülüğe katkıda bulunmuşlardır.
Başkaldıran Yalnız Adam Albert Camus ve Çağdaşları, Mehmet Rifat
Sartre: Antikonformizm gereği, Nobel’i reddeder.
📖 Sayfa 64 · Başkaldıran Yalnız Adam Albert Camus ve Çağdaşları, Mehmet Rifat
Camus: Nobel’i alır.
"Bana acı çektiren sıradanlıkların ortasında, olduğum yerde sayıyordum."
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Müzik, Kayıp Zamanın İzinde’nin neredeyse her cildinin sayfalarında canlanır
📖 Sayfa 20 · Ruhların İletişimi Proust ve Müzik, Mehmet Rifat
“Bugüne kadar yaptığım eleştirel araştırmalar sonucu, Marcel Proust’un iki ayrı boyutta, iki ayrı ‘metin’ olarak incelenebileceği görüşüne vardım.
📖 Sayfa 27 · Büyütücü Mercek, Mehmet Rifat
Biri yapıtlarının metinsel incelenmesi yani Yaratıcı Benliğinin çözümlenip yorumlanması, öbürüyse yaşamının yani Toplumsal Benliğinin bir metin olarak incelenmesi. Bence birbirinden bağımsız olarak sürdürülebilecek bu iki eleştirel yaklaşım süreci, birbirini aydınlatmak amacıyla gerçekleştirilmemeli.
Bir başka anlatımla, "Kayıp Zamanın İzinde" Proust'un yaşamının simgesel bir öyküsüdür, simgesel bir yaşamöyküsüdür ama kronolojik bir anlatı değildir, bir biyo-kronografi değildir (Barthes: 2003: 278).
📖 Sayfa 71 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
İstediğim bazı şeylerin sihirli biçimde gerçekleşebileceği ve sevgilerin her zaman paylaşılacağı yerde yaşamak isterdim.
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
En çok sevdiğim iş.
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
- Sevmek.
Hem dış dünyanın bütün özelliklerini yakalamaya çalışıyor hem de kendi iç dünyasına bakıyor, iç dünyasında bir yerlere takılı.
📖 Sayfa 31 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Ama kendime dönecek olursam, ben kitabımı daha alçakgönüllü bir şekilde düşünüyordum hatta onu okuyacak olanları okurlarım olarak görmüyordum. Çünkü kanımca onlar benim değil, kendi kendilerinin okuru olacaklardı; kitabım Combray'deki gözlükçünün müşteri lere sunduğu büyütücü mercekler gibi bir şey olacaktı; okurlara, kitabım sayesinde kendilerini okuma imkanı sağlayacaktım" (Yakalanan Zaman; ll, 3118)
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Son cilt olan Yakalanan Zaman'ı tasarlarken, birinci cilt olan Swann'ların Tarafı'nı da aynı sıralarda kaleme almış olduğunu unutmayalım. Unutulmaması gereken bir önemli nokta da, Proust'un romanına "son" diye yazmasının ardından kısa bir süre sonra öldüğü, ölümünden sonra yayımlanan son üç cildi de doğal olarak üslup bütünlüğü açısından gözden geçiremediğidir.
📖 Sayfa 43 · Ruhların İletişimi Proust ve Müzik, Mehmet Rifat
Bir kitap, alışkanlıklarımızda, toplumsal yaşamda, kusurlarımızda ortaya koyduğumuz Ben'den farklı bir Ben'in ürünüdür. (Proust)
📖 Sayfa 28 · Metnin Sesi, Mehmet Rifat
Dilde sürekli devrim, edebiyatın ta kendisidir.
Barthes, Proust, Baudelaire ve Ötekiler, Mehmet Rifat
Yaşamda her şeyin bir gizemi vardır.
📖 Sayfa 36 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
"...eserimi tamamlayacak vakti bulabilirsem, her şeyden önce insanları, birer hilkat garibesine benzetme pahasına da olsa, mekânda kapladıkları kısıtlı yere karşılık, Zaman içinde çok büyük, ölçüsüzce uzatılmış bir yer kaplayan varlıklar olarak tasvir edecektim kesinlikle, çünkü insanlar, yıllara dalmış devler misali, yaşamış oldukları, sayısız günden oluşan, birbirinden uzak dönemlerin hepsine aynı anda değerler." (Yakalanan Zaman'ın ve Kayıp Zamanın İzinde'nin son tümcesi; II, 3133)
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Bir kelimenin insanın hayatını değiştirdiği çok görülmüştür.
Honore de Balzac - Romancının Evreninden Sahneler, Mehmet Rifat
Hayatın en güzel anı her şeyden vazgeçtiğinizde, Sizi hayata bağlayan birinin olduğunu düşündüğünüz andır.
Honore de Balzac - Romancının Evreninden Sahneler, Mehmet Rifat
Camus Defterler’ine Edgar Poe’ya göre mutluluğun dört koşulunu, anımsadığım kadarıyla, şöyle kaydetmiştir:
📖 Sayfa 160 · Başkaldıran Yalnız Adam Albert Camus ve Çağdaşları, Mehmet Rifat
1.Açık havada yaşamak;
2.Bir insanı sevmek;
3.Her türlü ihtirastan uzak durmak;
4.Yaratmak
Yazmadan edememek, yazmak için yaşamak; yazma arzusunu gerçekleştirebilmek için ölüme direnmek: Ve ancak yazma arzusu yazma edimine tam olarak dönüşüp gerçekleşince ölmek: İşte Proust'un yaşam ve yapıt programı.
📖 Sayfa 43 · Metnin Sesi, Mehmet Rifat
Söyleyecek o kadar çok şeyim var ki, dalga dalga hızla geliyor.
📖 Sayfa 63 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Balzac İnsanlık Komedya'sıyla Dante'ye (İlahi Komedya) erişmek, Proust ise Kayıp Zamanın İzinde ile Balzac'ı (İnsanlık Komedyası) aşmak istiyordu.
📖 Sayfa 74 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Proust Kayıp Zamanın İzinde'nin birinci cildinin (Swann'ların Tara fı) yaklaşık elli sayfasında, uyku ve uyanıklık arasındaki bir bireyin durumunu anlatırken, kendisi de tıpkı böyle bir bireyin içinde bulunduğu anda yaşadığı gibi, "Zaman"ın kronolojisini sarsar.
📖 Sayfa 70 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Sanat sayesinde, çeşitli dünyalar görürüz: özgün sanatçı sayısı ne kadar çoksa, bize açık olan dünyaların sayısı da o kadar çoktur ve aralarındaki fark, sonsuzlukta dönüp duran dünyalar arasındaki farktan büyüktür.
📖 Sayfa 40 · Barthes, Proust, Baudelaire ve Ötekiler, Mehmet Rifat
"yaşamım artık o biricik amacını, biricik tatlılığını, biricik aşkını ve
📖 Sayfa 19 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
biricik tesellisini yitirdi"ği yazıyor.
• Karakterimin başlıca özelliği.
📖 Sayfa 28 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
- Sevilme ihtiyacı; daha kesin belirtecek olursam, sevilme ihtiyacından çok okşanma ve şımartılma ihtiyacı.
Proust'u her zaman büyüleyen yan, insanların ikilikleri, çoğullukları olmuştur.
📖 Sayfa 39 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
"Anneciğim ölürken küçük Marcel'i de yanında götürdü."
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Göstergebilim, bir dizge (anlamlı ve yapılı bir bütün) oluşturan birimlerin aralarında, bir bağıntının, bir kurallı dayanışmanın bulunduğuna inanır; anlamın benzer öğelerden değil, karşıt öğeler arasındaki ilişkilerden doğduğu varsayımından hareket eder.
📖 Sayfa 22 · Göstergebilimin ABC'si, Mehmet Rifat
Sevilen kadın bütün kadınların en güzeli değil midir?
Honore de Balzac - Romancının Evreninden Sahneler, Mehmet Rifat
“Gün gelir dekorlar yıkılır. Yataktan kalkma, tramvay, büroda ya da fabrikada dört saat, yemek, tramvay, dört saat çalışma, dinlenme, uyku ve aynı ritimle pazartesi salı çarşamba cuma cumartesi, çoğu zaman kolaylıkla izlenir bu yol. Yalnız bir gün, ‘neden?’ sorusu yükselir ve her şey bu şaşkınlık taşıyan bıkkınlık içinde başlar. ‘Başlar’, işte bu önemlidir. Bıkkınlık makinemsi bir yaşamın edimlerinin sonundadır, ama aynı zamanda bilincin hareketlenmesini başlatır. (…) (H)er şey bilinçle başlar, her şey ancak onunla değer kazanır.” (Ayrıca bkz. Sisifos Söyleni, s.31)
📖 Sayfa 30 · Başkaldıran Yalnız Adam Albert Camus ve Çağdaşları, Mehmet Rifat
Ona göre bir yazar, hakikati kavramak istiyorsa insanları zaman içinde, günlerin ve anların akışı içinde betimlemelidir.Anlatıcı'nın yazmak istediği de işte budur.Zamanın akışının kendisini zorladığı, ölüm korkusunun içini kapladığı bir sırada Anlatıcı hemen yazmaya koyulacak, yedi cilt boyunca "görünmeyen" yazarlık yeteneği de böylece gerçekleşecektir.
📖 Sayfa 41 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Beni üzecek en büyük mutsuzluk ne olabilirdi? : annemi ve anneannemi tanımamış olmak.
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Konuşmalarimizin büyük bölümü ezberlenmiş sözlerden ibarettir; bende söylediğim bu sözlerin hepsini daha önce annemden duymuştum..
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
İnsan umudunu öte yaşama bağlar; ama insan yaşamın kendi özlemlerine yanıt vermediğinin bilincine varınca, intihara başvurmaz içinde bulunduğu absürt durums başkaldırır, özgürlüğüne kavuşur ve yaşamının şimdiki anlarını çoğaltmaya koyulur.
📖 Sayfa 31 · Başkaldıran Yalnız Adam Albert Camus ve Çağdaşları, Mehmet Rifat
Kendimde gördüğüm en temel kusur : "istemeyi" bilmemek, becerememek.
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Bir yazarın görevi ve işlevi, tercümanlıktır. (Yakalanan Zaman)
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
“Aslında her okur, okuduğu esnada kendi kendinin okurudur. Yazarın eseri, okura sunduğu bir görme aygıtına benzer, okurun o kitap olmasa kendinde belki fark edemeyeceği şeyleri görmesini sağlar.”
📖 Sayfa 9 · Büyütücü Mercek, Mehmet Rifat
Kanunlar örümcek ağları gibidir: zayıfları ağa yakalanır, güçlülerse ağı delip geçer...
Honore de Balzac - Romancının Evreninden Sahneler, Mehmet Rifat
...her homo semioticus bir gösterge avcısıdır ama göstergebilimcinin çabası homo semioticus'lar arasında daha yöntemsel, daha kuramsal, kimi kez de üstdilsel özellikler taşır.
📖 Sayfa 20 · Metnin Sesi, Mehmet Rifat
Proust, Balzac'ın bütün romanlarında aynı kişileri tutmasını, korumasını, onları değişik romanlarında dolaşıma sokmasını da hayran olunacak bir buluş olarak görmüş ve yapıtının son cildinde (Yakalanan Zaman) kişilerini yeniden bir araya getirmiştir.
📖 Sayfa 74 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Proust 1905'te annesi öldüğünde büyük bir sarsıntı geçirir... Yazdığı bir mektupta acısının derecesini şöyle dile getirir Proust: "Yaşamım artık o biricik amacını, biricik tatlılığını, biricik aşkını ve biricik tesellisini yitirdi." Hizmetkarı Celeste Albaret'ye de şöyle diyecektir: "Anneciğim ölürken küçük Marcel'i de yanında götürdü".
📖 Sayfa 65 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Proust'un, Kayıp Zamanın İzinde'ye son biçimini verene dek sağlığını yok edecek biçimde çok zorlu yıllar yaşadığı, çok sayıdaki defterlerine aldığı notlarla yapıtını sürekli dönüştürdüğü genetik eleştirinin (oluşum eleştirisi) katkılarıyla günümüzde en küçük ayrıntısına kadar ortaya konmuştur.
📖 Sayfa 30 · Ruhların İletişimi Proust ve Müzik, Mehmet Rifat
Camus, okunmak ve anlaşılmak için yazardı. Defterler’inde şöyle bir notu vardır: “Anlaşılmayacak biçimde yazanlar şanslı sayılırlar…"
📖 Sayfa 97 · Barthes, Proust, Baudelaire ve Ötekiler, Mehmet Rifat
Yazmadan edememek; yazmak için yaşamak; yazma arzusunu gerçekleştirebilmek için ölüme direnmek: Ve ancak yazma arzusu yazma eylemine tam olarak dönüşüp gerçekleşince ölmek: İşte Proust'un yaşam ve yapıt programı budur.
📖 Sayfa 65 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Proust'un hiç evlenmediğini de burada hemen belirtelim. Oysa düzenli biçimde belli aralıklarla hep evleneceğini açıkladığını bugün çok iyi biliyoruz.
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Söylediklerine bakılırsa, en azıdan on beş kez nişanlanmış. Seçim yapmada güçlük çektiği için de evlenmeme yolunu seçmiş'
Bir gün babamı salonda alçak bir koltuğa oturmuş başı önüne eğik gördüm. Ona "Babacığım üzgün müsün?" dedim. Başını kaldırıp gözlerimin içine bakarak, "Hayır, yalnızım diye yanıt verdi.
📖 Sayfa 13 · Başkaldıran Yalnız Adam Albert Camus ve Çağdaşları, Mehmet Rifat
Proust'un yapıtını anlamak gerekir. Bu, zevk için iki tren istasyonu arasında okunacak bir roman değil: Kitap bu kitap. Sonra bir de o upuzun cümleler var, tekrar tekrar gelen o kişiler var, tam bitti sanıyorsunuz, bir de bakıyorsunuz aynı kişiyle ilgili bir bölüm daha var...
📖 Sayfa 125 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Bir yazar ya da bir şair, bir şey öğretmek, bir şey anlatmak, bir şeye inandırmak arzusuyla dolu olmadan, bunları salt amaç olarak benimsemeden de, bir şey öğretebilir, bir şey anlatabilir, bir şeye inandırabilir.
📖 Sayfa 28 · Gösterge Avcıları Şiiri Okuyan Şairler, Mehmet Rifat
Yazmadan edememek; yazmak için yaşamak; yazma arzusunu gerçekleştirebilmek için ölüme direnmek: Ve ancak yazma arzusu yazma eylemine tam olarak dönüşüp gerçekleşince ölmek: İşte Proust'un yaşam ve yapıt programı budur.
📖 Sayfa 65 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
"Sanattan mutluluk duymaktadır ama mutluluğunun özünü neyin oluşturduğunu henüz bilemeden mutlu olmakla yetinmektedir."
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Hizmetkarı Celeste Albaret'ye de şöyle der: "Anneciğim ölürken küçük Marcel'i de yanında götürdü."
📖 Sayfa 67 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Söyleyecek o kadar çok şeyim var ki, dalga dalga hızla geliyor. (proust 'un 17 yaşındayken arkadaşı robert dreyfus'e gönderdiği bir mektuptan.)
📖 Sayfa 63 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Proust 1909 yılında yaratma düzleminde dönüşüm geçirmenin sarsıntılarını yaşarken, yaşam biçimini de tümüyle değişikliğe uğratır. Romanı yazmak için çevresinden uzaklaşma kararı alır ve kendine yeni bir yaşam başlatır. Bu amaçla da 27 Kasım 1909'da bir tiyatroda ayırttığı üç locaya yakın arkadaşlarını davet eder: Bu davet bir kitabın yayınlanmasını kutlamak için verilen davet değil, bir kitabı yazmaya başlayabilmek için verilen bir veda davetidir.
📖 Sayfa 48 · Metnin Sesi, Mehmet Rifat
Gerçekleşme biçimleri son derece farklı olabilen anlatılar, insanın son derece karmaşık duygu, düşünce, yargı ve yaratımını doğru, aslına ve gerçeğine uygun bir görünümde sunabileceği gibi, bazı durumlarda olgu, düşünce, vb.'ni gizleyerek, yalan söyleyip saklayarak, örterek, kamufle ederek, ironilerle süsleyerek de sunabilir.
📖 Sayfa 20 · Göstergebilimin ABC'si, Mehmet Rifat
Gerçeğe bakmanın yolu, gerçeğe bakmasını bilmekten geçmez mi? Gerçeğin anlam kazanması, ancak yorumlanmasıyla olanaklı değil midir? Yorumlamanın yolu da, böyle bir bakışın gücü de, sonuçta dille gerçekleşmez mi?
📖 Sayfa 91 · Gösterge Avcıları Şiiri Okuyan Şairler, Mehmet Rifat
“Dil bilimin tek ve gerçek konusu, kendisi içinde ve kendisi için ele alınan dildir.”
📖 Sayfa 25 · XX. Yüzyılda Dilbilim ve Göstergebilim Kuramları-1, Mehmet Rifat
Sanatın açıklığa kavuşturduğu şey yalnız kendi hayatımız değil, başkalarının da hayatıdır, çünkü tıpkı ressam için renk gibi, yazar için de üslup, teknik değil, görüş meselesidir. Sanat olmasa, bu farklılıklar ebediyen her birimize ait sır olarak kalırdı.
📖 Sayfa 40 · Barthes, Proust, Baudelaire ve Ötekiler, Mehmet Rifat
• En sevdiğim renk.
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
- Güzellik renklerde değil, renklerin ahengindedir.
(...) Barthes işte bu aşamada şu soruyu sormadan edemez: Peki Proust ölmeseydi ne yazacaktı, ne yazabilirdi? Proust yapıtını bitirmişti ve artık ölmekten başka yapacağı bir şey yoktu! Çünkü, herhalde yeni bir şey yazamazdı artık; yalnızca "daldırma" tekniğini de kullanarak yılmadan, bıkmadan eklemeler yapardı. Hazırladığı ve "kıvamına getirdiği" yapıtını yeni besinlerle çoğaltabilirdi ancak.
📖 Sayfa 77 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Bir şiirde yer alan göstergelerin (isterseniz sözcüklerin deyin) anlamı, yalnızca bir dil sözcüğünden kalkılarak yorumlanamayacağı gibi, bu anlam, göstergelerin bağlam içindeki düzeninden bağımsız olarak da var olamaz. Şiirde düzenlenişin en küçük biçimsel ögesindeki en küçük değişiklik bile anlamı dönüştürür.
📖 Sayfa 88 · Gösterge Avcıları Şiiri Okuyan Şairler, Mehmet Rifat
Bütün duyu, duygu ve belleğiyle okur. Dünya onun için hem sonlu bir "metin" dir, hem de birbiriyle ilişkili, sonsuza açılabilen bir "metinler toplamı" dır. Bir başka deyişle, dünya ve insanlar, homo semioticus için hem üretilmiş yapılardır hem de sonsuza açılabilecek üretim kaynaklarıdır.
📖 Sayfa 20 · Metnin Sesi, Mehmet Rifat
Proust'a göre, "aynı bedende büyük bir deha ile birlikte yaşayan insanın bu dehayla çok az bir bağlantısı vardır; yakınlarının tanıdığıysa bu insandır; dolayısıyla, Sainte-Beuve gibi yapıp şairi insana bakarak ya da dostlarının sözleriyle yargılamak saçmadır.
📖 Sayfa 81 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Çünkü Anlatıcı'nın aşık olarak arzuladığı aşk nesnesi sürekli kendini gizlemekte ya da kaçmaktadır: Bu nedenle de Anlatıcı Gilberte'i de Albertine'i de sevmeyi başaramaz.
📖 Sayfa 36 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Dostlarımda en değer verdiğim şey : Bana sevgiyle davranmaları, kuşkusuz kişilikleri sevgilerine büyük bir değer verilecek kadar mükemmelse.
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Proust yarı uykulu, yarı uyanık bir kişinin dağıttığı kronolojik yapı parçalarını yeni bir düzenlemeyle "dikerek", "örerek" biraraya getirecektir. Oluşmakta olan tür, artık ne salt denemedir ne de romandır. İki türün bütünleştirilmesinden, kaynaştırılmasından bir üçüncü tür, yani "Kayıp Zamanın İzinde"nin türü doğmuştur.
📖 Sayfa 71 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
"Bir saat, sadece bir saat değildir; kokularla, seslerle, projelerle ve iklimlerle dolu bir kaptır. Gerçeklik dediğimiz şey, bizi aynı anda sarmalayan bu izlenimlerle hatıralar arasındaki bağlantıdır."
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Hemen hemen her alanda birçok bakış açısına göre yığınla Proust kitabı yazılmış durumda Fransız dilinde. Tıpkı bir Balzac gibi iyice "didiklenmiş" bir romancı Proust.
📖 Sayfa 103 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
(...) Yazınsal metin, bir kültür göstergesi olarak, kültürün öbür göstergelerine yani öbür metinlerine açılır, onlarla bağlantı kurar; onları hem kendi içine alır, hem de dönüştürür.
Göstergebilimin ABC'si, Mehmet Rifat
Sanat (en çok da müzik) Schopenhauer felsefesinin etkisiyle, Proust 'ta, acımasızlık dünyasına yöneltilmiş kavrayıcı bir bakıştır ve bireyi çektiği acının baskısından kurtarır.
Ruhların İletişimi Proust ve Müzik, Mehmet Rifat
İnsanların iletişimini sağlayan doğal dilin müziğin anlatımı karşısında ne kadar yetersiz kaldığını anlar
📖 Sayfa 47 · Ruhların İletişimi Proust ve Müzik, Mehmet Rifat
Kayıp Zamanın İzinde'de bir bestecinin (Vinteuil) yaratılması ve gerek Sonat'ının gerekse Septuor'unun yorumlanması da başlı başına müzik eleştirmeni Proust'u simgeleyecek özelliklerdir. Ancak müzik eleştirmeni derken Proust'un bir müzikbilimci ya da bir müzikolog gibi davranmadığını da söylemek gerekir.
📖 Sayfa 21 · Ruhların İletişimi Proust ve Müzik, Mehmet Rifat
"absürtlük, insanın çağrısı ile dünyanın akıldışı suskunluğu arasındaki çatışmadan doğar."
Başkaldıran Yalnız Adam Albert Camus ve Çağdaşları, Mehmet Rifat
Çünkü ona göre, "eleştirmen ruhun doğabilimcisidir".Eleştirmenin görevi her yazar için soy, ortam, dönem koşullarıyla belirlenmiş "temel yeteneği" bulmaktır.Bu yeteneğin ortaya çıkarılmasından sonra her şey anlaşılabilir: 'Temel yetenek bir kez belirlendi mi sanatçının bir çiçek gibi bütünüyle gelişip açtığı görülür".
📖 Sayfa 80 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Yazmak, kendini yanlış anlaşılma ya da anlaşılmama tehlikesiyle karşı karşıya bırakmak demektir.
📖 Sayfa 13 · Başkaldıran Yalnız Adam Albert Camus ve Çağdaşları, Mehmet Rifat
Anglo-Sakson ülkelerinde özellikle de İngiltete’de Proust’un yıldızı hiç sönmemiştir.
📖 Sayfa 15 · Büyütücü Mercek, Mehmet Rifat
Yedi ciltlik yapıtı İngilizce ‘de ilk olarak “Remembrance o Things Past” genel başlığıyla yayımlanır. Bu başlığı çevirmen C.K. Scott-Moncteff, Shakespeare ‘in XXX. Sone’sinin ikinci dizesinden almıştır:
“When to the sessions of sweet silent thought
I summon up remembrance of things past.”
(Bazen geçmiş günlerden kalanları anarım
Bir araya gelince hoş sessiz düşünceler.)
"Camus bize başkaldırının, devrimin, özgürlük için mücadelenin insan varoluşunun özünde bulunduğunu, ama bu hayranlık verici arayışın zorbalığa varmaması için de sınırlarını gözetmek zorunda olduğumuzu öğretmiştir."
Başkaldıran Yalnız Adam Albert Camus ve Çağdaşları, Mehmet Rifat
Metnine "okuma hızı" kazandıran bir yazar, metnin boyutunu uzatabilir, metnini genişletebilir; ama "okuma hızı" yaratmayan bir yazar metnini istediği kadar kısaltsın, bilhassa, bu, anlamlılığın oluşmasında ve/ya da metnin okura ulaşmasında neye yarar ki?
📖 Sayfa 33 · Gösterge Avcıları Şiiri Okuyan Şairler, Mehmet Rifat
Ricoeur, Büyük Kozmolojik Zaman ile Bireyin Zamanı'nı ayırt eder. Kozmolojik Zamanı'nın şimdisi yoktur; insanı yok eden bir zamandır bu. İnsanın Zamanı ise şimdide var olur. Bu iki zamanın arasındaki geçişi ise tarih, unutma, anımsama, vb. bağlar. Ricoeur'ün insanı, ölüm-için-varlık değil, yaşam-için-varlık'tır.
📖 Sayfa 98 · Entelektüel Anlatıyı mı Savunuyorum?, Mehmet Rifat
Prenslerin ve sanatçıların yakın dostu, kültürlü, iyi konuşmasını bilen, Dreyfus yanlısı Charles Swann şıklık düşkünü bir karakter olarak Kayıp Zamanın İzinde'nin en çarpıcı ve adı Albertine ile
📖 Sayfa 56 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Guermantes'tan sonra en çok geçen kişisidir (1643 kez).
Her şeyin, varoluşun daha ilk yıllarında oluştuğunu belirtmekle Proust'un, kuramlarından haberi olmadan Freud'a yaklaştığı ileri sürülür.
Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Tam 103 ressama ve/ya da tablosuna gönderme içeren bu "Ressamlar Müzesi"nden (...)
📖 Sayfa 98 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Ona göre bir yazar, hakikati kavramak istiyorsa insanları zaman içinde, günlerin ve anların akışı içinde betimlemelidir. Anlatıcının yazmak istediği de işte budur. Zamanın akışının kendisini zorladığı, ölüm korkusunun içini kapladığı bir sırada anlatıcı hemen yazmaya koyulacak, yedi cilt boyunca "görünmeyen" yazarlık yeteneği de böylece gerçekleşecektir.
📖 Sayfa 41 · Marcel Proust ya da Bir Roman Yaratmak, Mehmet Rifat
Göstergebilimin dayandığı belitler arasında özellikle bağıntı (ya da ilişki) kavramı önemli bir yer tutar. Çünkü göstergebilim anlamların eklemlenişini araştırmaya yönelirken "anlam, bağıntıdan, ayrılıktan doğra" ilkesini kalkış noktası olarak saptamıştır.
📖 Sayfa 18 · Metnin Sesi, Mehmet Rifat
(...) Göstergebilimin bağıntı kavramını temel ilke olarak benimsemesi sonucu, bağıntının ancak öğeler arasında (özdeşlik/başkalık) kurabileceği görüşü de kendiliğinden ortaya çıkar; bu öğelerin karşılıklı tanımlanmasıyla da yapı (anlamlamanın temel yapısı) diye adlandırılan kavram oluşur.
Dünyadaki anlamlar evreni çözümlemeyi ve yeniden anlamlandırmayı amaçlayan, buna bağlı olarak insan ile insan, insan ile dünya arasındaki ilişkileri inceleyen [anlamlama] göstergebilimin kuşkusuz en belirgin özelliği, kavramsal ve biçimsel açıdan bir üstdil oluşturmasıdır. Bir göstergeler dizgesendeki anlamsal ayrılıkların yeniden üretilmesini ve kavranmasını araştırmada başvurulan bu üstdil varsayımsal-tümdengelimli bir yaklaşımla kurulmuştur.
📖 Sayfa 17 · Metnin Sesi, Mehmet Rifat