
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu'nun en bilinen eserlerinden biridir. İz Yayıncılık baskısıyla 160 sayfadır. Kitaptan derlenen sözler, okurların beğeni sırasına göre listelenmiştir.
Kertenkele Çukuru'dan En Beğenilen Alıntılar
İnsan başkasını kendi aynasında görür..
📖 Sayfa 51 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
- "Bir de, işin içinde televizyon var. Her günün her saati dır dır konuşan, insana rahatça düşünebileceği bir zaman bırakmayan; insanı düşündürmek için istimal edileceği yerde, düşündürmemek için istismar edilen televizyon...
📖 Sayfa 67 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
- "Kâinat hayat için yaratılmış."
📖 Sayfa 77 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
"İnanmak istiyorum. Zira, cennet bahçelerinde hurilerle, gılmanlarla safa sürmek değil, cehennemde yanmak bile toprağın altında çürütmekten hayırlıdır."
📖 Sayfa 139 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Ne de olsa, insan başkasını kendi aynasında görür.
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
- Bir Kızılderili filminde, ormanda aç ve mahsur kalmış iki çocuk, bir geyik ile karşı karşıya kalıyordu. Beyaz çocuk "Onu kaçmadan öldürelim, yoksa biz açlıktan ölürüz." deyince 'vahşi' Kızılderili ilginç bir şey söylüyordu: "Aceleye gerek yok. Çünkü o açlığımızı duyup yardıma geldi. O kendini bize sunuyor."
📖 Sayfa 51 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
- Gencin didik didik gerçeği arayan akıl gözünün önüne parayı iliştirin. Gören göz görmezleşir.
📖 Sayfa 72 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
"...öyle ki eğer onlar zehirli bir kertenkele çukuruna girseler, siz yine onların peşinden gideceksiniz."
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
/Hz. Muhammed (a.s.m)
Milliyetçilik esasen gençlerin kanına giriyor. "Gücüm kuvvetim yerinde. Turp gibiyim. Yerimde duramıyorum. Kabıma sığamıyorum" diyen gençlerin kanına. Kendisini, bu ruh hali içinde 'dünyaya bedel' olma hülyaları kuran gençlere aşılıyor. Zaten, Kenneth Minogue, boşuna "Milliyetçilik, bir gençlik ideolojisidir" diye yazmıyor. "O en sadık destekçilerini daima gençler arasında bulmuştur."
📖 Sayfa 48 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
- "Satürn'ün resminin çekilmesi, yüzyılın en önemli olayıdır. Çünkü bize, güzelliğin dünyaya özgü olmadığını, kâinatın bütününde güzellik var olduğunu bildirdi."
📖 Sayfa 34 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
gözümüz önündeki dünyada, gerçekten artılar ve eksiler de olsa, hiçbir eksi 'Ben eksiyim' demiyor.
📖 Sayfa 9 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Aklımızı israf ediyoruz kısacası; aklımızı, kalbimizi, vicdanımızı, duygularımızı esir ediyoruz.
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Velhasıl , ne ben kendimin sahibiyim ; ne siz , ne de başka mevcutlar . Herşey herşeyle bağlı ; ve herşey O'na bağlı . Hepsi O'nun mahlûku .
📖 Sayfa 36 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
- Bir 'ben' vardı bende, kısacası. Vardı da neden vardı?
📖 Sayfa 44 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
- Meğer ki, o 'ben,' bana emaneten verilmiş. Benim, "Şu evin sahibi benim" deyişimin ardından, "Öyleyse, şu dünya evinin de bir Sahibi var olmalı" demem; sonra da, "Benim evim de, dünyanın içinde. Öyleyse benim eviminde gerçek sahibi O" demem gerekiyormuş.
İnsanın yaratılışı baştan başa bir mükemmellik abidesidir.
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu

Ne hazin bir durum: Muhayyel kimlikler çarpışıyor, gerçek insanlar ölüyor!
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
- "Düşün ki Ahmed, sen İsrail'de çarpışan bir doktorsun. Yaralı bir İsrailliyi, yardım etmen için sana getiriyorlar. Bir Filistinli mi, bir doktor mu olursun?"
📖 Sayfa 29 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
- "Bir doktor" diyor Ahmed. Hemde tereddütsüz.
"Önce insanım..." diyor yani.
Ne garip bir durum! Görenler körlere yol göstericeği yerde; görenlerin de gözünü köreltiyor.
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Sonuç: Norman Mailer'ın dediği gibi "Körler körlere yol gösteriyor."
Filistinli bir çocuğa bir soru geliyor: "Düşün ki Ahmed, sen İsrail'de çarpışan bir doktorsun. Yaralı bir İsrailliyi, yardım etmen için sana getiriyorlar. Bir Filistinli mi, yoksa bir doktor mu olursun?"
📖 Sayfa 27 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
"Bir doktor" diyor Ahmed. Hem de tereddütsüz. "Önce insanım..." diyor yani.
Bir "dini parti" değildir DP, ama milletin değerleriyle kavgalı da değildir.
📖 Sayfa 136 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Mussolini, "Öldüğümde, mezar taşıma yazılmasını istediğim şudur" demiş vasiyetinde: "Burada, tarihin gömülü en zeki hayvanlardan biri yatıyor. "Yani, kendisi de kabul etmiş; fikriyatının insanlığa sığmadığını. Ama yine de diyeceğini demiş: 'hayvan' ama 'en zeki'.
📖 Sayfa 23 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
- Dünyada başkaları da var. Saf, masum, sevecen, insan gibi insan başkaları da var: Hemde dünyanın her tarafında.
📖 Sayfa 28 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Çünkü aldıkları herşeyi gerçekten ihtiyaç olduğu için değil , "Onda var - bende yok" rekabeti içinde alıyorlar .
📖 Sayfa 63 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Ne garip bir durum! Görenler körlere yol göstereceği yerde; körler, görenlerin de gözünü köreltiyor sonuç: Norman Mailer'ın dediği gibi "Körler körlere yol gösteriyor."
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
- Bana bilgi, hikmet, güç, sanat, irade, her ne verilmişse, hepsini kendime almışım. Ondan Yaratanımı tanımaya geçeceğim yerde, her şeyi adım adım kendime mal etmişim. Kendi 'ben'liğimi, Yaratanımı tanımaya perde etmişim.
📖 Sayfa 45 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Çünkü mahlûkat mâbûdiyetten uzaklık noktasında müsâvi oldukları gibi, mahlûkiyet nisbetinde de birdirler...(Lemalar)
📖 Sayfa 37 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
(Allah'tan başka bütün mahlukat ibadet edilmeye, yani İlah olmaya uzaklık noktasında eşit olduğu gibi, mahluk ve yaratılmış olma noktasından da eşittirler.)
Yine de, kulağıma bölük-pörçük itirazlar geliyor. "İyi de, ben ben diye, benim ülkem, benim ırkım, benim milletim diye boşuna tutturmuyorum ki. Biz zaten ayrı ayrı yaratılmışız."
Hermann, Romalı askerlerin Alman esirlere iyi davrandığı kendisine bildirilince, yine köpürüyor: "Ama ben, içim intikamla dolu, onlardan ateş, yağma, şiddet, cinayet ve azgın bir savaşın bütün vahşetini bekliyordum. Bana iyi davranan Latinleri ben ne yapayım? Demek istediği şu: "Ben ateş, yağma, şiddet, cinayet, azgınlığım için yanıp tutuşan vahşinin, canavarın biriyim. Ama onların insaniyeti, vahşetimi kusmama mani oluyor. Lânet olsun." Lanet Hermann'a olsun. Yazık. Kendi milletini sevmek için, başkasından nefrete ve de vahşete muhtaç olanlara yazıklar olsun.
📖 Sayfa 22 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Dünyada başkaları da var. Saf, masum, sevecen, insan gibi başkaları da var. Hem de dünyanın her tarafında: Çocuklar
📖 Sayfa 26 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Bir fen kitabında da , dünyanın , güneşin , yıldızların veya hücrenin , DNA'nın , atomun Yaratanı anlatılmaz . Böyle olunca hangi çocuk bizi , annemizi , babamızı var eden ; onlara sevgiyi , şefkati veren ; ve sonsuz rahmetini sayısız nimetler ile önümüze seren Allah'ı düşünebilir ?
📖 Sayfa 67 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
“...Öyle ki, eğer onlar bir kertenkele çukuruna girseler, siz yine onların peşinden gideceksiniz.”
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu

İnsanlar, sanki insan olduklarını unutmuş gibidir.Sanki, aklıyla,kalbiyle, vicdanıyla, onca duygusuyla şu koca kâinata muhatap olan insan kalkmış; sadece mide ve dilden ibaret, başka bütün kabiliyetleri onun emrine girmiş insanlar dünyaya gelmiş gibidir.
📖 Sayfa 111 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Bir İsrailli çocuk, bir başka Time yazarı ile konuşuyor. Sene 1982. On yaşındaki Dorr, Roger Rosenblatt'a şöyle anlatıyor:
📖 Sayfa 26 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
''Geçen yaz, TV'de, Lübnan'ı bombaladığımız tahribat gösterildi. Bütün çocuklar -ben dahil- zıpladık ve sevindik. Az sonra düşündüm: Bu intikam hissi iyi birşey mi?''
Cevap 'hayır'. Zaten, bir Filistinli çocuk, hemen ekliyor: ''Bu İsrailli çocuklara bizden nefret etmek öğretildi. Onlar bizden nefret etmeye zorlandılar.''
Gözümüz önündeki dünyada, gerçekten artılar ve eksiler de olsa, hiçbir eksi “ Ben eksiyim “ demiyor. En felaketli ideolojiler bile güzellik postuna bürünüyor.
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
"Dünya âhiret yolunun bir köprüsüdür.
📖 Sayfa 51 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Yol azığını düz; burada oturup kalma."
(Hâfız-ı Şirazî)
Yani, onlar (çocuklar) doğuştan nefret ile dünyaya gelmemişler. Biz de. Ben de. Doğuştan nefret hissi duyarak dünyaya gelinmemiş, ama dünyada birileri ve birşeyler bize nefreti öğretmişler. Alman'a Fransız, Fransız'a Alman nefretini; İsrailliye Filistinli nefretini; Yunan'a Türk, bana da Yunan, Ermeni ve Arap nefretini taşımışlar.
📖 Sayfa 26 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
...konuyu başkalarına ihale eden; kendi dünyalarımızdaki yansımalarını ise hiç mi hiç araştırmayan bir yaklaşım oldum olası ısınabilmiş değilim.
📖 Sayfa 11 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
İnsan kendi hayatını da sorgulamaya açmadıkça, yazılanlar kuru aklî tahliller düzeyinde kalıyor, kalblerde makes bulmuyordu.
📖 Sayfa 10 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Sonra Kamboçya'ya geçiyoruz. Ölüm Tarlaları'nın ülkesine. Ölüm tarlasına dönmüş koca bir ülkede, yüzlerce ve binlerce ölümün şahidi olarak yurdunu terk durumunda kalan bir çocuk, bir gazeteciyle söyleşiyor: "Diyelim ki bir kayıktasın. Yanında başka biri daha var. Kayık ikinizi birden taşıyamıyor. Ya onu denize atacaksın, ya sen öleceksin. Ne yaparsın?"
📖 Sayfa 27 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Cevap çok vurucu: "Onu atmam."
"Ama o zaman sen öleceksin."
"Olsun; onu atmam. Ölürsek, birlikte ölürüz."
Şu dünyaya sığmayan kabiliyetlerimi nefsimin ve midemin esiri kılmak da bana kalmış; şu dünyayı ebedî bir dünyanın hazırlık sınıfı kılmak da...
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Yol iki,tercih de iki: Ya dünyayı dine tercih,yani dünyevîleşme; ya da dünyayı ebedî bir cennetin kapısı kılma.
İki şık var.Ama biliyorum ki,akıl için yol birdir.
Güya en geniş iradeli, en akıllı, en bilgili kişi benim.Ama yemek, söylemek, düşünmek gibi en görünür işlerimi bile ben yapamıyorum. Ne elimi, dilimi, aklımı, kaslarımı ben yapmışım; ne sinirlerim benim eserim; ne de sinir sistemini işletip vücut makinasını tek bir lokma almak üzere olsun çalıştıran, öyle ayarlayan benim.
📖 Sayfa 33 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Velhasıl, ne ben kendimin sahibiyim; ne siz, ne de başka mevcutlar. Her şey her şeyele bağlı; ve her şeyi O'na bağlı. Hepsi O'nun mahlûku.
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Yapacağımız şey, hiç de zor değil. Eğer ihtiyaçsa yemek, ihtiyaçsa giymek; “Şunda var, bende yok” dediğimden değil, ihtiyaç duyduğum için alacaksam şu, bu... Ama bizi ve onları Yaratan’ı bilerek. Yaratan, insanı ve ihtiyaç duyduğu şeyleri her ne hikmet ile yaratmışsa... O’nu unutma aracı olarak değil; O’nu düşünme, O’na teşekkür etme aracı olarak...
📖 Sayfa 80 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Kendi milletini sevmek için, başkasından nefrete ve de vahşete muhtaç olanlara yazıklar olsun.
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Yaratıcı bir olduğu halde insanoğlu nasıl olur da 'senin ırk, benim milliyet' kavgasına girişir?
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Milliyetçilik, esasen felsefe medeniyetinin çocuğu; ne var ki, değişik suretler giyinerek bizim de damarlarımızda geziniyor.
📖 Sayfa 12 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu

Yol iki görünüyor şimdi. Öylece insanlığımı yaşamak da; aklımı, kalbimi, duygularımı israf edip hayatımı öldürmek de bana bağılı.
📖 Sayfa 81 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Şu dünyaya sığmayan kabiliyetlerimi nefsimin ve midemin esiri kılmak da bana kalmış; şu dünyayı ebedi bir dünyanın hazırlık sınıfı kılmak da...
Yol iki, tercih de iki: Ya dünyayı dine tercih, yani dünyevileşme; ya da dünyayı ebedi bir cennetin kapısı kılma.
Dünya, uzaktan ülke ülke fark edilir halde yine. Sonra milli sınırlar kayboluyor; hayal- meyal kıt’alar kalıyor sadece. Sonra mavi beyazlı bir yuvarlar küreye dönüşüyor dünya. Sonra bir hilal, bir nokta... Derken, görünmez oluyor...
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Sanki bir hiçmiş gibi...
İnsanlar kendi hayatını sorgulamaya açmadıkça, yazılanlar kuru akli tahliller düzeyinde kalıyor, kalplerde makes bulmuyordu.
📖 Sayfa 12 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Lanet Hermann'a olsun. Yazik. Kendi milletini sevmek için, başkalarından nefret ve de vahşete muhtac olanlara yazıklar olsun.
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
“ Bizden topraklarımızı satmamızı istiyorsunuz. Bizim olmayan şeyi, size nasıl satarız?”
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Öyle ya. Her yer Allah’ın mülkü, herkes onun mahlûku ise... Kimin mülkünü kime veriyorsunuz? Kimin mülkünü benleyip, başkasını kovmaya kalkıyorsunuz?
"... ÖyIe ki, eğer onlar zehirli bir kertenkele çukuruna girseler, siz yine onların peşinden gideceksiniz."
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
HZ. MUHAMMED (a.s.m)
İç dünyama sessizlik hakim oluyor..
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Öyle ya . Her yer Allah'ın mülkü, herkes onun mahluku ise... Kimin mülkünü kime veriyorsunuz ?
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Insanların dünyasında gerçekten "akıldan çok akıl veren var."
📖 Sayfa 59 · Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Ağlayıp güldüm. Sevindim, üzüldüm. Büyüdüm
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Yani, önce beni yutmuş ‘ben’im.
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Psikolog Benjamin Spock, bu halden hayli rahatsız gibi "Evlatlarımıza menfaatleri için yaşamadıklarını öğretmeliyiz diyor önce. "Halbuki, biz, onları daha açgözlü, daha acımasız daha haşin, galip gelme hırsıyla daha bir dolu olmaya itiyoruz. Şahsen ben, bir insanın bu şekilde yaşayabileceğini zannetmiyorum." Aslında yaşar yaşamasına ya, ama ne derece insan olarak yaşar; işte orası meçhul.
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Sözün kısası, dikenli bir tarlada yaşıyoruz.
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
İçinizden biriyim ben. Herhangi biri. Aynı gökkubbenin altında, aynı yerin yüzünde yaşıyorum.
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
İnsanlar, sanki insan olduklarını unutmuş gibidir.
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu
Sıkça Sorulan Sorular
Kertenkele Çukuru kimin eseridir?
Kertenkele Çukuru, Metin Karabaşoğlu tarafından yazılmıştır.
Kertenkele Çukuru kaç sayfadır?
Kertenkele Çukuru, 160 sayfadır (İz Yayıncılık baskısı).
Kertenkele Çukuru'nun en ünlü sözü nedir?
“İnsan başkasını kendi aynasında görür..”