Nilüfer Göle'nin Modern Mahrem adlı eseri, sosyoloji alanında öne çıkan çalışmalardan biridir. İlk kez 2000'de yayımlanmıştır. Kitabın en beğenilen satırları, sayfa bilgileriyle birlikte burada.
Modern Mahrem'den En Beğenilen Alıntılar
Baskı altında tutulmuşların dönüşü de aynı şekilde baskıcı olabilir.
Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Kendini Batılılaşmış kimlikten kurtarmak için "sahici" (otantik) bir İslami yaşam tarzı arayışı, İslamcılığı hem geleneksel İslam'a hem de kültür ve yaşam biçimlerinin küreselleşmesinin dayattığı çağdaş Batı modernliğine karşı eleştirel bir teyakkuz içine sokar.
📖 Sayfa 36 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Sanayileşme, üretim ve sınıf çatışmalarına dayalı güçler tarafından şekillenen Batı modernliğinin aksine Türk modernleşmesi, kadının geleneksel İslami yaşam biçiminden bağımsızlaştırılmasının Batılılaşma'ya ve laikliğe giden yolu açacağına inanan re formcu seçkinlerin modernist yönelimlerinin bir sonucuydu. Kadın konusu, hemen hemen tüm müslüman ülkelerde, modernleşme biçiminin tarihsel özgüllüğü nedeniyle hem İslamcılığın hem de modernizmin kurgulanmasında merkezi bir yere sahiptir.
📖 Sayfa 26 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Tanzimat dönemiyle birlikte kadınların eğitilmesi, açılması, dışarıya çıkması, jimnastik yapması, dans etmesi, fotoğraf çektirmesi, vb konular, Batı toplumsal yaşam biçimini ve mahrem olarak tanımlanan kadın yaşam alanlarının giderek toplumsallık ve görünürlük kazanmasını sembolize etmiştir. Batıcılar ile muhâfazakarlar arasındaki görüş ayrılıklarının kadın konusu üzerinde temellenmesinin nedeni, mahremiyetin bozuluşuna ilişkindir. Mahrem ile namahrem alan arasındaki sınır çizgisini belirleyen kadın gövdesi farklı toplumsal projeleri sergilemeye devam etmektedir
Modern Mahrem, Nilüfer Göle
İslam dininin cinsiyetler arasındaki ayrım üzerinde temellenmiş bir toplumsal yapı olarak incelenmesi, medenileşme sürecinin nasıl ve neden cinsiyetlendirilmiş terimlerle şekillendiğinin ve kültürel olarak kodlandığının anlaşılmasında temel bir öneme sahiptir. İki medeniyet, yani İslam ve modem Batı medeniyetleri arasında süregelen karşıtlık, bu yüzden, cinsiyet ilişkilerinin normatif tanımlarına, namus ve edebin dinsel-kültürel olarak kodlanmasına, içsel ve dışsal alanların örgütlenmelerine ve kadın ile erkeğin bir arada bulunmalarına izin verilmemesine dayandınlabilir.
📖 Sayfa 30 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Mahrem yaşam ve cinsiyet ilişkileri, dini yasa tarafından düzenlenmiş olmaları bakımından, Batı kültürel modeline direnç gösteren en yerleşik kültürel özelliktir.
Modern Mahrem, Nilüfer Göle
İslam, modernliğin karşısında bir şey değil, modern toplum ile başetmenin bir aracı, yaşam pusulası olmaktadır.
📖 Sayfa 180 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Avrupa modasını takip eden Cumhuriyet'in kadın seçkinleri için ise moda, kadının toplumsal konumunun değişmesini yansıtmaktan çok, üst sınıfların zevk değişikliğine tekabül etmektedir.
📖 Sayfa 94 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
İslami toplumlarda siyasi iktidar ile cinsiyetler arası iktidar ilişkileri iç içedir.Hatta İslami sistemin kadınları kısıtlamaktan çok kadın erkek birlikteliğine yasaklar koyduğunu söyleyebiliriz.
📖 Sayfa 101 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Toplumda militan, özel yaşamda geleneksel Müslüman kadın, siyasal islamcı hareketin idealize ettiği kadın tiplemesidir."
Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Eğitim ve okumak her ne kadar İslamcı hareketin erkekleri nezdinde kadının analık ve dinsel görevlerinin bir uzantısı olarak kabul görmekteyse de, kadınlar için kişilik kazanma, bireyselleşme süreçlerine katkıda bulunarak yaşamlarını belirleyecek şeydi.
📖 Sayfa 156 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Kadın, insanlık binasının esas temelidir.
📖 Sayfa 61 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Kadınların görünürlük kazanması medeniyet değişimini teşhir edecektir.
📖 Sayfa 101 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Eğitim ve okumak her ne kadar İslamcı hareketin erkekleri nezdinde kadının analık ve dinsel görevlerinin bir uzantısı olarak kabul görmekteyse de, kadınlar için kişilik kazanma, bireyselleşme süreçlerine katkıda bulunarak yaşamlarını belirleyecek şeylerdi.
Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Geleceğe (ileriye) kaçış ve geçmişten kopuş ise tarih bilinci zayıf toplumların bir özelliğidir.
📖 Sayfa 74 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Kendi tarihinde kendisini tanımayan toplumlar kendi eserlerine yabancılaştıkları gibi,"ilerleme"ideali adına,esasında "bugünkü zamana" yabancılaşmışlardır.Kendilerini geri kalmışlıklarını hatırlatan o anki tarihten sıyırmaya çalışarak kimi zaman geçmişteki altın çağa,kimi zaman gelecekteki "muasır medeniyete" inanarak ilerleme yolları aramışlardır.
📖 Sayfa 74 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Örtünme, yani bir başörtüsünün takılması ve uzun, bol bir elbisenin giyilmesi olarak bilinen tesettür, mevcut geleneklerin çoğu kez önemsenmeyen bir tekrarı olmaktan çok İslami dindarlık ve yaşam biçiminin siyasal anlamda yeniden sahiplenişini ifade eder.
📖 Sayfa 11 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Gökalp’e göre ulusal kültürü oluşturabilmek için öz kaynaklara dönmek, İslam öncesi geçmişi yeniden canlandırmak gerekir.
📖 Sayfa 67 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Modernleşme projesi Batılı olmayan bir bağlamda çok değişik bir şekle bürünür. Çünkü kültürel kuralları, yaşam biçimlerini ve cinsel kimlikleri “Batılılaştırmak” amacında olan siyasi bir arzuyu dayatır.
📖 Sayfa 26 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Foucault’un belirttiği gibi mekanın organizasyonu ve bölünmesi yoluyla çalışan beden, tüm iktidar mücadelelerinin çatışma mahallidir. 
📖 Sayfa 25 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
““Kadının görünürlüğü, kadının devingenliği ve kadının sesi”eskiden olduğu gibi şimdi de hem sözcük anlamıyla, hem de sembolik olarak Türkiye’de ve diğer yerlerdeki modernistlerle İslamcılar arasındaki çatışmanın bahislerini teşkil etmeyi sürdürmektedir.”
📖 Sayfa 32 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Devlet iradesi dışında her biri özerk alanları ifade eden, liberalizm, şeriat, Kürtçülük ve komünizm, Türk milliyetçiliğinin dört temel fobisidir.
📖 Sayfa 171 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Medenileşme kavramı, bir kez sorunsallaştırıldığında, değerlerden bağımsız olduğu yolundaki statüsünü yitirir ve medeni tavırları sahiplenenlerle "barbar" ve "ilkel" olan ötekiler arasındaki iktidar ilişkilerine gönderme yapar...
📖 Sayfa 32 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Kadın bir yandan medeniyete katılımın ölçüsü, öte yandan cemaatin koruyucusudur. Kadının örtünmesine, Batıcı'ların gözünde "asrîleşmenin" önünde bir engel, İslamcı'ların gözünde ise "yozlaşmanın" önünde bir set olarak önem atfedilmektedir.
📖 Sayfa 76 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Cinsler arası farklılık ve ayrışma ilkesine dayanan İslami görüşün giyim kuralları da, erkeklik ve dişilik simgelerinin pekiştirilmesine dayanmaktadır.
📖 Sayfa 126 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Nasıl ki tesettür gizlenen dişiliği sergilemekteyse, sakal da açığa vurulan erkeksiliği simgeler.
Kadının bedeni dün olduğu gibi bugün de toplumsal tercih meselelerine sahne olmaktadır.
Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Kendi tarihinde kendisini tanıyamayan toplumlar kendi eserlerine yabancılaştıkları gibi, "ilerleme" ideali adına, esasında "bugünkü zamana" yabancılaşmışlardır.
📖 Sayfa 74 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Kemalizm belki de dünyada devlet iradesiyle medeniyet dönüşümünü hedefleyen ilk harekettir.
📖 Sayfa 101 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
20'li yıllarda, spor bayramına katılan şortlu kızlar nasıl medeniyet dönüşümünü sergilemekteydilerse, 80'li yıllarda da türbanlı kızlar bu medeniyetin reddini ifade etmektedirler. Şort ve türban, Batıcı ideal ile İslamcı ideali dışavurmaktadır. Kadının bedeni dün olduğu gibi bugün de toplumsal tercih meselelerine sahne olmaktadır.
📖 Sayfa 117 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
"Patriyarkal baskı, kapitalist ya da sosyalist ... baskıların yanında süregelen bir olgudur. Bizim tarihimiz ve kültürümüz de bu baskıdan payını fazlasıyla almıştır... Bu coğrafyada kadının aşağılanmadığı iddiası koca bir yalandır...
Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Örtü, müslüman kadının dış dünyaya çıkışını saklamaktadır; zira örtünen kadın dışarıya da çıksa içeride kalmakta, mahrem dünyaya ait olduğunu hatırlatmaktadır.
📖 Sayfa 169 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
[...] hem siyasi hem de kültürel yaklaşımlar açısından örtünen kadınlar, köktendinci siyasi hareketin yardımcı militanları ya da geleneksel değerlerin pasif ihlalcileri olarak daha geniş bir fenomenin uzantıları olarak görülmektedir. Böyle bir analiz, sistemin ve yapının determinizmine öncelik tanıyarak, aktör meselesini ve İslamcı aktörün oluşumu ile onun bu İslami toplumsal düzenin yeniden üretimindeki katkısını görmezden gelir.
📖 Sayfa 22 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
İdealize edilen ya geçmiş, ya gelecektir, yaşadıkları an ise külfettir.
📖 Sayfa 74 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
İslamcı kadınlar için kollektif bir kimlik oluşumu ancak onların laik kadınlarla,İslamcı erkeklerle ve aynı zamanda diğer İslamcı kadınlarla kendi aralarında kurdukları ilişkiler üzerinden okunabilir.Kimliklerin sabitliği sorunu kadınların anlatılarını tarihselleştirmek ve bağlamsallaştırmak yoluyla aşılabilir.
📖 Sayfa 23 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Başörtüsünün savunmasını onu takanlardan çok erkeklerin yapıyor olması bile anlamlıdır.
📖 Sayfa 166 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Kimliklerin sabitliği sorunu kadınların anlatılarını tarihselleştirmek ve bağlamsallaştırmak yoluyla aşılabilir.
📖 Sayfa 24 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Anadolu kadını hem "kurtaran" hem "kurtarılandır": Anadolu kadını Cumhuriyet reformlarını "yozlaşmaktan" kurtaracaktır, reformlar da onu İslam dininin taassubundan. Kemalist kadınlar böylelikle Medeniyet ile Millet arasındaki köprüyü kurmaya çalışmaktadırlar.
📖 Sayfa 91 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Bir bina yapılacağı vakit tepeden başlanmaz.
📖 Sayfa 63 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Evvela temel kazılır. Kadın, insanlık binasının esas temelidir.
Nasıl ki tesettür gizlenen dişiliği sergilemekteyse, sakal da açığa vurulan erkeksiliği simgeler.
Modern Mahrem, Nilüfer Göle
"Bir toplumun durumu, her zaman kadınlarının durumuyla orantılıdır," diye yazan Sami, "Kadınların eğitilmesiyle, bütün insanlık eğitilmiş olur," fikrini savunmaktadır.
📖 Sayfa 52 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Siyasi baskılar, ekonomik mahrumiyet ve toplumsal yabancılaşma sonucu İslam, müslüman ülkelerin ulusal kimliğini pekiştirerek, Batı dünyasının karşısına bir tepki olarak çıkmalarına yol açmıştır.
Modern Mahrem, Nilüfer Göle
“Patriyarkal baskı, kapitalist ya da sosyalist ... baskıların yanında süregelen bir olgudur. Bizim tarihimiz ve kültürümüz de bu baskıdan payını fazlasıyla almıştır... Bu coğrafyada kadının aşağılanmadığı iddiası koca bir yalandır... Bizim tarihimizden ve kültürümüzden dinimizdeki eşitlikçi hükümlerin yaşandığı biraltın çağ kastediliyorsa benim bundan haberim yok.”
📖 Sayfa 160 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
“... Asım, kadınların dinsel yasalara uygun olarak yalnızca zevce ve çocuk anası olarak yaşamasını ve böylelikle kadının toplumsal işlevlerinden kopmasını eleştirmiştir. “Şehvet ve üremeye” hizmetten başka bir şeye yaramayan kadınlığın bu haline “karılaşmak” adını vererek, kadınların “dişilikten” kurtulması ve “insanlık” mertebesine eriştirilmesi gerekliliğini savunmuştur.”
📖 Sayfa 59 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Yaşam biçimlerindeki ve estetik değerlerdeki değişimler,İslami bir medeniyetten Batılı bir medeniyete geçişi,zevklerin toplumsal bir farklılık alameti olarak kültürel ayrımların sınıflar arasındaki toplumsal katmanlaşmayı belirlediği bir dönüşümü yinelemeleri açısından masum değildir.
📖 Sayfa 32 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Kadın konusu, hemen hemen tüm müslüman ülkelerde, modernleşme biçiminin tarihsel özgüllüğü nedeniyle hem İslamcılığının hem de modernizmin kurgulanmasında merkezi bir yere sahiptir.
📖 Sayfa 26 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Kendi tarihinde kendisini tanıyamayan toplumlar kendi eserlerine yabancılaştıkları gibi, "ilerleme" ideali adına, esasında "bugünkü zamana" yabancılaşmışlardır. Kendilerini geri kalmışlıklarını hatırlatan o anki tarihten sıyırmaya çalışarak kimi zaman geçmişteki altın çağa, kimi zaman gelecekteki "muasır medeniyete" inanarak ilerleme yollan aramışlardır. Idealize edilen ya geçmiş, ya gelecektir, yaşadıklan an ise külfettir.
📖 Sayfa 77 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Çocuğu adeta annenin bir uzantısı durumuna getiren, çocuğu da anneyi de çoğu zaman suçluluk duygularıyla kıvrandıran “bırakıp giderim ha! beni öldürmek için yapıyorsunuz!” gibilerinden tehditler midir anne sevgisi?
📖 Sayfa 164 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Kadın, iffet ve cinsiyet meseleleri, çağdaş İslamcı hareketlerce İslam dinine duyulan bir bağlılıktan çok modernliğe olan eleştirel bir bağımlılığın sonucu olarak ortaya konmakta ve sorunsallaştınlmaktadır.
Modern Mahrem, Nilüfer Göle
"Alakaturka" (Fransızca kökenli [à la turque ] olan bu kelime, Türkler'in kendilerine değil yabancıların Türkiye'ye bakışını ifade eder. )
📖 Sayfa 92 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Bouhdiba'ya göre Arap kadını "geleneğin bekçisi ve kolektif kimliğin koruycusu" olma rolünü üstlenmiştir. Dışarıdaki yeni düzenle istediği kadar uzlaşarak yaşayan erkek ise, evine dönünce kendisini, "hep geçmişin yinelendiği bir süreklilik ortamı içinde bulur."
📖 Sayfa 168 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Örtünme hareketi laikler ve İslamcılar ara sında bir siyasal çatışma ve kutuplaşma kaynağı olmuş, entelektüelleri, üniversite öğretim üyelerini, medyayı ve siyasi partileri şiddetli bir tartışmanın içine sokmuştur.
Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Başörtüsü geleneklerin sınırları içinde kalmış, kuşaktan kuşağa aktarılmış ve kadınlar tarafından edilgence benimsenmişken türban, yaşamın geleneksel alanlarından modern alanlarına geçişi ve siyasi bir duruşu içeren, kadınlarca gerçekleştirilmiş etkin bir sahipleniştir.
📖 Sayfa 16 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Kendi tarihinde kendisini tanımayan toplumlar kendi eserlerine yabancılaştıkları gibi, "ilerleme" ideali adına, esasında "bugünkü zamana" yabancılaşmışlardır.
📖 Sayfa 74 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Kadınlar kendilerini feminist olarak adlandırmak yoluyla kimliklerine güç katarken müslümanlar bunu kendilerini İslamcı olarak adlandırmakla yaparlar.
Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Doğu'nun Batı dünyasıyla karşılaşması iki kültür arasında karşılıklı bir alışverişe değil, İslami kimliğin zayıflamasına yol açar.
Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Dişil ve eril roller arasındaki en ufak bir belirsizlik, özellikle de kadının fiziksel olarak erkeğe benzer giyinmesi bir günah olarak kabul edilir.
Modern Mahrem, Nilüfer Göle
“Nitekim Kemalizm’i hazırlayan Türkçü akım Batılılaşma’nın “asrilik” ile “İslamcılık” arasında gidip gelen aşırılıklarına Türk “ulusal kimliği ve terbiyesi” ile sınır koymaya çalışmıştır.”
📖 Sayfa 79 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
“... Batı dünyası kendi gerçekliğinden ziyade Doğu’nun ürettiği bir betimlemedir. Hatta, Doğu kendi kimliğini Batı yansımalarında yeniden gözden geçirmektedir. Batı’nın üstünlüğü kendi gözünde de kesinleştikçe, özgül kimliği ve tarihi solmaktadır; bir yandan da parodoksal bir biçimde kendine özgül olan kimliği arayarak, abartarak, Batı karşısında teçhizatlanmaya çalışmaktadır...”
📖 Sayfa 74 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Kadınların örütünmesi geleneklerle başlayıp gittikçe büyüyen, sarsıntısız,tedrici ve aralıksız bir süreç değildir.Tersine, geleneksel popüler inanç ve âdetlerden ayrılarak dini modernliğe karşı bir kolleklif kimlik vurgusu olarak siyasallaştıran kentlileşerek eğitim görmüş olan toplumsal grupların yenilerde İslam dinine getirdikleri yeni bir yorumun sonucudur.Kadınların örtünmesi İslamcılık, geleneksel ve modernizm arasındaki bu odaksal gerilim temeli üzerine kurulmuş çağdaş İslamcı hareketin en dikkat çekici ayırt edici niteliğidir.
📖 Sayfa 17 · Modern Mahrem, Nilüfer Göle
Sıkça Sorulan Sorular
Modern Mahrem kimin eseridir?
Modern Mahrem, Nilüfer Göle tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2000'de yayımlanmıştır.
Modern Mahrem kaç sayfadır?
Modern Mahrem, 189 sayfadır (Metis Yayınları baskısı).
Modern Mahrem'in en ünlü sözü nedir?
“Baskı altında tutulmuşların dönüşü de aynı şekilde baskıcı olabilir.”