Muhammed B. Alevi El-Ayderus'un 2021'de yayımlanan Niyet Ettim adlı eseri, Din (İslam) türünün önemli örneklerindendir. Abbas Demir çevirisiyle Semerkand Yayınları tarafından Türkçeye kazandırılmıştır. Din okurları için Niyet Ettim'den derlenen en akılda kalan sözler burada.
Niyet Ettim'den En Beğenilen Alıntılar
Seleften bâzı âlimler şunu ifâde etmiştir: “Amelinin tam olmasını isteyen kimse niyetini güzelleştirsin.”
📖 Sayfa 18 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Abdullah bin Ömer’den {radıyallâhu anhümâ} rivâyet edildiğine göre Rasûlullah {sallallâhu aleyhi vesellem} şöyle buyurmuştur:
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
“Bir müslüman mescide girdiğinde, Allah’ın adıyla ve O’na sığınarak mescide girdim. Salât ve selâm Rasûlullah’a olsun’ derse, yanındaki kirâmen kâtibîn melekleri de ona, ‘Allah sana mağfiret etsin, muhakkak sen lâ ilâhe illallah sözünden sonra en güzel sözle geldin’ derler.”
Yaptığın her ibadet ve mübah olan amelle kendi adına güzel bir niyette bulun. Güzel niyetlerinin her biri ile Allah Teala'nın fazlı ve kereminden kâmil bir sevap hâsıl olur.
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
“Niyet hadisi ilmin üçte birini oluşturur ve birçok fıkhî konuya girer.”
📖 Sayfa 17 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
"Kim niyetini düzeltirse, istediği şeye ulaşır. Kastedilen şeyler güzel olursa, kastedenin umudu boşa çıkmaz. "
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Dâvud et-Tâî {rahimehullah} şunu ifâde etmiştir: “Güzel niyetin bütün hayırları topladığını gördüm.”
📖 Sayfa 18 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Mescidler müminlerin bahçeleridir. Münafık kişi, mescidde kafesteki kuşa benzer.
📖 Sayfa 36 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Dersten istifade edilenle amel etmeye,insanlara bu ilmi ulaştırmaya, âlimlerden istifade etmeye ve ilimleri anlamayı bana ikram etmesi için dersleri sessizce dinlemeye, Allah Teâlâ'nın bahşedeceği ikramlara mazhar olmaya ve kendim ilim adına gayretli olmaya niyet ettim.
📖 Sayfa 106 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Salih kimselere uymaya, hayırda ve vaktin muhafazasında bana yardımcı olmasına, Allah Teâlâ'yı çokça zikreden kimselerden olmaya, sahâbe-i kirâm efendilerimize ve selef-i sâlihîne tâbi olmaya, zikrimi unutmamamda bana yardımcı olmasına ve âzalarımı itaat ile meşgul etmeye niyet ettim.
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
"Müminin niyeti amelinden hayırlıdır."
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Taberâni ,el-Mucemul-Kebir
"Kişi bir iyiliğe niyet edip onu yapmasa bile, kendisi için tam bir iyilik yazılır."
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Buhari,Rikak
İbn Abbas (radıyallahu anh) şöyle söylerdi: "Yedi şeye bakmak ibadettir. Bunlar, Müslüman din kardeşine, Kur'an-ı Kerim' Kabe'ye, anne babanın yüzüne bakmak, Arif olan âlime, ilim kitaplarına bakmaktır."
📖 Sayfa 66 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Evinde temizlendikten sonra namazı tâzim ederek, ona iştiyak duyarak ve onu başka şeylere tercih ederek (mescidde) namaza gelen kişi için nezdimde ona ebediyen azap etmeyeceğimin ahdi vardır.
📖 Sayfa 21 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Ebu Talip El Mekki ilmü'l Kulub s.188
İbn Abbas [radıyallahu anh] şöyle söylerdi: "Yedi şeye bakmak ibadettir. Bunlar, müslümanın din kardeşine, Kur'ân-ı Kerîm'e Kâbe'ye, anne babanın yüzüne bakmak, ârif olan âlime, ilim kitaplarına bakmaktır."
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Fudayl b. İyaz [rahimehullah] şunu söylemiştir: “Şevk ve muhabbetle din kardeşinin yüzüne bakmak ibadettir."
Hasan-ı Basrî de [rahimehullah] şöyle demiştir: "Allah yolundaki kardeşlerimizden biriyle karşılaşmak bize ailemiz ve evlatlarımızla karşılaşmamızdan daha sevimlidir. Çünkü ailemiz bize dünyayı, kardeşlerimiz ise ahireti hatırlatıyor."
Efendimiz sallallahu aleyhi vesellem şöyle buyurmuştur: "kıyamet gününde bana en yakın olanınız açlığı, susuzluğu ve hüznü uzun olandır."
📖 Sayfa 84 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Ameller niyetlere göredir.Kişi için ancak niyet ettiği şeyin karşılığı vardır.
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
"İnsanlar için öyle bir zaman gelecek ki, en iyi zırhları açlık, en iyi ilimleri suskunluk, en iyi ibadetleri ise uyumak olacaktır."
📖 Sayfa 85 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
İbnü’l-Mübârek’ten {rahimehullah} şu nakledilmiştir: “Nice küçük ameller vardır ki niyet onları büyütür. Nice büyük ameller vardır ki niyet onları küçültür.”
📖 Sayfa 18 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Davut et-Taî (rahimeullah) şunu ifade etmiştir: " Güzel niyetin bütün hayırları topladığını gördüm. "
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
İbn Said el-Hudrî’den {radıyallâhu anh} şöyle rivâyet edilir: “Bir defasında yedi kişi beraberdik. O esnada Resûlullah {sallallâhu aleyhi vessellem} yanımıza geldi ve şöyle dedi:
📖 Sayfa 21 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
‘Rabb’inizin ne buyurduğunu biliyor musunuz?’ Biz de, ‘Allah ve Resûlü daha iyi bilir’ dedik. Ardından şunu buyurdu: Rabbiniz şöyle buyuruyor:
‘Evinde temizlendikten sonra, namazı tâzim ederek, ona iştiyak duyarak ve başka şeylere tercih ederek {mescidde} namaza gelen kişi için nezdimde, ona ebediyen azap etmeyeceğimin ahdi vardır.’”
_________
Mescide Gidip Gelirken Niyet Etmek
İmâm Haddâd {rahimehullah} bir mısrasında şunları söylemiştir:
📖 Sayfa 18 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
“Güzel niyetleri tercih ederek, onları çokça yapmaya çalış. Güzel niyeti muhafaza et ve zâyi etmekten sakın.”
Zâhir ve bâtında kitaptan istifade etmeye, vakti hayırlı amellerle meşgul edip, bu amelleri öğretmeye, ilmi muhafaza edip yaymaya, mâlâyâni konuşmaktan uzak durmak için kitapla ilgilenmeye, kitap ödünç alınmak istendiğinde bu hususta yardımcı olmaya niyet ettim
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Peygamber efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem Allah Teala'nın Kudsi hadiste şöyle buyurduğunu ifade etmiştir: " Kulum kendisine farz kıldıklarımı eda etmedikçe azabımdan kurtulamaz. "
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
"Mescidleri (her türlü yanlış şeyden) muhafaza eden kimse, Allah Teâlâ'nın razı olduğu kimsedir. O'nun razı olduğu kimsenin mükâfatı da cennettir. Öyle bir zaman gelecek ki insanlar mescidlerden geri kalacaklar. Mescidlere gittiklerinde de ibadet için gayret etmeyip sadece dünyayla ilgili konuşurlar. Bu zaman gelince, o insanlarla beraber oturmayın. Allah Teâlâ'nın onların ibadetine ihtiyacı yoktur.
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Ameller ancak niyetlerle değer bulur, kişi için ancak niyet ettiği şey vardır.
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
... İsrâiloğulları’ndan bir adam kıtlık zamânı bir kum tepesinin yanından geçerken, içinden; “Keşke bu kum tepesi kadar bana âit yiyecek olsaydı, onu insanlara dağıtırdım...” dedi. Bunun üzerine Allah Teâlâ o kavmin peygamberine şöyle vahyetti: “Falanca kişiye de ki: Allah senin sadakanı kabûl etti ve güzel niyetinin karşılığını verdi.”
📖 Sayfa 17 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Hüsrana uğrayan kimse aslında güzel niyeti kaybeden kişidir.
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
"Alimin yanında bir süre oturmak, bir göz kırpması kadar bile Allah Teala'ya karşı isyan edilmeyip ibadetle geçirilen bir seneden daha sevimlidir."
📖 Sayfa 44 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
~
" Bir ilim meclisine katılan kimse, benim meclisime katılmış gibidir. Benim meclisime katılan kimse de kıyamette azabın şiddetini görmez "
Rivayete göre İsa [aleyhisselâm] mescidde alışveriş yapan bir topluluğu gördüğünde elbisesini elinde ip haline getirip onlara vurarak şöyle söyledi: “Ey insanlar! Allah Teâlâ'nın mescidlerini çarşıya çevirdiniz. Halbuki mescid ahiret çarşısıdır."
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Enes b. Mâlik’in {radıyallâhu anh} rivâyet ettiğine göre Resûlullah {sallallâhu aleyhi vessellem} şöyle buyurmuştur. “Yüce Allah şöyle buyurmuştur:
📖 Sayfa 28 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
‘Kullarıma azap etmek istediğimde, mescidlerimi imar edenlere, benim için birbirini sevenlere ve seherlerde istiğfar edenlere bakar, {onların hürmetine} azap etmem.’”
_________
Mescidlere Gidip Gelirken Niyet Etmek
Hz. Ali b. Ebu Talip ( radıyallahu anhu) ezanı işittiğinde rengi değişir ve titrerdi. Kendisine bunun sebebi sorulduğunda şöyle cevap vermiştir: " Allah Teala'nın gökyüzüne, yeryüzüne ve dağlara arzettiği, onların da korkup taşımaktan geri durduğu, ancak insanın kabul ettiği yüce emaneti eda etmenin vakti geldi. İnsan nefsine karşı çok zalim ve bu emanetin kıymetini hiç bilmez. Acaba bu emanetin sorumluluğunu gereği gibi yerine getirebiliyor muyuz?"
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
İbnü'l-Mübarek'ten (rahmetullah) şu nakledilmiştir:
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
" Nice küçük ameller vardır ki niyet onları büyütür. Nice büyük ameller vardır ki niyet onları küçültür."
"Ya öğrenen ol ya öğreten ya ilmi dinleyen ol ya da seven ama sakın beşincisi olma. Yoksa helâk olursun."
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
"Müminin niyeti amelinden hayırlıdır."
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Bunun sebebi niyetin kalp e yapılan bir amel olmasındandır. Kalp isediher azalardan üstün olduğu için onunla yapılan amel, diğer azalarla yapılan amellerden daha üstündür. Bunun yanı sıra niyet tek başına fayda verirken diğer azalarla yapılan ameller niyet olmadan fayda vermez. Çünkü bir hadisi şerifte şöyle buyrulmuştur.
" Kişi bir iyiliğe niyet edip onu yapmasa bile, kendisi için tam bir iyilik yazılır. "
Bir kudsi hadiste de şöyle buyurulmuştur: Allahu Teala, "Benim için birbirini sevenleri sevmem bana vaciptir" diye buyurulmuştur.
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Ahmet bin Hanbel, el-Müsned 5/229
Kişi mescide giderken Allah Teala'nın imanına şahitlik ettiği kimselerden olmak için namazıyla mescidi imar etmeye niyet eder. Ayrıca O'na verdiği sözüde yerine getirmeye de niyet eder.Böylelikle Allah Teala'nın seçkin kullarından olur.
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Rasulullah Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyuruyor:
📖 Sayfa 46 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
" Allah Teâlâ kimin hakkında hayır irade ederse, ona Allah'ı unuttuğu da hatırlatacağı, zikrettiği de yardımcı olacağı Salih bir dost nasip eder.
Zeyd eş-Şâmî’nin {rahimehullah} şöyle dediği nakledilir: “Yeme içmek dâhil her işimde bir niyetimin olmasını isterim.”
📖 Sayfa 18 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Bildiğimiz kadarıyla selef-i sâlihîn, evlatlarına Fâtiha’yı öğretir gibi niyeti de öğretirlerdi.
📖 Sayfa 18 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Müslümana öncelikli olarak gereken niyet getirmeyi gereği gibi öğrenip buna göre amel etmesidir
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Dinimi mideme bağlamaktan Allah Teala'ya sığınırım.
📖 Sayfa 54 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Cenabı Hakka ibadet etmeye yardımcı olmasına ve kendisiyle ibadetler için kuvvet oluşmasına niyet etmeden önce yemek, içmek ve uyumak gibi mübah olan şeyleri yapma. Bu niyetlerle mübah olan işler ibadetlerden sayılır. Çünkü vesilelere, gayelerin hükümleri verilir.
📖 Sayfa 16 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Ya öğrenen ol ya öğreten ol ya ilmi dinleyen ol ya da seven ol ama sakın beşincisi olma . Yoksa helak olursun.
📖 Sayfa 44 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Osman b. Maz'un radıyallahu anhu Peygamberimize (sallallahu aleyhi ve sellem)gelerek şöyle dedi
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
- Ya Rasulallah! Nefsimin beni çağırdığı ve bana emrettiği şeyden dolayı yeryüzü bana dar geliyor.
- Nefsinin sana emrettiği şey nedir?
- Ya Rasulallah! Nefsim bana ruhbanlığı emrediyor.
- Acele etme ey Osman! Ümmetimin ruhbanlığı, namazdan sonra diğer bir namazı beklemektedir.
Yapılan bir rivayete göre, " Melekler , bir kulun amel defterini Cenab-ı Hakk'a arzettiklerinde onlara, 'Onun için şu ve şu amelleri yazın' diye buyurur. Melekler, " O bu amelleri yapmadı" dediğinde Rab Teala, " O amellere niyet etti" der.
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Bir rivayette Hz. Yusuf Mısır'da hazine işlerinin başına geçince yemeklerle kendini doyurmazdı. Kendisine, "Neden böyle yapıyorsun?" denildiğinde, "Kendimi doyurup da aç olanları unutmaktan korkuyorum" diye cevap vermiştir.
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Mescide gidip gelmek müttakilerin amellerinin en faziletlilerindendir. Allah bununla müminlerin imanını izhar eder.
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Yahya bin Kesîr {rahimehullah} şöyle demiştir: “Niyet getirmeyi öğrenin, çünkü niyet amelden daha önemlidir.”
📖 Sayfa 18 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Peygamber Efendimizin (sallallahu aleyhi ve sellem) rızasını kazanmak için bizden sâdır olacak iyi amelrimizle onu mutlu etmeye niyet ettim.
📖 Sayfa 125 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Müminin niyeti amelinden hayırlıdır.
📖 Sayfa 16 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Abdullah b. Abbas'a radıyallahu anhuma "cennet ehli cennete girdikten sonra hayıflanacakları bir şey olacak mı?" diye sorulduğunda şöyle cevap vermiştir: Sadece mescide gidip gelme hususuna hayıflanırlar keşke daha fazla yapsalardı. Çünkü cennete girmeyi ve daimi olan nimeti onunla elde ettiler.
📖 Sayfa 22 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Allah'ım! Senden peygamberlerin anlayışını, resullerin hafızasını ve sana yakın olan meleklerin ilhamını istiyoruz.Allah'ım! Bizi ilimle zenginleştir. Hilimle süsle. Takva ile şereflendir ve afiyetle güzelleştir.
📖 Sayfa 80 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Hz İsa Aleyhisselam şöyle buyurmuştur: Görünüşü size Allah-u Teâlâ'yı hatırlatan, konuşması amellerinizi arttıran ve ameli sizi ahirete rağbet ettiren kimselerle beraber olun.
📖 Sayfa 48 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Peygamber efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem bir gün Kabe'ye bakıp şöyle buyurdu: "Allahu Teala seni şereflendirip yüce ve muhterem kıldı. Ancak mümin senden daha üstündür."
📖 Sayfa 57 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
(Taberani el mu'cemu'l evsat 6/336 nr. 5715)
●Sağlık nimetini ancak hastalar bilir.
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
●Ömrün kıymetini ancak vefat etmiş kimse bilir.
●Tokluğun kıymetini ancak aç olan bilir.
●Uykunun kıymetini ancak acıdan uyuyamayan bilir.
●Aydınlığın kıymetini ancak karanlıkta kalan bilir.
Enes b. Malik (radıyallahu anhu) Hazreti Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) gelerek "Ya Rasulallah! Bin rekat namaz mı sana daha sevimli gelir yoksa gıybeti terketmek mi?" Rasulullah Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem ) şöyle cevap verdi:
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
" Gıybeti terketmek bin rekatlık namazdan daha sevimlidir"
"İnsanlar ancak niyetlerine göre haşrolunur."
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
İbn Mâce, Zühd, 26
“Mü’minin niyeti amelinden hayırlıdır.” 4
📖 Sayfa 16 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Bunun sebebi; niyetin kalb ile yapılan bir amel olmasındandır. Kalb ise diğer âzâlardan üstün olduğu için onunla yapılan amel, diğer âzâlarla yapılan amellerden daha üstündür. Bunun yanı sıra niyet tek başına fayda verirken diğer âzâlarla yapılan ameller niyet olmadan fayda vermez. Çünkü bir hadîs-i şerifte şöyle buyrulmuştur:
Kişi bir iyiliğe niyet edip onu yapmasa bile, kendini için tam bir iyilik yazılır!..” 5
_________
4 Taberâni. Beyhakî...
5 Buhârî, Müslim
Yapılan bir rivâyete göre, “Melekler, bir kulun amel defterini Cenâb-ı Hakk’a arzettiklerinde onlara, ‘Onun için şu ve şu amelleri yazın’ diye buyurur. Melekler, “O bu amelleri yapmadı” dediğinde Rab Teâlâ, “O amellere niyet etti” der.6
📖 Sayfa 17 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
_______
6- Zebîdî
Şeyh Abdurrahman b. Mehdî, “Bölümlere ayrılmış bir kitap yazacak olsaydım, tüm bölümlerde Hazreti Ömer bin Hattâb’ın {radıyallâhu anh} rivâyet ettiği niyet hadisini işlerdim” buyurmuştur. Bu hadîs-i şerif, dînî konuların eksenini oluşturan hadislerden biridir. İmâm-ı Şâfiî’nin de şöyle buyurduğu rivâyet edilir: “Niyet hadisi ilmin üçte birini oluşturur ve birçok fıkhî konuya girer.”
📖 Sayfa 17 · Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus
Sıkça Sorulan Sorular
Niyet Ettim kimin eseridir?
Niyet Ettim, Muhammed B. Alevi El-Ayderus tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2021'de yayımlanmıştır. Türkçeye Abbas Demir çevirmiştir.
Niyet Ettim kaç sayfadır?
Niyet Ettim, 128 sayfadır (Semerkand Yayınları baskısı).
Niyet Ettim'in en ünlü sözü nedir?
“Seleften bâzı âlimler şunu ifâde etmiştir: “Amelinin tam olmasını isteyen kimse niyetini güzelleştirsin.””