Sibel İnceoğlu'nun 1999'da yayımlanan Ölme Hakkı: Ötanazi adlı eseri, Hukuk türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı Ayrıntı Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Bu derlemede Ölme Hakkı: Ötanazi'den en çok paylaşılan satırlar sizi bekliyor.
Ölme Hakkı: Ötanazi'den En Beğenilen Alıntılar
onursuzluk diğer mahrumiyetlerden daha fazla acı vermektedir, onuru reddedilen kişiler, onurun koruduğu öz saygıyı kaybedebilirler ve hatta kendini hor görme veya kendinden nefret gibi daha ciddi acılarla karşılaşabilirler.
📖 Sayfa 110 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Ortaçağ'da ise, bütün intiharlar mallara elkoyulma cezasıyla cezalandırılmıştır
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
yaşamının son dönemindeki bir kişinin yaşamını nasıl sonlandıracağına ilişkin
📖 Sayfa 155 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
kararının saygıyı hak etmediği söylenemez.
Hayvanların dahi eziyet ve işkenceye karşı korunması savunulurken, hastalığının son evresinde olan ve birkaç ay ya da günlük ömrü kalmış bu tür hastaların önlenemez fiziksel acıya neden olan tedavilerini sürdürmeyi savunmak mümkün değildir.
📖 Sayfa 237 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Yaşamın kutsallığı tezi, dini kökenlidir.
📖 Sayfa 35 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Pitagoras'a göre, dünyevi yaşam, Tanrılar tarafından verilen bir ceza biçimidir.
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
"Hristiyanlık aslında ötanaziyi yasaklayıcı herhangi bir şey içermez, bu durum yanlış yorumlanmıştır. altıncı emir "öldürme" dememektedir, bu kötü bir çeviridir; altıncı emir "cinayet işlememelisin" demektedir ve bu açıkça merhametle öldürmeyi yasaklamamaktadır. Cinayet, "yanlış öldürme"dir. Merhametle öldürme, "yanlış öldürme" olarak kabul edilmediğinde, yasaklama alanı dışında kalır; nasıl ki savaş durumunda öldürmeyi cinayet olarak görmüyorsak, ötanaziye de bu sebeplerle cinayet diyemeyiz."
📖 Sayfa 101 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
"Nasıl öldüğümüz, kim olduğumuzu gösterir. Hayatı ölüm tanımlar. Ölümlerimiz, hayatlarımızı aydınlatır. Ölümlerimiz anlamdan yoksunsa, hayatlarımız da yoksun demektir. Her birimiz aradığı ölümü ölür, kendi için hazırladığı ölümü."'
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
"Tuhaf veya kararsız bir yaşam biçimi, başkalarının haklarına veya menfaatlerine müdahale etmediği sürece, farklı olduğu için suçlanamaz"
📖 Sayfa 116 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
hastayı anlamsız bir şekilde, acılar içinde kısa bir zaman dilimi için yaşatmanın gereği yoktur.
📖 Sayfa 140 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Maide suresinin 32. ayeti şöyle der:
📖 Sayfa 40 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
" ... Kim, bir cana kıymamış, ya da yeryüzünde bozgunculuk yapmamış olan bir canı öldürürse, sanki bütün insanları öldürmüş gibidir."
Yaşam ve ölüm arasında fark yoktur. Bu nedenle ölüme karşı çıkmak ve şikayet etmek de anlamsızdır.
📖 Sayfa 24 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Ötanazi talep edenlerin dayandıkları nedenler şu yüzdelerdedir: Onurunu kaybetmek (yüzde 57); acı (yüzde 46); başkalarına bağımlı hale gelme (yüzde 33); yaşamaktan yorulma (yüzde 23). Sadece hastaların yüzde 6 'sı tek neden olarak acıyı göstermişlerdir. Bu veri, hastaların acıdan çok kendi kişisel durumlarından dolayı ölümü seçtiklerini göstermektedir. Bu durum, ötanazinin ya da hekim yardımlı intiharın kişisel bir seçim olduğunu, kişisel özerklik hakkının bir kullanımı olduğunu doğrulamaktadır.
📖 Sayfa 200 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Her ne kadar diğerlerinin de bizim doğru bulduğumuz biçimde hareket etmesini arzu etsek de, insan onurunun gerçekten saygı görmesi tersini düşünmekle gerçekleşir.
📖 Sayfa 111 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
İnsanın, insan olma özelliği nedeniyle doğuştan bazı haklara ve özgürlüklere sahip olduğu ve bunların dokunulmaz ve devredilmez olduğu düşüncesi doğal hukuk doktrini ile ortaya çıkmış bir yaklaşımdır.
📖 Sayfa 64 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
"Acıyı bertaraf etmeyi seçme hakkı ve ölümcül hasta iken seçtiğimiz yer ve zamanda onurla ölme hakkı, kendi kaderimizi kontrol etme hakkımızın bir parçasıdır."
📖 Sayfa 158 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
"... Eğer, yaşlılık aklımı sarsmaya başlarsa, eğer melekelerimi tek tek harap ederse, bana yaşam değil nefes bırakırsa, çürük veya yıkılmak üzere olan binayı terk ederim. Eğer, iyileşme ümidim olmadan acı çekmek zorunda olduğumu bilirsem, acının kendisinin yol açtığı korkudan değil, uğruna yaşadığım her şeyden mahrum ettiği için giderim".[42]
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Hollanda'daki hekimlerin, diğer ülkelerdeki hekimlerden daha fazla ötanazi uyguladıklarını gösteren ciddi bir delil, araştırma yoktur. Diğer ülkelerde yasak olduğu için ötanazi ne açıkça tartışılabilmekte, ne de hekimlerin uygulamaları bilinebilmektedir, oysa her ülkede az veya çok ötanazinin uygulandığına ilişkin ciddi bir inanç vardır.
📖 Sayfa 200 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Öldürme ve ölüme terk arasında her türlü koşulda hiçbir fark olmadığını ya da her zaman bir fark olduğunu savunmak akıllıca görünmemektedir.
📖 Sayfa 149 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Bir insanın, başkalarının kabul ettiği, fakat kendisinin kendi yaşamıyla korkunç derecede çatıştığına inandığı bir biçimde ölmesini sağlamak harap edici, nefret uyandıran bir tiranlıktır.
📖 Sayfa 109 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
"Ölme hakkı, başkalarının hakları zedelenmediği müddetçe, bizim geleceğimizi kontrol etme hakkımızın bir parçasıdır. Bu hak, benim kanaatime göre, tıp mesleği dahil olmak üzere başkalarından, ölümü mümkün olduğu kadar hızlandıracak ve acısızlaştıracak yardımı almayı da içerir".
📖 Sayfa 188 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
İslam Hukuku'nda, intihar eden kişi ölmüş ise fiilen cezalandırılmak mümkün olmamakla birlikte, cenaze namazı kılınmayarak bir tür ceza uygulanmaktadır. intihar etmek isteyen kişi ölmediği takdirde, intihar suçuna teşebbüsünden dolayı tazir cezası[67] ile cezalandırılır. intihar edene yardımcı olanların da cezalandırılması gerektiği İslam Hukuku'nca benimsenmektedir. [68]
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
"bence yaşam kalitesini artıramadığımız bir hastayı canlı tutmak, ona acı çektirmektir."
📖 Sayfa 137 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Bir kişinin ölümü kendisi için daha iyi ise, o kişinin kendisine iyilik yapması niçin engellenmelidir?
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
bazen ölüm, bir insanın yaşamına daha fazla saygıyı içerebilmekte ve onun menfaatini en fazla koruyan şey olabilmektedir.
📖 Sayfa 109 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Montaigne'e göre, ölüm sadece bir hastalığın devası değil, aynı zamanda bütün dertlere devadır; hiçbir zaman korkulmayacak, çok kez aranacak emin bir limandır. Montaigne, ölmek özgürlüğümüz olmasa yaşamın bir kölelik olacağını söylemekte, hastalık ve acı karşısında ölümün bir kurtuluş yolu olduğunu belirtmektedir.
📖 Sayfa 85 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Ceza Yasası'nda çocuk düşürme suçlarını düzenleyen 468-470. md'lerin bulunduğu faslın başlığının "ırkın tümlüğü ve sağlığı aleyhinde cürümler" olması şüphe uyandırmaktadır. Fetüsün potansiyel yaşamının korunmasından çok, ırkın çoğalması ve korunması gibi bir amacın güdülmesi ile totaliter bir bakış açısının ortaya koyulduğu söylenebilir.
📖 Sayfa 122 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Hollanda Ceza Yasası'nda zorunluluk halini düzenleyen 40. madde ötanazinin uygulanmasına izin veren bir madde olarak kabul edilmektedir. Meşru müdafaa durumunda adam öldürmek ne kadar yasal kabul ediliyorsa, ötanazi de aynı şekilde, zorunluluk halinin gereği olarak, yasal kabul edilmelidir.
📖 Sayfa 197 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Antikçağ, ilk defa intiharın meşruiyetinin tartışıldığı bir dönemdir. (...)
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Bu dönemde, hastalık ve acılardan kurtulmak için ya da yaşlılık nedeniyle intihar, kişisel kararların sonucu olarak karşımıza çıkabilmektedir. Bu tür intiharın altında yatan düşünce, soylu insanın kendini hastalıklı bir beden içinde görmekten ve görülmekten kaçınma ya da yaşlılığın getirdiği titreklik ve bunaklığın hakimiyetine girmekten kurtulma isteğidir; soylu insan için, bu durumda yaşamak onuru ile bağdaşmamaktadır.
Fransa’da 1789 Devrimi’nden sonra ne intihar, ne intihara teşebbüs ne de intihara yardım ceza hukuku alanında bir suç olmuştur.
📖 Sayfa 59 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Türkiye'de de Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi'nin 14. maddesi, ötanazinin uygulanmasını yasaklamıştır.
📖 Sayfa 74 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
"Tabip ve diş tabibi, hastanın vaziyetinin icabettirdiği sıhhi ihtimamı gösterir. Hastanın hayatını kurtarmak ve sıhhatını korumak mümkün olmadığı takdirde dahi, ıstırabını azaltmaya veya dindirmeye çalışmakla mükelleftir."
İntihann hukuken adam öldürme olarak kabul edilmesinden vazgeçilmiş, fakat intihara teşebbüs hala bir suç olarak kalmıştır, sadece cezasının üst sınırı iki yıla indirilmiştir
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Yasa intihara açıkça izin vermemektedir ve yasa açıkça izin vermediği şeyi yasaklamış demektir... Kızgınlıkla kendisini bıçaklayan kişi, bunu yaşam hakkına aykırı olarak yapmaktadır ve bu yasanın izin vermediği bir şeydir; bu nedenle adaletsiz davranmaktadır. Fakat kime karşı? Tabi ki devlete karşı, kendisine karşı değil. Çünkü o kendi iradesi ile kendisine ceza vermektedir, oysa hiç kimse kendi iradesi ile adaletsiz bir şekilde ceza göremez. Bu aynı zamanda Devlet'e karşı bir saldırıdır.
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Yirminci yüzyılda insanlar artık evlerinde ailenin yanında değil, hastanelerde yalnız başlarına ölmektedirler. İstatistikler, evden çok hastanede ölündüğünü, insan ömrünün ortalamasının yükseldiğini ve yaşlıların hastaneye ölmek için gittiklerini göstermektedir.
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Ötanazinin kendi ölümünü kontrol etme hakkı olduğuna prensipte karşı çıkılmasını sağlayacak çok fazla veri yoktur. Bu temel bir haktır, riskler ve kötüye kullanmalar ise başka bir sorundur. Hukuk, kötüye kullanılma ihtimalinin olduğu her durumda hakları ortadan kaldırmak için değil, riskler ve kötüye kullanmalar üzerindeki kontrolü sağlamak için vardır.
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
bir kurala bir kere istisna tanındığında arkası kesilmez, diğer istisnalar bunu izler ve toplum çok fazla acı çeker.
📖 Sayfa 174 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
İmam Ebu Hanife şöyle der: İnsan hakları Tanrı'nın verdiği haklardır, bunlar üzerinde insanın kendisinin bile tasarruf hakkı yoktur, bu şekilde verilen sözler, yapılan anlaşmalar batıldır, geçerliliği yoktur.
📖 Sayfa 38 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Tanrı, insana doğa üzerinde hakimiyet kurma izni vermiştir, fakat insan yaşamı üzerinde hakimiyet kurma yetkisi" kimseye verilmemiştir. Asli hakimiyet Tanrı'dadır, insan sadece doğayı kullanma yetkisine sahiptir ve bu türev bir yetkidir.
📖 Sayfa 38 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Dworkin'e göre, özgürlük kendine saygının mutlak şartıdır. Ölme ve yaşama hakkındaki kararlar, herkesin aldığı, kişiliği biçimlendiren ve ifade eden en önemli ve en zor kararlardır. Bu kararları vermeye hak tanımayan hükümetler, bizi daha az önemli kararları almakta ne kadar özgür bırakırsa bıraksınlar, totaliterdirler.
📖 Sayfa 111 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
rachels'a göre bazı durumlarda, yaşam yaşamaya değmezdir. Biyografik yaşam geri dönüşü olmayan bir şekilde sona erdiğinde veya biyografik yaşama dönüş umudu yok olduğunda, biyolojik yaşamın anlamı kalmamaktadır.
📖 Sayfa 219 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
yaşamın terörü ölümün teröründen daha ağır geldiğinde, insan yaşamına son verebilmelidir.
📖 Sayfa 94 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Platon'a göre, ruh beden içinde hapsedilmiştir ve ölümle birlikte bu hapishaneden kurtulacak ve ilahiliğine kavuşacaktır.
📖 Sayfa 19 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Dworkin şöyle demektedir: Bir insanın, başkalarının kabul ettiği, fakat kendisinin kendi yaşamıyla korkunç derecede çatıştığına inandığı bir biçimde ölmesini sağlamak harap edici, nefret uyandıran bir tiranlıktır.
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Ölme ve yaşama hakkındaki kararlar, herkesin aldığı, kişiliği biçimlendiren ve ifade eden en önemli ve en zor kararlardır. Bu kararları vermeye hak tanımayan hükümetler, bizi daha az önemli kararları almakta ne kadar özgür bırakırsa bıraksınlar, totaliterdirler
📖 Sayfa 112 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
...yaşama hakkı, başkalarının tecavüzlerine karşı korunmakla kalmamış, kişinin kendi fiillerine karşı da korunmuştur. Kişi yaşamı üzerindeki bu hakkı başkasına devredemez, vazgeçemez. Kişinin kendi yaşamına ilişkin başkalarına verdiği yetki hukuk alanında etkisizdir, bu yetkiyi kullanan üçüncü kişi sorumlu olur. Yaşam üzerinde hiçbir şekilde tasarruf mümkün değildir.
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Bazı durumlarda öldürme, bir yaşamın yok edilmesi değildir.
📖 Sayfa 100 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Eğer varlığın sana kötülük ediyorsa öl; keder boynunu büktüyse hayatı terk et. Dinleyelim mutsuz adamın bahtsızlığını, dindirsin yarasını sorgucu ve bezgileri bir son bulsun.
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Ona göre acı veren herhangi bir şeyden kaçmak için ölümü seçmek, cesur bir insanın hedefi olamaz; bu korkakça hareket etmektir.
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
“ölüm... bir dizi küçük aşamayı takiben, minik parçalara ayrılmakta ve sonunda hangi aşamanın gerçek ölüm olduğunu bilmek olanaksız hale gelmektedir; bu aşamalardan birinde bilinç kaybedilirken, bir baş kasında solunum sona errnektedir. Tüm bu küçük sessiz ölümler, büyük dramatik ölüm eyleminin yerine geçerek, onu ortadan kal dırmışlardır ve artık hiç kimse anlamının bir kısmını kaybetmiş bir an için, haftalar sürebilen bir süre boyunca bekleme güç ve sabrına sahip değildir".
📖 Sayfa 15 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Epikurosculara göre yaşam ne olursa olsun değerli bir şeydir; mezarın hiçliği için yaşamı fırlatıp atmak aptalcadır.
📖 Sayfa 26 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Tabu ve dini nedenlerin yanı sıra daha az köklü nedenler de intihar yasağının korunmasına neden olmuştur. Birincisi, intihar topluma karşı bir nefreti gösterir. İkincisi, intihar, toplumun önem verdiği ve yaşamı yaşamaya değer hale getirdiğine inandığı şeylere önem vermemeyi gösterir. Bu nedenle intiharı suçlamak, toplumun doğal tepkisidir. Böylece kendi değerlerini destekleyecektir. Sonuncusu, ekonomik nedenlerdir. Örneğin ilkellerde yetişmiş bir erkeğin intiharı ile kabile bir savaşçısını kaybeder, kadının intiharı ile de potansiyel anneyi kaybeder.
📖 Sayfa 46 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Rönesans döneminde, yaşamın sunduğu olanaklar gittikçe daha fazla değer kazanmaya başlamıştır.
📖 Sayfa 87 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Yaşamın farklı yönleri ve olanakları keşfedilmiştir. İdeal değerler, öteki dünyadan bu dünyaya geçmeye başlamıştır; bunlar “burada” ve “şimdi” gerçekleşebilir değerlerdir.
Yaşam, Tanrı'nın bir bağışı olduğu için onu reddetmek Tanrı'yı reddetmek ve O'nun isteğine karşı gelmektir; O'nun suretini öldürmek, O'nu öldürmektir.
📖 Sayfa 49 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
david hume'a göre, intihar toplum karşıtı da değildir. Bireyin toplumla olan sözleşmesi karşılıklı çıkarlara dayalıdır. eğer toplum ona hiçbir şey vermiyorsa, yaşamı katlanılabilir hale dahi getiremiyorsa, intihar edenin sözleşmeyi hükümsüz kabul etmeye hakkı vardır.
📖 Sayfa 92 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Büyük Doğu dinlerinden Şintoizm, Budizm ümitsiz hastalık durumunda istemli ölüme izin verir. Çin'de Konfüçyus ahlakı da aynı şeyi savunur.
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
...eğer yaşama müdahale Tanrı'nın hakimiyetine müdahale ise, yaşamı yok etmek kadar, yaşamı korumak için yapılan bir harekette aynı şekilde bir suç olmalıdır.
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Gerek İslam, gerekse Hıristiyanlık, öldürme yasağına yer verirken, masum insanın öldürülmesine karşı olmuştur, masum olmayanlar bu korumadan muaf tutulmuştur.
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Temyiz Mahkemesi'ne göre, alt mahkeme hastanın yaşam kalitesini göz önüne almalıydı. Temyiz Mahkemesi şöyle demektedir: Bouvia, uyanık, akıllı, hassas olmasına rağmen, hareketsiz bir biçimde yatmak zorundadır, başkalarının yardımı olmaksızın var olamamaktadır. Aklı ve ruhu özgür olmasına rağmen, kendisi hapsedilmiştir ve umutsuzca yatmak zorundadır. Bu anlamda kişi, temyiz gücüne ve istemliliğe sahipse, kendi yaşam kalitesini tartarak, tedaviyi reddetmek yoluyla yaşamına son verme hakkına sahiptir.
📖 Sayfa 187 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Almanya'da yirminci yüzyılın başlarında ötanazi yoğun bir şekilde tıp ve hukuk fakültelerinde tartışılmaya başlanmıştır. Hitler'in 1939'da ötanazi için yetki vermesinden önce, ağır sakatlıkları olan çocukların ebeveynleri, çocuklarına ötanazi uygulanmasını Hitler'den istemişlerdir. Hitler'in, doktorlara ötanazi uygulama yetkisini çok geniş bir biçimde vermesi ile istemsiz ötanazi uygulanmaya başlanmıştır.
📖 Sayfa 247 · Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
Hz. Muhammed şöyle demektedir:
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu
"Her kim ki kendisini bir demirle öldürürse kıyamet gününde elinde· o demir parçacığı ile getirilir, cehennem azabının içinde kalıverir. Her kim ki kendisini bir zehirle zehirlerse, kıyamet gününde o zehir elinde bulunarak cehennem ateşine sokulur, orada sürekli kalır. . .''
Sıkça Sorulan Sorular
Ölme Hakkı: Ötanazi kimin eseridir?
Ölme Hakkı: Ötanazi, Sibel İnceoğlu tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1999'da yayımlanmıştır.
Ölme Hakkı: Ötanazi kaç sayfadır?
Ölme Hakkı: Ötanazi, 272 sayfadır (Ayrıntı Yayınları baskısı).
Ölme Hakkı: Ötanazi'nin en ünlü sözü nedir?
“onursuzluk diğer mahrumiyetlerden daha fazla acı vermektedir, onuru reddedilen kişiler, onurun koruduğu öz saygıyı kaybedebilirler ve hatta kendini hor görme veya kendinden nefret gibi daha ciddi acılarla karşılaşabilirler.”