Paradoks, bilim dünyasına Jim Al-Khalili'nin kazandırdığı özel bir eserdir. Türkçe baskısı Domingo Yayınevi tarafından yayımlanmıştır. Bilim okurlarının en çok işaretlediği satırlar, Paradoks'tan burada toplandı.
Paradoks'tan En Beğenilen Alıntılar
Bir daktilonun tuşlarına sonsuza kadar rasgele vuran bir maymun bir noktada, tamamen tesadüf eseri, Shakespeare'in tüm eserlerini yazacaktır.
Paradoks, Jim Al-Khalili
Yıldızlar bir araya süpürülmüş sonbahar yaprakları gibi yığınlar halinde bulunur.
📖 Sayfa 44 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Dünya, Güneş’e ne çok yakın ne çok uzak, uygun mesafede ve Jüpiter’in çekim gücüyle uzaydaki tehlikelerden korunuyor.
📖 Sayfa 189 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Işık hızı, Evrenimizin hız sınırıdır. Hiçbir şey ışıktan daha hızlı gidemez.
📖 Sayfa 56 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Zamanda geriye gidince kendinizin iki kopyası olur, bu da evrene fazladan kütle eklenmesi anlamına gelir ve Termodinamiğin Birinci Yasası'nı çiğner.
Paradoks, Jim Al-Khalili
Elektromanyetik dalgalar, bilgi aktarımı için evrende en uygun iletişim biçimi olup, uzaylıların da bunu kullanması beklenir.
📖 Sayfa 181 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Vardığı sonuçlardan şok olmadıysanız, kuantum mekaniğini anlamamışsınız demektir.
📖 Sayfa 36 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Devinim bir yanılsamadan ibarettir ve aslında zaman diye bir şey yoktur.
📖 Sayfa 24 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Kuantum parçacıkları bakılmadığında dalga gibi davranırken, bakıldığında parçacık gibi davranır; bu geçişin nasıl ve neden gerçekleştiği halen çözülememiştir.
📖 Sayfa 170 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Einstein kendi kendine sorular soruyordu. Işık hızında giderken önüne bir ayna tutsa yine kendi yansımasını görür müydü? Çünkü eğer ayna ışık hızında uzaklaşıyorsa, yüzünden çıkan ışık aynaya nasıl ulaşırdı?
📖 Sayfa 91 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Samanyolu'nda en az 50 milyar gezegen olduğu tahmin ediliyor. Bunların en az yüzde biri (500 milyon tanesi) yaşanabilir bölgede.
📖 Sayfa 188 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Samanyolu'nda 200 ila 400 milyar arasında yıldız vardır, yani dünyada şu an hayatta olan her insan için yaklaşık 50 yıldız.
📖 Sayfa 42 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Elektronun sabit bir yeri yoktu çünkü gerçekten parçacık değil dalgaydı... Schrödinger elektronu ‘gerçekten’ dalga gibi yayılmış olarak düşünmeyi tercih ediyordu, en azından biz bakana dek.
📖 Sayfa 165 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Evren o kadar engin ki, yaşamın başka yerlerde de varolması neredeyse kaçınılmaz.
📖 Sayfa 196 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Işık hızına yakın hızlarda sadece cisimlerin boyları değişmez, ayrıca zaman da yavaşlar.
📖 Sayfa 104 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Enerji bir türden başka bir türe dönüştürülebilir fakat yaratılamaz veya yok edilemez.
📖 Sayfa 64 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Dünyayı Evren'in merkezine koyan Batlamyus modeli, bin yıldan uzun süre dünyanın her yerindeki gökbilimcilerin ana modeli olmuştur.
📖 Sayfa 45 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Güneşimizin aslında Evren'in alelade bir yerindeki sıradan bir sarmal galaksisinin dış kolunda yer aldığını biliyoruz. Evrenimizin merkezi diye bir yer yok.
Elektronun konumunu ölçen bir aletle kesin konumunu, hızını ölçen bir aletle kesin hızını öğrenebiliriz, fakat aynı anda hem elektronun yerini, hem de hızını öğrenmemizi sağlayacak bir deney tasarlayamayız.
📖 Sayfa 164 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Andromeda'nın şu anki halini değil, 2 milyon yıl önceki halini görüyoruz.
📖 Sayfa 42 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Her şeyin yıpranacağını, soğuyacağını, gevşeyeceğini, eskiyeceğini ve çürüyeceğini ifade eder.
📖 Sayfa 64 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Işık bile yavaş kalırdı yanında
📖 Sayfa 127 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Genç ve güzel parlak Hanım'ın
Bir gün dolaşmaya çıktığında
Göreli bir biçimde
Döndü evine bir önceki gece.
Yok eğer yaşam çok özelse nasıl oluyor da Evren yaşamın sadece Dünyada ortaya çıkacağı şekilde ince bir ayara sahip?
Paradoks, Jim Al-Khalili
Çember çizerek ışık hızına yakın koşmak zamanı yavaşlatır.
Paradoks, Jim Al-Khalili
Bizler, kuantum mekaniğinin yasalarına uyan, son derece karmaşık bir biçimde örgütlenmiş trilyonlarca atomun birlikteliğinden ibaretiz.
📖 Sayfa 34 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Olağandışı iddialar, olağandışı kanıt gerektirir.
📖 Sayfa 201 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Zamanda geçmişe gidip dedenizi öldürürseniz, anneniz ve dolayısıyla siz doğmazsınız; ama siz doğmazsanız dedenizi öldüremezsiniz. Bu, kendisiyle çelişen sonsuz kısır döngü oluşturur.
📖 Sayfa 122 · Paradoks, Jim Al-Khalili
"İngiltere'ye giden her İskoç, her iki ülkenin de ortalama IQ'sunu yükseltir,". Mantık şu: Tüm İskoçlar, İngilizlerden daha zeki olduklarını iddia ederler. Dolayısıyla bir İskoç, İngiltere'ye gidince İngiltere'nin ortalama IQ'su yükselmiş olur. Gelgelelim, İskoçya'yı bırakıp da İngiltere'ye gitmek o kadar ahmakça bir iştir ki, ancak kafası çalışmayanlar böyle bir işe kalkışır; o kişi gittiği zaman geriye kalanların ortalama IQ'su yükselmiş olur. Gördüğünüz gibi, ilk anda paradoksal gelen bir söz, basit mantıksal çıkarımla — her ne kadar İngilizler pek ikna olmasa da — güzelce çözülebiliyor.
Paradoks, Jim Al-Khalili
Evrenimizde geçmişin tek bir versiyonu vardır. Bu geçmiş zaten olmuştur ve artık değiştirilemez.
📖 Sayfa 134 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Uzayın genişliyor olması, Büyük Patlama'nın yadsınamaz kanıtını teşkil eder.
📖 Sayfa 54 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Çoklu-evren kuramına göre, zaman yolculuğu yapıldığında kişi kendi evreninin geçmişine değil, paralel evrenin geçmişine gider; böylece klasik zaman yolculuğu paradoksları önlenir.
📖 Sayfa 137 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Yaşamın ortaya çıkması zor olabilir, ancak bir kez ortaya çıktıktan sonra yayılması daha kolaydır.
📖 Sayfa 180 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Gizemli anti-kütleçekim kuvvetine "" diyoruz.
📖 Sayfa 53 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Bir kelebeğin kanat çırpması, aylar sonra dünyanın diğer ucunda kasırga kopmasına neden olabilir.
Paradoks, Jim Al-Khalili
Yüksek hızlarda zamanın yavaşlaması "zaman genleşmesi" olarak adlandırılır ve CERN’de atomaltı parçacık deneylerinde göz önünde bulundurulur.
📖 Sayfa 111 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Bir sistem hakkında bilgi sahibi olmak için ölçüm yapmamız gerekir, fakat ölçüm yaptığımızda kaçınılmaz olarak onu değiştirmiş oluruz bu yüzden gerçek doğasını göremeyiz.
📖 Sayfa 171 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Evren'in sonu ""yle gerçekleşecek. Her şey birbirinden sonsuza dek uzaklaşacak.
📖 Sayfa 53 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Şimdi ve gelecek aynı anda varlıklarını sürdürürler; olmuş ve olacak tüm olaylar blok evrende yanyana dururlar.
Paradoks, Jim Al-Khalili
Kuantum dünyasının davranışlarını tanımlayan kurallar ve denklemler hem mantıksal, hem de matematiksel açıdan çok kesin bir şekilde tanımlanmışlardır ve belirsizlik içermezler.
📖 Sayfa 163 · Paradoks, Jim Al-Khalili
2009’da NASA, Kepler göreviyle ötegezegenler keşfetmek için uzay aracı fırlattı. 2011’de 1.235 olası ötegezegen listelendi, 54’ü yaşanabilir bölgede, 6’sı Dünya boyutunda.
📖 Sayfa 188 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Çoklu-evren ve solucan deliği gibi fikirler standart bilimin dışındalar. Doğrulanmaları imkansız... En azından şimdilik.
📖 Sayfa 140 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Her molekül, atom veya atomaltı parçacığın, mutlak sıfır noktasına kadar soğutulsa bile, minimum bir miktar enerjisi hep olur. Buna "sıfır noktası enerjisi" denir.
📖 Sayfa 82 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Entropi dağınıklık ve düzensizliğin ölçüsüdür. Bir iskambil destesi renklerine ve sayılarına göre, ikiden asa kadar dizilmişse, böyle bir destenin entropisi düşüktür. Kartları biraz kardığımızda sıra bozulur ve destenin entropisi artar.
📖 Sayfa 65 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Evren'in şu anki halini, geçmişinin sonucu ve geleceğinin nedeni olarak düşünebiliriz... Böyle bir akıl için hiçbir şey belirsiz değildir ve gelecek de tıpkı geçmiş gibi gözlerinin önüne serilidir.
📖 Sayfa 144 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Kuantum mekaniği, mikroskobik dünyada Newton mekaniğinin işlemediğini ve doğanın gerçek anlamda rastgele olduğunu gösterir.
📖 Sayfa 156 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Bilgi, potansiyel enerji depolayan bir pil gibidir; başka bir yerin entropisini düşürmek için kullanılabilir.
Paradoks, Jim Al-Khalili
Zamanda geçmişe gidip dedeniz daha anneannenizle tanışmamışken dedenizi öldürürseniz, anneniz asla doğmazdı, tabii siz de doğmazdınız. Ama siz doğmazsanız, dedenizi öldüremezsiniz ve böylece dedeniz anneannenizle tanisabilir, o zaman da siz dogarsiniz, zamanda geri giderek dedenizi öldürürsünüz, vs. Bu sav kendisiyle çelişen bir kısır döngü içinde sonsuza kadar gider.
Paradoks, Jim Al-Khalili
Bir parçacığın hem nerede olduğunu hem de tam ne hızla ilerlediğini aynı anda asla bilemeyiz...
📖 Sayfa 82 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Termodinamiğin İkinci Yasası'nı güvence altında tutan şey de bu belirsizliktir.
Kütleçekimi, tüm kütlelerin çevrelerindeki kendilerini sarmalayan boşluğun şeklinin bir ölçüsüdür.
📖 Sayfa 50 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Uzay-zaman solucandeliği (wormhole) teorik olarak iki paralel evreni birbirine bağlayabilir ve çift yönlü zaman yolculuğuna izin verebilir, ancak gerçek dünyada varlıkları henüz kanıtlanmamıştır.
📖 Sayfa 138 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Süperpozisyon, kuantum nesnelerinin aynı anda iki veya daha fazla durumda olabilme halidir; bu, dalgaların genel bir özelliğidir.
📖 Sayfa 168 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Diyojen, kinik öğretiyi mantıksal uçlarına götürdü. Yoksulluğu bir erdem sayıyordu. Yıllarca Atina'nın pazar yerinde, bir küvetin içinde yaşamıştır. Her şeye şüpheyle ve küçümseyerek bakmasıyla ün salmıştı.
Paradoks, Jim Al-Khalili
Hiçbir makine yüzde yüz verimli olamaz; ne kadar yağlanırlarsa yağlansınlar, ya hava sürtünmesi ya da hareketli parçaların sürtünmesi sonucu enerjilerini kaybetmeleri kaçınılmazdır.
📖 Sayfa 81 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Köpekler ve filozofların ortak yönü, en büyük iyilikleri yapıp en küçük ödülleri almalarıdır
Paradoks, Jim Al-Khalili
İnsanlık için hayal edilemez sonuçları olabilecek bir şeyi gözlemlemiş olduğum kafama dank ettiğinde hissettiğim o ilk duyguları asla unutamam... İlk gözlemlerim beni kesinlikle korkutmuştu, çünkü sinyallerde doğaüstü demeyelim ama gizemli bir şeyler vardı. Üstelik gece laboratuvarımda yalnızdım...
Paradoks, Jim Al-Khalili
Belki yaşamın ortaya çıkması için gerekli koşullar o kadar enderdir ki yalnızca birkaç yerde olmuştur. Dünya ise bunların arasında uzaya sinyal göndererek varlığını duyurabilecek kadar zeki canlıların evrildiği tek gezegendir. Ya da belki gezegenimiz gerçekten de Evren'de yaşamın ortaya çıktığı tek yerdir.
Paradoks, Jim Al-Khalili
Samanyolu' nda en az 50 milyar gezegen olduğu tahmin ediliyor. Bunların en az yüzde biri (500milyon tanesi) yaşanabilir bölgede. Bazı tahminler yaşanabilir Dünya benzeri gezegenlerin sayısının 2 milyardan yuksek olduğunu söylüyor. Bu gezegenlerden 30.000 kadarı Dünya'ya 1000 ışık yılı mesafe içinde.
Paradoks, Jim Al-Khalili
Hedefimize ulaşmak için önce yolun yarısını gitmemiz gerekir. Fakat yolun yarısını gitmek için önce çeyreğini gitmemiz gerekir. Fakat çeyreğini gitmek için önce sekizde birini gitmemiz gerekir, vs. Eğer gitmemiz gereken mesafeyi durmadan ikiye bölersek, ilk ara hedefe bile ulaşmamız imkânsızdır, o yüzden asla yola çıkamayız. Daha da ötesi, bu gittikçe kısalan mesafeler sonsuz olduğundan, bir yolu kat etmek için yapılacak sonsuz sayıda iş vardır, dolayısıyla asla bitmez. Madem ne yola çıkabiliyoruz, ne de yolu bitirebiliyoruz, öyleyse hareket imkânsızdır
Paradoks, Jim Al-Khalili
Gözlemlemeyi umabileceğimiz şeyler, bizim gözlemci olarak var olabilmemiz için gereken koşullarla sınırlandırılmış olmalıdır.
📖 Sayfa 194 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Aklımızda ne kadar çok bilgi tutarsak, beynimiz o kadar çok yapılandırılmış ve düzenlenmiş demektir. Başka bir deyişle o kadar çok düşük entropilidir.
Paradoks, Jim Al-Khalili
"Köpekler ve filozoflarin ortak yönü, en büyük iyilikleri yapıp en küçük ödülleri almalarıdır."
📖 Sayfa 28 · Paradoks, Jim Al-Khalili
Diyojen
Sıkça Sorulan Sorular
Paradoks kimin eseridir?
Paradoks, Jim Al-Khalili tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2012'de yayımlanmıştır. Türkçeye Cem Duran çevirmiştir.
Paradoks kaç sayfadır?
Paradoks, 201 sayfadır (Domingo Yayınevi baskısı).
Paradoks'un en ünlü sözü nedir?
“Bir daktilonun tuşlarına sonsuza kadar rasgele vuran bir maymun bir noktada, tamamen tesadüf eseri, Shakespeare'in tüm eserlerini yazacaktır.”