Şerif Mardin'in kaleme aldığı Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, hikmetli sözleriyle okurların sıkça başvurduğu bir eserdir. İlk kez 2015'te yayımlanmıştır. Siyaset severlerin Jön Türklerin Siyasi Fikirleri'den seçtiği en unutulmaz cümleler burada.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri'den En Beğenilen Alıntılar
Fakat Jön Türklerin karşılaştıkları büyük zorluklar bizzat bu kavramda belliydi. Çünkü "tamim" edilecek bir "Osmanlı" dili yoktu, zorunlu olarak bu dil "Türkçe" olacaktı ve böylece Osmanlıcılık ideali derhal bir tek unsurun lehine yapılan bir faaliyet şeklini alıyordu. Kültür sorununu daha sonra ele almış olan Ziya Gökalp'in bu kültürel faaliyetin temelini Türklere yöneltme çabası bu yönden çok daha mantıklıydı.
📖 Sayfa 272 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
İçinde bulundukları toplumun manevi köklerinden kopma, biyolojik dünya görüşüne sahip olma Askeri Tıbbiye'deki hareketin Mülkiye'dekinin aksine "ihtilalci" bir niteliği nasıl kazanabildiğini bir dereceye kadar izah eder. İzah edemediği husus İttihat ve Terakki Cemiyeti'ni kuranları harekete geçiren güdünün ne olduğudur. İlerde inceleyeceğimiz sosyal unsurların yanında, bu güdünün askeri mekteplerde çok önemli bir yeri olan vatanperverlik hissi olduğu muhakkaktır.
📖 Sayfa 61 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Bir felsefi spekülasyon geleneği bulunmayan ülkeler için "büyük düşünürler" üzerine bina edilen bir anlatım,açıklayıcı gücünü yitirir, 1950'lerde, bunu, bugünkü kadar açık gördüğümü söyleyemem.
📖 Sayfa 9 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
"kütle mantıktan çok hisle hareket eder, belirsiz bir fikir kütlelerce bilimsel bir gerçekmiş gibi kabul edilir ve benimsenir, bir tek kişinin duyduğu infial teker teker kişilere anlatılırsa etkili olmaz fakat aynı duygu kütleye mal edilirse kütle harekete geçer, kütle içinde bireyler bile kişiliklerini kaybederek kendilerini kütlenin bir parçası hissederler, kütleye sürekli tekrar edilen parolaların ikna kudreti hudutsuzdur. "
📖 Sayfa 147 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Dünyada hâlâ “tahtlı edepsizler” ve “cellatlar” mevcuttu ama “Sorbonlar, Hugolar, Tolstoylar” terazinin öteki kefesinin ağır basmasını sağlıyorlardı.
📖 Sayfa 284 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Sosyal hayatın bir mücadeleden ibaret olduğu kanısı 19. yüzyılda iki büyük düşünürün, Marx ve Darwin'in etkisiyle, siyaset konusunda düşünülenleri etkilemeye başlamıştı. Darwin'in "seleksiyon" kuramına dayandırılan görüşlerden biri devlet içinde en kuvvetlilerin yaşama hakkını kazandığıydı.
📖 Sayfa 127 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
"Ecnebilerin mülkümüzde icra-yı hükümet değil işimize hariçten müdahale etmelerini bile namus ve haysiyet-i milliyeye bir ar sayarız."
📖 Sayfa 199 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Murat Bey, Padişah'la memleketi soymak için işbirliği eden memur zümresi karşısında hayretler içinde kalıyor ve en başta bu durumu düzeltmek istiyordu.
📖 Sayfa 133 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Ahmet Rıza Bey'in öne sürdüğü bir diğer fikir Imparatorluğun gelişme devrinden beri ordunun rolünün değiştiğiydi. Ordunun amacı artık fetih peşinde koşmak değil, İmparatorluğun parçalanmasına engel olmaktı. Bu itibarla bir emel olarak "gaza" fikrinin yerine "vatanperverlik" geçirmek gerekliydi.
📖 Sayfa 219 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Abdülhamit'in askerler için kullandığı taktik, askeri kumandanların ellerinden yetkileri alıp Yıldız'ı askeri politika,"hareket ve eğitim" ve personel merkezi haline getirmek oldu.
📖 Sayfa 70 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti, Osmanlı İmparatorluğu'nda "istibdat"a karşı yönelen ilk siyasi örgüt olmamıştır. Bu cemiyetin tarih içindeki kökleri Yeni Osmanlılar hareketine dayanıyordu.
📖 Sayfa 33 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Yeni Osmanlılar, Batı dillerini bilmeleri dolayısıyla Avrupa diplomasisini ve devlet işlerini yalnız kendilerinin anladığını ileri süren Babıâli bürokrasisine karşı bu zihniyetin yarattığı toleranssızlık nedeniyle yönelmişlerdi. Zamanımızda, Batı'nın "sır"larını elde ettiğini sanan bir teknokrat zümresinin siyasî hayatımıza hükmetme isteğinin yarattığı tehlike hâlâ devam etmektedir.
📖 Sayfa 244 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Millet! Bu rezalete nasıl tahammül ediyorsunuz? Medeni devletlerde bir ecnebi bayrağı, bir bez parçası yırtılacak, tahkir edilecek olursa cenk olur. Askerin perde-i namusu ve haysiyeti parçalanıyor, ne duruyorsunuz ?
📖 Sayfa 196 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Padişah, Bulgaristan ve Karadağ'ın özerkliğini de onaylayarak İmparatorluğun sınırlarını görülmemiş bir şekilde küçültmüştü.
📖 Sayfa 108 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Padişah'ın tepkisi mekteplerdeki edebiyat, felsefe ve matematik derslerini din ve fıkıh dersleriyle değiştirmesi , eğitim kurumları ve basın üzerinde sıkı bir denetim kurması şeklinde67 kendini gösterdi. Recaizade'nin ve "Mizancı" Murat'ın işlerine son verildi: Recaizade'nin yerine can düşmanı olan lbrahim Efendi'nin tayin ettirilmesi dil sorununun Yıldız'da ne gibi bir açıdan değerlendirildiğini göstermektedir.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
“Biz düşünmüyoruz... gerçekten düşünmüyoruz, düşündüğümüzü sanıyoruz, düşündüğümüzü düşünüyoruz...”
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Jön Türklerin en derin özlemlerinin "hürriyet" olmuş olduğu doğru değildir. Jön Türklerin en derin isteği Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanmasını durdurmaktı.
📖 Sayfa 304 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
"Taklit ile aslını unutma.
📖 Sayfa 117 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Milletini hakir tutma."
... Murat'ın ileri sürdüğü ana fikir Türkiye'de, aslında yan yana yaşayan iki ayrı Türkiye'nin bulunduğuydu. Bunlardan biri Murat Bey'in "resmi Türkiye" ismiyle andığı asalak memur grubuydu. Bunlar ancak ikinci Türkiye'yi, durgun halk tabakalarının Türkiyesi'ni sömürerek yaşayışlarını sağlıyorlardı.
📖 Sayfa 132 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Bütün Osmanlıların reform hareketinden yararlanmaları hususu üzerinde ısrar etmesine rağmen, Murat Bey "avam"dan gelecek olan bir hareketten son derece çekiniyor ve "avam"ın "cehalet"inden korkuyordu.
📖 Sayfa 130 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Jön Türklerin en derin özlemlerinin "hürriyet" olmuş olduğu doğru değildir. Jön Türklerin en derin isteği Osmanlı Imparatorluğu'nun parçalanmasını durdurmaktı. Hürriyet ancak dolayısıyla kendilerini ilgilendiriyordu. Çünkü, hürriyetin ve adaletin egemen olduğu bir rejimde Imparatorluktan kopmak isteyenlerin sayısı azalacaktı.
📖 Sayfa 305 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Jön Türklerden Tıbbiye çıkışlı olanlarının düşünce kalıbını anlamak, bir bakıma kolay. Doktor olarak yetiştikleri için bunlar, "hayat" adını verdigirniz süreci kimyasal, fiziksel, biyolojik degişmelere, "maddi" etmenlere baglıyorlardı.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Ülkemizde, 1920'lerde bazı edebi-felsefi dergilerimizde yapıldığı gibi, spekülatif bir laik-idealist düşünce ortaya çıkarılmaya çalışıldığı zaman, bu da İnanılmaz arapsaçı, bir fikir çorbası olmaktan ileriye gidememiştir.
📖 Sayfa 17 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Taklit ile aslını unutma.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Milletini hakir tutma.
Mizan
Benim fikir ve nazarımca 'millet-i Osmaniye' demekle İbad-ı Osmaniye' demek müsavidir... Dünyada hangi millet, hangi devlet vardır ki hanedân-ı hükümdarīsinin ismiyile tanınsın? Almanya'ya Hohenzollern milleti veya devleti deniliyor mu... Emin olun ki sizin taşıdığınız isim esaret ufuneti neşrediyor. Hanedan-ı Osmanî'nin Türkiye'ye 'memalik-i Osmaniye', ahalisine 'millet-i Osmaniye' namı vermesi bu hanedan efradının, kendilerini hep ve ahaliyi hiç addetmekte olduklarına bir delildir. "
📖 Sayfa 254 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Jön Türklerin hiçbiri derin bir teori, özgün bir siyasi formül veya zihinleri devamlı olarak uğraştırmış bir ideoloji ortaya koymamıştır.
📖 Sayfa 24 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Siyasi fikir boşluklarını, Avrupa'da tartışılmakta olan fikirlerin "popülarize" edilmiş şekillerinin etkisi altında kalmışlardır.
Çok yaygın bir kanıya göre, Osmanlı İmparatorluğu'nda felsefeyi ulema gelmemiştir. Fakat felsefesizlik, aslında, Osmanlı devlet yapısına ve işlevlerine, bürokratik dünya görüşüne, uyan bir özellik değil miydi?
📖 Sayfa 16 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Ortaya çıkan sorunları "devletin çıkarı" açısından değerlendirmek de, Ulema'nın baskısı kadar felsefeyi mahkum eden bir unsur olmamış mıdır?
Bu sorunun cevabının "Evet" olduğuna şüphe yoktur.
Bizim bugünkü edebiyatımızın, bütün fikir hayatımızın en büyük kusuru düşünce eksikliğidir. Biz düşünmüyoruz, düşündüğümüzü düşünüyoruz ve öyle zannediyoruz.
📖 Sayfa 16 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Biz hemen bir takım parlak, "güzel" sözler söylemeye kalkıyoruz, bununla yetiniyoruz. Karşımızdakini şöyle oturaklı, dokunaklı bir sözle susturmayı düşünüyoruz. İşte bu düşünmek değildir düşünmemenin ta kendisidir.
“Beyhude lâyiha ve arzuhal vermekle vakit geçirmeyen kardeşlerimiz! İlim ve para kazanın, İlimsiz para kazanmak ve parasız ilim kazanmak ve bunlarsız istihsal ve muhafaza-i hürriyet-ü hukuk mümkün değildir...”
📖 Sayfa 251 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Çok yaygın bir kanıya göre, Osmanlı İmparatorluğu'nda felsefeyi ulema gemlemiştir. Fakat felsefesizlik, aslında, Osmanlı devlet yapısına ve işlevlerine, bürokratik dünya görüşüne, İngilizce deyimiyle, "bir eldiven gibi" uyan bir özellik degil miydi? Ortaya çıkan sorunları "devletin çıkarı" açısından değerlendirmek de, Ulema'nın baskısı kadar felsefeyi mahküm eden bir unsur olmamış mıdır? Bu sorunun cevabının "Evet" olduğunda şüphe yoktur
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
En büyük korkusu Türkiye'nin aynı şekilde birbirine düşman iki kampa ayrılmasıydı...
📖 Sayfa 129 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
... Bütün Jön Türkler Sultan Abdülhamit'e babalık görevini yerine getirmekte kusuru olan bir baba olarak bakıyorlardı.
📖 Sayfa 87 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Abdülhamit rejimine karşı ilk yafta yapıştırma kampanyası softaların, bazı ulemanın özendirmesiyle başladıkları bir harekettir. Bu protesto üzerine Abdülhamit iki bin kadar softayı Doğu Anadolu'ya sürmüştü. Bir süre sonra softaların Ermeni komiteleriyle işbirliği yapmaya hazırlandıkları ihbarı Abdülhamit'i onları geri getirmeye mecbur etti.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Oldukça idealist gayelerle ortaya çıkan bir hareket, az zamanda inanılmaz derecede yoğun bir entrika, karşılıklı itham ve dedikodu havasına bürünmüştü. Kişisel uğraşılar Jön Türkler arasında öylesine yoğundu ki, sanki birbirlerini tökezletme stratejisi siyasi fikirlerinin gerçek içerigini oluşturuyor, Teorik program ise bu gerçek amacın kamuflajı, paravanası ve maskesi olarak ortaya çıkıyordu.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
19. yüzyılın başında bile tıbbiyeyi ziyarete giden bir İngiliz gezgini öğrencilerin arasında "maddeciliğin" fazla ilerlediğinden şikayet ediyordu. Bu itibarla Dr. Abdullah Cevdet gibi Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin kurucularından bazılarının bir tür biyolojik materyalizmi savunmuş olmalarını tabii görmek gerekir. Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin kurucularının hepsinin hayatında biyolojik bilimler, anatomi ve fizyoloji birinci derecede bir yer tutuyordu. Hepsine "hayat" ve "sıhhat" dini izahlarla değil biyolojik dengenin sonucu olarak anlatılıyordu.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Yeni Osmanlılığa tövbe etmiş olanlardan Ebüzziya Tevfik'in Padişah'a verdiği bir jurnaldan Şirket-i Iraniye isimli bir örgütün Namık Kemal'in Vatan'ının 50. baskısını yaptığını anlıyoruz. İbrahim Temo'ya göre Avrupa'da çıkan yasak yayınları kendisine sağlayan daha sonra Cemaleddin-i Efgani'nin telkinleri etkisinde Acem Şahını öldüren Acem Rıza isminde bir kimseydi.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Jön Türkler den Tıbbiye çıkışlı olanlarının düşünce kalıbını anlamak, bir bakıma kolay. Doktor olarak yetiştirdikleri için bunlar, hayat adını verdiğimiz süreci kimyasal, fiziksel, biyolojik değişmelere"maddi" etmenlere bağlıyorlardı.
📖 Sayfa 20 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Devlet "hasta" ysa devlet adamı hastayı iyileştireceltir.
Siyasi düşünce tarihimiz konusunda bir klasik sayılan bu eserinde Şerif Mardin, Jön Türklerin günümüzün siyasi alkımlarından da görebileceğimiz fikirlerinin ortaya çıkışını ve şekillenmesini inceliyor.
📖 Sayfa 1 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Düşüncelerini ele aldığı fikir ve siyaset adamları arasında Beşir Fuat, Mizancı Murat, Ahmet Rıza, Abdullah Cevdet ve Prens Sabahattin gibi isimler bulunuyor.
Jön Türkler kendi tarihlerinde bir laikfelsefi spekülasyon ortamı bulamadıkları için böyle bir düşüncenin nasıl yürütüleceğini bilmiyorlardı; daha doğrusu bu gibi düşünce türleriyle ilgilenmiyorlardı.
📖 Sayfa 16 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Amaçları ve en büyük kayguları, düşüncelerinin başlangıcı ve sonu, "devleti kurtarmak" tı.
Bu da Batı'nın pek zevkine varamadığı bir kavramdı. Bundan dolayı bu iki fikir aleminin buluşması beklenemezdi.
Nihayet, Hizmet gibi liberal eğilimli bir gazetenin Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde kendiliğinden bitmesi, entelektüel hayatın artık payitahtın dışında dal-budak salmaya başladığının bir işaretiydi. Bu yayılmayla, Jōn Türk hareketinin önemli haberleşme ağının Istanbul'dan taşraya yayılmasıyla, taşra taşralığını kaybetmeye başlıyordu.
📖 Sayfa 66 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Jön Türkler zamanında başlangıcı görülen Türkçülük hareketi 1880'lerde lengüistik (dilbilim) Türkçülük halini almış, Şemsettin Sami'nin eserlerinde bir lisaniyat (dilbilim) sorunu olmuştu. 1893 tarihinde Ikdam gazetesinin "Türk gazetesidir" başlığıyla çıkması Türkçülüğün kültürel bir hareket olarak gelişeceğinin işaretiydi.
📖 Sayfa 65 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Daha önce gördüğümüz üzere, kendi kendini kendi enerjisiyle kalkındırmanın zorunluluğu Abdülhamit devri eserlerinde en çok görülen temalardan biridir. "Kendi kendine yardım" (self-help) ismini verebileceğimiz ve genel olarak ıslahatçı görüşün temelini oluşturan bu tutum hatırlayacağımız üzere Türkçe Meşveret'in birinci sayısındaki makalelerden beri Jön Türk yayınlarının özelliklerinden biri olmuştu.
📖 Sayfa 260 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Jön Türkler zamanında başlangıcı görülen Türkçülük hareketi93 1880'lerde lengüistik (dilbilim) Türkçülük halini almış, Şemsettin Sami'nin eserlerinde bir lisaniyat (dilbilim) sorunu olmuştu. 1893 tarihinde lkdam gazetesinin "Türk gazetesidir" başlığıyla çıkması Türkçülügün kültürel bir hareket olarak gelişeceğinin işaretiydi.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Bir semada doğmuş, bir iklimde büyümüş, bir havada yaşamış, ruhları, kalpleri ne Rusya teskin eder ne İngiltere tesliye eder. Gene onların çaresaz-ı âlâmı, melaz-ı ıztırabı sine-i vatandır.
📖 Sayfa 266 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Murat Bey Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşünün nedenlerini İslam devletlerinin dağılmalarında aramıştı. Hepsinde bulduğu ortak unsur merkeziyetçiliğin ifrata vardırılmış olmasıydı.
📖 Sayfa 133 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Halkımız arasındaki mantık da bundan farklı değildir. "işe yarayan adam" pratik hal çareleri öneren kişidir. Böylece, Türkiye'de "felsefesizlik", çağdaş zamanlarda yalıtkan bir pragmatizm şeklinde gelişmiştir.
📖 Sayfa 17 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
“İstemezük demekten gayrı bir şey söylemek bilmeyen avamın değil, fazilet-i siyasileriyle mümtaz ve mahbubü’l- kulûb, ve vükelâ-i millet, hürriyet-i kavi, hürriyet-i vicdan, hürriyet-i matbuat ile piraste, kavanin-i âdilenin mahmileri olacak vükelâ-yı millet tarafından umûr-u milletin temşiyesini görmek isteriz.”
📖 Sayfa 251 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Beşir Fuat hakkında "pozitivizm" ifadesini kullandığımız zaman onun "pozitivizm"inin Comte'dan esinlenilmiş bir görüşten çok, bu kelimenin 19. yüzyılın ortasından itibaren daha genel ve popülerleştirilmiş anlamında, "maddi vakıalara ehemmiyet verme" şeklinde anlaşılması gerektiğini hatırlamalıyız.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin kurucularının hepsinin hayatında biyolojik bilimler, anatomi ve fizyoloji birinci derecede bir yer tutuyordu. Hepsine "hayat" ve "sıhhat" dini izahlarla değil biyolojik dengenin sonucu olarak anlatılıyordu.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Tıbbiye-i Şahane öğrencilerinin okudukları patoloji kitapları herhalde üzerlerinde daha da derin etkiler yaratabiliyordu. lçinde bulundukları toplumun manevi köklerinden kopma, biyolojik dünya görüşüne sahip olma Askeri Tıbbiye'deki hareketin Mülkiye'dekinin aksine, "ihtilalci" bir niteliği nasıl kazanabildiğini bir dereceye kadar izah eder.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
1890'larda Jön Türkleri harekete geçiren etkenleri çok daha derinde yatan unsurlarda bulacagımızı sanıyorum. Bunlardan biri, tasavvur edebildikleri "ideal" toplulukla II. Abdülhamit dönemi topluluğu arasındaki değer uyuşmazlığıydı. Bu "değer uyuşmazlığı"nın temelindeyse toplumsal bagların kişilere bağlanarak kurulduğu bir toplulukla, toplumsal bağların soyut ilkelerin peşinden giderek kurulduğu bir topluluk arasındaki fark bulunuyordu.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Bu özellik, etkinligini bugün de devam ettirmektedir. Halkımız arasındaki mantık da bundan farklı degildir. "İşe yarayan adam", pratik hal çareleri öneren kişidir. Böylece, Türkiye'de "felsefesizlik", çagdaş zamanlarda yalınkat bir pragmatizm şeklinde gelişmiştir.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Kosova vilayeti Türkiye'de ilk şehir planlama esaslarını uygulayan vilayetti. Ibrahim Temo'nun Manastır'da doğmuş olması bir rastlantı olmadığı gibi Ittihat ve Terakki esas ku- rucularının hepsinin taşralı olması da memleketin içine gir- diği yeni bir gelişmenin belirtisiydi.
📖 Sayfa 67 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Mevcut puslu havayı dağıtmaya çalışanların rastladıkları engeller arasında Abdülhamit'in heyfi yönetiminin ve jurnalcılık sisteminin İstanbul'da aydınlar arasında yarattığı kolektif nevruz başta gelmektedir.
📖 Sayfa 32 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Yeni görüşte, kültür, Üstün milletlerin geri kalmış olanları bizzat "medeni"liklerini sağlama yolunda empoze etmek zorunda oldukları bir çerçeveydi. Kipling'in "lesser breeds without the law" (kanunu olamayan geri ırklar) deyimi bunun en güzel bir örneğini oluşturuyordu.
📖 Sayfa 269 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Bu yazara göre Cemiyet kurulmadan bir müddet önce, kurucular, memleket işlerinin kötü gitmesinin sorumluluğunu Padişah'a mı yoksa çevresindekilere mi yükleyeceklerini bilmedikleri için bir yıl kadar durumu incelemeye karar vermişler ve yıl sonunda asıl sorumlunun Abdülhamit olduğu ve ona karşı cephe almanın zorunlu olduğu noktasında anlaşmışlardı.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Murat Bey (Mizancı Murat) İstanbul'a dönünce Padişah önce ona bir tür hafiyelik önerdi. Murat, öneriyi kabul etmeyince de Şura-yı Devlet Maliye Dairesi'ne tayin ettirildi. 1908 yılına kadar az çok karanlıklara gömüldü. Yalnız hayatının pek kolay olmadığını anlıyoruz: Doktorlar bile Padişah'tan bir irade almadan evine uğramaktan çekiniyorlardı.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
1905-08 yılları arasında Makedonya sorunu önem kazanınca oraya yığılan genç ve bilgili subaylar imparatorluğun geleceğiyle ilgili sorunları Yıldız'ın denetiminden uzak bir yerde topluca tartışmak imkanını elde ettiler.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Muallim Naci şiirlerine aşk ve şarap gibi iktisadi gelişmeyle ilişkisi olmayan, "uyuşturucu" kavramlar sokuyordu. Milli enerjilerin bu uğurda heba olması Ahmet Mithat Efendi'yi kızdırmıştı.
📖 Sayfa 56 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Jön Türkler uzun zaman fikirsizlikten kendileri de şikayet ettikten sonra II.Abdülhamid devrinde ihtilalci çevrelerin dışında geliştirilmiş bazı siyasi ve sosyal dünya görüşlerini kabul etmek zorunda kalmışlardır. Türkçülük başlangıçları bunun tipik bir örneğini verir.
📖 Sayfa 25 · Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin
Sıkça Sorulan Sorular
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri kimin eseridir?
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2015'te yayımlanmıştır.
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri kaç sayfadır?
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, 340 sayfadır (İletişim Yayınları baskısı).
Jön Türklerin Siyasi Fikirleri'nin en ünlü sözü nedir?
“Fakat Jön Türklerin karşılaştıkları büyük zorluklar bizzat bu kavramda belliydi. Çünkü "tamim" edilecek bir "Osmanlı" dili yoktu, zorunlu olarak bu dil "Türkçe" olacaktı ve böylece Osmanlıcılık ideali derhal bir tek unsurun lehine yapılan bir faaliyet şeklini alıyordu. Kültür sorununu daha sonra ele almış olan Ziya Gökalp'in bu kültürel faaliyetin temelini Türklere yöneltme çabası bu yönden çok daha mantıklıydı.”