Hulusi Arslan'ın 2016'da yayımlanan Sistematik Kelam adlı eseri, Din (İslam) türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Sistematik Kelam için okurların en çok beğendiği sözler bu sayfada bir araya getirildi.
Sistematik Kelam'dan En Beğenilen Alıntılar
1)İnsan Yapısı: İnsan sınırlı bir varlık ve sonsuz bir varlığı anlamaya çalışır.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
2)Nassların Yapısı: Nass’lar bir taraftan tenzihi ifade ederken bir yandan teşbihi çağrıştırıyor.
3)Dış Tesir : Yahudi ve Hristiyanlardan etkilenerek İslam’ı anlatma.
Önceki din ehlinin inançlarını reddetme.
-Kelam Tartışmaları
-Allah kendisini, âlim,kâdir,sem’i şeklinde tanıtmıştır. Buna göre ilim sıfatı olmadan âlim olunmaz.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
-Allah’ın sıfatları onun ne aynısıdır ne de gayrısıdır.
-Maniheizm ve Hristiyanlık, çoklu Tanrı’lar, ayrı kadim varlıklar kabul etmiştir. Ama İslâm da bu söz konusu değildir. Buna göre Sıfatların kabulü, kadimlerin çokluğuna götürmez.
Islam dininin değişmez ve sabit ilkeleri bulunmakla birlikte zamanın ihtiyaçlarına gire yenilenmesi gereken bir boyutu da vardır. O sebeple deizm ve ateizm gibi dine karşıt akimlara karşı en büyük çarenin, dinin, Allah'ın koyduğu değer yasaları olan akıl ve tabiata uygun yorumunu yapmaktır.
📖 Sayfa 127 · Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Teşrii irade: Ahlak alanı ile ilgilidir. Allah’ın iradesi yalnızca iyiye ve hayra tealluk eder. Allah’ın kullarına sorumluk yükleyen iradesidir.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Tekvini irade: Evren ve içindekileri yaratmaya ve değiştirmeye yönelik iradesidir. Allah’ın iradesi hayra ve şerre iyiye kötülüğe tealluk eder. Onları irade eder ve yaratır.
Mutezile: Allah’ın kelam sıfatı hâdistir. Ses ve harflere ihtiyaç duyar. Bunlar hâdistir.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Selefiyye: Ses ve harflerden meydana gelen Allah’ın kelam sıfatı ezelidir.
Ehlisünnet: Nefsi kelam, lafzi kelam Allah’ın zâtındaki mana, Allah’ın zâtında ki mananın ses ve harfler şekline bürünmesi, ezelidir yaratılmıştır, hâdistir.
Vücûd: Var olmak, yokluğu düşünülemez olan.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Kıdem: Ezeli, başlangıçsız olan.
Beka: Varlığı ebedî olan.
Vahdaniyet: Allah’ın zatında, sıfatında bir olması.
Muhalefetül lil havadis: Allah’ın hem zatı hem sıfatları ile hiç bir varlığa benzememesi.
Kıyam bi nefsihi: Varlığı bir başkasına muhtaç olmaması.
Izdırâri Fiiller: İnsan iradesinin etkisi olmayan fiiller/ irade dışı fiiller.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
İhtiyari Fiiller: İnsan iradesiyle meydana gelen fiiller. Bütün tartışmalar bu alanla ilgilidir.
Hayat - İlim - Semi - Basar - Kudret - İrade - Tekvin - Kelam
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
-İnsani fiillerin meydana gelmesini mümkün kılan güç.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Cebriyye: İnsanın ne iradesi ne de kuvveti vardır.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Mutezile: İnsan fiillerinin meydana gelmesi onların özünde var olan kuvvete bağlıdır.
Bu kudret önceden Allah tarafından insana verilmiştir.
İnsanda önceki kudret geçerlidir.
Bu işi yapan Fail zıddınıda yapmaya kâdirdir.
Bir makdur, bir kâdir tarafından yapılır.
Meydana gelen insan filinde bir Kâdir’in/kudretin etkisi vardır.
Kuşku yani şüphe ilmin ve bilginin başlangıcıdır.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Kur'an-ı Kerim'de tasvir edilen Allah'ın, hem hiç bir aklın somut bir cisim gibi resmedemeyeceği kadar aşkın ama aynı zamanda, en yakınımızda hatta kalbimizde hissedebileceğimiz kadar içkin olduğu görülür.
📖 Sayfa 168 · Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Geleceği inşa etmek için öncelikle geçmişi iyi anlamak şarttır.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Islam düşünce tarihinde bilgi ile iman arasında sıkı bir ilişki kurulmuştur.
📖 Sayfa 128 · Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
O'nu anlama çabası hiçbir zaman bitmeyecektir.
📖 Sayfa 163 · Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Maniheizm 2’li, Hristiyan 3’lü inançlarına reddiyede bulunmuşlardır.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Sıfatları reddetmişlerdir. Mutezile’ye göre sıfatların varlığını kabul, çoklu kadimlerin(teaddüd-ü kudema) varlığını kabul etmek anlamına gelir, bu da şirktir.
Muattıla ismini almışlardır.
Allah’ın adaleti çerçevesinde olaya bakarlar.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Emir irade ve rıza birdir.
Allah iyi (hayr) fiilleri emir ve irade etmiş hatta teşvik etmiştir.
Allah kötü (şer) fiilleri irade etmez.
İnsan kendi fiillerini irade eder ve yaratır.
Duyularımız bize birçok varlığın olduğunu söyler. Fakat zihnimizle bir araştırma yaptığımız zaman sonuçta varlığın tek olduğunu görürüz.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Çokluk illüzyondan ibarettir.
Kelamcılar İslam itikadının aklî temellerini atmışlardır.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
“Yüz, yan, göz, nur, yönelmek, yakınlık, rahmet ve gazap, avuç, inmek, gelmek.”
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Mücessime: Allahı cisimlendirmiştir.
Mutezile: Te’vil edilmelidir.
Selef: Teşbih ve tevilsiz geldiği kabul edilmelidir.
Ehlisünnet: Önce selef, sonra Mutezile’nin görüşünü benimsemiştir.
“Yaratma, öldürme, rızık verme, peygamber gönderme.”
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Mutezile/ Eşariyye: Kudret sıfatının yansıması hâdis ve yaratılmıştır.
Selefiyye/ Maturidiyye: Tekvin sıfatının yansıması ezelidir.
Bilgi varlıkla başlar ve varlık, bilgiden öncedir.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Kelam alimleri, dini hükümlerin aklın temel ilkelerine aykırı olmadığını ve naslardan çıkarılacak sonuçların bu ilkelerle çelişmemesi gerektiğini savunmuşlardır.
📖 Sayfa 67 · Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Günümüz kelamcıları belki de sadece inanç konularıyla sınırlı kalmamalı, İslama yönelen modern meydan okumalara karşı dinin temel ilkeleri çerçevesinde yeni çözüm arayışlarına yönelmelidirler.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Peygamberimiz ahirette insanın hangi hususlardan suale çekileceğine dair bir hadislerinde şunlardan bahsetmektedir;
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
- Ömrünü nerede tükettiğinden,
- Gençliğini nasıl geçirdiğinden,
- Malını nerede kazandığından,
- Malını nereye harcadığından,
- Bildiklerini uygulayıp uygulamadığından.
Her olayın bir nedeni olduğu gibi evrenin varlığının da bir nedeni olmalıdır.
📖 Sayfa 141 · Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
“Konuya Allah’ın hakimiyeti çerçevesinde bakarlar.
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan
Emir, irade ve rıza aynı değildir.
Allah’ın iradesi iyi ve kötüyü (şerri ve hayrı) kapsar.
Allah’ın kötüyü ve şerri irade etmesi ondan razı olduğu anlamına gelmez.
Allah’ın emri ve rızası sadece iyi ve hayradır.
Allah’ın iradesinin sadece hayra doğru olduğunu söylemek. Allah’ın iradesi dışında bir takım şeylerin meydana geldiğini kabuldür ki; Allah’ın şanına yakışmaz.
Bir fiil üzerinde hem Allah’ın hem kulun iradesi vardır.”
Sıkça Sorulan Sorular
Sistematik Kelam kimin eseridir?
Sistematik Kelam, Hulusi Arslan tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2016'da yayımlanmıştır.
Sistematik Kelam kaç sayfadır?
Sistematik Kelam, 409 sayfadır (Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları baskısı).
Sistematik Kelam'ın en ünlü sözü nedir?
“1)İnsan Yapısı: İnsan sınırlı bir varlık ve sonsuz bir varlığı anlamaya çalışır. 2)Nassların Yapısı: Nass’lar bir taraftan tenzihi ifade ederken bir yandan teşbihi çağrıştırıyor. 3)Dış Tesir : Yahudi ve Hristiyanlardan etkilenerek İslam’ı anlatma. Önceki din ehlinin inançlarını reddetme. -Kelam Tartışmaları”