Uğur Mumcu'nun Dersim adlı eseri, Araştırma-İnceleme türünün önemli örneklerindendir. Dersim'i bitirenlerin aklında kalan cümleler, aşağıda sayfa numaralarıyla sıralı.
Dersim'den En Beğenilen Alıntılar
Türk-İslam Sentezi” özü ve sözü ile Atatürkçülüğe karşı bir görüştür.
📖 Sayfa 12 · Dersim, Uğur Mumcu
“İslam’da laiklik” ise söz konusu değildir.
Türkiye’de Kürt hareketi Turgut Özal ile başlamıştır. Her ne kadar PKK bunu sahiplenmişse de Turgut Özal’ın öncesinde bu kadar hareketli değildi.
Dersim, Uğur Mumcu
Kendisini Marksist sayan da saymayan da birer Kürt milliyetçisidir. Aralarındaki tek fark, silahlı eylemlere başvurup başvurmamalarıdır.
Dersim, Uğur Mumcu
Siyasetin din duygularından arındırılması düşüncesinin ne kadar doğru olduğunun, İran’da yaşanan olaylarla artık bugün yeterince kanıtlandığını sanıyoruz.
Dersim, Uğur Mumcu
Bu kitabın okunması yasakmış!
Dersim, Uğur Mumcu
Kürtçülük ve İslamcılık, bugünlerde el ele veriyor. Bütün bu olayların nedenlerini aramak biz Atatürkçülerin görevidir.
Dersim, Uğur Mumcu
Kürtler, kendilerine ihanet edenlere “çaş” derler. “Çaş”, Kürtler tarafından “hain” ve “işbirlikçi” anlamlarında kullanıl
Dersim, Uğur Mumcu
Kürt sorunu, hiçbir zaman Kürtlere ve Türkler’e bırakılmış değildir. Bu soruna hep, ama hep Batılı emperyalist devletler karışmıştır.
Dersim, Uğur Mumcu
Türkiye Cumhuriyeti, bütün sorunlarını “ulusal bütünlük, demokratikleşme ve çağdaşlaşma” yoluyla çözecektir.
Dersim, Uğur Mumcu
Ordu, TBMM’nin emrindedir. Ordunun da TBMM’nin de o günlerdeki amaçları aynıdır:
Dersim, Uğur Mumcu
-Emperyalist ve kapitalist düşmanlara karşı savaşmak...
Siyasetçiler arasında Müslümanın "garibanına" Atatürkçülük taslayıp çokuluslu sermaye ile destekli gericiliğe şapka çıkarmak, günümüzün modasıdır!
Dersim, Uğur Mumcu
Sağcısı ve solcusu ile bu ülke bizim ülkemizdir.
Dersim, Uğur Mumcu
Şeyh Sait'in İngiliz silah fabrikalarına silah siparişi verdiği, İngiliz silah fabrikalarının da o tarihte İngiliz “Intelligence Service” ile iç içe çalışan silah tüccarı Vasil Zaharoff ile eşgüdüm halinde olduklarını bilmek gerekir.
📖 Sayfa 2 · Dersim, Uğur Mumcu
Öyle anlaşılıyor ki, toplum olarak terör ile daha uzun yıllar beraber yaşayacağız. Asker ve sivil olarak terör ile savaşmanın demokrasi içinde yolunu yordamını bulmaya çalışıyoruz.
Dersim, Uğur Mumcu
Enflasyon yalnızca paranın değerini düşürmedi, fikir namusunu da yok etti ve ediyor...
Dersim, Uğur Mumcu
Ayaklanmalar bir organ yangını gibi sürdü.
Dersim, Uğur Mumcu
Türkiye Divana temsilci göndermedi. Milletler Cemiyeti, 16 Aralık 1925 tarihinde, Musul'daki Türk egemenliğini kaldıran kararı benimsedi.
Dersim, Uğur Mumcu
Damat Ferit Paşa'nın “Kürtleri Mustafa Kemal'e karşı kullanma” planı bugün yabancı yazarlarca da yazılmaktadır.
Dersim, Uğur Mumcu
"Etnik terör” de başlı başına sivillerden kaynaklanan bir “ırkçılık” değil de nedir Allah aşkına?
Dersim, Uğur Mumcu
Amaç bölgede bir Kürt devleti kurdurtmaktır. Böyle bir devletin kurulmasında birden çok ülkenin çıkarı vardır. Hele Ortadoğu’daki sıcak savaşları düşünürseniz...
📖 Sayfa 9 · Dersim, Uğur Mumcu
Kurtluş Savaşı, “asker – sivil – aydın halk” üçlüsü ile örgütlenmiş ve kazanılmıştır.
Dersim, Uğur Mumcu
Özetle “hareket" eskiden beri vardır. Değişen yalnızca görüntülerdir. Kimi zaman dinsel görüntülüdür; kimi zaman Marksist maskelidir Kürt hareketi. Özü hiç değişemez: Bu hareketlerin özü Kürt milliyetçiliğine dayanır.
Dersim, Uğur Mumcu
“Koçkiri Ayaklanması’nda Ginyan Aşireti reisi Murat Paşa ve Kangal Ağası Kürt Hacı Ağa, hükümet kuvvetleri ile işbirliği yaparak ayaklanmacıları ele vermişlerdir. Aynı ayaklanmada “Kureşan Aşireti” hükümet kuvvetlerinin yanında ayaklanmacılara karşı savaşmıştı. “Abbasan Aşireti”, “Ferdalan Aşireti” ve “Karabal Aşireti” ayaklanma sırasında Mustafa Kemal’i ve Ankara hükümetini desteklediler.
Dersim, Uğur Mumcu
Türkiye Cumhuriyeti, ne holding yazıhanelerinde kurulmuştur, ne lüks otel lobilerinde ne de CIA ve Dünya Bankası koridorlarında.
Dersim, Uğur Mumcu
Savaşı kazanan ve cumhuriyeti kuran, o çilekeş o özverili Anadolu halkıdır, her cephede kan akıtan, can veren Mehmetçiktir, “tam bağımsızlık” inancı ile Anadolu’ya geçen ve emperyalist ordulara karşı savaşan ve ayaklanmaları bastıran yurtsever subaylardır;
Mustafa Kemal gibi İsmet Paşa, Fevzi Paşa, Karabekir Paşa, Refet Paşa, Fahrettin Paşa, Ali Fuat ve Kazım Özalp Paşalar gibi paşalardır.
Cumhuriyet döneminde 1924 yılındaki “Nasturi” ve 1925 yılındaki “Şeyh Said İsyanı”ndan 1937-38 yılları arasındaki “Dersim İsyanı”na kadar on sekiz tane isyan yaşanmış. Bunlar sırasıyla: 1924 Nasturi... 1925 Şeyh Said... 1925 Reçkotan...
📖 Sayfa 15 · Dersim, Uğur Mumcu
1925-37 Sason... 1926 1. Ağrı... 1926 Koçuşağı... 1927 Mutki... 1927 2.
Ağrı... 1927 Bicar... 1929 Asi Resul... 1929 Tendürük... 1930 Savur...
1930 Zeylan... 1930 Oramar... 1930 3. Ağrı... 1930 Pülümür Ayaklanmaları, Menemen Olayı ile 1937-1938 Dersim ayaklanmasidır.
Said-i Nursi Atatürk düşmanıdır.
Dersim, Uğur Mumcu
Kürt'ü Türk'e; Türk'ü Kürde'; Ermeni'yi Türk'e; Türk'ü Ermeni'ye; Alevi' yi Sünni'ye, Sünni'yi Alevi'ye düşman eden, emperyalizm ve emperyalizmin Ortadoğu'daki çıkarlarıdır.
Dersim, Uğur Mumcu
Said-i Nursi, Kürt kökenli bir din ve siyaset adamıdır. Meşrutiyet yıllarında “Said-i Kürdi” olarak tanınan Said-i Nursi, 31 Mart gerici ayaklanmasını kışkırtan “Volkan” adlı yayın organı ile “İttihat-ı Muhammedi Fırkası”nın da kurucularındandır.
Dersim, Uğur Mumcu
Sağcısı ve solcusu ile bu ülke bizim ülkemizdir. Yaşanan olay ise açıkça bölücülüktür. Ulusal barışı ve bütünlüğü sarsan her olaya - nereden ve kimden gelirse gelsin- yurttaşlık ve tarih bilinci ile karşı koymak zorundayız. Bölücülüğe karşı sağcının da solcunun da elbirliği yapması gereklidir.
Dersim, Uğur Mumcu
- Şurası da bir gerçektir ki Şeyh Sait hareketinin ulusal niteliği sanıldığı kadar önemli değildir. (...) Bu isyanda tamamen dini sloganlar kullanılmış ve hareket irticai bir anlamda hareket olmuştur...
Dersim, Uğur Mumcu
Dr. İsmail Beşikçi
Kürt sorunu, hiçbir zaman Kürtlere ve Türkler’e bırakılmış değildir. Bu soruna hep, ama hep Batılı emperyalist devletler karışmıştır. Bu Batılı ülkelerin de olası bir “Kürt Devleti”nden beklentileri vardır.
Dersim, Uğur Mumcu
(Milliyet, 11 Nisan 1992)
Bugün araştırmalar sonucu ele geçen belgeler, Kurtuluş Savaşı öncesinde Amerikalılar ve İngilizlerin gerek Kürtlere ve gerek Ermenilere para ve silah yardımı yaptıklarını açıkça ortaya koymuştur.
Dersim, Uğur Mumcu
Sağcısı ve solcusu ile bu ülke bizim ülkemizdir. Yaşanan olay ise açıkça bölücülüktür. Ulusal barışı ve bütünlüğü sarsan her olaya - nereden ve kimden gelirse gelsin - yurttaşlık ve tarih bilinci ile karşı koymak zorundayız. Bölücülüğe karşı sağcının da solcunun da elbirliği yapması gereklidir.
Dersim, Uğur Mumcu
(Cumhuriyet, 16 Ekim 1984)
Damat Ferit bana geldi, sulh anlaşmasına göre Kürtler ayrı bir devlet olacaklar. Kürt liderleri Mustafa Kemal'i sevmezler, çünkü o bolşevikliği getirmek istiyor. Siz Mustafa Kemal'den nefret ediyorsunuz. Çünkü o sizin yaptığınız anlaşmayı kabul etmiyor. O halde Kürtleri Mustafa Kemal'e karşı birlikte kullanalım, dedi.
Dersim, Uğur Mumcu
Ne yazık ve acı ki Türkiye, yeniden emperyalizm ve kapitalizmin boyunduruğuna girdi.
Dersim, Uğur Mumcu
Tarihimizin hiçbir döneminde görülmeyecek ölçülere varan dış borçlarla, bölgede yaşanan olaylarla, etnik ayaklanmalarla, dış dünyada her gün daha hızla artan yalnızlığımızla yeni ve içinden kolay kolay çıkılmayacak sorunlara doğru sürükleniyoruz.
Dersim, Uğur Mumcu
Musul sorunu ile Şeyh Sait ayaklanmasının aynı günlere rastlaması herhalde “kaderin bir cilvesi” değildi:
Dersim, Uğur Mumcu
Aşiret ağalarının sürgün edilmeleri elbette antidemokratiktir. Kimse bugün bu tür önlemleri savunamaz.
Dersim, Uğur Mumcu
Reform yapsanız da yapmasanız da terör sürecek, çünkü amaç başka.
Dersim, Uğur Mumcu
“Şeyh Sait İsyanı”, “padişahlık, hilafet, şeriat” gibi gerici isteklerle ortaya çıkıyordu.
Dersim, Uğur Mumcu
“Hıyaneti Vataniye Kanunu” bu isyan sırasında çıkartılmıştır. Din ve kutsal kavramları siyasal amaçla kullanan etnik ayaklanmacılar bu yasa gereğince cezalandırılacaklardı. İsyan bastırıldı. Ancak Türkiye, Musul’u yitirdi. İngilizler yaptıkları planda başarılı olmuşlardı. Şeyh Sait İsyanı’nın Türkiye’ye maliyeti Musul’un kaybıydı.
Şeyh Sait Ayaklanması, Seyh Sait'in bacanağı binbaşı Kasım (Ataç) tarafından Mustafa Kemal'e ayaklanmadan bir yıl önce ihbar edildi.
Dersim, Uğur Mumcu
Musul sorunu ile Şeyh Sait ayaklanmasının aynı günlere rastlaması herhalde "kaderin bir cilvesi" değildi: Bu rastlantının temelinde bir kısmı kanıtlanan bir kısmı da henüz yeterince kanıtlanmamış dış ilişkiler yatmaktaydı.
Dersim, Uğur Mumcu
Türkiye Cumhuriyeti, ne holding yazıhanelerinde kurulmuştur, ne lüks otel lobilerinde ne de CIA ve Dünya Bankası koridorlarında.
📖 Sayfa 32 · Dersim, Uğur Mumcu
Dersim ayaklanması lideri Şeyh Rıza İngiliz hükümetine başvurarak yardım istemiştir.
Dersim, Uğur Mumcu
Amaç değişmez; padişahçılık ve şeriatçılık gibi Marksistlik ve Leninistlik de azınlık ırkçılığının maskesidir. Amaç bölgede bir Kürt devleti kurdurtmaktır.
Dersim, Uğur Mumcu
Türkiye'nin Doğu ve Güneydoğu'sunu Ermeni ve Kürtlere bırakan Sevr anlaşmasını Kürtler adına imzalayan da İngiliz Entelligence Service'nin “emrimizdedir” dediği İngiliz maşası Şerif Paşadır.
Dersim, Uğur Mumcu
Laiklik ilkesi, adım adım yok edilmektedir.
Dersim, Uğur Mumcu
Savaşı kazanan ve cumhuriyeti kuran, o çilekeş o özverili Anadolu halkıdır, her cephede kan akıtan, can veren Mehmetçiktir, “tam bağımsızlık” inancı ile Anadolu’ya geçen ve emperyalist ordulara karşı savaşan ve ayaklanmaları bastıran yurtsever subaylardır.
Dersim, Uğur Mumcu
Ayaklanmaların ortak özelliği aşiretlere dayanmasıydı. Bu ayaklanmaları aşiretler ve aşiret reisleri yönlendirmişti.
Dersim, Uğur Mumcu
1925 yılının İngiliz gizli belgeleri açık; aynı yılın açık olması gereken Türk belgeleri ise yasak!
Dersim, Uğur Mumcu
Ne yazık ve acı ki Türkiye, yeniden emperyalizm ve kapitalizmin boyunduruğuna girdi. Körfez savaşında bölgeye egemen olan “yeni dünya düzeni” Türkiye’de hemen yandaşlarını ve sözcülerini buldu; ideolojik ve siyasal bombardıman başladı.
Dersim, Uğur Mumcu
Kurtuluş Savaşı’na, Atatürk’e ve cumhuriyete karşı saldırılar bu yüzden yoğunlaştı.
(1992)
ASALA terörü, neden 1975 Kıbrıs Barış Harekâtı’ndan sonra başladı? Neden 1982 yılına kadar iç terör ile birlikte yükseldi? Bu saldırılan neden 1982 yılında bıçakla kesilircesine kesildi? Bu saldırılar biter bitmez, PKK eylemleri 15 Ağustos 1984 günü başladı?
Dersim, Uğur Mumcu
Kürt’ü Türk’e; Türk’ü Kürde’; Ermeni’yi Türk’e; Türk’ü Ermeni’ye; Alevi’yi Sünni’ye, Sünni’yi Alevi’ye düşman eden, emperyalizm ve emperyalizmin Ortadoğu’daki çıkarlarıdır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 20 Eylül 1965 günü ve 234/D-1 ve 313 sayılı kararında, Diyanet İşleri Başkanlığının "Nurculuk Hakkında" adlı yayınında da Said-i Nursi tarafından yayımlanan "Risaleler"in "İslami esaslara uymadığı, (...) Nurculuğun milli ve din birliğini parçalayan zümrecilik olduğu" yazılmaktadır.
Dersim, Uğur Mumcu
1936-38 arasındaki
Dersim, Uğur Mumcu
“Dersim Olayı” da -ilginç bir rastlantı- Atatürk'ün Doğudaki toprak ağalığını kaldırma amacıyla “toprak reformu” hazırlıklarına giriştiği günlere denk düşmüştür.
Bilindiği gibi Barzani, Amerika'da ölmüştür. İlk başlarda Sovyetlerce de desteklenen bu Kürt lideri, son günlerinde, ABAD yönetimince ağırlanmış ve ölünceye kadar bakımı Amerikan hükümetince üstlenilmiştir. Sovyet desteği ile ortaya çıkan bu Kürt liderinin Amerika'da ölmüş olması bile başlı başına düşündürücü bir olaydır.
📖 Sayfa 6 · Dersim, Uğur Mumcu
Halkımızın yiğit evladı Ali Hoca (Ramazan Adıgüzel) PKK’lı ajan provokatörlerce katledildi...
📖 Sayfa 25 · Dersim, Uğur Mumcu
Resmi belgeler bile yasaksa söyler misiniz, Türk gazetecileri ve tarihçiler olarak bu olayları nasıl araştıracağız ve kamuoyunu nasıl aydınlatacağız?
📖 Sayfa 16 · Dersim, Uğur Mumcu
Yalnızca İngiliz belgelerine dayanarak mı?
Enflasyon yalnızca paranın değerini düşürmedi, fikir namusunu da yok etti ve ediyor...
Dersim, Uğur Mumcu
(Cumhuriyet, 3 Ocak 1993)
Sıkça Sorulan Sorular
Dersim kimin eseridir?
Dersim, Uğur Mumcu tarafından yazılmıştır.
Dersim kaç sayfadır?
Dersim, 57 sayfadır.
Dersim'in en ünlü sözü nedir?
“Türk-İslam Sentezi” özü ve sözü ile Atatürkçülüğe karşı bir görüştür. “İslam’da laiklik” ise söz konusu değildir.”