Jared Diamond'un imzasını taşıyan Tüfek, Mikrop ve Çelik, Araştırma-İnceleme alanının dikkat çeken yapıtlarındandır. Türkçede Tübitak Yayınları etiketiyle yayımlanmıştır. Tüfek, Mikrop ve Çelik'i okuyanların favorisi olan sözler, sayfa numaralarıyla aşağıda.
Tüfek, Mikrop ve Çelik'ten En Beğenilen Alıntılar
"Aslında yalnızca yiyecek üretme işini kendileri yapmayan bugünün zengin Birinci Dünya vatandaşları için (uzak yerlerdeki tarımcıların işi olan) yiyecek üretimi, daha az bedensel çalışma, daha fazla rahatlık, açlık tehlikesinin ortadan kalkması ve daha uzun bir ömür beklentisi anlamına geliyor."
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Radyokarbon testi, hayatın her yerde bulunan bir yapıtaşı olan karbonun çok küçük bir parçasını oluşturan radyoaktif karbon 14'ün, çok yavaş bir şekilde bozunarak radyoaktif olmayan izotopu azot 14'e dönüşmesi esasına dayanır.
📖 Sayfa 124 · Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
"Kuşkusuz her toplumun yararlı olabilecek her yeniliği hemen kabul ettiğini söylemek gibi bir yanılgıya düşmek istemem. İşin doğrusu, dünyadaki bütün kıtalar ve başka geniş bölgeler üzerinde yaşayan ve birbiriyle yarışan , bazıları direnir."
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
"Uzakta görüyorum ölümü, kavuşmak istiyorum ona!"
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Yakın çağlardaki en büyük nüfus hareketi, Avrupalıların Yeni Dünya'ya göçlerinden sonra Amerika'nın yerli (Kızılderili) topluluklarının çoğunun esir alınması, sayıca azalması ya da büsbütün ortadan kalkması sonucu meydana geldi.
📖 Sayfa 71 · Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
İnsanlık tarihi, hayvanların tarihinden ayrı bir şey olarak orada aşağı yukarı 7 milyon yıl önce başladı.
📖 Sayfa 30 · Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Anna karenina'nın o ünlü ilk cümlesini bulursunuz karşınızda :"Mutlu ailelerin hepsi birbirine benzer, mutsuz ailelerin mutsuzluğuysa kendine özgüdür."
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
"Evcilleştirebilmek için yabani adayın pek çok farklı özelliklere sahip olması gerekiyor. Bu gerekli özelliklerden birinin bile eksikliği evcilleştirme çabalarını boşa çıkarıyor, Tıpkı mutlu bir evlilik kurma çabalarını boşa çıkardığı gibi."
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
"Belli bir dil ailesi içinde çok çeşitli dillerin konuşulduğu bugünkü bölgeler o dil ailesinin ilk dağılma merkezine daha yakın yerlerde bulunurlar."
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
"Eski savaşların galipleri her zaman en iyi komutanlara ve silahlara sahip olan ordular değil, çoğu kez yalnızca düşmanlarına bulaştıracak en berbat mikropları taşıyanlardı."
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
"...düşmanlık hem Doğu Asya'da hem de Ortadoğu'da iki taraf içinde yıkımdır."
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
İnsanlık tarihi çoğunlukla, bir şeylere sahip olanlarla ve olmayanlar arasında ki eşitsiz çatışmalardan oluşur.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
"Dünyadaki gerçek yiyecek üreticilerinin büyük bir çoğunluğunu oluşturan, çiftlik ve hayvancılıkla uğraşan köylülerin çoğu, yabani bitki ve hayvanlarla geçinen insanlara göre daha iyi durumda değiller."
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Bu kitapta batı Avrupa kökenli halkları yüceltmek şöyle dursun onların kültürlerinin temel öğelerinin çoğunun başka yerlerde yaşayan insanlar tarafından geliştirilmiş, daha sonra batı Avrupaya taşınmış şeyler olduğunu göreceğiz.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Bir halkın başka bir halk üzerinde nasıl üstünlük kurduğunu açıklamayı başarırsak bu o üstünlüğü haklı göstermek gibi olmaz mı? Bu sonucun kaçınılmaz olduğunu, bugün bu sonucu değiştirmeye çalışmanın boşuna bir çaba olacağını söylemek anlamına gelmez mi?
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Mutlu ailelerin hepsi birbirine benzer; mutsuz ailelerin mutsuzluğuysa kendine özgüdür.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Yali insanları etkileme gücü olan, enerji saçan biriydi. Gözlerinin parlaklığı gözlerinizi kamaştırırdı. Büyük bir özgüvenle kendinden söz etti ama aynı zamanda derin bir merakı yansıtan pek çok soru sordu, büyük bir dikkatle dinledi.
📖 Sayfa 2 · Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Bilgi güç demektir. Bu yüzden de yazı, çok daha uzak ülkelere ve çok daha eski zamanlara ait çok daha fazla bilgiyi çok daha sağlıklı ve çok daha ayrıntılı bir biçimde aktarma olanağı verdiği için çağdaş toplumlara güç kazandırır.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
"...çağdaş insanın yaratıcılığı bir kez geliştikten sonra insanlar başka bölgelerin çoğunu çabucak keşfedecek ve oralara uyum sağlayacaktı."
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
"İnsanlık tarihi çoğunlukla, bir şeylere sahip olanlar ile olmayanlar arasındaki eşitsiz çatışmalardan oluşur."
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
"Farklı kıtalardaki halkların uzun dönemli tarihleri arasındaki farklar, söz konusu halkların insanları arasında doğuştan gelen farklardan kaynaklanmaz, yaşadıkları çevrelerin koşulları arasındaki farklardan kaynaklanır."
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
"Yazı, fetihlerin çağdaş bir aracı olarak tüfeklerle, mikroplarla ve merkezileşmiş yönetimlerle el ele yürüdü."
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Bereketli Hilal'in ve Çin'in tarihinden çağdaş dünya için çıkarılacak yararlı bir ders var: Koşullar değişir, geçmişteki üstünlük gelecekteki üstünlüğün güvencesi değildir.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Tarih farklı haklar için farklı yönde gelişti ama bu çevresel farklardan dolayı böyle oldu, o hakların biyolojik farklılıklarından dolayı değil.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
¶¶
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
İnsanlık tarihi çoğunlukla, bir şeylere sahip olanlarla olmayanlar arasındaki eşitsiz çatışmalardan oluşur
¶¶
"Yeni bir icatta bulunma çabasının temelinde yatan zarara uğrama tehlikesini göze alma davranışı bazı toplumlarda ötekilere göre daha yaygındır."
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Yüksek rütbeli şeflerin karşısında basit halktan olanlar yere kapanmak zorundaydı. Şef soylarının hiçbir üyesi için ve bürokratlarla, bazı zanaat erbabı ustalar için yiyecek üretme zorunluluğu yoktu...
📖 Sayfa 66 · Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
"Bugünkü dünya son derece orantısız sonuçlarla biçimlenmiş durumda."
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Serüven meraklıları mantarları çekine çekine yerler, pek çok mantar türünün bizi öldürebileceğinin farkındadırlar. Ama kuruyemiş delisi biri bile yaban badem yemez, bir avuç yaban bademde insanı öldürmeye yetecek kadar (Nazilerin gaz odalarında kullandıkları zehir olan) siyanür vardır. Orman böyle daha başka pek çok yenmez kabul edilen bitkiyle doludur.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
"Sonuçta kurulan imparatorluklar yazının yardımıyla yönetildi."
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
"...çağdaş dünyadaki eşitsizliklerin kökeni ta tarih öncesine dayanıyor."
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Büyük ve kalabalık ülkeleri yönetmek için demokrasiye ve bürokrasiye ihtiyaç vardır.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Moriorilerin anlaşmazlıkları barışçıl yöntemlerle çözmek gibi bir gelenekleri vardı. Yaptıkları bir meclis toplantısında savaşmama, onun yerine barış, kardeşlik içinde kaynakları paylaşmayı önerme kararı aldılar…
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
“Tarih farklı halklar için farklı yönde gelişti ama bu çevresel farklardan dolayı böyle oldu, o halkların biyolojik farklılıklarından dolayı değil.”
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Kuruyemiş delisi biri bile yaban badem yemez, bir avuç yabanbademde insanı öldürmeye yetecek kadar (Nazilerin gaz odalarında kullandıkları zehir olan) siyanür vardır. Orman böyle daha başka pek çok yenmez kabul edilen bitkiyle doludur.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Et kıtlığı çekilen insan topluluklarında köpekler düzenli biçimde son çare olarak yenmektedir.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Hayvanlar da enlemle ilişkili iklim özelliklerine uyum sağlarlar. Bu açıdan bizler, kendi iç gözlemlerimizden de bildiğimiz gibi, tam birer hayvanızdır.
📖 Sayfa 240 · Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Peki "hak yerini buldu " mu gerçekten de?
📖 Sayfa 567 · Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Neden Amerika, Afrika ve Avustralya yerlileri gidip Avrupalıları ve Asyalıları öldüremedi, egemenlikleri altına alamadı, onların köklerini kazıyamadı?...
📖 Sayfa 4 · Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
İnsanlar neden farklı kıtalarda farklı hızda gelişti? Tarihin seyrini oluşturan şey bu hız farklılıklarıdır...
📖 Sayfa 5 · Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Başarısızlıklar için genellikle kolay, tek nedene dayalı açıklamalar bulmaya eğilimliyizdir. Oysa önemli konuların çoğunda başarı, aslında birbirinden ayrı olası başarısızlık nedenlerinin pek çoğunun ortaya çıkmasının önlenmesini gerektirir.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
"Tanrı senin bin belanı versin"
📖 Sayfa 94 · Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Kaptan Cook ile birlikte gelen frengi, belsoğukluğu, verem ve gripten sonra tifo salgını ile birlikte sayısız küçük salgınla Havvaii'nin nüfusu 1779'da yarım milyon iken, çiçek hastalığının Hawaii'ye ulaştığı ve hayatta kalanlardan 10.000'inin ölümüne yol açtığı 1853 yılında 84.000'e düştü. Bu örnekler neredeyse böyle sonsuza kadar uzatılabilir.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Bazı toplumlar fena halde tutucudur, içe dönüktür, değişikliğe düşmandır.
📖 Sayfa 310 · Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Neden tüfekleri ve çelik silahları icat edenler, atların ya da başka hayvanların sırtına binenler, Avrupalıların bağışık olmadığı mikropları taşıyanlar, okyanusları aşan gemiler yapanlar, ileri siyasal örgütler kuranlar, yazılı tarihin binlerce yıllık deneyimlerinden yararlananlar İnkalar olmadı?
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
"Anlamak çoğu kez sonuçları tekrarlamak ya da ebedileştirmek amacına değil, o sonuçları değiştirmeye çalışma amacına hizmet eder."
📖 Sayfa 7 · Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Namibyada beni en çok şaşırtan şey bir sokak tabelasıydı: Windhoek'un merkezindeki ana caddelerden birine Göring Caddesi adı verilmişti. Hiçbir ülke bir caddeye Luftwaffe'nin (Alman Hava Kuvvetleri) kurucusu o ünlü Nazi Reichskommisar'ı Hermann Göring'in adını verecek kadar nedamet nedir bilmeyen Naziler tarafından yönetiliyor olamaz, diye düşündüm.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Bitki tohumlarının bağırsağınızda sindirilmeye karşı direndiklerini ama dışkınızın içinden filizlendiklerini öğrenmek sizi şaşırtabilir. Aranızda midesi kolay bulanmayan macera meraklıları varsa bu deneyi kendiniz yapıp doğruluğunu kanıtlayabilirsiniz. Yaban bitki türlerinin çoğunun tohumunun yeşerebilmek için önce bir hayvanın bağırsağından geçmesi şarttır. Örneğin bir Afrika kavunu türü sırtlan benzeri bir Afrika kurdu tarafından yenmeye öylesine uyum sağlamıştır ki bu türe ait kavunların çoğu bu hayvanların dışkıladıkları yerlerde yetişir.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Canlı kalmanın ve sağlıklı olmanın en iyi yolu o melun mikropları öldürmektir. Mikrop aldığımızda gösterdiğimiz en yaygın tepki ateşlenmektir. Yine biz ateşlenmeyi bir “hastalık belirtisi” olarak görmeye alışmışızdır, sanki hiçbir işlevi olmadan, kaçınılmaz olarak ortaya çıkıyormuş gibi. Ama vücut sıcaklığımızın düzenlenmesi genlerimizin denetimindedir, rastgele olan bir şey değildir. Birkaç mikrop vardır, onlar ısıya vücudumuzdan daha duyarlıdır. Biz vücut sıcaklığımızı yükselterek kendimiz yanıp kül olmadan önce mikropları yakıp kül etmeye çalışırız.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Avrasya'da 1492'de hayvan, su, rüzgar gücünün uygulandığı bütün işler Amerika kıtalarında hala kol gücüyle yapılıyordu.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Farklı kıtalardaki halkların uzun dönemli tarihleri arasındaki farklar, söz konusu halkların insanları arasında doğuştan gelen farklardan kaynaklanmaz, yaşadıkları çevrelerin koşulları arasındaki farklardan kaynaklanır. Geç Pleyistosen Bölüm'de Avustralya'nın yerli nüfuslarıyla Avrasya nüfuslarının yerlerini değiştirmek mümkün olsaydı, bana kalırsa bugün Avrasya'nın da Amerika kıtalarının ve Avustralya'nın da büyük bir bölümünde eski Avustralya yerlileri yaşıyor olurdu, eski Avrasya yerlileriyse bugün Avustralya'da yaşayan o mazlum küçük toplulukların insanları haline gelirdi.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Eski insanların bulabildikleri hammaddeler, taş, odun, kemik, deri, lif, kil, kum, kireçtaşı, mineral gibi çok çeşitli doğal malzemelerdi. İnsanlar yavaş yavaş bu malzemeler içinde belli türde taşları, odunu, kemiği işleyip alet yapmayı öğrendi; belli türde kilden çömlek ve tuğla yapmayı; kum, kireçtaşı ve başka "çamur"lardan oluşan bir karışımdan cam yapmayı; bakır ve altın gibi mevcut yumuşak saf metalleri işlemeyi, daha sonra maden yataklarından maden çıkarmayı, en sonunda da bronz ve demir gibi sert metalleri işlemeyi.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
“Birinci kocamı Elopi saldırganları öldürdü. İkinci kocamı beni isteyen bir adam öldürdü, benim üçüncü kocam oldu. Üçüncü kocamı ikinci kocamın intikamını almak isteyen erkek kardeşi öldürdü."
📖 Sayfa 360 · Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Yeni Gine'nin yüksek bölgelerinde yaşayan çocukların karınları şiştir, çok yiyen ama az protein alanlarda görülür bu.
📖 Sayfa 191 · Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Kıtalara insanların farklı tarihlerde yerleşmesinin, kıtaların daha sonraki tarihleri açısından bir anlamı varsa ne gibi bir anlamı var?
📖 Sayfa 49 · Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Yakın tarihimiz boyunca insanların ölümüne yol açmış başlıca hastalıklar -çiçek hastalığı, grip, verem, sıtma, veba, kızamık ve kolera- hayvan hastalıklarının evrimleşmiş halidir, işin tuhafı bizim salgın hastalıklarımızın çoğunun nedeni olan mikropların büyük bir kısmı artık neredeyse yalnızca insanlarda görülür.
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Neden şu anda Avrupalı ve Asyalı halklar zenginlik ve güç sahibi de başkaları değil?
📖 Sayfa 4 · Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond
Sıkça Sorulan Sorular
Tüfek, Mikrop ve Çelik kimin eseridir?
Tüfek, Mikrop ve Çelik, Jared Diamond tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1997'de yayımlanmıştır. Türkçeye Ülker İnce çevirmiştir.
Tüfek, Mikrop ve Çelik kaç sayfadır?
Tüfek, Mikrop ve Çelik, 662 sayfadır (Tübitak Yayınları baskısı).
Tüfek, Mikrop ve Çelik'in en ünlü sözü nedir?
“"Aslında yalnızca yiyecek üretme işini kendileri yapmayan bugünün zengin Birinci Dünya vatandaşları için (uzak yerlerdeki tarımcıların işi olan) yiyecek üretimi, daha az bedensel çalışma, daha fazla rahatlık, açlık tehlikesinin ortadan kalkması ve daha uzun bir ömür beklentisi anlamına geliyor."”