Umberto Eco'nun 2014'te yayımlanan Yorum ve Aşırı Yorum adlı eseri, Deneme-İnceleme türünün önemli örneklerindendir. Kemal Atakay çevirisiyle Can Yayınları tarafından Türkçeye kazandırılmıştır. Eleştiri okurlarının en çok işaretlediği satırlar, Yorum ve Aşırı Yorum'dan burada toplandı.
Yorum ve Aşırı Yorum'dan En Beğenilen Alıntılar
hangi yorumların "en iyi" olduğunu belirleyecek kurallar yoksa da, en azından hangi yorumların "kötü" olduğunu belirleyecek bir kural vardır.
📖 Sayfa 70 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
"Aspirinin soğuk algınlığını iyileştirdiği hakkındaki kesinliğimizin, Proust'un Nerval'den farklı bir şey gerçekleştirmeyi amaçladığı hakkındaki kesinliğimizden daha güçlü olduğunu biliyorum."
📖 Sayfa 163 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
“I Kant, nesnelerin değeri, insanların ise onuru olduğunu söylemiştir. Bu amaç açısından, metinler saygıdeğer kişilerdir.”
Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
"Kişi olarak falanca yazara değil, metne saygı duymak zorundayız."
📖 Sayfa 76 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
“Bir öte aşamaya, Böyle Söyledi Zerdüşt’ü yeniden okuyup, kıkır kıkır güldüğünüzde ulaşmış olursunuz.”
Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
" 'in , 'ın ise kadar yaratıcı olduğuna inanıyorum."
📖 Sayfa 154 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Hepimizin bir sınırı var; cesaret kıran, küçük düşüren bir sınır: ölüm.
Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Platon'dan Aristoteles'e ve öteki Yunan filozoflarına uzanan Yunan rasyonalizminde bilgi, nedenleri anlamak anlamına geliyordu. Bu yolla, Tanrı'yı tanımlamak, bir nedeni tanımlamak ötesinde artık bir başka nedenin olamayacağı bir nedeni tanımlamak demekti.
📖 Sayfa 43 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Ding an Sich (kendinde şey) olmadığını ve bilgimizin durumsal, bütünsel (holistic) ve kurgusal olduğunu söylemek, konuştuğumuzda bir şey hakkında konuşmadığımız anlamına gelmez. Bu şeyin bağıntısal olduğunu söylemek, verili bir bağıntıdan söz etmediğimiz anlamına gelmez. Hiç kuşkusuz, bilgimizin bağıntısal olması ve olguları, onları dile getirdiğimiz (ve kurduğumuz) dilden ayıramıyor oluşumuz, yorumu teşvik etmektedir.
📖 Sayfa 172 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
"Bir metnin kesin bir anlamı yoktur."
📖 Sayfa 45 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
"Bir metin belirli bir kültür açısından"kutsal" hâle gelir gelmez, kuşkulu okuma sürecine ve bunun sonucu olarak hiç kuşkusuz bir aşırı yorum durumuna tabi olur."
📖 Sayfa 71 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
"Yanlışlıkla yaratılmış bir dünya, başarısız bir kozmostur. Bu başarısızlığın asal sonuçları arasında, ebediliğin çarpıtılmış bir taklidi olan zaman yer alır."
📖 Sayfa 46 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Bütün yorumcular eşittir, ancak bazıları diğerlerinden daha eşittir.
📖 Sayfa 153 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
"Farlılıklar, her şeyden önce yazarların önermesel tutumlarında yatar -şu da var ki, yazarların önermesel tutumu çoğunlukla metinsel aygıtlarca ortaya konur, böylece metinlerin önermesel tutumları haline gelirler."
📖 Sayfa 154 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
"Her düşünme tarzı, kendini rasyonel olarak değerlendiren bir başka düşünme tarzının tarihsel modeli tarafından irrasyonel olarak görülmüştür. Aristoteles'in mantığı Hegel'in mantığıyla aynı değildir."
📖 Sayfa 36 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
birçok entelektüel etkinlik gibi, yorum ancak en uç noktasına vardırıldığında ilginç olur.
📖 Sayfa 136 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Yazı sanatının ilk icat edildiğinde nasıl tuhaf bir şey olarak göründüğünü, yakınlarda keşfedilen Amerikalı Kızılderililerin tavrından tahmin edebiliriz: Kızılderililer insanların kitaplarla konuştuğunu gördüklerinde şaşırmışlardı ve bir kağıdın konuşabileceğine bir türlü inanamıyorlardı...
📖 Sayfa 50 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
"Bir cemaat ne tür bir güvence sağlayabilir?"
📖 Sayfa 158 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
" metinlerinin 'dan önce yazıldığından ve onları İsa'nın Büyük Çile'sinin alegorisi olarak yorumlamanın güç olduğundan eminim. Doğal olarak, Hektor'un ölümünün İsa'nın Büyük Çile'sinin bir önceden bildirimi olduğunu ileri sürebilirim, ancak yalnızca Büyük Çile'nin tarihsel bir olay değil, ebedi bir arketip olduğu yönünde kültürel konsensusu sağladıktan sonra."
📖 Sayfa 164 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Ve herkesin bildiği gibi, iyi şüphecinin 'ın çerçevesinde tepki göstermeye hakkı vardır: "Tamam, bütün yorumcular eşittir, ancak bazıları diğerlerinden daha eşittir."
📖 Sayfa 153 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
... "Romanın başına Prag'ı koydum çünkü Prag benim en sevdiğim şehirlerden biridir. Ama Dublin'i de severim. Prag yerine Dublin'i koyun." Tepki gösterdiler: "Ama Dublin Ruslarca işgal edilmedi!" Yanıtım şu oldu: "Bu benim suçum değil."
📖 Sayfa 86 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
"Ancak, metinleri ikinci kez okuduğumuzda, diyelim ki yirmi yaşımızda bir karakteri sevdiğimizi, kırk yaşımızda ise ondan nefret ettiğimizi keşfediyoruz."
📖 Sayfa 157 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Hermetik düşünce bütün dünya sahnesini bir dil olgusuna dönüştürür; aynı zamanda da dilin her tür iletişim gücünü elinden alır.
📖 Sayfa 50 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Elbette, yorum yirminci yüzyıl edebiyat kuramcılarının icat ettiği bir etkinlik değildir.
Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
"Gerçekçilik bir yazarın yüreğini incitebilir."
📖 Sayfa 140 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
"Aslında, insanın haklı olduğu ya da yanıldığı herhangi bir konu yok ortada; edebiyatın ya da okumanın doğası diye bir şey yok; yalnızca yaptıkları her ne ise onu yapan, belli inançlara sahip okur ve eleştirmen grupları var."
📖 Sayfa 133 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
"Bir disiplin olarak edebiyat incelemesi tam da edebiyatın göstergesel mekanizmalarını sistematik olarak anlama girişimidir."
📖 Sayfa 23 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
, nesnelerin değeri, insanların ise onuru olduğunu söylemiştir. Bu amaç açısından, metinler saygıdeğer kişilerdir.
📖 Sayfa 119 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Platon'dan Aristoteles'e ve öteki Yunan filozoflarına uzanan Yunan rasyonalizminde bilgi, nedenleri anlamak anlamına geliyordu.
📖 Sayfa 37 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
"Okumaya karar verdim..."
📖 Sayfa 156 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Dil, düşüncenin yetersizliğini yansıtır: Dünyada oluşumuz, aşkınsal herhangi bir anlam bulma yetersizligimizden başka bir şey değildir.
📖 Sayfa 53 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Dilin nasıl işlediğini anlamak, konuşma zevkini, metinlerin ebedi mırıldanmasını dinleme zevkini azaltmaz. Daha önceleri, gerek bu duyguyu, gerek bu rasyonel kanıyı açıklamak üzere, jinekologların da aşık olduklarını söylüyordum. Ancak böyle bariz bir gözlemi kabul edersek, şunu da kabul etmeliyiz: Her ne kadar jinekologların duygulan hakkında herhangi bir şey söyleyemesek de, onların insan anatomisi bilgisi bir kültürel konsensus meselesidir.
📖 Sayfa 177 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
"Eğer yorumlanması gereken bir şey varsa, yorum herhangi bir yerde bulunması ve bir biçimde saygı duyulması gereken bir şeyden söz etmelidir."
📖 Sayfa 62 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
İktidar istenci de yalnızca erkeğin kadınlara hükmetme umudunun ya da çocuğun Anne ile Babaya geri dönme umudunun şaşaalı bir örtmecesidir.
📖 Sayfa 115 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
İnsan bedenininbir bölümünü belli belirsiz andırıyorsa, o zaman bedene gönderme yaptığı için anlamı vardır; ancak bedenin o bölümü de bir yıldıza gönderme yaptığı için anlamlıdır, yıldız bir gamı imlediği, gam ise melekler hiyerarşisine gönderme yaptığı için anlamlıdır ve bu böylece sonsuza dek sürüp gider. İster dünyevi ister semavi olsun her nes- ne, bir gizi barındırır. Her ne zaman bir giz keşfedilirse, bu giz bir başka gizi imleyecek ve bu, aşamalı bir hareket içinde nihai gize doğru ilerleyecektir.
📖 Sayfa 50 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Eco, metinlerin okurlara büyük bir hareket alanı sağladığını, ancak sınırlar bulunduğunu söylemek istiyor. Oysa yapıçözüm, anlamın bağlama bağlı olduğunu vurgular -anlam, metinlerdeki ya da metinler arasındaki ilişkilerin bir sonucudur- ancak bu bağlamın kendisi sınırsızdır: Çıkarsanabilecek her zaman yeni bağlamsal olanaklar olacaktır, böylece yapamayacağımız bir şey varsa, o da sınırlar koymaktır.
📖 Sayfa 148 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
" En yüce mutluluk, sahip olduğunuz şeye sahip olmaktan geçer."
📖 Sayfa 98 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Ermiş kişi kozmik gizi anlayan kişidir; hermetik modelin yozlaşmış biçimleri bundan yola çıkarak, şöyle bir kanıya yol açmışlardır: Güç, başkalarını, insanın siyasal bir gizi olduğuna inandırmaktan geçer.
📖 Sayfa 56 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Klasik tartışma, bir metinde ya o metnin yazarının söylemek istediği şeyi ya da metnin yazarının niyetlerinden bağımsız olarak metnin ne söylediğini bulmayı amaçlıyordu. Ancak ikilemin ikinci kısmını kabul ettikten sonra, kişi şunu sorabilir: Bulunan şey, metnin metinsel tutarlılığına ve bunun ardındaki özgün bir anlam istemine bağlı olarak söylediği şey midir yoksa alıcıların kendi beklenti sistemlerine bağlı olarak buldukları şey midir?
Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Yaratıcı süreci anlamak, bazı metinsel seçimlerin nasıl rastlantıyla ya da bilinçdışı mekanizmaların bir sonucu olarak ortaya çıktığını da anlamak demektir.
📖 Sayfa 106 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
''...'stat rosa pristina nomine, nomina nuda tenemus' (Adıyla var bir zamanlar gül olan; salt adlar kalır elimizde.) ''
Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
İnsanın şevkini kıran, küçük düşüren bir sınırımız var: ölüm.
Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Kant, nesnelerin değeri, insanların ise onuru olduğunu söylemiştir. Bu amaç açısından, metinler saygıdeğer kişilerdir. Onları yalnızca kullanmak -anlan aynı zamanda kendi içlerinde birer amaç olarak değil, yalnızca birer araç olarak ele almak- ahlak dışı davranmak olur.
📖 Sayfa 132 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
hermetizm ile gnostizmde, bir bilgi biçiminin ne kadar batıni olduğu gösterilebilirse, o bilgi biçimi o kadar değerli bulunur ve açılan her katmanın ya da kodu çözülen her gizin olsa olsa daha ustalıkla gizlenmiş hakikatin bir dış odası olduğu ortaya çıkar.
📖 Sayfa 23 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Rubicon'u geçerken Julius Caesar dine karşı bir hareket yaptığını bilmekle kalmaz, şunu da bilmektedir: Bir kez dine karşı bu hareketi gerçekleştirdiğinde, bir daha geriye dönmesi mümkün değildir. Alea iacta est*. Aslında, zamansal sınırlar da vardır. Yapılmış olan şey, asla silinemez. Zamanın geri döndürülmesi olanaksızdır.
📖 Sayfa 45 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
* zarlar atıldı (karardan geri dönülmez)
Yunan rasyonalizmi geleneğinde gnosis, yalın algılamaya (aisthesis) ya da kanıya (doxa) karşıt olarak, varoluşun gerçek bilgisi (gerek konuşma gerek diyalektik açısından) anlamına geliyordu. Ancak Hıristiyanlığın ilk yüzyıllarında sözcük, akıl ötesi, sezgisel bir bilgi, o bilgiye ulaşan herkesi kurtarma gücü olan semavi bir varlığın aracılığıyla tanrısal yoldan bağışlanan ya da alınan armağan anlamını kazandı.
📖 Sayfa 53 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
"Gnostik kendisini dünyada bir sürgün olarak, bir mezar ve bir hapishane olarak tanımladığı kendi bedeninin bir kurbanı olarak değerlendirir. Dünyaya fırlatılıp atılmıştır ve oradan bir çıkış yolu bulmak zorundadır. Varoluş bir hastalıktır ve biz bunu biliriz. Burada kendimizi ne denli engellenmiş hissedersek, o denli bir iktidarsızlık hezeyanına ve öç alma arzusuna kapılırız. Bu yüzden, Gnostik kendisini, tanrının, kozmik bir komplonun sonucu olarak geçici bir süreliğine sürgüne gönderilmiş bir parçası olarak görür."
Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
"Burada, yeryüzünde her şey nasılsa, yukarıda gökyüzünde de öyledir. Evren, her tekil nesnenin tüm öteki nesneleri yansıttığı ve imlediği büyük bir aynalı oda haline gelir."
Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Valery'nin "il n'y a pas de vrai sens d'un texte" (metnin kesin bir anlamı yoktur) ifadesine karşı çıktım, ancak bir metnin birçok anlamı olabileceği ifadesini kabul ediyorum; ben bir metnin her anlamı olabileceği ifadesini yadsıyorum.
📖 Sayfa 169 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
...Culler şu argümanı getirir: “Bir disiplin olarak edebiyat incelemesi tam da edebiyatın göstergesel mekanizmalarını sistematik olarak anlama girişimidir” (s. 132).
📖 Sayfa 26 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Başarılı ve dikkat çekici bir profesyonel kariyer ortaya koymanın elzem koşullarından biri, çarpıcı bir yeniliğin tanıtımıdır...
📖 Sayfa 34 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
''Metin, yorumun, kendi sonucu olarak kurduğu şey temelinde kendini geçerli kılmak şeklindeki dairesel çabası sürecinde oluşturduğu bir nesnedir.''
Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Belli bir bakış açısından her şeyle her şey arasında analoji, yakınlık ve benzerlik ilişkileri vardır.
📖 Sayfa 54 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
...Rorty bütün amaçların ve bütün metinlerin eşit olduğunu kabul etmeye tamamıyla istekli görünmemektedir, çünkü “amaçlarınızı ve böylece yaşamınızı değiştirmeye yardımcı olacak” (s. 119) metinlere değer verir.
📖 Sayfa 25 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
‘’Bu dünyada eksik olan o kadar çok şey var ki, bir şey daha eksik olsa ona yer bulunamazdı.’’
Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Her düşünme tarzı, kendini rasyonel olarak değerlendiren bir başka düşünme tarzının tarihsel modeli tarafından irrasyonel olarak görülmüştür.
📖 Sayfa 42 · Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco
Sıkça Sorulan Sorular
Yorum ve Aşırı Yorum kimin eseridir?
Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2014'te yayımlanmıştır. Türkçeye Kemal Atakay çevirmiştir.
Yorum ve Aşırı Yorum kaç sayfadır?
Yorum ve Aşırı Yorum, 192 sayfadır (Can Yayınları baskısı).
Yorum ve Aşırı Yorum'un en ünlü sözü nedir?
“hangi yorumların "en iyi" olduğunu belirleyecek kurallar yoksa da, en azından hangi yorumların "kötü" olduğunu belirleyecek bir kural vardır.”