Klasik edebiyat alanında yazılmış önemli eserlerden biri olan Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin'in kaleminden çıkmıştır. Kitap 264 sayfadır. Kitaptan seçilen bu sözler, okur oylarıyla sıralanarak burada toplandı.
Aydınlar Üstüne'den En Beğenilen Alıntılar
Şimdi bakın, herkes bilir ki, dünyanın en korkak varlığı sermayedir. O yüzden hep güven ister. Bir istikrar, güven lafıdır gider buyüzden... Halk da bunu yutar. Nasıl yutmasın? İstikrarlı, kararını vermiş, sakin bir ülke olmak kötü mü? Rahatlatıcı bişey gibi gösterilir halka bu "istikrar". Oysa, onların istikrar dedikleri, sermayenin memleketi sömürmesi için gereken sessizliktir. İşçi grev yapmasın, toplusözleşme olmasın, sendikalar kurulmasın, öyle herkes politikaya bulaşmasın...
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Bibakıma çok küçük, bibakıma da çok büyük olan bu yeryüzünün neresine giderseniz gidiniz, Türkiye deyince, Türkiye'yi bilen hemen herkes şu üç adı da bilir: Nasrettin Hoca, Mustafa Kemal Atatürk, Nâzım Hikmet... Bu üç ölümsüz, Türkiye'nin temsilcileridir.
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Bir sanatçı, kurulu düzeni beğenir oldu mu, o günün güzelliğini, iyiliğini yeter buldu mu, artık onun sanatçılığı kalmamış demektir. Böyle sanatçılar, eskimiş ünlerinin gölgesine sığınmış canlı ölülerdir. İşte devlet ancak böylelerini korur.
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Kaçakçılık bile daha az tehlikeli yazarlıktan...
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
"Bugün hertürlü düşünce yazılabilir" diyenlere, hepimizin içinde yaşayıp da pek kavrayamadığımız bir gerçeği söylemek isterim: "Türkiye, yeryüzünde ve tarihte en uzun süreyle Sıkıyönetim altında yönetilmiş ve Sıkıyönetim rekoru kırmış bir ülkedir!"
Bu gerçek size hiçbişey anlatmıyor mu? İkinci Meşrutiyetin ilanından buyana geçen zamanın üçte biri Sıkıyönetimli
İlk yazım yayımlanalı otuzdört yıl olmuş. Profesyonel yazarlığımın da yirminci yılındayım.
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Bugün aranızda Mahmut Sadık'ın adını, evet, yalnız adını bilen kaç kişi var? Kırkbeş yıl, durmamasıya hergün gazetelerde, dergilerde yazı yazmıştır. Ona "Şeyh-ül-muharririn" derlerdi; yazarların pîri, ustası demek. Yazarların pîrinin öldüğü yıl, benim de yazarlığım başlıyordu. Onu anlatan bir yazıdan şu cümle yıllardır beynime çakılı: "Mahmut Sadık'ın elinde kalem altıncı parmak olmuştu!"
Bir sanatçı, herzaman yıkıcıdır. Ama onun yıkıcılığı, yapıcılık uğrunadır. Her yapılanı yıkmak, yerine daha daha iyisini yapmak. Çünkü yıkılmadan hiçbir yeni yapılamaz. Sanatçının görevi, işte bu yapıcılık uğruna hep yıkmaktır. Buyüzdendir ki bütün sanatçılar, yaşadıkları zamanla çatışmışlar; bütün sanat yapıtları doğrudan yada dolaylı olarak
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
kurulu düzen için yıkıcı olmuştur
Diyelim otomobil fabrikasını kurduk. Bir otomobilin yüzde üçbuçuk parçasını yerli bulduk diyelim, gerisini de dışardan getirttik. Peki, bu otomobilleri ne yapacağız? Yoksa tabanı yarık köylümüze, yırtık pabuçlu işçimize, otomobil mi hediye edeceğiz?
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Sanatçı, iyiniyetli, iyimser kişi oluyor. Bu iyiniyeti, zaman zaman saflığa dek varıyor.
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Yeryüzünde en kolay kandırılabilir kişi, sanatçıdır. Ama bu kandırılış, kandıranlar için hiç de övünçlü değildir. Çünkü kurnazlık, herzaman iyiniyeti kandırır. Ne var ki, bu kandırma sürgit olmaz. Sonunda, iyiniyeti kandırdığını sanan kurnazlık, nasıl kendini kandırmış olduğunu acı acı anlar.
Ama has sanatçı, kimseyi aldatmaz. Hele hiç aldatamadığı tek kişi vardır: Kendisi...
Oldum olasıya Türkiye'de aydınlar ikiye ayrılıyor. Elbet ikiye de ayrılacak, üçe de, beşe de... Ama bizdeki ayrışmalar, Batıdakilere hiç benzemiyor. Örneğin bugün uygar ulus halkları çekirdeksel silahlara karşı koymak için yüzbinlerce kişilik topluluklarla gösteri yapıyorlar. Kime? Kendi hükümetlerine karşı. Ama bunların hiçbiri de yurt haini sayılmıyor.
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Bizde çekirdeksel silahların "çesi bile yokken, halk, değil çekirdeksel silahlar için, kabak çekirdeği için bile, on kişilik gösteriye kalkamaz.
Yok etmeyi, öldürmeyi amaçlayan savaş insan soyuna daha başka ne yapabilirdi? Bölgesel savaşlardan şimdiye dek 25 milyon, devlet içi savaşlarda 15 milyon ve her yıl açlıktan 50 milyon ölmüşse, ölmekteyse, nasıl olur da biz hâlâ bir dünya savaşı olmadığını söyleyebiliriz? Bugün sayısı konulmamış, adına daha üçüncü nitemi eklenmemiş bir dünya savaşı içinde yaşıyoruz.
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Ama ne olacak? Ezilenlerden yana oldun mu komünist, doğruyu savundun mu, yine komünist... Bunun sonu neye varır? Asıl komünizm propagandası yapan bunlar. Çünkü onların çabasıyla günün birinde, komünistlerden başka doğru söyleyen, ezileni savunan kalmayacak. İstedikleri yoksa bu mudur?
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Söylenişi, bir koyun türü olan "karaman"a benzeyen Farsça "kahraman"ı dilimizde benimsemişiz de, kahramanın Türkçesi olan "alp"i pek tutmamışız nedense... Alp kimi soyadlarında kalmış.
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Yaşamak elbette güzel, hatta en güzel şeydir ama insanın onuruyla! Bağnazlığın, yobazlığın karşısında korkudan titreyip çamurlara bulanarak, çirkeflerde sürünerek değil.
📖 Sayfa 212 · Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Zaman, en büyük yargıç: Öylesine doğruları yazmışız ki, hem de İnönü iktidarında yazıp da hapse atıldığım yazılardaki düşünceleri, bugün yine İnönü'nün ağzından reform olarak dinliyoruz.
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Bilir misiniz, Nâzım Hikmet, Şarlo'yu kıskanırdı. Nereden belli diye soracaksınız. Çünkü Nâzım Hikmet, çok kişiye kıskanç olmadığını anlatmak için, hem de bikaç kez Şarlo'yu ve Picasso'yu bile kıskanmadığını söylemiştir. Vurgulayarak, sık sık kıskanmadığını söylemesi, bana göre, onları gizlice kıskandığını gösterir. Bu duygusunu, bir şiirinde de söylemiştir. Neyini kıskanırdı Şarlo'nun, Picasso'nun? Sanatlarını, ünlerini, değil; onların çok yaşlılıklarında bile kadını yaşamalarını kıskanırdı. Bilerek "aşkı yaşamalarını" demiyorum, "kadını yaşamalarını" diyorum.
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
"Zoşçenko'nun yerinde olsam..." diyecektim, vazgeçtim; çünkü kimse kimsenin yerinde olamaz. Onun için, "Falanın yerinde olsam şöyle yapardım," sözlerinin hiçbir değeri yoktur.
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Sanat güneşinin Zeki Müren olduğu bir ülkede, zavallı Bülent Ersoy'un kendine vagina açtırması yada deldirmesi yüzünden, ahlak adına başına gelenleri yazamıyorsak, bize de hālā yazar denir mi?
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Biz, ulusal kurtuluşun ne olduğunu çok iyi biliriz. Mustafa Kemal komutasında babalarımız, emperyalistlere, sömürgecilere karşı, yurdumuzun bağımsızlığı, özgürlüğü uğruna canlarını, başlarını koyup, düşman silahlara karşı kutsal inançlarıyla çarpışırken, bizim kuşak çocukları besinsiz analarının memelerinden süt değil, gözyaşı emiyorlardı. Onun için biz, Lumumba'nın ve onun yurttaşlarının acısını çok iyi biliriz ve sömürgecilerin dolaplarını da çok iyi anlarız.
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Bir Türk aydını olarak Kürtler için ne yaptım? Geçen yılki Frankfurt Kitap Fuarının kapısında şu yazı vardı: "İnsan görmek istediğini görür!" Ben Kürtler için de, aynı soydan geldiğimiz Türkler için de, şunu şunu yaptım demeye utanırım. Bu bana çok ayıp gelir. Türkler ve Kürtler için her ne yaptımsa, Türkler ve Kürtler beni sevsinler, benden hoşnut olsunlar, onlara yaranayım diye yapmadım. İnsanım, insan olduğum için, insanlık görevim diye yaptım. Ne Türklerden, ne Kürtlerden aferin, alkış beklemedim. Ama hem Türklerin, hem Kürtlerin bir bölümünden "ne yaptın?" gibi soruları da bekledim.
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Şevket Süreyya Aydemir, İttihat ve Terakki Fırkasının en önde gelen adamına sorar:
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Sizin yapmak istediğiniz neydi?
Biz, Abdülhamit istibdadına karşı Mithat Paşa Kanun-u Esasisini getirmek istiyorduk. Doğrusunu istersen, ben Mithat Paşa'nın Kanun-u Esasisini okumuş değilim. Arkadaşlarımızın içinde de, bir okumuş olanına rastlamadım.
Açlık grevi yapıldığı zaman dünya yerinden oynamalı. Türkiye yerinden oynamadığı zaman sen ne diye açlık grevi yapacaksın? Amaç senin ölmen değil. Amaç senin yaşamandır. Ama senin ölmen bir değişiklik yaratacaksa öl, o zaman hepimiz ölürüz zaten. Bu dayanağı, desteği bulamayınca boşu boşuna yapılan açlık grevlerinden sonuç alınamaz. Hiç, Türkiye'de kimse kıpırdamazken...
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Ne var ki, insan kendi enayiliğini görmüyor ve iyi ki görmüyor.
📖 Sayfa 100 · Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Büyük yurtsever Namık Kemal, çağdaşları olan aydınların kısagörüşlülüğünü, sorumsuzluğunu, ödlekliğini görüp dayanamamış da şöyle haykırmış:
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Ne utanmaz köpekleriz Kimi görsek etekleriz
Sabır, taşı bile çatlatır. Ama gün gelir, aydının vurdum duymazlığı karşısında sabrın kendisi bile çatlar.
Namık Kemal, salt çağdaşları için söylememiş bu taşlamayı, ne uzak görüşlüymüş ki, daha o zamandan bizi bile görmüş.
En büyük üzüntüm nedir, bilir misiniz? Kitaplığımdaki kitaplara ve özellikle okumam gerekli kitaplara bakarım bakarım, "Yazık," derim, "ben bütün bunları okuyamadan öleceğim." Sanki, ölüm bakımından, okuyup ölmekle okumadan ölmek arasında bir ayrım varmış gibi... İşte bir insancıl enayilik!..
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin
Sıkça Sorulan Sorular
Aydınlar Üstüne kimin eseridir?
Aydınlar Üstüne, Aziz Nesin tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2016'da yayımlanmıştır.
Aydınlar Üstüne kaç sayfadır?
Aydınlar Üstüne, 264 sayfadır (Nesin Yayınları baskısı).
Aydınlar Üstüne'nin en ünlü sözü nedir?
“Şimdi bakın, herkes bilir ki, dünyanın en korkak varlığı sermayedir. O yüzden hep güven ister. Bir istikrar, güven lafıdır gider buyüzden... Halk da bunu yutar. Nasıl yutmasın? İstikrarlı, kararını vermiş, sakin bir ülke olmak kötü mü? Rahatlatıcı bişey gibi gösterilir halka bu "istikrar". Oysa, onların istikrar dedikleri, sermayenin memleketi sömürmesi için gereken sessizliktir. İşçi grev yapmasın, toplusözleşme olmasın, sendikalar kurulmasın, öyle herkes politikaya bulaşmasın...”