CANLI

Bir Yazar Bir Dünya: Norbert Elias — Düşündüren Sözler

Norbert Elias sözleri ve alıntıları

Edebiyatseverlerin yakından tanıdığı Norbert Elias, kaleme aldığı eserlerle akıllarda kalmıştır. Bu sayfada 100 söz derlendi.

En Beğenilen Norbert Elias Sözleri

Ölüm ve ölmenin toplumsal yaşamdan ve insan ilişkilerinden mümkün alabildiğine tecrit edilmesi ve buna bağlı olarak gözlerden -özellikle de çocuklardan- saklanması, günümüz insanının ölmekte olanların yanındayken duyduğu tuhaf utançla yakından ilişkilidir. Genellikle ne diyeceklerini bilemezler. Bu durumlarla ilgili kelime hazineleri epeyce dardır. Mahcubiyet duygulan, konuşmalarına engel olur.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Kişinin sevgi veya şefkat beslediği, varlığı ve yakınlığı ile sıcak bir bağlılık hissi uyandıran birinden duygusal karşılık görmesi, insan varoluşunun en önemli dayanaklarından biridir.

📖 Sayfa 100 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Küçük bir anne maymun, düşürüp kaybedene kadar ölü yavrusunu bir süre daha taşımaya devam edebilir. Oysa o ne yavrusunun ne de kendisinin ölümüne dair bir bilgiye sahiptir. Ancak insanlar bunu bilirler; bu yüzden de ölüm, onlar için sorun teşkil eder.

📖 Sayfa 10 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Aslında insanlar için sorun teşkil eden, ölümün bizatihi kendisi değil, bilgisidir.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Mezar, hoş ve özel bir yerdir ama
Sanmam kimse kucaklaşsın orada.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Ölüm, yaşayanların sorunudur. Ölülerin sorunları yoktur.

📖 Sayfa 9 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

İnsanlığın olgunlaşması, zor bir süreçtir.

📖 Sayfa 93 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

İnsanlar için faydalı yalanların, makyajsız bilgiden daha nahoş ve tehlikeli sonuçlara neden olup olmadığı, artık savsaklanmadan sorgulanmalıdır.

📖 Sayfa 44 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Bildiğimiz gibi doğa bilimlerinin yükselişiyle birlikte yeni ve konusuna daha uygun dil ve düşünme araçları geliştirildi.İnsanlık bu süreçte eski büyülü-mitik dil ve düşünme araçlarından zamanla kurtuldu.

Sosyoloji Nedir?, Norbert Elias

Başkaları için nasıl bir anlam ifade ettiğinden bağımsız olarak tek bir insanın hayatında bir anlam bulmaya çalışmak da boşunadır. Zira insanın kendi yaşamının bir anlamı olduğu duygusu ile kendisinin başkaları ve başkalarının da kendisi için bir öneme sahip olduğu düşüncesi arasındaki ilişki, toplumsal hayatın pratiğinde oldukça açıktır.

📖 Sayfa 63 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Fakat insanlar öldükten sonra, yaşayanların onlara saygılı davranıp davranmadıklarını bilemezler.

📖 Sayfa 41 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Ölüm, yaşayanların sorunudur. Ölülerin sorunları yoktur. Bu dünyada, birçok yaratık arasında, yalnızca insanlar için ölüm bir sorundur. Oysa insanlar, doğum, gençlik, cinsellik,hastalık, yaşlılık ve ölüm açısından hayvanlarla aynı kaderi paylaşırlar. Fakat tüm canlılar içinde sadece insanlar öleceklerini bilir; sadece onlar sonlarını öngörebilir...

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Kişinin özsevgisi, ona ölümsüz olduğunu fısıldar. Ölmekte olan insanla çok yakın temasta bulunmak, bu boş hayali tehdit eder.

📖 Sayfa 16 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Ölüm sır saklamaz. Bir kapı açmaz. O, insanın sonudur. İnsandan artakalan şey ise onun diğer insanlara verdikleri ve onların anılarında kalandır.

📖 Sayfa 75 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

...
Zaman kavramı nereden, nelerden “soyutlanarak" elde edilmiş olabilir ki?

📖 Sayfa 76 · Zaman Üzerine, Norbert Elias

solgun ölüm o soğuk eliyle
zamanla göğüslerini okşayacak ennihaye
solacak dudaklarının mercan kızıllığı
omuzlarının sıcak kan soğuk toprağa dönüşecek
gözlerindeki tatlı ışık /ellerinin feri
kim için böyle düşer / zamanla zayıflar
saçların, ki öyledir, altın parlaklığına erişebilir
nihayet birleştirip kurutacak yılları ve günleri
sağlam basılmış ayağın /sevecen hareketlerin
bunların kimi toz olacak, kimi hiç ve hükümsüz
kimse ihtişamının ilahına kurban sunmayacak
nihayetinde yok olup gidecektir bundan fazlası
yalnız kalbin var olacaktır ebediyen
çünkü elmastandı o, fıtraten.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Sosyolojinin aslında neyi incelediği üzerine sürekli bir tartışma döner. Şayet sıklıkla olduğu gibi bu inceleme nesnesinin toplum olduğu söylenirse, bu durumda insanların çoğu,toplum ifadesinden tek tek insanların bir kalabalık olarak bir araya gelişini, bir yığışımını anlayacaklardır.

Sosyoloji Nedir?, Norbert Elias

Başka insanların arasında yaşıyor olabilir, fakat o insanlar kendisine duygusal bir anlam ifade etmiyorlar.

📖 Sayfa 73 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Üç kişi açık bir mezarın yanından geçerken ölüler onlara seslenir:
Siz neyseniz, biz de oyduk; biz neysek, siz de o olacaksınız.

📖 Sayfa 21 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Mesele, yalnızca yaşamın nihai sonu, ölüm belgesi veya küllerin konacağı kavanoz değildir. Birçok insan, zayıf düşerek, yaşlanarak aşama aşama ölür. Son saatler muhakkak önemlidir. Ama insanların vedalaşması çoğu zaman daha erken başlar. Yaşlılar, ekseriyetle hastalık başlar başlamaz kendilerini yaşayanlardan soyutlar. Çöküşleri, onları tecrit eder.Diğer insanlara olan ihtiyaçları devam etmesine rağmen, etkileşim istekleri azalabilir, duygusal kapasiteleri zayıflayabilir.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Geçmişin klişelerine karşı daha keskin bir kulağa sahip olan günümüz modem okuyucusu, "suretin her daim ruhumda hüküm sürmekte" gibi imgeleri geleneksel bulabilir ve "ümit ediyorum ki Tanrı senin sağlığına kavuşman için her gün gönderdiğim yakarışlarımı işitir" ifadesini de özellikle pek dindar olmayan bir hükümdarın ağzında Barok-teatral olarak değerlendirebilir.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Zira öyle toplumsal dönüşümler vardır ki, hani gerçekleşmeleri mümkün olsa bile, bu gerçekleşme uzun ve birçok nesli kapsayan gelişme süreçleri gerektirir.

Sosyoloji Nedir?, Norbert Elias

Ölümden sonra cezalandırılma korkusu yani ruhun kurtuluşuna dair korku, ekseriyetle fakir ve yoksulları hazırlıksız yakalardı. Hükümdarlar işi sağlama almak için kilise ve manastırlara bağışta bulunur; fakirler ise dua ve tövbe ederlerdi.

📖 Sayfa 22 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Bugün bile hekimlik sanatı, hiçbir insanın acı çekmeden ölmesini sağlayacak derecede gelişmiş değildir.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Belli ki, günün birinde artık var olmayacakları bilgisi karşısında onları rahatlatıyor ve varlıklarının sonsuza kadar süreceğinin ümidini onlara vaat ediyorsa eğer, ne kadar tuhaf olursa olsun insanların yürekten bir sevgiyle inanmaya hazır olmadıkları hiçbir tasavvur yoktur.

📖 Sayfa 11 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Ölüler ifadesinin kullanılma şekli başlı başına tuhaf ve manidardır. Bu ifade, ölü insanların sadece yaşayanların hafızalarında değil, yaşayanlardan bağımsız olarak bir anlamda var oldukları izlenimini verir. Fakat ölüler yoktur - ya da, belirtildiği üzere, sadece şimdi ve gelecekte yaşayanların anılarında vardırlar.

📖 Sayfa 42 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Birçok insan, zayıf düşerek, yaşlanarak aşama aşama ölür… Ama insanların vedalaşması çoğu zaman daha erken başlar.

📖 Sayfa 8 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Ölümsüz mezar taşına yazılan şey, aynı zamanda ölen kişinin yaşayanlara sessiz bir mesajı; onun yalnızca yaşayanların hatıralarında yaşamaya devam ettiğine dair belki de hala dile getirilmemiş bir hissiyatın sembolüdür

📖 Sayfa 43 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Yaşayan insanlar yarı bilinçli bir şekilde ölümü bulaşıcı ve dolayısıyla tehdit edici bir şey olarak algılayabiliyorlar; böylece istemsiz de olsa kendilerini ölmekte olanlardan geri çekiyorlar.
Oysa, samimi olunan her insanla vedalaşmada olduğu gibi , fiziksel acıyı hafifletmenin dışında sevgi jest ve mimiklerini kesintisiz devam ettirmek , geride kalanların son defa elveda edenlere sunabileceği belki de en büyük yardımdır.

📖 Sayfa 37 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Talihin öngörülemeyen darbelerine ve öncelikle de kişinin kendi faniliğine karşı metafizik bir koruma vaat eden doğaüstü bir inanca bağlılık, yaşamları en belirsiz ve en kontrol edilemez durumda olan tabaka ve gruplarda daha tutkuludur.

📖 Sayfa 13 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

...
Bana zamanın ne olduğu sorulmadığı sürece zamanın ne olduğunu biliyorum; ama sorulduğunda bilmiyorum, demiş yaşlı bir bilge.

📖 Sayfa 11 · Zaman Üzerine, Norbert Elias

Kendimizi toplumsal bilgi hazinesinin bugünkünden çok daha kısıtlı olduğu bir dönemin içerisinde düşünelim. İnsanlar belirsizliğin, anlamsızlığın içinde yönlerini tayin edebilmek için, deneyimledikleri farklı türden tekil fenomenler arası ilişkiyi anlamalarını sağlayacak özetleyici bir tasvire, bir tür haritaya ihtiyaç duyarlar.

Sosyoloji Nedir?, Norbert Elias

Onurlu insanların peşinden git, yontulmamıştan uzak dur!

Uygarlık Süreci - Cilt 1, Norbert Elias

Yalnızca efendi kölesi üzerinde değil,efendisi için getirdiği işleve göre köle de efendisi üzerinde güce sahiptir.

Sosyoloji Nedir?, Norbert Elias

En önemli iletişim aracı konuşmadır ve konuşma yüzyıllardan beri bir sanattır.

Uygarlık Süreci - Cilt 1, Norbert Elias

Ölüme karşı çağdaş tutum, genel olarak onu yaşamın son safhasına bırakmaktır, o da şayet cenaze planlaması yapılacaksa.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Bazılarının yaptığı gibi sofrada ağzını ördek gibi höpürdeten, domuz gibi şapırdatan kişi iyi yapmıyordur,görgüsüzdür.

Uygarlık Süreci - Cilt 1, Norbert Elias

İnsanların her biri doğayı deyim yerindeyse kendi imkanlarıyla ve herhangi bir ön çalışmaya dayanmaksızın mekanik,kör,ereksiz ve amaçsız fakat düzenli işleyen bir mekanizma olarak kavrar.

Sosyoloji Nedir?, Norbert Elias

Daha önce de söylediğimiz gibi sosyolojinin neyle uğraştığını anlamak isteyen bir insan, her şeyden önce kendisinin de tıpkı diğerleri gibi insanlar arasında bir insan olduğunu görebilme becerisini sergileyebilmelidir.

Sosyoloji Nedir?, Norbert Elias

Hiyerarşik olarak yapılanmış toplumlarda,başkalarının yanında yapılan her davranış, belirli bir prestij değerine sahiptir.

Uygarlık Süreci - Cilt 1, Norbert Elias

Aslında insana saygı kazandıran şeyler yetenek ve erdem olmalıdır. Ama bu ikisini değerlendirebilecek kişilerin sayısı öylesine azdır ki! Bunlara değer veren kişiler daha da azdır.

Uygarlık Süreci - Cilt 1, Norbert Elias

Şiirler ve yazılar, doğrudan doğruya "koşullandırma" ya da "biçimlendirme"bireye içinde yaşadığı toplumsal durumun ve yapının gerektirdiği davranış biçimlerini kazandırma araçlarıdır.

Uygarlık Süreci - Cilt 1, Norbert Elias

Uygarlık, endüstri, sanat, bilim ve düşünce alanında yüksek bir kültür düzeyine ulaşabilmek için bütün barbar halkların yaşamak zorunda olduğu bir aşamadır.

Uygarlık Süreci - Cilt 1, Norbert Elias

Böyle bir tasavvur imkanı, bir gruba ait insan sayısı çoğaldığında aynı grup içindeki olası ilişki sayısının nasıl bir artış gösterdiği sorusu sorularak nispeten kolay bir biçimde sağlanabilir.

Sosyoloji Nedir?, Norbert Elias

İnsanlığın olgunlaşması, zor bir süreçtir. Çıraklık dönemi uzundur; ciddi hatalar kaçınılmazdır ve bu süreçte kendi kendini imha etme, kendi yaşam koşullarını ortadan kaldırma tehlikesi çok büyüktür.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Bilginin ve bilimin sosyolojik bir kuramı,bilim öncesi düşünme ve bilgi elde etme tarzlarının nasıl ve hangi büyük-toplumsal (bütün bir toplumu kapsayan) dönüşümler bağlamında bilimsel tavra evrildikleri sorusunu atlayamaz, bu soruyu geçiştiremez.

Sosyoloji Nedir?, Norbert Elias

Sizler ve uygarlığınız, der Mirabeau; bütün o övündüğünüz ve kendinizi diğer insanlardan üstün görmenizi sağlayan şeyler, bütün bunlar beş para etmez..

Uygarlık Süreci - Cilt 1, Norbert Elias

Batılı insan, bugün bizim onlar için tipik bulduğumuz ve "uygar" insanın bir özelliği olarak değerlendirdiğimiz davranışları sonradan edinmiştir.

Uygarlık Süreci - Cilt 1, Norbert Elias

İnsanların, bizzat ötekilerle birlikte oluşturdukları figürasyonların karakteristik özelliğinden kaynaklanan zorunlulukları tek başına öteki bireylerin ya da bireylerden oluşan grupların kişisel karakterleri ya da hedef ve niyetleri üzerinden açıklamaya çalıştıkları durumların hepsinde büyülü-mitik modelin bir örneğini buluruz.

Sosyoloji Nedir?, Norbert Elias

Hayatın normal seyri içerisinde ölüm kolayca unutulabilir.

📖 Sayfa 14 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Kişi, sosyolojinin ne yapmaya çalıştığını anlamak istiyorsa,düşüncede kendi kendisinin karşısına çıkabilme ve kendisinin de diğerleri arasında bir insan olduğunu görebilme becerisini sergileyebilmelidir. Çünkü sosyoloji "toplum"un sorunlarıyla uğraşır,bununla birlikte toplum üzerine düşünen ve onu inceleyen kişi de yine o toplumun bir parçasıdır.

Sosyoloji Nedir?, Norbert Elias

Birisinin tamamen faydasız şeylerle uğraştığını söylerken, aynı zamanda onun hayatın anlamı üzerine düşündüğünü de haber vermiş oluruz.

📖 Sayfa 70 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

İnsan üzüntüyü yalnız karşılıyor.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Zaman, itirazsız boyun eğilen bir kader gibi görünür herkese.

Zaman Üzerine, Norbert Elias

17. yüzyılda erkekler kamusal alanda aleni olarak ağlayabiliyorlardı, günümüzdeyse bu daha zor ve nadir hâle geldi. Sadece kadınlar bu imkana sahipler; toplumsal olarak yalnızca onlara ağlama izni veriliyor - acaba daha ne zamana kadar?

📖 Sayfa 35 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Korku ve dehşet uyandıran şey, bizatihi ölümün kendisi değil, aksine ölüm tasavvurudur. Şimdi ve burada, acı çekmeden hemen ölseydim, bu, benim için korkunç bir şey olmazdı. Artık var olmazdım, o zaman da korku hissetmezdim. Korku ve endişeyi yalnızca yaşayanların bilincindeki ölüm tasavvuru harekete geçirebilir. Ölüler için ne korku ne de sevinç vardır.

📖 Sayfa 53 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Üç kişi açık bir mezarın yanından ge­çerken ölüler onlara seslenir: "Siz neyseniz, biz de oyduk; biz neysek, siz de o olacaksınız."

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Hayat uzuyor ve ölüm gitgide erteleniyor. Ölmekte olanları ve ölüleri görmek, artık sıradan bir şey değildir. Hayatın normal seyri içerisinde ölüm kolayca unutulabilir. Günümüzde insanların ölümü "bastırdıkları" çokça söyleniyor. Amerikalı bir tabut üreticisi, geçenlerde şu saptamada bulunmuştu:
"Ölüme karşı çağdaş tutum, genel olarak onu yaşamın son safhasına bırakmaktır, o da şayet cenaze planlaması yapılacaksa."

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

...
Evrenin fiziksel düzlemleri ile sosyal düzlemleri arasındaki kopmaz bağlantıları gözden kaçırdığımız sürece, zaman sorununun çok önemli bir yanını kavramamız olanaksızdır.

Zaman Üzerine, Norbert Elias

Ölüm, yaşayanların sorunudur.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Ölüler veya ölümün bizatihi kendisi, birçok şiire konu olmuştur. Üç kişi açık bir mezarın yanından geçerken ölüler onlara seslenir: "Siz neyseniz, biz de oyduk; biz neysek, siz de o olacaksınız." Burada yaşam ve ölüm arasında bir tartışma hüküm sürer. Yaşam, ölümün çocuklarını ezdiğinden yakınır. Ölüm, başarıyla böbürlenir.

📖 Sayfa 21 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Toplumsal bir sorun olarak ölümün üstesinden gelinmesi çok zordur, çünkü kendilerini ölenlerle özdeşleştirmek, yaşayanlara ağır gelir.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Hastalıklarla mücadelenin ilerlemesi, özellikle büyük enfeksiyon salgınlarının engellenmesi, bu kör, plansız ve tehlikeli büyüme sürecinin başlıca sorumlusudur. Hızlı nüfus artışı tehlikesi karşısında veba, savaş, açlık ve erken ölüm gibi kıyamet tellallarının geri gelmesini arzulayan birisi hakkında ne düşünürsünüz?

📖 Sayfa 24 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

17. yüzyılda erkekler kamusal alanda aleni olarak ağlayabili­yorlardı, günümüzdeyse bu daha zor ve nadir hale geldi. Sâdece kadınlar bu imkâna sahipler; toplumsal olarak yalnızca onlara ağlama izni veriliyor - acaba daha ne zamana kadar?

📖 Sayfa 35 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Sonuna kadar açılmış gözler aptallığın, bir yere dalmış gözler ilgisizliğin, son derece keskin bakışlar öfkeye eğilimin, aşırı canlı ve çok şey anlatıcı bakışlar ise arsızlığın işaretidir; bakışlar sakin bir ruha ve saygılı bir dostluğa işaret etmelidir, en iyisi budur. Eskilerin, ruh gözde yer alır deyişi rastlantı değildir: "Animi sedem esse in oculis."

📖 Sayfa 137 · Uygarlık Süreci - Cilt 1, Norbert Elias

Bu tür toplumlarda, ilgili hükümet yetkilileri, sadece kendilerinin kontrol ettikleri belirli grupların şiddete başvurmalarına izin verirler. Birçok durumda sadece bunlar yani polis ve ordu, cezalandırılmaksızın öldürücü silahlar taşıma ve bunları belli durumlarda kullanma yetkisine sahiptir.

📖 Sayfa 58 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Huzur evlerinin pek çoğu yalnızlığın çölleridir.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Sevdiğiniz insanların ve kendinizinki de dahil olmak üzere her yaşamın sona erdiği gerçeği ile başa çıkmanın çeşitli yolları vardır. Adına ölüm dediğimiz insan hayatının sonu, Hades'te, Valhalla'da cehennemde veya cennette ölülerin birlikte yaşayacaklarını hayal ederek mitleştirilebilir. Bu durum yaşamın fani oluşuyla baş etmenin en eski ve en yaygın insani mücadele biçimidir.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Bana zamanın ne olduğu sorulmadığı sürece zamanın ne olduğunu biliyorum; ama sorulduğunda bilmiyorum.

Zaman Üzerine, Norbert Elias

Ölüm sır saklamaz. Bir kapı açmaz. O, insanın sonudur. Insandan artakalan şey ise onun diğer insanlara verdikleri ve onların anılarında kalandır.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Görünüşe göre talihin öngörülemeyen darbelerine ve öncelikle de kişinin kendi faniliğine karşı metafizik bir koruma vaat eden doğaüstü bir inanca bağlılık, yaşamları en belirsiz ve en kontrol edilemez durumda olan tabaka ve gruplarda daha tutkuludur.

📖 Sayfa 13 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

solgun ölüm o soğuk eliyle
zamanla göğüslerini okşayacak emniha'ye
solacak dudaklarının mercan kızıllığı
omuzlarını sıcak karın soğuk toprağa döneşecek
gözlerindeki tatlı ışık / ellerinin feri
kim için böyle düşer / zamanla zayıflar
saçların, ki öyledir, altın parlaklığına erişebilir
nihayet birleştirip kurtaracak yılları ve günleri
sağlam basılmış ayağın / sevecen hareketlerin
bunların kimi toz olacak, kimi hiç ve hükümsüz
kimse ihtişamının ilahına kurban sunmayacak
nihayetinde yok olup gidecektir bundan fazlası
yalnız kalbin var olacaktır ebediyen
çünkü elmastandı o, fıtraten.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Bir insanın yaklaşan ölümü hakkındaki bilgiyle başa çıkma biçiminde bile erken çocukluk deneyim ve fantezilerinin çok büyük payı vardır. Bazı insanlar ölecekleri gerçeğini sükûnetle karşılarken, bazıları ise söyleyemedikleri veya dışa vuramadıkları güçlü ve sürekli bir ölüm korkusuna sahiptirler.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Ölüm, yaşayanların sorunudur. Ölülerin sorunu yoktur. Bu dünyada, birçok yaratık arasında, yalnızca insanlar için ölüm bir sorundur. Oysa insanlar, doğum, gençlik, cinsellik, hastalık, yaşlılık ve ölüm açısından hayvanlarla aynı kaderi paylaşırlar. Fakat tüm canlılar içinde sadece insanlar öleceklerini bilir; sadece onlar sonlarını öngörebilir, ölümün her an gelebileceğinin farkındadır; bireyler ve toplumlar olarak bu yok oluş tehlikesinden kendilerini korumak için de özel tedbirler alırlar.

📖 Sayfa 9 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Her insan, belli bir dereceye kadar kendini idare edip yönlendirir.

Zaman Üzerine, Norbert Elias

Dil sosyalizasyonun bir aracıdır.

Zaman Üzerine, Norbert Elias

Ölmekte olanlar yaşayanlar tarafından insanlık tarihinde daha önce hiç olmadığı kadar hijyenik bir şekilde toplumsal hayatın perde arkasına itilmiştir. Daha önce hiç bir insan cesedi böylesine kokusuz ve böylesine teknik bir kusursuzlukla ölüm döşeğinden mezara gönderilmemişti.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Anlam olarak adlandırdığımız şeyin kurucu unsuru, şu veya bu şekilde birbirine bağımlı ve iletişim halinde olan insan çokluğudur. "Anlam" bir toplumsal kategoridir; bunun öznesi ise birbirlerine bağlı insanların çoğulluğudur. Bu insanların birbirleriyle ilişkilerinde kullandıkları işaretlerin, bunlar her ne kadar farklı insan gruplarına göre değişiklik arz etseler de bir anlamı ve her şeyden önce ortak bir anlamı vardır.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Kendi içindeki farklılaşması daha ileri olan toplumlarda insanlar genellikle kendilerini "iç" ve "dış" dünyaları birbirinden tamamen bağımsız varlıklar olarak algılarlar. Klasik felsefe, herkesin pratikte bildiği bu türdeki toplumsal ve bireysel baskıları adeta meşrulaştırır.

📖 Sayfa 64 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Ölüm korkunç bir şey değildir. Düşlere dalarsınız ve dünya kaybolur - işler yolunda giderse.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Yalnızlık kavramı kalabalıkların içinde olan fakat onlar için hiçbir anlam ifade etmeyen, varlığı ile yokluğu arasında fark olmayan, kendisi ile öteki insanlar arasındaki nihai duygu köprüsünü koparıp atmış bir insan için de geçerli olabilir.

📖 Sayfa 73 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

insanlar, yaşlandıkça, yılların, günlerin ve saatlerin baskısını daha çok hissetmektedirler. Ve bütün bu hissetmeler, onda ikinci bir tabiat oluştururlar. Zaman, itirazsız boyun eğilen bir kader gibi görünür herkese.

📖 Sayfa 19 · Zaman Üzerine, Norbert Elias

Düşlerimizin senaryosunu kim yazıyor?.....

📖 Sayfa 77 · Mozart - Bir Dahinin Sosyolojisi Üzerine, Norbert Elias

Mezar, hoş ve güzel bir yerdir ama
Sanmam kimse kucaklaşsın orada.

📖 Sayfa 30 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Açıkçası insanlar, diğer insanlarla aralarında karşılıklılık arz edebilen bağımlılık ağında, kendilerinin kuşaklararası zincirdeki sınırlı bir uzuv, meşaleyi daha ileriye doğru taşıyarak sonuçta başkalarına ulaştıran bir takım koşucusu olduklarını güçlükle ve nadiren görebiliyorlar.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

İnsan gruplarının bu dünyadan sonra sonsuz bir hayatı yalnızca kendi doğaüstü inanç ve ayinlerinin temin edeceğine dair kadim tutkulu ısrarı, hiç şüphesiz daha gelişmiş toplumlarda önemli ölçüde azalmıştır.

📖 Sayfa 12 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

İnsanların zaman konusunda aşırı duyarlılaştıkları, "zaman yitirmeme", "tam vaktinde orada olma ve gerekeni yapma" saplantısına iyice teslim oldukları uç durumlarda aynı duyarlılıkların paylaşılmaması,sinirleşmelere neden olabilmektedir.

Zaman Üzerine, Norbert Elias

Bir bok yığını üzerinde gururla dolaşan sinek, boşuna vaktini harcar;yığın her zaman sinekten daha büyük olacaktır.

Zaman Üzerine, Norbert Elias

Galileo dönemine kadar
"zaman", hatta "doğa" dediğimiz şey, merkezinde insanın, insan topluluklarının bulunduğu birer olguydular. Zaman, her şeyden önce sosyal dünyada neyin ne zaman yapılacağını tayin etmenin, insanların birlikte yaşamalarını düzenlemelerinin bir aracıydı.

Zaman Üzerine, Norbert Elias

Korku ve endişeyi, yalnızca yaşayanların bilincindeki ölüm tasavvuru harekete geçirebilir. Ölüler için ne korku ne sevinç vardır.

📖 Sayfa 53 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Hain Birliği'nin genç üyeleri arasında; derebeylerine, saraylara, aristokratlara, Fransız hayranlığına, saray ahlâksızlığına, akıl düşmanlığına duyulan nefrete ve bütün orta tabaka gençleri arasında; yeni, birleşik Almanya; saray yaşantısının "doğalsızlığı" karşısındaki "doğal" yaşama ve kendi duygularını doyasıya yaşama özlemlerine sıkça rastlanır.

Uygarlık Süreci - Cilt 2, Norbert Elias

Bilgisi edinilemeyen, bilinemez bir dünyada her insan bir başına, yalnız var olmaktadır.

📖 Sayfa 172 · Zaman Üzerine, Norbert Elias

En asil hırs, kalıcı değeri olan bir şeyler bırakmaktır.

Zaman Üzerine, Norbert Elias

"Ruhlarını tümüyle merasime kaptırıp, ziyafet sonrasında bir sandalye öteye gidebilmeyi düşlemekten başka bir şeyi yıllarca aklına getirmeyen, yalnızca bunun uğruna çaba harcayanlar nasıl insanlardır!"

Uygarlık Süreci - Cilt 2, Norbert Elias

Eskiden ölmekte olan insanların yanında çocuklar da bulunabilirdi. Neredeyse her şeyin insanların gözleri önünde cereyan ettiği bir yerde, insanların ölümünün de çocukların gözleri önünde gerçekleşmesinde bir sakınca yoktu.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Ve her orta tabaka gibi bu orta tabaka da kendine özgü bir biçimde elleri kolları bağlı durumdadır: Ken­disini aşağıda yer alan halktan ayıran duvarın da birlikte yıkı­lacağı endişesiyle, yukarıya giden yolda önünde duran duvar­ları yıkmayı düşünemez.

📖 Sayfa 93 · Uygarlık Süreci - Cilt 1, Norbert Elias

Huzurevlerinin pek çoğu yalnızlığın çölleridir.

Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

"Ölüme karşı çağdaş tutum, genel olarak onu yaşamın son safhasına bırakmaktır, o da şayet cenaze planlaması yapı- lacaksa."

📖 Sayfa 14 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Ölüm sır saklamaz. Bir kapı açmaz. O, insanın sonudur. İnsandan arta kalan şey ise onun diğer insanlara verdikleri ve onların anılarında kalandır.

📖 Sayfa 75 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias

Ölüm, kişinin mutlak sonudur. Belki de ölümün mistik yanının tasfiye edilmesine gösterilen büyük direnç, algılanan tehlikenin büyüklüğünün karşılığıdır.

📖 Sayfa 53 · Ölmekte Olanların Yalnızlığı Üzerine, Norbert Elias
Bu sayfadaki alıntılar okur paylaşımlarından derlenmiştir. Her sözün altında alındığı eser belirtilmiştir.
Bu yazıyı paylaş Link kopyalandı ✓

وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ

“Şüphesiz sen pek büyük bir ahlâk üzeresin.”

Kalem Sûresi, 68/4