Bayezîd-i Bistami (r.a.), din okurlarının yakından tanıdığı, Osman Nuri Topbaş'ın kaleme aldığı eserlerden biridir. Erkam Yayınları baskısıyla 143 sayfadır. Bayezîd-i Bistami (r.a.) sevenlerin en çok alıntıladığı sözler bu sayfada toplandı.
Bayezîd-i Bistami (r.a.)'dan En Beğenilen Alıntılar
Bâyezîd-i Bistâmî Hazretleri, Hak âşıklarının hâlini şöyle târif ederdi:
📖 Sayfa 31 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"Cenâb-ı Hakk'in bâzı has kulları vardır ki, eğer Cennet'te onları cemâlinden birazcık mahrum bırakacak olsa, Cehennemliklerin azaptan kurtulmak için Allah Teâlâ'ya yalvardıkları gibi, onlar da bu mahrûmiyetten kurtulmak için yalvarırlar."
Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz'in de hayvanlara eziyet etmemekle ilgili îkazlarının ardından buyurduğu;
📖 Sayfa 112 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"...Nice binilen hayvan vardır ki, sırtına binenden daha hayırlıdır ve Allah Teâlâ'yı ondan daha çok zikretmektedir. (Ahmed, III, 439) beyânı da, hayvanâta dahî nasıl bakmamız gerektiğini, çok net bir sûrette îzah etmektedir.
İşte bu nevî hassasiyetlerle mânen olgunlaşarak ilâhî ahlâk ile ahlâklanan mü'minler, Hak Teâlâ'nın Rahmânî bakışıyla mahlûkâtı temâşâ ederler.
"Seni hayır işlemeye muvaffak kıldığı için Allâh'a şükret. Zira Hak Teâlâ seni lûtuf ve ihsânıyla boş bırakmadı.
📖 Sayfa 46 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
Padişâha hizmet eden, ona minnet yükleyemez. Seni istihdâm ettiği için sen ona minnettâr ol."
Allah'ın bizden razı olmasını istiyorsak, evvelâ O'nun bizim hakkımızdaki takdirine rıza göstermeli, Rabbimiz'e daima hamd ve şükür halinde bulunmalıyız.
📖 Sayfa 59 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
İnsanları küçük görmek; sözle olabileceği gibi, çeşitli hâl ve hareketlerle, kaş-göz işaretleriyle de olabilir. Cenâb-ı Hak bunu da şu ifadeyle yasaklamıştır:
📖 Sayfa 110 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"İnsanları arkasından çekiştirip (gıybetini yapıp) kaş-göz işaretiyle alay eden herkesin vay hâline!" (el-Hümeze, 1)
Rasûlullah Efendimiz de:
📖 Sayfa 134 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"-Ölüp de pişmanlık duymayacak hiç kimse yoktur." buyurmuştu.
"-O pişmanlık nedir yâ Rasûlâllah?" diye soruldu. Efendimiz :
"-(Ölen), muhsin (ihsan sahibi, sâlih) bir kişi ise, bu hâlini daha fazla artıramamış olduğuna; şayet kötü bir kişi ise, kötülükten vazgeçerek hâlini ıslah etmediğine pişman olacaktır." cevabını verdi. (Tirmizî, Zühd, 59/2403)
Cenâb-ı Hakk'a olan ibadet ve tâatlerimiz, O'na bir ikram değil, O'nun bize bir ikramıdır.
📖 Sayfa 46 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
Bâyezîd Hazretleri'nin hârikulâde hâlleri, daha doğmadan başlamıştı. Annesi ne zaman ağzına şüpheli bir lokma alacak olsa bebek tepinmeye başlar, lokmayı ağzından çıkarıncaya kadar bu hareketi devam ederdi.⁵
📖 Sayfa 13 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
Cenâb-ı Hak cümlemize, rızası yolunda ifnâ edilen bereketli bir ömür, ebedî saâdet müjdeleriyle gelen bir son nefes ve Cemâlullah'ı temâşâ bayramıyla taçlanan bir Cennet hayatını lûtf u keremiyle ihsân eylesin.
📖 Sayfa 142 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
Âmîn!..
Arifler Sultânı Bâyezîd-i Bistâmî Hazretleri'ne:
📖 Sayfa 28 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"-Arifin alâmeti nedir?" diye suâl edilince:
"-Allah Teâlâ'nın zikrine ara vermemesi,³⁵ O'nun hakkını îfâ etmekten yorulmaması ve O'ndan başkasıyla ünsiyet etmemesidir!" cevabını vermiştir.³⁶
Ona göre ârif, uykusunda bile Allah Teâlâ ile beraberdir, dâimâ rızâyı ilâhîyi tahsil etmenin gayreti içindedir. Mâsivâ ile meşgul olmaz, Allah Teâla'dan başkasını aramaz.³⁷
"Allah'ı unutan ve bu yüzden Allah'ın da onlara kendilerini unutturduğu kimseler gibi olmayın. Onlar yoldan çıkan kimselerdir." (el-Haşr, 19)
📖 Sayfa 36 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
Nitekim günahlar da, Allah'tan gâfil kalındığı zaman işlenir. Hiç kimse besmele çekerek bir kardeşine çelme takamaz. Kalbi "Allah" diyen biri; kalplere diken batıramaz; bile bile kul hakkına giremez; haramlara dalamaz.
En mühim cehâlet, Rasûlullah Efendimiz'in tebliğinden uzak kalmaktır. Nitekim vahyin rehberliğinden uzaklaşan toplumlara "câhiliye toplumu" denilir. Böyle toplumlar ise zâhirî ilimlerde ne kadar ilerlemiş olurlarsa olsunlar, âhiretsiz bir dünya anlayışına kapılarak şuursuzca ömür tüketirler.
📖 Sayfa 136 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
Hasan-ı Basri Hazretleri şöyle buyurur:
📖 Sayfa 54 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"Ey insanlar! «Kişi sevdiğiyle beraberdir. hadîsini yanlış anlamayın! (Gücünüz nisbetinde) sâlihlerin amelini işlemedikçe, sâlihlerden olamazsınız. Zira yahudî ve hristiyanlar da kendilerince peygamberlerini sevdiklerini iddia ederler; fakat (hâl, ahlâk ve yaşayışları itibariyle) onlarla beraber değildirler." *
Velhâsıl Allah'ın veli kullarıyla beraber olmak ve gönüllerinde bir yer edinmek istiyorsak, Cenâb-ı Hakk'ın razı olacağı hâl, ahlâk ve vasıflara bürünerek hayatımızı o Hak dostlarının gösterdiği istikamette tanzim etmeye çalışmamız zaruridir.]
Enes bin Malik; "Amelde edep, onun kabûlüne işarettir." buyurmuştur.
📖 Sayfa 42 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
Hak dostları da; "İbadet, insanı Cennet'e götürür. İbadette edep ve tâzîm ise kulu Allâh'a götürür, Hakk'a yaklaştırır." demişlerdir.
Nitekim bu hassasiyetin bir tezahürü sadedinde, Sâmi Efendi ve Mûsâ Efendi Hazretleri, namaza gösterdikleri tâzîm gereği, seccâdenin püsküllerinin dahî düzgün olmasına dikkat ederlerdi.]
Bâyezîd-i Bistâmî Hazretleri buyurur:
📖 Sayfa 77 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"Sûfi; Kur'ânı Kerîm'i bir eline, Sünneti Seniyye'yi diğer eline alan; bir gözüyle Cennet'e, öbür gözüyle Cehennem'e bakan; dünyayı alt tarafına, âhireti de üstüne dolayarak ihrâma giren ve ikisinin arasından; «Lebbeyk Allâhümme lebbeyk! / Buyur Allah'ım! Emrine teslim ve hazırım!» diye Mevlâ'sına koşan kişidir.
[Dünyadan ukbâya yolculuğumuzda en büyük rehberlerimiz; Kur'ânı Kerîm ve Sünneti Seniyye'dir. Hayat yolculuğunu rızâyı ilâhî hedefinden sapmadan tamamlayabilmek için, Kur'ân ve Sünnet'in talimatlarına titizlikle uymamız zarûrîdir.
Zaman zaman yalnız kalıp ilâhî azamet ve kudret akışlarının tefekküründe derinleşmek.
📖 Sayfa 32 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
Rasûlullah - sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz buyururlar ki:
📖 Sayfa 99 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"İnsanoğlunun konuşmaları lehine değil, aleyhinedir. Ancak iyiliği emretmek veya kötülükten men etmek için yaptığı konuşmalar bunun dışındadır." (İbn-i Mace, Fiten, 12)
Bâyezîd-i Bistâmî Hazretleri bir gün:
📖 Sayfa 29 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"-Bütün insanlar hesaptan kaçarlar, ben ise Cenâb-ı Hak'tan beni hesaba çekmesini istiyorum." dedi. Kendisine:
"-Niçin?" diye sorulunca, şu muhteşem cevabı verdi:
"-Belki Cenâb-ı Hak, hesap esnasında bana; «Ey kulum!» diye hitab eder, ben de «-Lebbeyk/buyur yâ Rabbi!» derim. O'nun bana; «"Ey kulum!» buyurması, benim için dünya ve içindekilerden daha sevimlidir. Sonra bana dilediğini yapsın!"
Bâyezîd-i Bistâmî Hazretleri buyurur:
📖 Sayfa 41 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"Hakk'a eren, sırf hürmeti muhafaza ettiği için ermiştir. Yolda kalan da, sırf hürmeti terk ettiği için geri kalmıştır."
Kur'ân ve Sünnet'in feyzinden uzaklaşıldıkça, kalplerdeki îman nûru zayıflar, -Allah korusun- bir mum ışığı gibi, küçük bir rüzgârla sönüverir.
📖 Sayfa 79 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
Unutmayalım ki hepimiz dünyaya bir defalığına geldik. Hayat imtihanımız bir sefere mahsus. Dünya hayatının tekrarı yok. Dünyevî imtihanlarda kaybedersek, tekrar telâfî imtihanına girebiliriz. Fakat hayat nîmetinin ne tekrarı var, ne de telafîsi. Rabbimiz farkında olanlardan eylesin...]
📖 Sayfa 134 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
Sultânü'l-Arifîn Bâyezîd-i Bistâmî Hazretleri, bir yere seyahat ederken bir ağaç altında durup yemek yemişti. Ardından yoluna devam etti. Bir hayli yol aldıktan sonra torbasında bir karınca gördü ve:
📖 Sayfa 27 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"-Allah'ın bu mahlûkunu vatanından ayrı düşürdüm." diyerek geri dönüp karıncayı yerine bıraktı.
Anne-babalara ilâhî bir emânet ve imtihan vesîlesi olarak lûtfedilen evlâtlar, Cennet'e lâyık bir sâfiyetle dünyaya gelirler. Fakat anne-babalar çocuklarının mânevî terbiyelerini ihmâl ederlerse, o Cennet kuşlarını ~Allah korusun~ yanlış yerlere uçururlar.
📖 Sayfa 69 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
Kârun, Allah Teâlâ'nın kendisine birçok ihsanda bulunduğu, zühd ve takva sahibi bir kul idi. Üstelik Tevrat'ı en iyi tefsir eden kimseydi. Cenâb-ı Hak ona bir imtihan olarak büyük hazineler verdi. Kârun, bu ilâhî ihsanlar için şükredeceği yerde, gurur, kibir ve enâniyete kapılarak servetini âdeta put hâline getirdi. Öyle ki Mûsâ, Karun'a zekâtının hesabını bildirince o :
📖 Sayfa 63 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"-Bunları ben kendi ilmimle kazandım!" diye büyüklenerek îtiraz etti. Neticede, dayanıp güvendiği hazineleriyle birlikte yerin dibine gömülerek, zelil bir hâlde helâk edildi.
Nitekim Hazret-i Ebû Bekir birinin medh ü senâsına muhatap olunca, derhal Cenâb-ı Hakk'a ilticâ ederek:
📖 Sayfa 95 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"Allah'ım! Sen beni benden daha iyi bilirsin. Ben de kendimi onlardan daha iyi bilirim. Allah'ım! Beni onların zannettiğinden daha hayırlı eyle! Onların bilmediği hatalarımı affeyle! Söyledikleri sözler sebebiyle de beni hesaba çekme!" niyâzında bulunurdu.
"Acaba Rasûlullah Efendimiz şu an yanımızda olsaydı, o gül yüzüyle bizim hâlimize tebessüm eder miydi? Yoksa mübarek yüzünün rengi değişir, çiçeklerden zarif gönlü incinir, nurlu alnındaki damarı kabarır, «Bana ne oluyor ki sizi şöyle şöyle görüyorum!..» şeklinde, ince sitemlerine mi muhâtap olurduk?.."
📖 Sayfa 81 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
Bâyezîd-i Bistâmî'in Yaratan'dan ötürü yaratılanlara şefkat ve merhameti öyle geniş ve derin idi ki, mahlûkâtın ıztırabını kendi ıztırabı bilirdi. Bir gün fenâ hâlde dövülmüş bir merkep görmüştü. Öyle ki hayvan kan revân içinde yerde yatıyordu. O kadar müteessir oldu ki, onun da yanlarından aşağıya doğru kan sızmaya başladı.³²
📖 Sayfa 26 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
Şüphesiz ki bu hâl, Halık'ın şefkat nazarıyla mahlûkâta bakış tarzının zirve noktasıdır.
Bâyezîd-i Bistâmî Hazretleri buyurur:
📖 Sayfa 43 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"«La ilahe illallah» sözü, Cennet'in anahtarıdır. Fakat şu bir gerçektir ki, dişleri olmayan anahtar kapıyı açmaz. Kelime-i tevhîd anahtarının dişleri ise şunlardır:
1) Yalan, iftira, dedikodu, gıybet ve boş sözlerden arınmış bir dil.
2) Hîle ve desîselerden, günahların kasvetinden temizlenmiş bir kalp.
3) Haram ve şüpheli şeylerden korunmuş bir mide.
4) (Gurur, kibir, gösteriş gibi) nefsânî arzulardan ve bid'atlerden uzak amel-i sâlihler.
Cenâb-ı Hak biz aciz kullarını göz açıp kaраyıncaya kadar da olsa nefsimizin eline bırakmasın. Cümlemizi, ihlâsını koruduğu sâlih kullarının arasına lûtfu keremiyle kabul buyursun. Kalplerimizi, ihlas, takvâ, rıza, muhabbet ve mârifet nurlarıyla münevver kılsın.
📖 Sayfa 68 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
Âmîn!..
"... Kul için her gün, yarını olmayan son gün olmaya namzettir."
Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
... ~...
Yaşanmayan, irfâna dönüşmeyen, şahsiyet ve karakterin bir parçası hâline gelmeyen bilgiler, Peygamber Efendimiz'in ifadesiyle; "kendisinden Allah'a sığınılması îcâb eden faydasız ilim" cümlesindendir.
📖 Sayfa 80 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
Bir hadis-i şerîfte:
📖 Sayfa 6 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"Alimler, peygamberlerin vârisleridir." buyrulmuştur. (Ebû Dâvûd, İlim, 1)
Burada kastedilen âlimler ise, ilmini irfâna, yani mârifetullâha bir basamak yapabilmiş olan ârif kullardır.
"-Efendim, siz su üstünde yürüyormuşsunuz!" dediler. Hazret ise:
📖 Sayfa 37 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"-Bir çöp de su üstünde yüzer." cevabını verdi.
-Havada uçuyormuşsunuz!" dediler.
"-Kuş da havada uçar." buyurdu.
"-Bir gecede Kâbe'ye gidiyormuşsunuz!" dediler.
"-Bir cin veya şeytan da bir gecede Hindistan'dan Demâvend'e gidiyor." buyurdu.
"-Peki o hålde gönül erlerinin işi nedir?" diye sual edilince:
"-Allah Teâlâ'dan başkasına gönül bağlamamak!" karşılığını verdi."
... Namazı bir vazife savar gibi gelişigüzel kılıvermek değil, bilakis onu kalp ve beden ähengiyle, huşû içinde eda etmektir. Kâmil mânada ikâme edilen bir namazda; bedenin kablesi Kâbe iken, kalbin kıblesi de Âlemlerin Rabbi'dir. Yine makbul bir namaz, kulu mîrâc ufkuna yükselten, secdeleriyle Rabbe yakınlık iklimine götüren, muhteşem bir ibadettir.
📖 Sayfa 76 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
... Bir kişi gelip:
📖 Sayfa 42 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"-Bana öyle bir şey öğret ki, kurtuluşuma vesile olsun!" dediğinde, Bâyezîd-i Bistâmî Hazretleri ona şu nasihatte bulunmuştur:
"-Şu iki cümleyi aklında tut, ilim olarak bunu bilmen sana kâfidir:
1- Hak Teâlâ sana şah damarından daha yakındır, her şeyi bilir ve görür.
2- Allah Teâlâ'nın, senin ameline ihtiyacı yoktur. (Aksine senin O'na muhtaç olduğunun idraki içinde, şükür duygularıyla sâlih ameller işlemeye bak!)"
Bâyezîd-i Bistâmî Hazretleri buyurur:
📖 Sayfa 37 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"Çok zikir; adedi fazla olan değil, gafletten sakınarak ve huzur ile yapılan zikirdir."
Hazret-i İbrahim'in, puthânedeki putları kırması gibi, îmânın mekânı olan kalbini de gurur, kibir, riyâ, ucub, heva, heves gibi nefsânî putlardan temizlemelidir. Zira âyet-i kerîmede:
📖 Sayfa 44 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"(Ey Peygamber!) Hevâ ve hevesini (kötü duygularını ve nefsânî ihtiraslarını) kendisine ilâh edineni gördün mü?" (el-Furkan, 43)
... Gözleri muhafaza etmek. [Zira kıyamet günü gözlerin ne kadar hayır, ne kadar şer seyrettiği açıkça ortaya konulacaktır. Cenâb-ı Hak buyurur:
📖 Sayfa 31 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"Nihâyet oraya geldikleri zaman kulakları, gözleri ve derileri, işledikleri şeye karşı onların aleyhine şâhitlik edecektir." (Fussilet, 20)]
Rasûlullah - sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz buyurur:
📖 Sayfa 43 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"Kimin son sözü; «Lâ ilâhe illâllâh: Allah'tan başka ilah yoktur.» olursa, o kişi Cennet'e girer."...
Fakat son sözümüzün kelime-i tevhîd olmasını istiyorsak, hayatımızın her safhasını tevhîd muhtevâsında yaşamaya gayret etmemiz zarûrîdir. Zira diğer bir hadîs-i şerîfte de şöyle buyrulur:
"Nasıl yaşarsanız öyle ölürsünüz, nasıl ölürseniz öyle diriltilirsiniz!.."
Bâyezid-i Bistâmî Hazretleri buyurur:
📖 Sayfa 41 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"Hakk'a eren, sırf hürmeti muhafaza ettiği için ermiştir. Yolda kalan da, sırf hürmeti terk ettiği için geri kalmıştır. "
Bâyezîd-i Bistâmî Hazretleri buyurur:
📖 Sayfa 35 · Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş
"... Kim mârifetullah sırrına ererse, kendisini Allah'tan alıkoyan her şeyden yüz çevirir."
Ayet-i kerîmede buyrulur:
"Onlar, (o mü'minler) ki, boş ve faydasız şeylerden yüz çevirirler." (el-Mü'minûn, 3)
Hadîs-i şerîfte de:
"Lüzumsuz şeyleri terk etmesi, kişinin iyi bir müslüman oluşundandır." buyrulmuştur.
Sıkça Sorulan Sorular
Bayezîd-i Bistami (r.a.) kimin eseridir?
Bayezîd-i Bistami (r.a.), Osman Nuri Topbaş tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2015'te yayımlanmıştır.
Bayezîd-i Bistami (r.a.) kaç sayfadır?
Bayezîd-i Bistami (r.a.), 143 sayfadır (Erkam Yayınları baskısı).
Bayezîd-i Bistami (r.a.)'ın en ünlü sözü nedir?
“Bâyezîd-i Bistâmî Hazretleri, Hak âşıklarının hâlini şöyle târif ederdi: "Cenâb-ı Hakk'in bâzı has kulları vardır ki, eğer Cennet'te onları cemâlinden birazcık mahrum bırakacak olsa, Cehennemliklerin azaptan kurtulmak için Allah Teâlâ'ya yalvardıkları gibi, onlar da bu mahrûmiyetten kurtulmak için yalvarırlar."”