Melez Desenler, din okurlarının yakından tanıdığı, Nilüfer Göle'nin kaleme aldığı eserlerden biridir. Metis Yayınları baskısıyla 208 sayfadır. Kitabın en çok işaretlenen cümleleri, sayfa bilgileriyle birlikte aşağıda.
Melez Desenler'den En Beğenilen Alıntılar
Tarihin ironisi şudur ki, yüzyıllarca müslüman ve barbarı, yani Avrupalılar için "öteki"ni simgelemiş olan Türkler, şimdi "medeni"ler arasına girmek istemektedirler. Hatta daha da ironik olarak Türkler, önce müslümanlar şimdi de Kürtler olmak üzere, medenileşmeye engel olarak kabul ettikleri kendi "barbarlarını" icat etmek zorunda kalmışlardır.
📖 Sayfa 67 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
"Batılılaşma çabaları tarihsel bir geç kalmışlık bilincine verilen cevaptır.."
Melez Desenler, Nilüfer Göle
Kısaa söylemek istersek, gelenekler değişmeye mahkumdur ve temel mücadele alanını tam da geleneklerin alternatif kullanımlarını oluşturmaktadır; geleneklerin değişimi haklı göstermek için kullandıkları gibi, tehdit altındaki değerleri korumanın bir yolu olarakta başvurulabilir onlara.
📖 Sayfa 28 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
İslami hareketlerin taşıdığı sosyolojik anlamı çok kısaca ifade etmek istersek, diyebiliriz ki İslami hareketler, medeni insan eşittir alafrangalık denklemini sorgulamakta ve modern mekânlara müslümanlığın damgasını
📖 Sayfa 132 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
vurmaya, estetiğini, değerlerini yansıtmaya çalışmaktadırlar.
"1950'lerden önce devlet bize sadece vergi memuru ve jandarma yollardı. 1950'de Demokrat Parti'nin zaferiyle vatandaş olduğumuzu anladık. Oylarımızla hükümetleri değiştirebileceğimizi fark ettik..."
📖 Sayfa 76 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Hiç süzülmeden, eleştirilmeden, öğütülmeden alınan , aracısız arzulanan modernliğin kapkaççı zihniyet duvarları arasında sıkışıp kalma riski içinde yaşıyoruz
Melez Desenler, Nilüfer Göle
Sorulması gereken soru, İslam'ın modernlikle uyuşabilir olup olmasığı değil, ancak İslam ve modernliğin birbiryle nasıl ilişkiye girdiği, birbirlerini nasıl dönüştürdüğü ve birbirlerinin sınırlarını nasıl açığa çıkardıkları üzerine yoğunlaşmalıdır.
📖 Sayfa 154 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Tarihin ne garip cilvesidir ki Avrupalılann gözünde Türkler yüzyıllar boyunca barban, yani müslüman "öteki"ni simgelemiştir; şimdi de Türkler kendi "barbarlar"ını, yani önce müslümanlan, ardından Kürtleri icat ederek "medeniyet" arenasına girmeye çalışmaktadırlar.
📖 Sayfa 117 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
İkinci olarak Kürt meselesine gelince, esasında demokrasinin geleceğini tayın edici olması bakımında birinci meseledir. İslami hareketlerin tersine siyasal ve kültürel anlanda meşruiyet kazanmakta çok zorlanmaktadır. Kamoyunda, İslami hareketlerle totoriter şeriatçılık arasına giren mesafe farklılaşma, Kürtçülük hareketlerinde ayrılıkçı, terörizm arasına girmemiştir. Bir yanda Kürt miliyetçiliği PKK dışında siyasal temsilciler çıkartmakta zorlanmaktadır.
📖 Sayfa 64 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Küreselleşme yerliliği dışladıkça, liberalizm ahlak ve kurallardan
📖 Sayfa 95 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
kurtulmak anlamına geldikçe, seçkincilik topluma karşı Batıcılık olarak tanımlandıkça, bireycilik dayanışmacılığı yıktıkça, Türkiye modemizmi üreten değil tüketen, modemizmin birleştirdiği değil çözdüğü bir ülke olacaktır.
Demokrasi sadece hak ve özgürlüklerin var olması değil, bir arada yaşama sanatıdır.
📖 Sayfa 53 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Gelecekteki "ütopik sınıfsız toplum" için mücadele eden devrimci solcular olsun, geçmişteki "altın Türk çağını" yaşatmak isteyen kabileci milliyetçiler olsun, kendilerini kâh tarihsel materyalizmin, kâh tarihsel mirasların zırhlarıyla donatarak geleceğin tek kahraman varisi olmaya hazırlanırlar.
📖 Sayfa 42 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Kültür, insanın ve toplumun kendi kimliği, pratikleri üzerine düşünebilmesi, mesafe alabilmesi ve bunu farklı diller yoluyla (yazı, resim , müzik, film, vb.) ifade ederek esere dönüştürülmesi değil midir? Kendi üzerine düşünebilen, eleştirebilen hareketler ve toplumlar, ancak varolanı aşarak doğurganlık yaratabilirler.
📖 Sayfa 17 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Türiye'de liberalizim, batılı ülkekerin tersine bireycilik doğrultusunda değil, daha çok ekonomik alanın devletten ve siyasetten ayrışması doğrultusunda gelişmektedir.
📖 Sayfa 51 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
John Esposito'nun ortaya koyduğu gibi, "seçici bir şekilde sunulması ve incelenmesi" İslam'ın imajını çarpıtmakta, sonuç olarak da "İslam ve İslami uyanış kolaylıkla Batı karşısında İslam, İslam'ın modellikle savaşı ya da müslüman şiddeti, aşırılığı, fanatizmi, terörizmi gibi klişelere indirgenebilmektedir."
📖 Sayfa 65 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Medya dünyasının artan egemenliği de, bireyciliği özgürleştirdiği ölçüde, bireyi tehdit de etmektedir. Olay yerindeki kameralar, artan dedikodu dergileri giderek özel dünyalara girmekte, cinsellik, yolsuzluk ve kan içeren haberler "sıcağı sıcağına" izlenmektedir. Birey kendini sanatın ışığında tanımaktan
📖 Sayfa 57 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
ziyade, röntgencilik ve teşhirciliğin saydamlığında bulmaktadır.
Türkiye, müslümanlığı ve modernliği harmanlayacak, Türkü ve
Melez Desenler, Nilüfer Göle
Kürdü birleştirecek, çevreyi ve merkezi yakınlaştıracak, sorunların
çözümünü yasakçılıkta ve otoritarizmde değil, siyasal liberalizmde
bulacak bir siyasal hareket arıyor.
"...yeni tanışılmış bireysellikle karıştırılan teşhircilik..."
📖 Sayfa 151 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
İslami inancı eski durumuna kavuşturma ve toplumu İslam'ın başlangıç yıllarındaki efsanevi modele uydurma arzusu, İslami devletin yüzyıllara yayılmış tarihsel biçimlerinin göz ardı edilmesiyle bir arada gitmektedir.
📖 Sayfa 28 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Kronolojik bir zaman boyutunun olmadığı, üst üste, yan yana farklı zamana ait pratiklerin karşınıza bir anda çıkıp sizi şaşırtacağı akordsuz bir zaman ve kaotik bir mekân düzenlemesidir içinde yaşadığımız dekor.
📖 Sayfa 173 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Şerif Mardin: Din, insanın toplum içinde nasıl hareket edeceğinin haritasını verir demektedir.
📖 Sayfa 44 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
...Bu balolar sırasında Atatürk işi, Batı giysileri içinde pek de Batılı gibi davranmayan seçkinlere, vals yapmaları emrini vermeye kadar götürmüştür.
📖 Sayfa 129 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Tarihin ironisi şudur ki, yüzyıllarca müslüman ve barbarı, yani Avrupalılar için "öteki ni" simgelemiş olan Türkler, şimdi "medeni"ler arasına girmek istedemktedirler. Hatta daha da ironik olarak Türkler, önce müslümanlar şimdi de Kürtler olamk üzere, medenileşmeye engel olarak kabul ettikleri kendi "babarlarını" icat etmek zorunda kalmışlardır.
📖 Sayfa 75 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Pozitivist sosyolog Emile Durkheim için bile, kutsal alandan tamamen soyutlanmış bir toplumsal alan, toplumsal ilişkiler düşünülemez.
📖 Sayfa 44 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
İdeal toplum müslümanlar için varolmuştur: Bu bir "gerçekleşmiş ütopya"dır, takip edilmesi gereken ebedi bir modeldir.
📖 Sayfa 141 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
"Kendinin bilincinde olma tek başına özneyi açığa çıkaramadığı içindir ki bir bireyin içinde öznenin oluşumu, bu kadar sıkı bir şekilde öteki ile olan ilişkilere bağlıdır..."
📖 Sayfa 150 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Kendi cümleleriyle "dişilik değil , kişilik" diyerek hem iffete hem bireycilik ilişkin değerlere atıfta bulunurlar.
Melez Desenler, Nilüfer Göle
Daryush Shayegan'dan aktaracak olursak, Batı medeniyetinin kıyısında bırakılan toplumlar, artık "değişim kamavalına" katılamadıkları için tarih ve bilgi alanının dışında bırakılmaktadırlar.
📖 Sayfa 75 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Modernleşme projesinin bir parçası olarak, laik seçkinler "medeni" ve "gayri medeni" arasındaki farkları, "alaturka" olan her şeyin karşısında "alafranga" olarak belirlemiş ve yüceltmişlerdir.
📖 Sayfa 67 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
İslamcılık kamusal yaşama katılmaları için kadınlara yol açar ancak bu geçit kadınların cemaat için yapacakları katkılarla sınırlıdır.
📖 Sayfa 163 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Özellikle yukarıya doğru sosyal hareketin yaygın olduğu durumlarda, müslüman entelektüeller, kültürel seçkinler, girişimciler ve orta sınıflar gibi yeni islami aktörler bir yandan mevcut ulusal kamusal alan içinde görünür hale gelerek bu alana katılırken, diğer yandan islami yaşam biçimi ve İslam inancının gerekleriyle uyum içinde olan kendi yeni kamusal mekanlarını şekillendirmeye çalışıyorlar.
📖 Sayfa 34 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Unutulmamalıdır ki bir toplum kendini sanat aracılığıyla ifade edebildiği ve sosyal bilimler aracılığıyla anlayabildiği ölçüde moderndir.
📖 Sayfa 54 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Demokrası yanlızca politik kurumlara değil, aynı zamanda toplumsal aktörlerin arasındaki ilişkilerin niteliğinede bağlıdır. Modernleşmemişl ülkelerdeki demokrasiler devlet müdahalelerinden olduğu kadar, toplumsal aktörler arasındaki şiddettende zedelenmiştir.
📖 Sayfa 44 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
"Ezilenlerin ayağa kalkışı", ancak bu kalkışın kendisi baskıcı bir nitelik taşımıyorsa özgürleştirici olabilir
📖 Sayfa 142 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Adanan Hocacı gençlerde kolejlere sızarak, "en ulaşılmaz" gece kuluplerinde mankenlerle boy göstererek, bu defa kastın en üt ve en beklenmedik noktasında toplumsal tamas yasağını çığnemektedirler. ... Toplumsal temas
📖 Sayfa 105 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
arttıkça, "beyaz" Türkiye'nin "tiksinti " ve "kirlenme" duygularını harekete geçirmektedirler. Beraberinde gelen "arınma" ihtiyacı Atatürkçülüğü neredeyse dinsel bir ritüele dönüştürmüştür. Daha radikal bir arınma duygusu askeri ritüellere sığınmak olacaktır.
İslam'ın siyasallaşması, modernleşme için gösterilen çabaların başarısızlığı, otoriter siyasetler, şehre göçün yoğunlaşması ve ekonomik kriz gibi, müslüman ülkelerin toplumsal ve siyasal manzaralarını niteleyen bir dizi özellikle açıklandı.
📖 Sayfa 39 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Bir sosyal hareket yanlızca inançlar, eylemler ve aktörler bütünü değil, aynı zamanda bir hikayeler topluluğudur.
📖 Sayfa 34 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Yani bu artık ne salt Anadolu'dur, ne evrensel değerlerin salt bir yansımasıdır. İstanbul'un potasında alaturkalık dünyalaşmaya çalışmaktadır.
📖 Sayfa 133 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
İslamcılık, insan deneyiminde hiçbir zaman var olmamış ileri bir toplum düzeyine erişmeyi amaçlayan sosyalist devrimci hareketlerde olduğu gibi ilerlemeci bir ütopya öne sürmez. İslam'ın altın çağını, Peygamberin ve Sahabinin yaşam sürecini, vahyin insan toplumuna uygulanma yollarını gösteren ideal bir toplum modeli sunar.
📖 Sayfa 28 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Günümüzün îslami radikalizmi bu mücadeleyi abartılı bir biçimde
📖 Sayfa 120 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
yansıtır. "Batılılaşmış" olanı "uygar” sayma anlayışına karşıdır.
Baudrillard'ın hatırlattığı gibi ancak yok olmaya yüz tutan olaylar kutlanır, anılır, analiz nesnesi haline, hatta yeni bir gelenek haline dönüşür.
📖 Sayfa 16 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Türkiye'nin geleceği küresel ve yerli, liberal ve ahlaklı, seçkinci ama toplumu dışlamayan, bireyci ve dayanışmacı bir toplumsal projenin hayata geçirilmesinde yatmaktadır.
📖 Sayfa 96 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Kendi üzerine düşünme ve kamuda kendini gösterme, iffetin cemaatsel değerlerinin hakim olduğu toplumlardaki genel özellikler arasında yer almaz. Farzaneh Milani, İran edebiyatında bir edebi tür olarak otobiyografinin yokluğunun (Türk edebiyatı için de aynı durumun geçerli olduğu aşikardır) "benlik hakkında kamusal ve özgür biçimde konuşmaya duyulan isteksizliği" kanıtladığını öne sürer; konuşmaya karşı gösterilen bu isteksizlik yalnızca "mahremleştirilmiş" olan kadınlar için değil, "kendilerine hakim olmaları" beklenen erkekler için de geçerlidir.
📖 Sayfa 170 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Asimile edilmey ekarşı çıkan bir güç olarak yerlilik, kişinin kendi özgün etnik kimliğine öncelik tanıması, ve "bozulmamış bir yerli kültürel geleneğe" dönüş için duyulan istek, aynı zamanda pek çok İranlı entelektüelin de devrimci dalga ya katılmalanna neden olan bir güçtü.
Melez Desenler, Nilüfer Göle
Zira Habermas'ın deyişiyle "modernizm" bugüne ait olan bilincimizin bileylenmesidir.
Melez Desenler, Nilüfer Göle
İslamcı politikalar seçim alanlarında başarılı olarak meşruiyet ve kitlesel destek elde etmektedir. Ancak hem laik seçkinlerin hem de Batı dünyasının haklı endişesi, İslamcı politikaların gizli bir gündeme sahip olmaları, yani demokrasiyi İslami devlet kurma amaçları için kullanarak demokrasi korsanlığı yapmaları olasılığıdır.
📖 Sayfa 62 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
"...Örneğin İran, Mısır, Pakistan ve Türkiye'deki İslamcı hareketlerin hem liderleri hem de taraftarları yakın zamanda şehirleşen ve eğitim ve olanlar arasından çıkmıştır."
📖 Sayfa 106 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Siyasetin ve gündelik yasamin bireyi esir aldigi bir toplumda, muhayyele zenginligi ve keşif zordur.
Melez Desenler, Nilüfer Göle
Kemalizmin dör büyük fobisi diye adlandırabileceğimiz şeriatçılık, Kürtçülük, liberalizim ve komünizm giderek her biri özgürleşmekte, kendi alanını ve ideolojisini oluşturmaktadır. nitekim askeri darbaleri (özellikle 1960 ve 1971 darbelerini), sivil toplumun gelişmesini kendi alanını istila ve ilkelerine tehdit olarak gören otoriter Kemalizmin hegemonya arayışı olarak yorumlayabiliriz.
📖 Sayfa 58 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Müslümanlar giderek modernleşme sürecinin tüketicileri mi olacaklar, yoksa modernliğe İslami damgalarını vurabilecekler mi?
📖 Sayfa 55 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Herkes, her kesim kendi kendine konuşmakta ama Türkiye bir arada konuşamamaktadır.
📖 Sayfa 9 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
"Siyasetin ve gündelik yaşamın bireyi esir aldığı bir toplumda, muhayyele zenginliği ve keşif zordur.."
Melez Desenler, Nilüfer Göle
Unutulmamalıdır ki, farklılaşmaya -ideolojik olsun ,bireysel olsun -kolay yer tanımayan bir toplumsal kültür taşımaktayız.
📖 Sayfa 38 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Laik-İslamcı cepheleşmesi sokağa taşmaya başlayarak, "gövde" gösterilerine dönüştükçe, "söz"ün ve siyasetin yerini, "göze göz", "dişe diş"
📖 Sayfa 103 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
kavga tehlikesi almaktadır.
Türkiye’nin geleceği küresel ve yerli, liberal ve ahlaklı, seçkinci ama toplumu dışlamayan, bireyci ve dayanışmacı bir toplumsal projenin hayata geçilmesinde yatmaktadır.
📖 Sayfa 96 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Demek ki politik kültürümüz dava kavgalarından uzlaşma ve hoşgörü eksenine otururken, toplumsal projeler de siyasal düzen ütopyalarından kurtulup insan-doğa ilişkisinin, insan-insan ilişkisinin yeniden düşünülmesine doğru zenginleşebiliyorlar.
📖 Sayfa 40 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Unutulmamalıdır ki bir toplum kendini sanat aracılığıyla ifade edebildiği ve sosyal bilimler aracılığıyla anlayabildiği ölçüde moderndir. Modernlik sadece transistörün, lazer ışınının kullanılması değildir; aynı zamanda romandır, sinemadır, sosyolojidir. Batı kültürel modeli, sanat ve sosyal bilimler aracılığıyla, bireyi ve toplumu inançlardan ve ideolojilerden öteye götürerek, yapıtları üzerinden dönüşerek, eleştiri yoluyla kendi kendine mesafe almasını sağlar.
📖 Sayfa 46 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Herkesle sıkı fıkı olmaz, hep mesafeli davranırdı. Kendisi nasıl uzak duruyorsa, başkalarının da öyle yapmasını beklerdi.
Melez Desenler, Nilüfer Göle
Toplumun kendi kendini aşabilmesi , kendini anladıkça dönüştürebilmesine bağlı.
Melez Desenler, Nilüfer Göle
Köktenci, terörist ya da otoriter ve militarist grup ve anlayışların, yani bu melezlenmeye karşı tepki veren eylemcilerin "küçük farklılıklardan" beslendiği unutulmamalıdır. Düşmanlıklar uzaktaki yabancıya değil, yanı başındaki, giderek kendisine komşu olan, hatta aynı alanı paylaşmakta olan, aynı dili konuşan (ama küçük bir fark taşıyan) gruplara yöneltilir. "Öteki", yabancı olan değil, fazla yakına gelerek, saflığı bozma tehdidini yöneltendir.
📖 Sayfa 17 · Melez Desenler, Nilüfer Göle
Sıkça Sorulan Sorular
Melez Desenler kimin eseridir?
Melez Desenler, Nilüfer Göle tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2000'de yayımlanmıştır.
Melez Desenler kaç sayfadır?
Melez Desenler, 208 sayfadır (Metis Yayınları baskısı).
Melez Desenler'in en ünlü sözü nedir?
“Tarihin ironisi şudur ki, yüzyıllarca müslüman ve barbarı, yani Avrupalılar için "öteki"ni simgelemiş olan Türkler, şimdi "medeni"ler arasına girmek istemektedirler. Hatta daha da ironik olarak Türkler, önce müslümanlar şimdi de Kürtler olmak üzere, medenileşmeye engel olarak kabul ettikleri kendi "barbarlarını" icat etmek zorunda kalmışlardır.”