Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm'un 284 sayfalık eseridir. İlk kez 1999'da yayımlanmıştır. Okurların yıllar içinde biriktirdiği en sevilen sözler burada bir arada.
Erdem ve Mutluluk'tan En Beğenilen Alıntılar
Çağımızda dikkatimizi çeken şeylere bir göz atalım: Kendi kültürümüzde milyonlarca insanın kendilerini başarı ve saygınlık kazanmaya adadıklarını görüyoruz. Fethetme ve üstün olma amacını güden diktatörlük sistemlerine insanların bağnaz bir şekilde bağlandıklarını gördük ve hâlâ görüyoruz.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Saygı, bir insanı bir kişi olarak, olduğu gibi görmek, onun kişiliğini ve tekliğini, biricikliğini fark etmek demektir. Bir insanı tanımadan ona saygı duymak mümkün değildir; bir insanın kişiliğinin, bireyselliğinin bilgisine dayanmayan bir ilgi-bakım ve sorumluluk körelmeye mahkûmdur.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
İnsan, kendi varlığı kendisi için problem olan, bu problemi çözmek zorunda bulunan ve bu problemden kaçıp kurtulması mümkün olmayan tek hayvandır.
📖 Sayfa 59 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
"Bizi ve başınıza gelenleri daha az, kendinizi ise daha çok düşünün."
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
İnsanın başkalarını dinleyebilmesi için, her şeyden önce kendisine kulak vermeyi bilmiş olması gerekir.
📖 Sayfa 131 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
...açgözlülük dipsiz bir kuyudur ve onu tatmin ederek rahata kavuşma umudu bir seraptan başka bir şey değildir.
📖 Sayfa 216 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Öğrencilerden o kadar şey öğrenmeleri isteniyor ki, düşünmeye hemen hiç zamanları ve enerjileri kalmıyor.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Nesneler haline gelmişiz, bize yakın olan insanlar da birer nesneden başka bir şey değil. Bunun sonucu olarak, kendimizi güçsüz hissediyoruz ve güçsüzlüğümüzden ötürü de kendimizi küçük görüyoruz.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
"Başkalarını sevmeniz, kendinizi yeterince sevmediğiniz içindir. Kendinizden kaçıp başkalarına sığınıyorsunuz...
📖 Sayfa 153 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
"Kimi kendini aradığı için gider bir başkasına, kimi de kendini yitirmek için."
Yaşamak da başlı başına bir sanattır; gerçekte, insanın uğraşması gereken en önemli, aynı zamanda en güç ve en karmaşık sanattır.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Yaşama sanatında, insan hem sanatçıdır, hem de sanatının objesidir; hem heykeltıraştır, hem mermerdir; hem doktordur, hem de hastadır.
Bir insan olgunluğa, içtenliğe ve gerçek bir benlik yaşantısına ulaşmayı başaramadıysa, ciddî bir kusuru olduğu söylenebilir yeter ki, özgürlük ve içtenliğin her insanın ulaşması
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
gereken objektif gayeler olduğunu kabul etmiş olalım.
Bize yardım ellerini uzatan büyük düşünürlere, filozoflara ve bilginlere kulak vermek ve onların bize sundukları bilgileri kendi aklımızın ve kalbimizin süzgeçinden geçirerek, kendi yaşantılarımız, çabalarımız ve deneyimlerimizle değerlendirerek, kendimize mal etmek zorundayız,"... Öğütler de tohumlar gibidir, ancak elverişli topraklarda çimlenebilirler.
📖 Sayfa 54 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
İnsan emek verdiği şeyi sever ve sevdiği şeye emek verir.
📖 Sayfa 122 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Sevgi ve dürüstlük zayıflık belirtisiydi; düşünme ise korkakların ve yozlaşmış olanların işi olarak görülüyordu.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Yaratıcılık, akıl ve duygu bakımından sakat olmadıkça, her insanın gerçekleştirebileceği bir tavırdır.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Çağdaş akıldışı inanç olayının en şiddetlisi, diktatör önderlere duyulan inançtır. Böyle bir inancı savunanlar, milyonlarca insanın bu uğurda ölmeye hazır olduğuna dikkati çekerek bu inancın gerçekliğini kanıtlamaya çalışırlar.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
O halde gerçek filozoflar kimlerdir?
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Gerçeğin hayaline âşık olanlar.
Bir insanla ilgili ahlâkî yargımızı "iradesini kullanarak başka türlü hareket edebilirdi ya da edemezdi" gibi bir karara dayandıracak olursak, hiçbir ahlâkî yargıda bulunamayız...o insanın karakter gelişmesini belirleyen yapısal ve çevresel etkenler o derece çok ve karmaşıktır ki, her türlü pratik amaç söz konusu olduğunda, başka türlü gelişmiş olabilirdi ya da olamazdı gibi kesin bir yargıya ulaşmak mümkün değildir. Söyleyebileceğimiz tek şey, şu ya da bu gibi şartların şu ya da bu gibi bir gelişmeye yol' açtığıdır.
📖 Sayfa 266 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Sevilen kişiyi tanımadığımız ve ona saygı göstermediğimiz zaman, sevgi başkasına egemen olma ve ona sahip çıkma hâline dönüşür. Saygı duymak demek, başkasından korkmak ve ürkmek demek değildir; saygı, bir insanı bir kişi olarak, olduğu gibi görmek, onun kişiliğini ve tekliğini, biricikliğini fark etmek demektir. Bir insanı tanımadan ona saygı duymak mümkün değildir; bir insanın kişiliğinin, bireyselliğinin bilgisine dayanmayan bir ilgi bakım ve sorumluluk körelmeye mahkûmdur.
📖 Sayfa 125 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
...bir otoriteye boyun eğen bir insanın, otoritenin yaşantısını kendi yaşantısının yerine koyduğu açıktır.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
İnsanın, "Vicdanıma göre hareket edeceğim." demesinden daha büyük bir gururla söyleyebileceği başka hiçbir şey yoktur.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
İnsan tek başınadır, ama aynı zamanda başkaları ile ilişkisi olan bir yaratıktır. İnsan biricik, tek bir varlık olduğu ve başka hiç kimseyle aynı olmadığı için yalnızdır ve kendisinin apayrı bir varlık olduğunu fark etmektedir. Yalnızca aklının gücü ile herhangi bir yargı ya da karar vermesi gerektiği zaman tek başına olmak zorundadır. Ama yalnız kalmaya, başka insanlarla ilişki kurmadan yaşamaya da katlanamamaktadır. Mutluluğu, kendini başka insanlarla ve gelecek kuşaklarla dayanışma halinde hissetmiş olmasına bağlıdır.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Erdem, insanın kendi varlığına karşı gösterdiği sorumluluktur. "Kötü" dediğimiz şey, insanın güçlerinin zedelenmesi ve bozulmasıdır; kötülük ise insanın kendine karşı sorumsuz bir tavır takınmış olmasıdır.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Bir insanı anlamak demek, onun kusuruna bakmamak demek değildir; yalnızca, sanki Tanrıymışız ya da ondan daha üstün bir durumda bulunan bir yargıçmışız gibi onu suçlamaya kalkmamak demektir.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
İnsanların size karşı nasıl bir tavır takınacakları büyük ölçüde sizin onlara karşı nasıl davrandığınıza bağlıdır.
📖 Sayfa 57 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Kendimize duyduğumuz nefret genellikle fedakârlık, bencil olmama (özgecilik), kendini sıkı bir disipline sokarak zevklerden el-çekme, ya da kendini suçlama ve aşağılık duygusu olarak rasyonalize edilmiştir.
📖 Sayfa 246 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
"Başkalarının sana yapmasını istemediğin şeyi, sen de başkalarına yapma" cümlesi, ahlâkın en temel ilkelerinden biridir.
📖 Sayfa 256 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
İki insan arasındaki en yakın ilişkiyi dile getiren, aynı zamanda her birinin kişilik bütünlüğünün olduğu gibi korunduğu yaratıcı sevgi...böyle bir sevgi duyabilme yeteneği insan olarak olgunlaşmış olmanın kanıtıdır.
📖 Sayfa 219 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
İnsanın amacı olan mutluluk, "etkinlik" ve "kullanımın sonucudur; hiçbir şey yapmadan bir şeylere sahip olmak mutluluk değildir; mutluluk, bir ruh hali de değildir.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Kendi kendinizi aydınlatan bir ışık olun.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Yalnızca kendinize güvenin.
Biricik ışık olarak
Kendi içinizdeki gerçeğe bağlı kalın.
Kulağımıza gelen her sesi ve herkesi dinleriz, ama kendi sesimize kulak vermeyiz. Bize dört bir yandan saldıran fikirler ve kanıların gürültüsü içinde yaşıyoruz her an: Filmler, gazeteler, radyo, boş gevezelikler... Kendi sesimize hiçbir zaman kulak vermemek için bilinçli bir plan hazırlamış olsaydık, bundan iyisini yapamazdık.
📖 Sayfa 191 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
İnsan, yaptığı işlerin kişisel menfaatine uygun olduğu yanılgısı ile hareket ettiği halde, gerçek benliğinin menfaatleri dışında her ne varsa ona hizmet etmekten başka bir şey yapmış değildir. Kendi hayatı ve yaşama sanatı dışında, her şey onun için önemlidir. Varlığı kendisi için değil, kendisinin dışında kalan her şey içindir.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Hayatını kurtarma ya da yitirme sorumluluğu insanın kendisine aittir.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
İyilik de, kötülük de kendi başına ya da bir alınyazısına bağlı olarak gerçekleşen şeyler değildir. Karar, insana bırakılmıştır. Bu karar, insanın kendisini, kendi hayatını ve mutluluğunu ciddî bir şekilde ele alma yeteneğine bağlıdır; kendisinin ve içerisinde yaşadığı toplumun ahlâkî problemi ile yüz yüze gelme isteğine bağlıdır. "Kendisi" olma ve "kendisi için" olma cesaretini göstermesine bağlıdır.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Kültürün, üzerine kendi damgasını vurabileceği, dilediği metni yazabileceği boş bir kağıt parçası değildir insan; enerji ile yüklü bir varlıktır ve kendine özgü bir yapısı vardır; dış şartlara ayak uydururken, onlara karşı belirli ve anlaşılabilir tepkiler gösterir.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
İnsanın kendine karşı duyduğu sevgi bencillikle aynı anlama gelen bir olay mıdır?
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
İnsan, temel insanî nitelikleri kendi türünün bütün üyeleri ile paylaşmakla birlikte, her zaman için bir bireydir, herkesten farklı tek ve biricik bir varlıktır. Parmak izleri nasıl başkalarınınkinden farklıysa, karakteri, mizacı, yetenekleri ve eğilimlerinden oluşan özel bir karışım olarak da başka insanlardan ayrılmaktadır.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Bu akıldışı ölüm korkusu, yaşamayı becerememiş olmaktan ileri gelir; hayatımızı ziyan ettiğimiz ve yeteneklerimizi verimli bir şekilde kullanma şansını yitirdiğimiz için suçlu olan vicdanımızı dile getirir.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
"Kimi kendini aradığı için gider bir başkasına, kimi de
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
kendini yitirmek için.
İnsan kendi hayatı ve mutluluğu ile ilgilenecek yerde, "satılabilir" olmakla ilgilenmektedir. Bu duygu, bir tezgâh üzerindeki herhangi bir malın, sözgelişi, el çantalarının duyabileceği duyguya benzetilebilirdi. En yüksek fiyata satılan çanta kendini sevinçli ve gururlu hissedecektir, çünkü en yüksek fiyata satılma en "değerli" olmak demektir.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Gerçekten de, niçin bunca nevrotik insan var diye şaşacak yerde, karşılaştıkları birçok ters etkiye rağmen nasıl oluyor da insanların çoğu oldukça sağlıklı kalabiliyor diye şaşmak daha doğru olacaktır.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
inanç eğer bir insana ya da bir davaya körü körüne bağlanma olarak tanımlanabilseydi ve onun uğruna hayatını vermeye hazır olmakla ölçülebilseydi, o zaman gerçekten de adalet ve sevgiye inanan peygamberlerin inancı ile, onlara karşı çıkan ve yalnızca "güç"e inananların inancı arasında temel bir fark olmazdı; yalnızca inanç objeleri farklı olurdu. O zaman özgürlüğü savunanların inancı ile, onlara zulmedenlerin inancı yalnızca başka başka düşüncelere inanmak bakımından farklı olurdu.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
İnsan nasıl yaşaması ve ne yapması gerektiği konusunda edindiğimiz bilgileri arttırmış veya geliştirmiş değildir.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Tanrı, sevginin özünün bir şey için emek vermek ve bir şey yetiştirmek olduğunu, sevgiyle emeğin birbirinden ayrılamayacağını anlatmak istemiştir. İnsan emek verdiği şeyi sever ve sevdiği şeye emek verir.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
"İnsanın kaderi, karakteridir."
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
"İçimizdeki iyi ve güzel şeyleri, tıpkı bir maden ocağından değerli madenler çıkarıyormuşcasına, çaba ile, sebatla ve umutla gün ışığına çıkarmaya çalışmalıyız.
📖 Sayfa 54 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Onları bencilliğimizin, dar görüşlülüğümüzün, kayıtsızlığımızın, tembelliğimizin ve bilgisizliğimizin soğuk külleri arasında bırakmamalıyız...
Her nevroz, insanın tabiî güçleri ile bu güçlerin gelişmesini engelleyen kuvvetler arasındaki bir çatışmadan doğar.
📖 Sayfa 251 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Freud'un insan tabiatı ve insanlığın geleceği konusunda karamsar bir görüşün temsilcisi olmasına karşı, Fromm insana ve insanlığın geleceğine umutla bakan iyimser bir yaklaşımın temsilcisidir.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Akıldışı bir inanç derken, bir kişiye, bir fikre ya da bir simgeye duyulan inancın, insanın kendi düşünce ve duygu yaşantılarından kaynaklanacak yerde, akıldışı bir otoriteye duygusal bir şekilde boyun eğmekten ileri geldiği durumları anlıyorum.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Güç'e duyulan inanç akla uygun bir inanç olamaz. Ona yalnızca boyun eğilir.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Herkes "çarçabuk zengin olma" reçetelerinin gerçekte bir işe yaramadığını bildiği halde, çaba göstermeden yaşama hayali çok yaygındır.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Birçok insan kendini yalnız başına kalmış, ne yapacağını şaşırmış ve güçsüz hissediyor; hayatı kendi düşüncelerine, duygularına ve
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
duyu algılarına göre yaşayacak yerde, kendisinden istenen ve
beklenen şeylere göre yaşıyor. Otomat haline gelmiş olan bu
kişilerde etkin bir şüphe ortadan kalkmış, ama onun yerini
kayıtsızlık ve rölativizm almıştır.
"Başkalarını sevmeniz, kendinizi yeterince sevmediğiniz içindir."
📖 Sayfa 153 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
*Nietzsche*
Insan, hayvanların en zayıfı, en güçsüzüdür, ama bu biyolojik zayıflık onun kuvvetinin temeli, özel insanî niteliklerinin gelişmesinin ilk nedeni olmuştur.
📖 Sayfa 58 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Özetleyecek olursak, hümanist ahlâkta "iyi" dediğimiz şey, hayat karşısında olumlu bir tavır takınılması ve insanın güçle grinin gelişmesidir. Erdem, insanın kendi varlığına karşı göster diği sorumluluktur. "Kötü" dediğimiz şey, insanın güçlerinin ze delenmesi ve bozulmasıdır; kötülük ise insanın kendine karşı sorumsuz bir tavır takınmış olmasıdır.
📖 Sayfa 31 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Birçok insan kendini yalnız başına kalmış, ne yapacağını şaşırmış ve güçsüz hissediyor; hayatı kendi düşüncelerine, duygularına ve duyu algılarına göre yaşayacak yerde, kendisinden istenen ve beklenen şeylere göre yaşıyor.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Aristoteles için iyi insan, etkinliğinin sayesinde, aklın önderliği altında, insana özgü imkânlarını gerçekleştiren insandır.
📖 Sayfa 114 · Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Spinoza da der ki: "Güç ve erdem deyince aynı şeyi anlıyorum." Özgürlük ve mutluluk, insanın kendi kendisini anlamasından ve kendisinde imkân olarak var olan şeyi gerçekleştirme çabasından, "insan tabiatı örneğine gittikçe daha fazla yaklaşmasından" başka bir şey değildir. Spinoza'ya göre erdem, insanın kendi güçlerini kullanması, kötülük ise güçlerini kullanmayı başaramamasıdır; Spinoza için kötülüğün temeli güçsüzlüktür.
Yaşlanma korkusu, yaratıcı olmayan bir şekilde yaşamış olduğunu -çoğu zaman bilinçdışı olarak- hissetmekten ileri gelen bir korkudur; benliğimizin zedelenmesine, baltalanmasına karşı vicdanımızın göstermiş olduğu bir tepkidir.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Fromm'a göre kötülük, insan tabiatının ayrılmaz bir niteliği olacak yerde, sağlıksız sosyal ve kültürel çevrelerin ve yanlış eğitim teknik ve yöntemlerinin bir ürünüdür.
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
Milletim bilgisizlik yüzünden yok olup gitti;
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm
sen bilgiyi bir yana ittiğin içindir ki,
ben de seni bir yana iteceğim.
Sıkça Sorulan Sorular
Erdem ve Mutluluk kimin eseridir?
Erdem ve Mutluluk, Erich Fromm tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1999'da yayımlanmıştır. Türkçeye Ayda Yörükan çevirmiştir.
Erdem ve Mutluluk kaç sayfadır?
Erdem ve Mutluluk, 284 sayfadır (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları baskısı).
Erdem ve Mutluluk'un en ünlü sözü nedir?
“Çağımızda dikkatimizi çeken şeylere bir göz atalım: Kendi kültürümüzde milyonlarca insanın kendilerini başarı ve saygınlık kazanmaya adadıklarını görüyoruz. Fethetme ve üstün olma amacını güden diktatörlük sistemlerine insanların bağnaz bir şekilde bağlandıklarını gördük ve hâlâ görüyoruz.”