
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis'in 2002 tarihli Araştırma-İnceleme alanında öne çıkan eseridir. Din dünyasından Hata Neredeydi?'den seçilen bu sözler, okur beğenisiyle sıralandı.
Hata Neredeydi?'den En Beğenilen Alıntılar
Fakat sayıları gittikçe artan Ortadoğulu için bu daha eleştirel bir yaklaşıma yol açıyor.”Bunu bize kim yaptı?” Sorusu sadece nevrotik fantezilere ve komplo teorilerine yol açmıştır.”Neyi yanlış yaptık?” sorusu ise doğal olarak ikinci bir soruyu doğur:”Nasıl düzeltiriz?” Geleceğe yönelik en iyi umutlar bu soruda ve bulunan çeşitli cevaplarla yatıyor.
📖 Sayfa 184 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Ortaçağ Avrupası dinini Orta Doğu‘dan; modern Ortadoğu da siyasetini Avrupa’dan aldı. Tıpkı bazı Avrupalıların merhametsiz bir Hristiyanlık yaratmayı başarması gibi, bazı ortadoğulular da özgürlük olmayan bir demokrasi yarattı.
📖 Sayfa 173 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Osmanlı'nın İslamiyetiyle Avrupa'nın Hristiyanlığı genellikle yirminci yüzyılın ikinci yarısındaki Soğuk Savaş' a benzetilir.
📖 Sayfa 44 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
"Dünya Bankası'nın bir tahminine göre,
📖 Sayfa 60 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Arap dünyasının fosil yakıt haricindeki
toplam ihracatı, nüfusu beş milyon olan
Finlandiya'nın ihracatından azdır."
“İslam, Müslümanlara ne yapmıştır?” diye değil”Müslümanlar İslam’a ne yaptılar?”
📖 Sayfa 181 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Hata neredeydi? Uzun zamandır, özellikle Orta Doğu‘daki insanlar başta olmak üzere İslam dünyası bu soruyu soruyor.
📖 Sayfa 9 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
"Neyi yanlış yaptık?" sorusu ise doğal olarak ikinci bir soruyu doğurdu: "Nasıl düzeltiriz?" Geleceğe yönelik en iyi umutlar bu soruda ve bulunan çeşitli cevaplarda yatıyor.
📖 Sayfa 184 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Geriye dönerek ileriye gidilmez.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Eğer şikayet ve mağduriyetten vazgeçebilir, farklılıklarını çözebilir ve ortak bir yaratıcı çaba içinde yeteneklerini, enerjilerini ve kaynaklarını biraraya getirebilirlerse, o zaman bir kez daha Ortadoğu'yu, Antikçağ ve Ortaçağ'da olduğu gibi büyük bir uygarlık merkezi haline getirebilirler. Şimdilik seçim, kendi ellerinde.
📖 Sayfa 184 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Rönesans,Reform , teknoloji devrimi İslam topraklarında adeta hiç görülmemişti. Darü’l İslam’da Müslümanlar hala Batı sınırları ötesindeki toprakların sakinlerini kara cahil barbarlar olarak görüyordu; hatta Batılılar Asya’daki kâfirlerden daha aşağıda yer alıyor alıyordu. Çünkü bunların alınabilecek hünerleri ve aletleri vardı, Avrupalıların ise yoktu. Bu ifade uzun yıllar haklılığını korudu ancak artık tehlikeli şekilde bu özelliğini kaybediyordu.
📖 Sayfa 14 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Ortaçağ Avrupa'sı bir talebeydi, bir bakıma İslam dünyasına bağımlıydı ve bilinmeyen birçok Grekçe eser için Arapça nüshalarına itimat ediyordu.
📖 Sayfa 13 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Bir toplumda bir şeyler artık gizlenmeyecek veya görmezden gelinemeyecek kadar yanlış gitmeye başladığında sorulabilecek çeşitli sorular ortaya çıkar. Dün Avrupa bugün ise Ortadoğu için en yaygını şudur: "Bunu bize kim yaptı?" Tarihte en büyük krizle yüz yüze gelen Osmanlılar ise farklı bir soru sordu: " Hata neredeydi?"
📖 Sayfa 32 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Bir toplumda bir şeyler artık gizlenemeyecek veya görmezden gelinemeyecek kadar yanlış gitmeye başladığında sorulabilecek çeşitli sorular ortaya çıkar. Dün Avrupa bugün ise Ortadoğu için en yaygını şudur: "Bunu bize kim yaptı?"
📖 Sayfa 32 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Sadece bir bir şeyler atıştırmaktan farklı olarak adabıyla yemek yemek, Batının bir diğer” kültürel” etkisidir. Yemek yemek, davet vermek, beyefendiler ile hanımefendilerin bir arada yemek yemesi ve hatta dans etmesi hayret vericidir. On dokuzuncu yüzyıl ve yirminci yüzyılın başlarında Doğu’dan Batı’ya giden seyyahların birçoğu bu duruma şaşkınlık ve öfkelerini dile getirir.
📖 Sayfa 170 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Sorgulamak, endişe duymak ve hatta öfkelenmek için ortada iyi bir sebep var. Yüzyıllar boyunca İslam dünyası insan uygarlığının ve başarılarının ön safında yer alıyordu. Müslümanlara göre İslam’ın sınırları uygarlığın sınırlarıydı ve bunun ötesinde sadece barbarlar ve kâfirler vardı. Bu ben-öteki algısı, hepsinde olmasa da, çoğu uygarlıkta-Yunan, Roma, Hindistan, Çin uygarlıkları ve son zamanlardan eklenebilecek birkaç tanesinde daha-vardır.
📖 Sayfa 9 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis

Batı’da, bir kişi piyasada para kazanır ve bunu iktidarı satın almak veya etkilemek için kullanır. Doğu’da kişi iktidarı ele geçir ve bunu para kazanmak için kullanır. Ahlaki açıdan ikisi arasında bir fark yoktur, ancak ekonomi ve devlet üzerindeki etkileri çok farklıdır.
📖 Sayfa 76 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
"Arapça, Farsça ve Türkçe gazetelerin
📖 Sayfa 66 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
kurulması, birçok önemli değişiklik getirdi:
İlk kez, İslam dünyasının içindeki ve
dışındaki olayları izleme fırsatı doğdu..."
Bilim ve müzik,Batılı olmayan bazı kimselerin nüfuz etmeyi başardığı, ancak özellikle Ortadoğu‘dakilerin başaramadığı Batı uygarlığının son kaleleri olarak kalmıştır.
📖 Sayfa 171 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Kadınların özgür kılınması modernleşme ile Batılılaşma arasındaki farkın mihenk taşıdır.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Bir toplumda bir şeyler artık gizlenmeyecek veya görmezden gelinemeyecek kadar yanlış gitmeye başladığında sorulabilecek çeşitli sorular ortaya çıkar. Dün Avrupa bugün ise Ortadoğu için en yaygını şudur: "Bunu bize kim yaptı?
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Bu ülkede acayip bir manzara gördüm. Eğer kral yolda bir kadına rastlarsa, at sürdüğü takdirde atı durdurup kadının geçmesine müsaade eder. Eğer kral yaya olduğu halde bir kadına rastlarsa nezaket gösterip durur. Kadın kralı selamlar, kral da şapkasını çıkarıp kadına hürmetini gösterir. Kadın geçtikten sonra kral yoluna devam eder. Bu pek acayip bir manzaradır. Bu ülkede ve diğer küffar ülkelerinde kadınlar söz sahibidir. Onlara Meryem Ana aşkına hürmet ve saygı gösterilir.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Bilimsel akım edebiyat ve hukuk duvarlarını kırmıştı. 19. yüzyılın coşkulu ve iyimser liberalizmi duvarda bir gedik açmış, bu kanal vasıtasıyla o zamana dek kapalı olan Müslüman elitlere yeni fikirler önce damla damla gelmiş sonra ise sel olup akmıştı.
📖 Sayfa 57 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
“Bunu bize kim yaptı?” işler ters gittiğinde verilebilecek ortak bir insan tepkisidir. Geçmişte ve bugün olmak üzere Orta Doğu’da bu soruyu soran bir çok kişi olmuştur.
📖 Sayfa 176 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
"On sekizinci yüzyılın sonundan hemen
📖 Sayfa 47 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
önce Türkler, İranlılar ve diğer Ortadoğulular
Batı'yı doğrudan incelemek için çok az
imkâna sahipti. Oysa ki Batılılar maddi ve
kültürel açıdan her alanda geride oldukları
dönemde dahi Doğuluları gözlemleme
hususunda çok fazla imkânı ellerinde
tutuyordu."
Batı’da para piyasada kazanılır ve iktidarı satın almak ya da etkilemek için kullanılırken, Doğu’da iktidar ele geçirilir ve para kazanmak için kullanılır. Ahlaki olarak ikisi arasında hiçbir fark yoktur ancak ekonomi ve siyaset üzerindeki etkileri birbirinden çok farklıdır.
📖 Sayfa 76 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
İnebahtı'nın esas önemi Batı'ya göre büyük bir hamle, Doğu'ya göre ufak bir kıpırtı olmasıydı.
📖 Sayfa 18 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Genellikle tarih dersleri açık ve kesin olarak savaş meydanlarından alınır ancak dersin anlaşılıp ona göre hareket edilmesi biraz zaman alabilir.
📖 Sayfa 14 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Allah'ın izin verdiğini yasaklamak Allah'ın yasakladığına izin vermek kadar büyük bir suçtu.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Kahve aslan Etiyopya'dan gelmiştir. Kızıldeniz'in ikiye yakasında ,Arabistan ve Mısır'da yetiştirilmiş, önce Suriye ve Türkiye'ye sonra ise Avrupa'ya ihraç edilmiştir.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Rönesans’tan önce bile, Avrupalılar uygarlık ve sanatlarda çok önemli ilerleme kaydetmeye başladı. Yeni Bilim’şn gelişiyle Avrupalılar, İslam dünyasının bilimsel, teknolojik ve nihayetinde kültürel mirasını arkalarında bırakarak şaşırtıcı bir hızla ilerlediler. Müslümanlar uzun süre bundan bihaber kaldı.
📖 Sayfa 13 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis

"Bilinçli ve istemli modernleşme süreci,
📖 Sayfa 53 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
ilk kez Batılılarla daha yakın ve sürekli bir
temas gerektirmiş ve her geçen gün sayısı
artan Ortadoğuluyu önceden hakir görülen
Avrupa dillerini öğrenmeye ve hatta Avrupa
şehirlerinde yaşamak için katlanmaya sevk
etmiştir."
"Ortadoğu'da serbesti veya özgürlük hukuki
📖 Sayfa 68 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
değil siyasi bir kavramdır."
Batı’da bir kişi piyasada para kazanır ve bunu iktidarı satın almak veya etkilemek için kullanır. Doğu’da kişi iktidarı ele geçirir ve bunu para kazanmak için kullanır. Ahlaki açıdan ikisi arasında bir fark yoktur, ancak ekonomi ve devlet üzerindeki etkileri çok farklıdır.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Geriye gidilerek ileriye gidilemezdi.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Tarihlerindeki en büyük krizle yüz yüze
📖 Sayfa 32 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
gelen Osmanlılar farklı bir soru sordu:
Hata neredeydi?"
Tarihlerindeki en büyük krizle yüz yüze gelen Osmanlılar farklı bir soru sordu:
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
"Hata neredeydi?"
Rönesans,Reform , teknoloji devrimi İslam topraklarında adeta hiç görülmemişti. Darü’l İslam’da Müslümanlar hala Batı sınırları ötesindeki toprakların sakinlerini kara cahil barbarlar olarak görüyordu; hatta Batılılar Asya’daki kâfirlerden daha aşağıda yer alıyor alıyordu. Çünkü bunların alınabilecek hünerleri ve aletleri vardı, Avrupalıların ise yoktu.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Bir toplumda bir şeyler artık gizleyemeyecek veya görmezden gelinemeyecek kadar yanlış gitmeye başladığında sorulabilicek çeşitli sorular ortaya çıkar. Dün Avrupa bugün ise Ortadoğu için en yaygını şudur: “Bunu bize kim yaptı?” Bu soruya verilen cevap genellikle dış veya iç günah keçilerine, yani yurtdışındaki yabancılara veya yurtiçindeki azınlıklara suç atmaktır. Tarihlerindeki en büyük krizle yüz yüze gelen Osmanlılar farklı bir soru sordu: “Hata neredeydi?”
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
1979 İslam Devrimi öncesi ve sonrası vaazlarında Humeyni kadınların ergenlik çağındaki erkek çocuklara eğitim vermesi sonucunda doğacak kaçınılmaz ahlaksızlıktan büyük bir öfkeyle bahseder. Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu Kemal Atatürk tam zıt görüşteydi.
📖 Sayfa 86 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
“Bunu bize kim yaptı?” sorusu sadece nevrotik fantezilere ve komplo teorilerine yol açmıştır. “Neyi yanlış yaptık?” sorusu ise doğal olarak ikinci bir soruyu doğurdu: “Nasıl düzeltiriz?” Geleceğe yönelik en iyi umutlar bu soruda ve bulunan çeşitli cevaplarda yatıyor.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Eğer şikayet ve mağduriyetten vazgeçebilir, farklılıklarını çözebilir ve ortak bir yaratıcı çaba içinde yeteneklerini, enerjilerini ve kaynaklarını bir araya getirebilirlerse, o zaman bir kez daha Ortadoğu’yu, Antikçağ ve Ortaçağ’da olduğu gibi büyük bir uygarlık merkezi haline getirebilirler. Şimdilik, seçim kendi ellerinde.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Önemli olan nokta şudur: Eğer İslam özgürlük, bilim ve ekonomik gelişmeye maniyse, İslam toplumu geçmişte, yani Müslümanlar kendi inançlarının kaynak ve ilhamlarına bugün olduğundan daha yakın oldukları bir zamanda bu üç sahada nasıl öncü olmuştu? Bazıları cidden bu soruyu farklı bir biçimde sormuştur: “İslam, Müslümanalara ne yapmıştır?” diye değil “Müslümanlar İslam’a ne yaptılar?” diye sorulup suçu belirli hocalara, doktrinlere ve gruplara atarak cevap verdiler.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Müslümanların ezici çoğunluğu şimdi kendi sorunlarına çözüm getiremeyen bağımsız devletlerde yaşıyor.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Ortadoğu ve Batı’nın ekonomik yaklaşımları arasındaki fark, hiçbir toplumun muaf olmadığı her toplumun kendisine özgü yolsuzluk biçimlerinde bile görülebilir. Batı’da, bir kişi piyasada para kazanır ve bunu iktidarı satın almak veya etkilemek için kullanır. Doğu’da kişi iktidarı ele geçirir ve bunu para kazanmak için kullanır. Ahlaki açıdan ikisi arasında bir fark yoktur, ancak ekonomi ve devlet üzerindeki etkileri çok farklıdır.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Araplar yaşadıkları sorunların suçunu yüzlerce yıl boyunca kendilerini yöneten Türklerin üzerine atabildi. Türkler, uygarlıklarının duraklamasını, Türk halkının yaratıcı gayretlerini alıkoyup hareketsiz kılan Arap geçmişinin ölü ağırlığını sorumlu tutabildi. İranlılar, eski ihtişamlarının kaybında aralarında bir fark görmeksizin Arapları, Türkleri ve Moğolları suçlayabildi.
📖 Sayfa 177 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis

Osmanlı'nın İslamiyetiyle Avrupa'nın Hıristiyanlığı genellikle yirminci yüzyılın ikinci yarısındaki Soğuk Savaş'a benzetilir.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Bir toplumda bir şeyler artık gizlenemeyecek veya görmezden gelinemeyecek kadar yanlış gitmeye başladığında sorulabilecek çeşitli sorular ortaya çıkar (...) "Bunu bize kim yaptı?"
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Karlofça'da imzalanan barış Osmanlı ülkesine iki ders verdi. İlki askeriydi, daha üstün bir güç tarafından mağlup olunmuştu. İkinci ders daha karmaşık olmak üzere diplomatikti ve görüşmeler sırasında öğrenilmişti.
📖 Sayfa 28 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
İslam kanunu ve örfüne göre İslamiyet’in hukuki ve dini üstünlük ilkesinden üç sınıf insan faydalanamaz: Kafirler, köleleler ve kadınlar. Kadınlar belirgin bir biçimde bu üç sınıf içerisinde en kötü yerdedir. Köleler efendilerince azat edilebilir; kafirler her zaman kendi iradeleriyle mümin olabilir ve aşağı konumlarına son verebilir. Sadece kadınlar sonsuza kadar neyse o olarak kalmaya mahkum edilmiştir.
📖 Sayfa 83 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
1560'da yazılan bir başka mektupta, Busbecq şunları kaydetmiştir:
📖 Sayfa 138 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
... hiçbir millet başkalarının yararlı icatlarını benimsemekte isteksizlik göstermemiştir. Örneğin, büyük ve küçük topları ve diğer birçok icadımızı kullanmaktan geri durmamışlardır. Ancak hiçbir zaman kitap basmaya ve meydan saatleri inşa etmeye yanaşmadılar. Basıldığı takdirde kutsal kitaplarının kutsallığının kalmayacağını; meydan saatleri yaparlarsa da müezzinlerin otoritesi ile kadim âdetlerin zarar göreceğini düşünürler.
Zengin Ortadoğulular kendi sermayelerini yurtdışına, gelişmiş dünyaya yatırmayı tercih ederler.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
"Robinson Crusoe, Arapça bir örnekten,
📖 Sayfa 169 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Ortaçağ filozofu İbn Tufeyl'in yazdığı
Hay bin Yakzan'dan esinlenmişti. Simon
Ockley'in İngilizce Hay bin Yakzan çevirisi,
Robinson Crusoe'nun ilk yayınlanmasından
birkaç yıl önce 1708'de Londra'da
basılmıştır."
İslam topraklarında köleliğe karşı hareket sadece Batı etkisi sebebiyledir.
📖 Sayfa 102 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Kadınlarımızın insanlığa çocuk doyurmaktan başka faydası yokmuş gibi görülüyor , müzik aletleri veya mücevherat gibi sade bir hizmet nesnesi olarak görülüyorlar. Ancak cinsinizin yarısını belki yarıdan fazlasını kadınlar teşkil etmektedir. Onları toplumsal hayata katmamak sanki milletimizi yarısı felçli bir vücuda dönmesine neden oluyor.
📖 Sayfa 84 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Arapça, Farsça ve Türkçe gazete ve dergilerin kurulması, birçok önemli değişiklik getirdi: İlk kez, İslam dünyasının içindeki ve dışındaki olayları izleme fırsatı doğdu; bu gelişmeleri tartışmak için kavramsal ve sözlüksel kaynaklar ile yeni ve daha esnek bir dil ortaya çıktı ve birçok açıdan hepsinden önemlisi, yeni bir figür olarak gazeteci belirdi.
📖 Sayfa 66 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Ortadoğu’nun çoğunu yöneten baskıcı ve etkisiz devletler için bu oyun gerçekten de temel bir amaca hizmet ediyor: Hafifletemedikleri yoksulluğu açıklamaya ve yoğunlaştırdıkları zulmü haklı çıkarmaya yarıyor. Bu şekilde, mutsuz halkların artan öfkesini başka, dış hedeflere karşı saptırmaya çalışırlar.
📖 Sayfa 184 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Yabancı bir etki, imparatorluğun temeli veya büyük bir cami gibi bir kültürün merkezinde yer alan bir şeyde görünüyorsa orada açıkça bir kültürel özgüven sendelenmesi vardır.
📖 Sayfa 159 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Savaş kesin bir mağlubiyet, antlaşma kesin bir teslim değildi.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
1683’ te 2. Viyana kuşatmasının başarısız olması ve 1686’da Budin’in kaybıyla Osmanlı’nın 150 yıllık Macaristan hakimiyeti sona erdi ve bu olay o zaman bir ağıtta ölümsüzleştirilmiştir.
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
“Çeşmelerde abdest alınmaz oldu
Camilerde namaz kılınmaz oldu
Mamur olan yerler hep harap oldu
Aldı Nemçe bizim nazlı Budin'i.”
Takiyüddin'in rasathanesi ise Başmüftü' nün tavsiyesi üzerine bir grup yeniçeri tarafından yerle bir edildi.
📖 Sayfa 95 · Hata Neredeydi?, Bernard Lewis
Sıkça Sorulan Sorular
Hata Neredeydi? kimin eseridir?
Hata Neredeydi?, Bernard Lewis tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2002'de yayımlanmıştır. Türkçeye Muhammed Murtaza Özeren çevirmiştir.
Hata Neredeydi? kaç sayfadır?
Hata Neredeydi?, 192 sayfadır (Kronik Kitap baskısı).
Hata Neredeydi?'in en ünlü sözü nedir?
“Fakat sayıları gittikçe artan Ortadoğulu için bu daha eleştirel bir yaklaşıma yol açıyor.”Bunu bize kim yaptı?” Sorusu sadece nevrotik fantezilere ve komplo teorilerine yol açmıştır.”Neyi yanlış yaptık?” sorusu ise doğal olarak ikinci bir soruyu doğur:”Nasıl düzeltiriz?” Geleceğe yönelik en iyi umutlar bu soruda ve bulunan çeşitli cevaplarla yatıyor.”