İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı'yı Okuyanların Aklında Kalan Etkisi Süren Sözler — İlber Ortaylı

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı'nın 1983 tarihli Araştırma-İnceleme alanında öne çıkan eseridir. Bu sayfa, İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı'dan damıtılan en akılda kalan cümlelere ayrılmıştır.

Yazar:İlber Ortaylı

İlk Yayın:1983

Yayınevi:KronikKitap

Sayfa Sayısı:335

Orijinal Adı:İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı

Orijinal Dil:Türkçe

Dil:Türkçe

ISBN:9789752430365

Okuma Süresi:9 sa. 30 dk.

Türler:Araştırma-İnceleme, Siyaset-Politika, Tarih

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı'dan En Beğenilen Alıntılar

Kitabın yaygın olmadığı bir toplumda, gazete ve gazeteci önemli bir rol üstlenmiş ve siyasal otoriteyi denetlemeye aday olan yeni bir toplumsal odak doğmuştu.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Osmanlı hanedanı, kadınlı erkekli bütün üyeleriyle birlikte bir sofranın etrafına oturma mutluluğuna da Cumhuriyet'in ilanından sonra Halife Abdülmecid Efendi'nin bir davetiyle erişmişti.
" Hayatları boyu birbirlerinden korkarak yaşayan, toplumun dirliği için birbirlerini katlettirenlere şimdi hayat hakkı tanınmıştı."

📖 Sayfa 105 · İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Osmanlı batılılaşması, Batı’yı hayranlıkla değil, zorunluluk nedeniyle tercih etmiştir.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Her toplum zamanın akışı içinde sürekli değişim geçirir.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Bir toplumdaki değişme süreci bütün kurumları sarsmaya başlamışsa, büyük adamın etkin olacağı ortam doğmuş demektir.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

TÜRK adı seçkin Osmanlı grupları kadar bazen İstanbul halkı arasında bile hakeret olarak kullanılırdı.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

İmparatorluk tarihi bir ortak yazgıdır. Bu ortak yazgı, ortak tarih yazımı ile çözülüp anlaşılır.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

"Modernleşme, Batı dediğimiz Avrupa modeline göre olmuştur. Bu, seçim özgürlüğü tanımayan bir modeldir, çünkü Avrupa değişen ve egemen dünya merkezi durumuna gelen bir coğrafya parçasıdır."

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

"Osmanlı yönetimi Cezayir'de hiçbir zaman, mesela Balkanlar'daki kadar güçlü olmamıştır."
Sizce bunun sebebi nedir?

📖 Sayfa 54 · İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Osmanlı modernleşmesini hızlandıran etkenlerin başında ulusalcılık akımları ve hareketleri gelir ki, aynı zamanda imparatorluğun yıkımını da hazırlamışlardır.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

19. yüzyıl bütün Osmanlı camiasının en hareketli, en sancılı, yorucu, uzun bir asrıdır; geleceği hazırlayan en önemli olaylar ve kurumlar bu asrın tarihini oluşturur.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Daha 1830'da Hristiyan kölelerin özgürlüğünü veren bir ferman çıkarılmıştı.
Fakat Tanzimat döneminin asıl önemi belgesi, Şubat 1857'de Sultan Abdülmecid'in çıkardığı ve zenci köle ticaretini yasaklayan ünlü fermanıdır.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Toplumda zevkler değişmişti; resimde; mimarlıkta, musikide gele­nekselin yanında bir yeni vardı.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Tanzimat hareketi bir devrimin atmosferini ve dünya görüşünü taşımıyordu. Tanzimat yöneticileri kişiliklerinde tutucululk ve pragmatik reformculuğu birleştirmiş, dünya görüşleri, davranış biçimleri ve politikalarıyla 19.yüzyıl Osmanlı toplumundaki yeni insanın tipik temsilcileri veya öncüleri olmuşlardır.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Bir toplumda değişme başladığında bu değişim, öngörülen alanlar kadar öngörülmeyen alanlara da sıçrar.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Namık Kemal'in özgürlükçülüğü ulusçu bir esasa dayanmaz Onun "vatan"ı İslamların vatanıdır.Laik de değildir.Latin harflerine karşıdır.Medeni Kanun'un adını ağzına almaz.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Protestanlık ortaya çıktığında Batı uygarlığı denen şey çoktan tarihin fırınından çıkıp kalıplara dökülmüştür.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Bir toplumda değişme başladığında bu değişim, öngörülen alanlar kadar, öngörülmeyen alanlarada sıçrar.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Yönetim ve kültür hayatında imparatorluğun Türk unsurunun egemen olmaya başlaması, ancak gelecek yüzyıllardaki Türk ulusçuluğu için maddi bir tabanın oluşması demektir.

📖 Sayfa 75 · İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Kuşkusuz Fatih, Kanuni, Yavuz Selim, IV.Murad ve II.Mahmud da güçlü hükümdârlardı,ama II.Abdülhamid otoritenin parçalanmaya başladığı ve bu parçalanmanın kurumsallaştığı bir ortamda her şeye hükmetmekteydi.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

İttifakların bedeli kısmen arzuyla, kısmen çaresizlikle ödenir.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Kuşkusuz çeşitli tarikatların tekkeleri de kamuoyunun oluştuğu merkezlerdendi, iktidarın tarikatları bir şekilde denetim altına almasının, zaman zaman yakınlık göstermesinin zaman zaman baskı altında tutup izletmesinin nedeni açıktır.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Osmanlı siyaset anlayışın da "kaba Türk" denen zümre 18.yüzyıldan itibaren kesinlikle devlet yönetimine sahip oluyordu.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Tanzimat insanının oluşumunda geleneğin payı vardır, ama geleneği değiştirme geleneğide Tanzimatçılarla başlamıştır.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Tanzimat Türkiye tarihinde devrim değil, devrim hazırlayıcı sonuçlar doğuran bir harekettir.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Dilini okumayan bir tebaanıın varlığından söz etmek mümkün değildir,böyle bir tebaa yok mesabesindedir.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

1826'da yeniçerilerin imha edildiği kanlı olaya Vaka-i Hayriye denmişti.
1839 Kasım'ında Gülhane'de ünlü fermanı okuyanlar, Tanzimat-ı Hayriye diye "hayırlı düzenlemelerin yapılacağı hayırlı bir devri" açtıklarını ileri sürüyorlardı.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

IV.Murad'ın kahvehane ve meyhaneleri kapatması, tütün ve içki düşmanlığından değil, devlet sohbeti denen ve buralarda bolca yapılan siyasal dedikoduyu önlemek içindi.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Hilafet kurumu Osmanlı devlet düzeninde 18. yüzyıl sonlarından itibaren 16-17. yüzyıllarda olduğundan çok daha fazla önem kazandı.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Osmanlı idaresi, toplum ve devlet hayatının temel kurum ve ilişkilerini, şer'i mevzuattan çok, örfi kanunlarla, hatta mahalli gelenek ve teamüllere göre düzenlemeyi tercih etmiştir.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

"Osmanlı hanedanının erkek üyeleri de hayatlarından emin olmadan yaşarlardı. Sözde ak bahtlılar olan Osmanlı ailesinin şehzadeleri, tahta çıkamazlarsa kara bahtlılar olurlardı. Saltanatta gözü olmayanlar bile, kendi adlarına ayaklanıp ortalığı karıştıracak muhalif kitlenin varlığından dolayı padişah olan kardeşleri tarafından katledilebilirdi."

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Modernleşme, var olan değişmenin değişmesidir.

📖 Sayfa 15 · İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Bir vezirin sadık bendelerinden cahil bir adama olmayacak rütbeler verdiği az görülür şeylerden değildi.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

"Eşkinci Ocağı askeri, başlarında Ağa Hüseyin ve İzzet Paşa’larla yanlarında ulema, medreseliler ve İstanbul halkı yeniçerilere karşı saldırıya geçtiler. Binlerce yeniçeri öldürüldü, binlercesi tevkif edildi. Ama iş bu kadarla bitmedi, Sultan Mahmud’un terörü başlamıştı. Yeniçeriler, yeniçerilerle ilgisi olanlar ve ilgisi olduğu sanılanlar sokak ortasında kısa bir sorgulama ile katlediliyordu. Daha uzun yıllar yeniçeri ismini karalamak ve izini silmek için devlet propaganda ve uydurma haber dahil çeşitli yöntemlere başvurdu."

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Cumhuriyet devrimcileri bir ortaçağ toplumuyla değil, son asrını modernleşme sancıları ile geçiren imparatorluğun kalıntısı bir toplumla yola çıktılar..

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

İktidarda veya muhalefette sivil ve asker bürokratların birlikteliği 19. yılın Osmanlı Siyasal geleneğidir diyebiliriz askeri okullardaki temel eğitim niteliğiyle iki grubu bir araya getirmekte rol oynamıştır

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

1854’te İstanbul dilencilerinin başına bir dilenciler kethüdası tayin edildi(seele kethüdası) ve dilenciliğin bu yolla kontrol edileceği düşünüldü.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

1851’de Encümeni danış kuruldu açılış pek parlak oldu lügatçı Redhouse ve ünlü tarihçi hammer de encümene üye tayin edildiler

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Sözde ak bahtlılar olan Osmanlı ailesinin şehzadeleri, tahta çıkamazlarsa kara bahtlılar olurlardı.

📖 Sayfa 105 · İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

1885 yılı 12 Ekim'inde Ankara halkı padişaha "demiryolu vilayet merkezine kadar uzatılacak olursa çalışma yükümlülüğü olan halkın canla başla çalışmaya hazır olduğunu" belirten bir dilekçe vermişlerdi.

📖 Sayfa 156 · İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Aklınız varsa en kısa zamanda Türkçe öğrenirsiniz..

📖 Sayfa 75 · İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

"Osmanlı toplumun müsadere ve siyaset cezasına karşı dokunulmazlığı olan tek grubu, ulema idi. Zaman zaman doğru veya eğri eylemlerinden dolayı büyük yöneticiler bir emirle yok edilirler ve servetlerine el konurdu."

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Her toplum zamanının akışı içinde sürekli değişim geçirir.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

"Aslında Gülhane Hatt-ı Hümayunu'nun üslubu ve dayandığı gelenek açısından, Osmanlı Devleti hayatında özgün bir belge satılması, gerekir. Her hükümdar tahta çıktığında ve zaman zaman da ülkede yaygınlaşan adaletsiz uygulamalar ve kötü yönetimi önlemek amacıyla bu gibi adaletnameler çıkarmaktadır."

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

1860'larda Osmanlı düşünce hayatının en önde gelen üç kişisi, laik - ulusçu düşünceli olan Şinasi, onun yanı başında modernleşmeci - İslamcı Namık Kemal ve İslamcılıkla laiklik, Türkçülükle Osmanlıcılık arasında gidip gelen Ali Suavi idi.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Endüstri toplumu rekabet toplumudur. Tanzimat toplumu lonca düzeni ve anlayışı içerisinde endüstri toplumunun getireceği düzene karşı direnmektedir..

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

“Tanzimat devri görkemle açılıp rezaletle kapanan bir tarihi olaylar bütünü değildir. Hüzünlü ve buhranlı bir atmosferde başladı ve öyle devam etti. Türkiye halen bu gelişmenin sancılarını çekiyor.”

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Osmanlı reformcuları din adamları ve dini kurumlarla açıkça savaşmadılar. Ulemanın ve medreselerin dışında laik eğitimi örgütleyip laik bir bürokrasi yetiştirdiler.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Tanzimatın devlet adamları Jöntürklerin Almanya karşısında düştüğü duruma hiçbir büyük devletin karşısında düşmemişlerdir

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Osmanlı Devlet adamlarının sanayileşme programı, 19.yüzyılın gerçekleriyle bağdaşmamaktaydı.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Her toplum, zamanın akışı içinde sürekli bir değişim geçirir.

📖 Sayfa 13 · İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

17. yüzyıldan beri beylerbeyi rütbesiyle Mısır'a gönderdiği valilerden Mısır hazinesini, yani vilayetin yıllık vergisini doğru dürüst alamayan Babıali, Mehmed Ali Paşa'dan ilk yıl 3000 kese geldiğini ve kısa zamanda bu miktarın 12.000 keseye çıktığını gördü. Paşanın eline geçen gelir ise 400.000 kese idi. (Bir kese 17-18. yüzyıllarda ortalama on bin altındı.)

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Türkiye 'de kadının özgürlük için ödediği bedelin Avrupa kadının ki kadar ağır olduğu söylenemez.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

19.yüzyılda Osmanlı imparatorluğu geleneksel devlet tipinden modern merkeziyetçi devlet tipine geçiş sürecini yaşamaktaydı.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Osmanlı aydınının bu dönemde çok okuyup yazdığını söylemek güçtü. 1822-1842 arasında 250 kadar eserin basıldığı, bütün Tanzimat döneminde basılı kitabın birkaç bini geçmediği biliniyor.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Laik ulusal eğitim, yabancı okulların yayılmasını engellemişti.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Tanzimat döneminin yöneticileri yakın tarihin en becerikli, yaratıcı kadrolarıydı; bürokrasinin içinde yetişip yükselen devlet memurlarıydı.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Tanzimat adamlarından münif Paşa 1863’te Osmanlı cemiyeti ilmiyesine sunduğu projeden harflerinin bitiştirilmeden yazılmasını ve Türkçenin ses uyumu kuralına uygun bir biçimde sesli harfler kullanılmasını öneriyordu aynı dönemde Azeri dramaturg mirza Fethi ercümen-i Danış‘a Latin harflerinin kabulünü bile önermişti bu aşırı öneriler taraftar bulmadıysada 19.yıl boyu yazı dilinin sadeliği Avrupa dillerinden noktalama işaretleri öğrenildiği için imlanın ıslahının düşünüldüğü bir gerçektir.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Yunan ayaklanmasının sonuca ulaşmasında etkili olan Navarin deniz baskını ve bunu izleyen savaşta Rusya’nın Osmanlı devletini Edirne barışına kadar sürüklemesi Avrupa’nın Osmanlı uluslarının bağımsızlık hareketini desteklemeye başlaması gibi görünebilir ancak mısır sonunu da aynı devletlerin izlediği çelişik politika hele Cezayir’in Fransa tarafından işgali ve sömürgeleştirilmesi Avrupa devletlerinin gerçekte yeni etkinlik alanları kapmak için Osmanlı İmparatorluğu’na yöneldiğini göstermekteydi

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

1 Nisan 1868'de Divan-ı Ahkâm-ı Adliye temyiz ve istinaf organlarından oluşarak kuruldu. Bu organ Yargıtay'ımızın temelidir. İdari davalar, özellikle idari nizamname ve kararnameleri hazırlamak için kurulan diğer organ Şura-yı Devlet, yani bugünkü Danıştay'dı. Merkezî hükümet organlarının bazılarının imparatorluğun tüm eyaletlerini kapsayan bir örgüt ağının başında yer alabilmesi, bu dönemin idari reformlarıyla başarıldı. Tanzimat'ın taşra yönetiminde kurduğu yapı, Türkiye'nin idare tarihinde önemli bir aşamadır.

📖 Sayfa 154 · İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

Sıkça Sorulan Sorular

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı kimin eseridir?

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1983'te yayımlanmıştır.

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı kaç sayfadır?

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, 335 sayfadır (KronikKitap baskısı).

İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı'nın en ünlü sözü nedir?

“Kitabın yaygın olmadığı bir toplumda, gazete ve gazeteci önemli bir rol üstlenmiş ve siyasal otoriteyi denetlemeye aday olan yeni bir toplumsal odak doğmuştu.”

Bu sayfadaki alıntılar okur paylaşımlarından derlenmiştir. Kaynak eser: İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı — İlber Ortaylı. Eserin tamamı için kitabı edinmenizi öneririz.

🏷️ Kitap Alıntıları Tarih İlber Ortaylı