Canan Karatay'ın 2011'de yayımlanan Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık adlı eseri, Kişisel Gelişim türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı Hayy Kitap tarafından yayımlanmıştır. Bu sayfa, Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık'tan damıtılan en akılda kalan cümlelere ayrılmıştır.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık'tan En Beğenilen Alıntılar
Hekimlik, bir sanattır, aslında objesi insan olan tek sanattır;
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
‘insanları hastalandırmama’ sanatıdır.
Hekimliğe adım atanların ilk dersi,
‘primum nil nocere’ yani ‘önce zarar verme’ diye başlar.
Bilinenin aksine, bu (dejeneratif) hastalıkların hiçbiri genetik değildir. Ancak ailesel olabilir! Çünkü yaşama biçimi ve beslenme alışkanlıkları, aynı aile içinde pek değişiklik göstermez.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Size İngiliz bir arkadaşımdan bir örnek vermek istiyorum. Çocuğu uyumadığı zaman yürütüyordu... Benim çocuğum hiperaktif diye bir şey yok! Yorulana kadar yürütün. Çocuk enerjisini harcayamazsa tabii ki uyuyamaz.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
İlaçlarla hiçbir yere gidilmez. Mecbur kalınınca kullanıyoruz ama çoğu hastalığın ilaçsız bir çözümü vardır; hastalanmamak veya hastalığı doğal şeylerle atlatmak gibi...
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Bazı durumlarda ilaç kullanacağız, ameliyat yapacağız ama dünyanın hiçbir yerinde ülkemizde kullanıldığı kadar ilaç kullanılmıyor!
Yüksel glisemik indeksli karbonhidrat yani boş ve toksit enerji yüklü yiyecek ve içecekler, insülin ve leptin direncini kamçılar ve kilo vermenin önünde en büyük engeldir.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
İlk defa alerji oluşmasına ‘anazarka’ diyoruz. Alerji demek, vücutta sürekli (kronik) bir inflamasyon var demektir, bu da zaman zaman tetikleniyordur. Bunu otlar, kedi veya köpek tüyü, evdeki rutubet, polenler ve de hava kirliliği tetikleyebilir. Altında yatan en önemli neden, bağışıklık sisteminin zayıf olmasıdır. Bağışıklık sisteminin güçlenmesi için sağlıklı beslenilecek, D vitamini değeri 70 ng/ml civarında olacak, kilo verilecek, pankreas ve karaciğer yağı gidecek.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Ek olarak, ülkemizde sağlıksız bir alışkanlık olan yemekten hemen sonra çay içme adeti de gıdalarda bulunan az miktardaki demirin emilimini önlemektedir.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
"En iyi hekim, hastasına ilaç vermeyen hekimdir."
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Birincisi, Türk halkındaki en büyük problem hareketsizlik! Spor yapan küçük bir kitle var ama genel olarak çocukluktan itibaren aktif değiliz.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
İkincisi, Türk halkı maalesef çok fazla ekmek, tatlı ve unlu gıdalar tüketiyor.
Yediğiniz bir dilim ekmek, üzerine sığacak sayıda kesme şekere eşit!
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Frank Zappa diyor ki “Akıl paraşüt gibidir,yalnız açık olunca çalışır.”
📖 Sayfa 88 · Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Yavaş hazmedilen yiyecekler kan şekerini ve insülini yavaş yavaş yükselttiklerinden dolayı o korkulan acıkma hissi gelişmemektedir. Tokluk hissi uzun süre devam edeceğinden leptin hormonu devreye girer ve yağların yakıt olarak kullanılmasına olanak sağlanır. Bu insülin direncinin kırılma noktasıdır! Bundan sonra da ara öğün olarak depo yağlarımızın kullanılması başlar.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Ülkemizde bir kadın olmak kolay değil, kadın olarak yeni bir şey başlatmak hiç de kolay değil! Her adım ve kademede mutlaka engelleniyorsunuz maalesef...
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
1700’lü yıllarda kişi başına yılda 10 kg’dan az
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
şeker tüketilmekteyken,
1800’lü yıllarda bu rakam kişi başına yılda 30 kg’dan fazla olarak belirlenmiştir.
1900’lü yıllarda yani geçtiğimiz yirminci yüzyılda ise kişi başına yılda 60 kg’dan fazla miktarda şeker tüketildiği bildirilmiştir.
İnsan vücudu hiçbir zaman kendine zararlı bir şey üretmez! Ürettiği her şeyin bir amacı vardır. İşte bu sebeple kolesterolün iyisi kötüsü olmaz.
📖 Sayfa 107 · Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
En çok doğal Omega-3 içeren gıdaları şöyle sıralayabiliriz:
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Somon, Norveç uskumrusu, palamut, hamsi ve sardalya gibi soğuk deniz balıkları.
Çayır ve çimenlerde serbest dolaşıp, beslenen kuzu ve keçi gibi hayvanların etleri.
Çayır ve çimenlerde serbest dolaşıp beslenen tavukların yumurtaları.
Ketentohumu.
Semizotu.
Kabak ve ayçiçeği çekirdekleri.
Fındık, fıstık, ceviz, badem.
Akıl paraşüt gibidir , yalnız açık olunca çalışır.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Beyin hücrelerindeki Omega-3 eksikliğinin, stresin en büyük nedeni olduğu da bilimsel olarak biliniyor artık.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Omega 3 eksikliğinde, depresyon, stres, panik
atak gibi rahatsızlıklar da oluşur.
İnsülin direnci hareketsizliğe bağlı olarak bacak adalelerinde başlar. İnsan vücudunda en büyük kitleyi bacak ve kalça adalelerinde oluşturur.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Eğer imkân varsa su kenarında yürüyün. Mesela akarsu çok önemlidir, deniz kenarı, dere ya da nehir kenarı olabilir. Akarsuların kenarında negatif iyonlar oluşur ve bu iyonlar vücudu rahatlatır. Duştan çıktığımızda ya da Türk hamamında banyodan sonra rahatlamamız veya yağmurdan sonra havanın ferahlaması, bir şelalenin yanında birdenbire rahatlık hissetmemiz ve hafiflememiz de aynı nedenledir. Bu sebepten dolayı eski evlerde şadırvan ya da avlularda mutlaka fıskiye yapılırdı.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
İki öğün yemek yemelidir, üçüncü öğün hastalıktır İbni Sina
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Ünlü bir İngiliz hekim şöyle diyor: “En iyi hekim, hastasına ilaç vermeyen hekimdir.”
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
GİZLİ GIDA ALERJİSİ VARSA KİLO
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
VERİLEMEZ!
Diyetisyenler patatesi, havucu şekerli olması nedeniyle yasaklıyor ama ekmek de aynı grupta olduğu halde onu yasaklamıyorlar nedense...
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Gürültü ve patırtının ortasında sükunetle dolaş
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Çocuklara ödül veya hediye niyetine şeker veya çikolata vermek, onları farkında olmadan zehirlemek demektir! Büyükler, çocuklara şeker veya çikolata yerine doğal yiyecekleri mesela kuru incir, gün kurusu kayısı, fındık, fıstık, badem, ceviz vb doğal yiyecekleri vermeli, çocuklara sağlıklı alışkanlıklar aşılamalı...
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Yeni piyasaya çıkartılan, poşette konserve balıklarda da durum aynı! Poşetlerin içi alüminyum, üstelik ya ayçiçeği ya da mısırözü yağı içinde... Ton balığının kendi yağı alınmış, en sağlıklı yağ olmasına rağmen neden alınmış? Çünkü balığın yağı yani Omega-3 çoklu doymamış yağ olduğu için kolay bozuluyor, hemen okside olabiliyor ve raf ömrü kısalıyor!
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Kaybetmeyi ahlaksız bir kazanca tercih et.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
İlkinin acısı bir an, diğerinin vicdan azabı bir ömür boyu sürer.
Yapamayacağın şeylerin, yapabileceklerini
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
engellemesine izin verme.
Yiyeceklerin sağladıkları enerji yoğunluğu, az ya da çok yağlı olup olmalarından daha önemlidir! O nedenle yağlı mı, yağsız mı sorgulanması yerine, yiyeceklerin sağladığı yoğun enerjiyi sorgulamak her zaman daha sağlıklıdır.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Grönland'da yaşayan Eskimolar balina yağı ile besleniyorlar.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
(Omega-3 önemli)
İnsanoğlu sevgiyle beslenir, umutla yaşar.
📖 Sayfa 175 · Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Ek olarak, ülkemizde sağlıksız bir alışkanlık olan yemekten hemen sonra çay içme âdeti de gıdalarda bulunan az miktardaki demirin emilimini önlemektedir.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Tekrar önemle altını çizmek istiyorum, D vitamini çok önemli bir antioksidandır ve bağışıklık sistemini güçlendirmektedir. Sık sık hastalananların ve kanser hastalarının (her türlüsü) kanda D vitamin değerinin, 70 ng/ml ve üstünde olması önerilmektedir
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Aç kalarak veya düşük kalorili bir diyeti uyguladığınızda kilo veriliyor fakat beyinde ‘vücut kıtlık içinde’ algılaması oluşuyor ve beyin metabolizmayı yavaşlatıyor. Bir miktar kilo verilse bile normal yemek alışkanlıklarına geçer geçmez, beyinden hemen ‘vücut tekrar kıtlığa girebilir’ diye depolama mesajı geliyor.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Sağlıklı yağlar kullanın!
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Soğuk sıkım zeytinyağı, doğal tereyağı.
Kanser tedavisi gören hastaların veya kanser hastalıklarından korunmak isteyenlerin hem düşük glisemik indeksli hem de yüksek antioksidan içeren taze böğürtlen, karadut, çilek, yeşil erik, taze çağla, ahududu, kiraz, vişne, taze yabanmersini gibi meyveleri tüketmeleri önerilmektedir.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Selçuklular ve Osmanlılar zamanında çocuklar rahatça çalışsın diye medreselerin ortasında ve avlularında havuzlar vardı, balıklar yüzerdi... Fıskiyeler de bulunurdu. Örneğin Konya’daki Karatay Medresesi’nin avlusunda sürekli gece gündüz su akardı. Su sesinin hepimizi rahatlattığını biliriz. Bu gerek ruhsal gerek fiziksel bir rahatlıktır ve öğrenmeyi de hızlandırır...
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
40’lı yaşlarda görülen vücut ağrılarıyla da hareketsizlik arasında bir ilişki var mı?
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Evet var. 40’lı yaşlardan sonra vücut ağrılarının en önemli tedavisi de hareket etmektir. Amaç vücudu sıcak tutmak olmalıdır. Özellikle geceleri bu önemlidir. Çünkü geceleri vücut sıcaklığı azalınca adaleler ve eklemler sertleşmeye başlar. Eklemler zaten serttir. Bu durum zaten sert olan eklemlerde ve kaslarda ağrıların başlamasına neden olur. Bu ağrılar sıcak su banyosu veya hareket ettikten sonra kaybolur.
Kilo vermenin zorlaşmasının, ne yapılırsa yapılsın kilo verilememesinin (ve birçok dejeneratif hastalığın) asıl nedeni, vücut ve organizmanın hücre ve hücre zarlarında, Omega-3 ve Omega-6 gibi temel yağların ve fosfolipidlerin yani ‘lipidlerin’ eksik olmasıdır. Bu, bilimsel olarak gösterilmiştir. Bu nedenle, ‘yağlı’ olduğu gerekçesiyle kuruyemişten korkmak veya hiç kuruyemiş yememek doğru değildir!
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Dünyada ve toplumumuzda hızla artan diyabet, kalp krizleri, obezite , felç, Alzheimer gibi hastalıkların asıl nedeni, kolesterolden, doğal yağlardan mahrum gıda tüketmek ve yüksek düzeyde şeker kullanmaktır. Şekerin kendisi toksik! Glikoz , früktoz , sükroz , maltoz vb hepsi toksik.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Leptin, 4-5 saat birşey yenmediği takdirde trigliseridleri kan şekerine dönüştürerek vücut için gerekli enerjiyi üretir
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Kilo ile, pankreas karaciğer yağlanması, şeker, kalp tansiyon riski artmaktadır
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Sıkıntılı hayat yaşayan mutsuz, saldırgan ve huysuz kişilerin bağışıklık sistemlerinde zayıflık meydana gelmektedir. Bazı kişilerin korkulu rüya görmelerinde ya da aşırı sıkıntılı olduğunda dudaklarının uçuklaması da bu nedenledir.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Özellikle çocuklara küçük yaşta yumurta yemeyi sevdirmek gerekiyor. İlkokulda bize öğrettikleri şöyle bir tekerleme vardı:
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
“Erken yatarım, erken kalkarım. Bir yumurtayı sütle çırparım. Bir dilim domatesle beyaz peynir, ikisi beraber ne hoş yenir. Yumurta için; gıt gıt gıdak dersin. Sonra kaçıp gidersin... Yumurtanı folluktan, sıçan çekip almadan, hemen koşup alırız, sonra bakakalırız.”
Biz bunlarla büyüdük...
Sir William Osler’in, “En iyi hekim, hastasına ilaç vermeyen hekimdir” sözünü tekrar hatırlatmak isterim. Benim de hep arkasında durduğum bir sözüm var: “Hastalık tedavi edilmeyecek, hasta tedavi edilecek.” Oysa herkes hastalığı tedavi ediyor. Tedavi yöntemi hastalık tespit edildikten sonra kişisel olmalıdır.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Eskimolar ve Çinliler hiç ekmek tüketmiyorlar, son derece hareketli insanlar. Çinliler her sabah bir saat jimnastik yapmadan işlerine gitmiyorlar, işe giderken de bisiklet kullanıyorlar.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Kırık çıkık olmadıkça, kronik olan ağrıların en iyi ve güçlü tedavisi harekettir.
📖 Sayfa 151 · Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Hekimlik bir sanattır, aslında objesi insan olan tek sanattır " insanları hastalandırmama " sanatıdır.
📖 Sayfa 163 · Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Kahvaltı, 24 saatlik bir gün içinde en önemli olan öğündür. Kuvvetli, bol protein ve sağlıklı yağ (tereyağı) içeren bir kahvaltının, metabolizmayı 12 saat süre ile %30 kadar artırdığı gösterilmiştir. Bu şekilde bir kahvaltının hızlandırdığı metabolizma sonucu, harcanan kalori miktarı 4-5 kilometrelik bir koşuda harcanan kalori-enerji miktarına eşdeğerdir.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Ülkemizde yaygın bir şekilde demir eksikliği anemisi bulunmaktadır. Büyüme çağındaki çocuklar, adet görmeye başlayan genç kızlarımız, birçok gebe ve emziren anneler, hatta sağlıklı beslenenler bile demir ve diğer vitamin desteklerini ihmal ettiklerinde, anemi oluşabilmekte ve kronik bir düzeye ulaşabilmektedir. Her ay muntazam adet gören genç kızlarımız, 1 ml kanda, 5 mg kan demiri kaybetmektedirler.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Halkımızın fizik aktivitesi çok azdır. Toplum olarak sağlıksız, hareketsiz bir yaşam biçimi içindeyiz! Sürekli ne yiyeceğimizi ve içeceğimizi düşünüp duruyoruz. Hiçbir zaman bugün ne yapayım da 40-50 dakika yol yürüyeyim diye düşünmüyoruz. Maalesef günlük yaşantımızı bu şekilde düzenlemek aklımıza bile gelmiyor.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Aslında ‘sıcak çarpmasından’ korkmamız gerekir! İşte bu nedenle başımıza şapka giymek tehlikelidir, çünkü insanlar vücut ısısını başlarından kaybederler! Başımızı kapatarak gölgede oturmak veya güneşte dolaşmak, vücut ısısını yükselteceğinden sıcak çarpmasına sebep olabilmekte ve bu da özellikle çocuk ve yaşlılarda tehlikeli olmaktadır.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Eskimolar ve Çinliler hiç ekmek tüketmiyorlar.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
ABD’de aşırı miktarda sığır ve domuz eti tüketilir. Sığır ve domuzların beslenmeleri, kesilmeleri (kan akıtılmaz), etlerinin saklanıp pişirilme ve de tüketilme yöntemleri de tamamen bizim yöntemlerimizden farklıdır. Hayvanlarımızın kanı akıtılarak kesilmesi, etlerimizin hazırlanması ve pişirme yöntemlerimiz onlardan tamamen başkadır. Ülkemizde (kıyma şeklinde) son derece az miktarda sığır eti tüketilir.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Zengin diye tabir ettiğimiz, kuş sütünün eksik olduğu sofralarda portakal suyuyla kahvaltı etme alışkanlığı var. Bu da sağlıksız öyleyse.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Maalesef öyle. Mesela ben İngiltere’de yaşadım ancak orada portakal suyunu çok küçük fincanda (Türk kahvesi fincanı kadar) verirler.
Hekimlik, bir sanattır, aslında objesi insan olan tek sanattır;
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
‘insanları hastalandırmama’ sanatıdır. Hekimliğe adım atanların ilk dersi,
‘primum nil nocere’ yani ‘önce zarar verme’ diye başlar.
Esas olan sağlığımızı korumak, sağlıklı ve kaliteli yaşamaktır.
Hekim, insana bütün olarak bakar ve onu hastalıklardan korur!
Muntazam bir şekilde fizik aktivite ile birlikte ‘sağlıklı karbonhidratları’ diğer bir deyişle düşük glisemik indeksli (Gİ) gıdaları tüketmeye başladığımızda insülin ve leptin direnci yavaş yavaş kırılacağından kilo vermeye başlarız. 26,
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Sessizliğin içinde huzur bulunduğunu unutma
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Kırmızı et kolesterolü yükseltmez (doğru pişirildiği zaman) bilakis yükselmesini önler. Karaciğer yağlanmasını önler, düzeltir ve sonuç olarak da kan yağları normalleşir.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay
Sıkça Sorulan Sorular
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık kimin eseridir?
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, Canan Karatay tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2011'de yayımlanmıştır.
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık kaç sayfadır?
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık, 264 sayfadır (Hayy Kitap baskısı).
Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık'ın en ünlü sözü nedir?
“Hekimlik, bir sanattır, aslında objesi insan olan tek sanattır; ‘insanları hastalandırmama’ sanatıdır. Hekimliğe adım atanların ilk dersi, ‘primum nil nocere’ yani ‘önce zarar verme’ diye başlar.”