M. Ertuğrul Düzdağ'ın 2014'te yayımlanan Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II adlı eseri, Araştırma-İnceleme türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı tarafından yayımlanmıştır. Kitaptan derlenen bu sözler, okur beğenisine göre sıralanmıştır.
Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II'den En Beğenilen Alıntılar
İş bu safhaya gelince, "Müslümanları Müslümanlaştırmak" meselesi ortaya çıktı. Bununla, dinlerinin hakikatinden uzaklaşmış Müslümanları, yeniden dine döndürmek, onlara dini, bir gelenek olarak benimsemekten ileri, İslâm'ın her emr ü nehyiyle tatbikçisi birer gerçek Müslüman olmayı sevdirmek ve benimsetmek, kastediliyordu.
📖 Sayfa 41 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Mehmed Akif Ersoy, 1873 yılında İstanbul'un Fatih semtinde Sarıgüzel Mahallesi'nde doğdu ve yine İstanbul'da 27 Aralık 1936, Pazar günü akşamı, saat 19.45'te Beyoğlu'nda Mısır Apartmanı'nda vefat etti.
📖 Sayfa 21 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Çanakkale savaşlarına katılan Yirmi Altıncı Alay'dan, sadece tek bir asker sağ kalmıştı: Malül Kıdemli Yüzbaşı Hüsnü Alçıtepe... Onun da bir ayağı takma idi ve vücudunda çıkarılamayan kurşun ve şarapnel parçaları bulunuyordu.
📖 Sayfa 114 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
"Hakkıdır, Hakk'a tapan, milletimin istiklal."
📖 Sayfa 154 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
mısrasında ikinci "Hakk"ın Cenâb-ı Hak mânâsında olduğuna bilhassa dikkat edilmeli ve yazılırken muhakkak büyük harfle yazılıp, sonundaki ek ayrılmalıdır. Aksi halde milletimiz, Allah'a değil, adalete, gerçeğe tapar hâle gelir. Nitekim bazılarının, bu kelimeyi de küçük harfle yazmakta inat etmesinin sebebi budur.
Yurdun üzüntülü zamanlarında, memleketi dolaşan ve:
📖 Sayfa 163 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Bükülmüş beller, incelmiş boyunlar, coşmayan kanlar,
Düşünmez başlar, aldırmaz yürekler, paslı vicdanlar,
Örümcek bağlamış tütmez ocaklar, yanmış ormanlar,
Ekinsiz tarlalar, ot basmış evler, küflü vicdanlar.
Gören Akif,
Geçerken ağladım geçtim, dururken ağladım durdum.
Diyordu.
Bilirsiniz, hani, insanda bir damar varmış,
📖 Sayfa 161 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Ki yüzsüz olmak için mutlakaa o çatlarmış,
Nasılsa "Rabbim utandırmasın!" duâsı alan.
Bu arsızın o damar zâten eksik alnından!
Namaz, oruç gibi şeylerle yok alış verişi;
Mukaddesât ile eğlenmek en birinci işi.
Safahat, Fatih Kürsüsünde
Bilmiyorlar ki bu şiddetlerin olmaz hükmü:
📖 Sayfa 58 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Göz yılar önce, fakat, sonra kanıksar ölümü.
Sanıyorlar kafa kesmekle, beyin ezmekle,
Fikr-i hürriyyet ölür. Hey gidi şaşkın hazele!
(Safahat, Süleymaniye Kürsüsünde)
Zamanının en yüksek bir «fen» okulunu, "Yüksek Baytarlık Mektebi"ni bitiren Mehmed Âkif, Fransızca ders kitapları arasında ve arkasından hasta hayvanlarla uğraşırken geçirdiği günlerde, yüce kitabına olan iman ve aşkını bir an unutmuyor, yirmi yaşından sonra, kendi kendine gayret ederek ve günde birkaç sayfa ezberleyerek Kur'an hafızı oluyordu.
📖 Sayfa 80 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Akif'in bizzat çok büyük bir değer taşıyarak İstiklâl Savaşı'na katılmış olmasıdır ki, onun zaferden sonra yurdunu terketmesini bu kadar önemli hale getirmiştir. Yine İstiklal Marşı'nı yazan şair olması, neden Mısır'a gittiğini aydınlatmak üzere, bize bir ışık gösterebilir. Şiirinde, «Etmesin tek vatanım dan beni dünyada cüdâ» diyerek, herşeyini vatanı için feda edeceğini söylemesine rağmen, vatanını, en «hür» olduğu bir sırada terketmeye mecbur kalışı, gerçekten önemlidir.
📖 Sayfa 178 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Ölüler dini değil, sen de bilirsin ki bu din,
📖 Sayfa 208 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Diri doğmuş, duracak dipdiri, durdukça zemin.
Mehmed Akif Ersoy, Safahat
"Muallimim" diyen olmak gerektir imanlı,
📖 Sayfa 208 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Edebli, sonra liyákatli, sonra vicdanlı.
Mehmed Akif Ersoy, Safahat
Baytarlığa başladığı ilk yıllarda bile, mesleğinden çok, şairliği ile tanınan Mehmed Akif, öğretmenlik hayatına da edebiyat sahasında başlamış ve öylece devam etmiştir. İlk olarak 1906 yılında Baytar Mektebi'ne "Kitâbet-i Resmiye" hocası tayin edilen, 1908' den sonra ise Edebiyat Fakültesi'nde öğretmenlikleri bulunan Mehmed Akif Bey, son olarak, Mısır'da bulunduğu sırada, Kahire Üniversitesi'nde Türkçe hocalığı yapmıştı.
📖 Sayfa 23 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Şimdi, sen bizdeki kudretleri eşsen bir bir,
📖 Sayfa 148 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Göreceksin ki: Bu millette fazilet en uzun,
En derin köklere yaslanmada; hem sonra onun,
Bir mübarek suyu var, hiç kurumaz: Din-i mübin.
Hadisât etmesin oğlum, seni asla bedbin...
İki üç balta ayırmaz bizi mâzimizden.
Ağacın kökleri mâdem ki derindir cidden,
Dalı kopmuş, ne olur? Gövdesi gitmiş, ne zarar?
O, bakarsın, yine üstündeki edvári yarar,
Yükselir, fışkırıp, âfâk-i perişânımıza;
Yine bin váha serer kavrulan imânımıza.
Safahat, Asım.
Rahmetle anılmak, ebediyyet budur amma,
📖 Sayfa 210 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Sessiz yaşadım, kim beni, nerden bilecektir?
Mehmed Akif Ersoy, Safahat
Geçilmez kahkahandan, her taraf yangın içindeyken,
📖 Sayfa 165 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Yanan bir sineden, lakin, ne istersin? Nedir öfken?
Beraber ağlamazsın, sonra kör dersin, sağır dersin,
Bu hissizlikten insanlık hem iğrensin hem ürpersin!
Ne ibret, yok mu, bir bilsen, kızarmak bilmeyen çehren?
Bırak tahsili evladım, sen ilkin bir haya öğren.
Mehmed Akif Ersoy
Mehmed Akif merhum, yoksulluğu sebebiyle gençlik yıllarında zenginlerin çocuklarına ders vermişti.
📖 Sayfa 149 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Gittiği evin sahibinin küçük çocukları vardır. Akif bunların kıyafetlerini şöyle anlatıyor:
"Avrupalı gibi yaşamaya içi titreyen ev sahibinin, tıpkı Frenk çocukları gibi giydirilmiş yavrularını sokakta görseydim mutlaka Fransız zannederdim. Tepelerindeki kasketten, parmaklarındaki sivri tırnağa varıncaya kadar her şeyleri mükemmel idi!"
Akif Bey ders için beklerken, işte bu çocuklardan biri, bulunduğu odaya girmiş, onu görünce çığlık çığlığa kaçıp, evin içini telâşa vermiştir.
Zulme tapmak, adli tepmek, hakka hiç aldırmamak;
📖 Sayfa 108 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Kendi ásúdeyse, dünya yansa, baş kaldırmamak;
Ahdi nakzetmek, yalan sözden, teháşi etmemek;
Kuvvetin meddâhı olmak, aczi hiç söyletmemek;
Mübtezel birçok merasim: inhinalar, yatmalar,
Şaklabanlıklar, riyalar, muttasıl aldatmalar;
Fırka, milliyyet, lisan námıyla daim ayrılık;
En samimi kimseler beyninde en ciddi açık;
Enseden arslan kesilmek, cebheden yaltak kedi...
Müslümanlık (sizden) evvel böyle zillet görmedi!
Safahat
İmandır o cevher ki İlahi ne büyüktür...
📖 Sayfa 208 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
İmansız olan paslı yürek sinede yüktür!
Mehmed Akif Ersoy, Safahat
Sözünü tutmayanlara insan nazarıyla bakmazdı.
📖 Sayfa 31 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
"Bendeniz taklitçiliğin bu şeklini insanlığa yakıştıramam. Siz çocuklarınızın kafasına bir şapka geçirmekle, medeni milletler sırasına girdik zannediyorsunuz. Lakin bu çok yanlış bir zandır. İçi peri masallarıyla, umacı hikâyeleriyle harap olan bir kafa, dışına kasket geçirmekle måmur olmaz! Milliyetinizi feda etmenize karşılık, ne kârınız oluyor?"
📖 Sayfa 150 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Mehmed Akif Ersoy
Eskiye kayıtsız bağlı değildi. Yeniye de körükörüne taraftar değildi.Düsturu şu idi:
📖 Sayfa 32 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
"Eski, eski olduğu için atılmaz, fena olursa atılır. Yeni, yeni olduğu için alınmaz, iyi olursa alınır."
Mehmed Akif Ersoy
Akif'in din ile çağdaş ilmi birleştirmeye çalışması mümkün değildi, çünkü bunları birbirine aykırı görmüyordu. Onun istediği tembelleşmiş olan Müslümanların çalışıp çağdaş ilme sahip olmalarıydı.
📖 Sayfa 200 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Mehmed Âkif Ersoy, İstiklâl Marşı'mızın ve Safahat adlı büyük millî destanımızın şâiridir. İnandığı gibi yaşaması, davasına olan sadakati ve yüksek ahlâkı ile hepimize ve gelecek nesillerimize örnek olmaya lâyık büyük bir millî şahsiyettir. 1873 yılının Aralık ayında İstanbul'da doğmuş ve 27 Aralık 1936 günü akşam üzeri vefat etmiştir. 63 yaşında hastalığı ilerleyip de öleceğini anlayınca şöyle demişti:
📖 Sayfa 15 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
"Ne mutlu bana, Peygamber'imin yaşında öleceğim."
Bu nasıl dar, ne kadar basmakalıp bir görenek?
📖 Sayfa 96 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Müslümanlık mi dedin?... Tövbeler olsun, ne demek!
Hani Kur'ân'daki ruhun şu heyúláda izi,
Nasıl İslâm ile birleştiririz kendimizi,
(Safahat, Asım.)
Toprakta gezen gölgeme toprak çekilince,
📖 Sayfa 12 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Günler şu heyûlâyı da er, geç, silecektir.
Rahmetle anılmak, ebediyyet budur amma,
Sessiz yaşadım, kim beni, nerden bilecektir?
Safahat
«Safahat», «safhalar, devreler, dönemler» ve biraz geniş bir manalandırma ile «görünüşler, manzaralar» demektir.
📖 Sayfa 26 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Değerlerin altüst olduğu bir yerde, iyiliğin alameti, -şimdilerde, bizde olduğu gibi- ahlaksızların hücumuna uğramak olsa gerektir.
📖 Sayfa 164 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Ciddi şeyler, ilgisiz olanları sıkar.
📖 Sayfa 35 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Mehmed Akif merhum, bir kelimede ufak bir tereddüdü olursa, geniş ilmine rağmen, muhakkak lügata bakar ve şu sözü tekrar edermiş: «Lügatla pehlivanlık olmaz!»
📖 Sayfa 156 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Süleymaniye Camii uzaktan bakıldığında etrafındaki medreselerin üstüne basmış da yükselmiş gibi görünmektedir. Şairimize göre, bu câmi, Allah'a ilmin üzerinde yükselmektedir. Yani gerçek Müslüman olup månen yükselebilmek için ilim lâzımdır. Medreseler, insanları Allah'a yükseltecek olan ilmi veren yerlerdir.
📖 Sayfa 186 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Kenar-ı Dicle'de bir kurt aşırsa bir koyunu,
📖 Sayfa 209 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Gelir de adl-i İlâhi sorar Ömer'den onu!
Mehmed Akif Ersoy, Safahat
Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, âhir zamandan bahsederek şöyle dedi: «O zaman dinine sarılan, kor ateşi avuçlayan kimse gibi olacaktır.» Başka bir hadiste «O zamanın şehidlerinin Bedir şehidleri gibi olacağını» ifade buyurmuştur.
📖 Sayfa 97 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Beyinler ürperir, ya Rab, ne korkunç inkılâb olmuş:
📖 Sayfa 210 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Ne din kalmış, ne iman, din harap, iman türâb olmuş!
Mehmed Akif Ersoy, Safahat
Vatan hikâyesi hab-aver oldu huzzara,
📖 Sayfa 162 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Ben ağladım, yine te'sir-i dâsitânımdan.
(Muallim Naci)
Açıklaması:
«Vatandan, vatan sevgisinden, vatanın dert ve ihtiyaçlarından bahsediyordum. Baktım ki, beni dinleyenler uyumuşlar... Kendi anlattıklarımın tesiriyle, yine kendim ağladım.»
Ya Nebi, şu hâlime bak!
📖 Sayfa 140 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Nasıl ki bağrı yanar, gün kızınca, sahranın;
Benim de ruhumu yaktıkça yaktı hicranın!
Safahat
Arkasından taklak attın en deni bir şöhretin;
📖 Sayfa 180 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Düştü takken, çıktı cascavlak o kel mâhiyyetin!
Bir külah kapmaksa şayet bunca hırsın gâyesi;
Kendi námusun olur ergeç onun sermayesi.
Safahat, Hakkın Sesleri
Bu muazzam âbide karşısında hayranlıkla duran Mehmed Âkif, «Günün birinde bütün dünyayı günâhlar kaplasa, isyanlar hakikatleri yıksa, yürekler yüce hisleri kaybetse, Süleymaniye yine de doğruluğun yerdeki tek yurdu olarak kalacaktır» der.
📖 Sayfa 186 · Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ
Yıkılır bir gün olur, medreseler, ma'bedler;
En temiz yerleri en kirli ayaklar çiğner;
Beşeriyyet yeni bir din tanıyıp ilhâdı,
Beşerin hafızasından silinir Hakk'ın adı;
Gömülür hufre-i tarihe meâli... Lákin
Yine tek bir taşı düşmez şu Hudâ lânesinin.
Sıkça Sorulan Sorular
Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II kimin eseridir?
Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, M. Ertuğrul Düzdağ tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2014'te yayımlanmıştır.
Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II kaç sayfadır?
Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II, 248 sayfadır (Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı baskısı).
Mehmed Akif Hakkında Araştırmalar - II'nin en ünlü sözü nedir?
“İş bu safhaya gelince, "Müslümanları Müslümanlaştırmak" meselesi ortaya çıktı. Bununla, dinlerinin hakikatinden uzaklaşmış Müslümanları, yeniden dine döndürmek, onlara dini, bir gelenek olarak benimsemekten ileri, İslâm'ın her emr ü nehyiyle tatbikçisi birer gerçek Müslüman olmayı sevdirmek ve benimsetmek, kastediliyordu.”