Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi'nin Din (İslam) alanında öne çıkan eseridir. Kitaptan derlenen sözler, okurların beğeni sırasına göre listelenmiştir.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir'den En Beğenilen Alıntılar
Hasetçiyle arkadaşlık etme. Çünkü hasetçi, Allah'ın belirlediği kadere razı olmamıştır.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Rasûlullah (s.a.v) şöyle demiştir:
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
"Her ne kadar müftüler sana fetva verse de sen yine de kalbine danış!"
Yüce Allah,
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
bildikleriyle amel edenleri,
bilmedikleri şeylere varis kılar.
"Müslüman, elinden ve dilinden diğer müslümanların selamette olduğu kimsedir. Mü'min ise, eza ve cefasından diğer insanların güvende olduğu kimsedir." (Hâdis-i şerif)
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Kişiye,
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
kendisinin gizli kalmasını istediği bir ayıp başkalarından sâdır olduğunda herkese anlatıp yaymak,
aynısını kendisi yaptığı halde başkalarının kötülük yapmasına kızmak..,
..kendisini ilgilendirmediği hâlde insanlar hakkında konuşmak ayıp olarak yeter.
Bütün hayâ perdelerini yırttığın halde Yüce Allah'in seni görmediğini mi sanıyorsun? Ey kendini aldatan adam!
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Nefsini, onun sabra ihtiyaç duyacağı, onu haklı çıkaracak, işin içinden sıyrılabileceği bir yöntemle sakın dizginlemeye kalkma. Çünkü o seni bütün bu yöntemleri kullanarak ayağını kaydırabilir.
📖 Sayfa 27 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
“Hz. Peygamber [ sallallahu aleyhi ve sellem ] şöyle buyurur: Müslüman, elinden ve dilinden diğer müslümanların selamette olduğu kimsedir. Mümin ise, eza ve cefasından diğer insanların güvende olduğu kimsedir.”
📖 Sayfa 65 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Allah bir kimsenin hayrını dilerse, ona akıl ihsan eder, ilmi ona sevdirir.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
“Allah (c.c.) bir kuluna, onun kendisine verdiği değer kadar değer verir.”
📖 Sayfa 74 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Yüce Allah'ın dışında hiç kimseden yardım isteme. Böyle yaptığın zaman hayra iletilmiş, bir de nefsin yalanlarını da tanımış olursun. Allah Teala da seni, nefsinin eline bırakmaz.
📖 Sayfa 31 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
“Şunu iyi bil ki, bu haslet müminlerin izzet, müttakilerin de şeref vesilesidir.”
📖 Sayfa 37 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Nefse karşı geleceğin şeylerin ilki mideni Yüce Allah'ın haram saydığı şeylerden korumaktır. Zira karnına ve midesine sahip olan diğer organlarına da sahip olmuş demektir.
📖 Sayfa 28 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
"Asıl ölüler, kendilerini dünya sevgisiyle ölüme sürükleyenlerdir."
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Allah'ın senden kendisi için istediği şeylere razı ol.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Sen hayrıyla şerriyle kadere iman etmedikçe asla imanın lezzetini tadamazsın.
Bu konuda Abdullah ibn Mes'ud r.a söyle demiştir: "Allah'ın senin hakkında yaptğı taksime razı olursan, insanların en müstağnisi olursun. Allah'ın yapmanı yasakladığı seylerden kaçınırsan insanların en takvalısı olursun. Allah'ın senin yapmanı farz kıldığı amelleri yerine getirirsen insanlarin en abidi olursun.
• Şöhretten kaçın.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
• Allah'a çok şükret.
• İstiğfarını çoğalt.
• Sana yaranı olacak şeyler hakkında tefekkür et.
• Olası fitnelere karşı ilimle hazırlıklı ol
• Acele gerektiren konularda teenni ile hareket et.
• İnsanlarla birlikteyken edebi muhafaza et.
• Kendi nefsin için başkalanna gazap etmekten sakın.
• Öfkeni Allah için sadece kendine yönelt.
• Hiçbir kimseye kötülükle mukabele etme.
• Cahilin kendini methetmesine imkân tanımadığın gibi, başkalarının seni övmesine de fırsat tanıma!
• Az gül,mizahtan kaçın.
• Başına gelen acı ve sıkıntıları gizle.
Amel edenlerin işledikleri en faziletli amel, haramlardan kaçınmaktır. Kötü hasetlerlerden birini terk etmek, sırf ibadet içerikli bir ameli işlemekten daha faziletlidir.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Bu hususta Hz. Ali Efendimiz [ radıyallâhu anh ] şöyle söylemiştir:
📖 Sayfa 67 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
“Ey Âdemoğlu, zenginliğe sevinme. Fakirlikten dolayı ümitsiz olma. Belalardan dolayı üzülme. Rahatlık-tan dolayı da sevinme. Nasıl ki altının hakikisi ile sahtesini ayırt etmek ateşle mümkünse, salih bir kul da bela ve musibetlerle imtihana tabi tutulur. Sen arzu ettiğin şeylere, ancak şehvetlerini terk ederek kavuşabilirsin.
Ulaşmayı ümit ettiğin şeylere ancak hoşlanmadığın şeylere karşı sabrederek ulaşabilirsin. Öyleyse bütün gayretini sana farz kılınan şeyleri yapmaya yönelt.”
Şunu iyi belle ki, insanların bedenen en rahat, ruhen kederleri en az olanları, dünyaya gereğinden fazla önem vermeyenler, yani züht üzere hayat sürenlerdir.
📖 Sayfa 96 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
"Ben, kalbe zorunlu olarak hucüm eden her belanın aslının lüzumsuz işlerin olumsuz sonuçları olduğunu tespit ettim."
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Ölü birine ilaç hiç yarar sağlamadığı gibi günahı adet edinenlere edep hiçbir anlam ifade etmez.
📖 Sayfa 96 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
“Herhangi bir kimseyi kötülersen veya yanında birisi kötülenir sen de buna sessiz kalırsan, sonra da başkalarına nasihat vermeye kalkarsan bu iş olmaz.”
📖 Sayfa 41 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Şükür bakımından insanlar iki kısımdır:
📖 Sayfa 51 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
1- Birisi vardır, Allah’a şükreder, ondan daha fazlasını talep eder.
2- Biri de vardır ki, şükreder. Ancak, Allah korkusu onu, elindekinden daha fazlasını istemeye engel olur.
Belalar müminin sınanma aracıdır.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
[Sen hayrıyla şerriyle kadere iman etmedikçe asla imanın lezzetini tadamazsın.]
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Kalbin fesada uğramasının asıl nedeni,nefsi hesaba çekmeyi terk etmek, tûl-i emele aldanmaktır.
📖 Sayfa 82 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Bu konuda Hz. Ömer [ radıyallâhu anh ] şöyle demiştir:
📖 Sayfa 66 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
“Allah’tan korkup çekinen, öç alma duygusunu yerine getiremez. O’ndan sakınan her istediğini yapamaz.
Kıyamet günü olmasaydı, şu anki müşahede ettiğin şeylerin tersi gerçekleşmiş olurdu.”
“Ameller niyetlere göre değer kazanır. Kişiye sadece niyet ettiğinin karşılığı verilir.”
📖 Sayfa 64 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
“Kulun attığı her adımda mutlaka kendisine bir sevap ya da bir günah yazılmaktadır.”
📖 Sayfa 89 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Hz. Peygamber [ sallallahu aleyhi ve sellem ] şöyle buyurmuştur:
📖 Sayfa 75 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
“Seni şüpheye düşüren şeyleri bırak, şüpheye düşürmeyeni yapmaya bak!”
• Kendi nefsiyle -Allah için- mücadele eden,
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
•Taatleri sağlam,
• Niyeti düzgün,
• Gizli ve açıkta Allah'tan korkan,
• Emelini kısa tutan,
• Çekinme izarını kuşanan,
• Dilenme mekânlarını dua ile dolduran,
• Vakitlerini ganimet bilen,
• hali düzgün kimseler muvaffak olur.
İstikamet üzere olmak, üç şeyle kaimdir;
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
1- Allah'ın kitabına ittiba.
2- Rasulünün sünnetine ittiba.
3- İslam toplumuna bağlılık.
Rasûlullah de şöyle buyurmuştur.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
"Kim başkasına öğüt verir, kendisi öğüt almazsa, başkalarını bir şeyden sakındırır da kendi sakınmazsa, başkalarını bir şeyden nehy edip, kendisi bunlara bir son vermezse Allah katında ziyan edenlerden olur.!?"
Sabır, ancak şu üç şeyle tamam olur:
📖 Sayfa 100 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
1- Allah’ın haram kıldığı şeylere karşı sabır.
2- Allah’ın emirlerine ittibada sabırlı olmak.
3- Musibetler karşısında –sırf rıza-i bariyi kazanmak için gösterilen sabır.
... kulun dilinden sonraki en zararlı organı kulağıdır. Zira kulak, düşünceyi kalbe hızla ulaştıran bir elçi, fitneye kapı aralayan bir vasıtadır.
📖 Sayfa 88 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
• Günahkârlara karşı merhametle muamele et.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
• Müminlere karşı gösterdiğin samimi davranışını ya da onlara nasihatte bulunmayı asla bırakma.
• Nerede,hangi konumda olursan ol, daima hakkı söyle.
• Haklı bile olsan çokça yemin etmekten sakın.
• Etkili konuşma yetisine sahip olsan bile çok konuşmaktan uzak dur.
Başarıya ulaştıran en güzel yol ilim,en değerli azık ise takvadır.
📖 Sayfa 97 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Hz. Ali [ radıyallâhu anh ] de bu bağlamda, “Eğer korkacağın bir şey varsa o da işlediğin günahlardır! Bir kimseden ümit bekleyeceksen bu zat sadece Rabbin olsun! Cahil bir kimse, öğreninceye kadar soru sormaktan utanıp, çekinmesin. [Âlim birisi de] kendisine bilmediği bir konuda soru yöneltildiği zaman ‘Bilmiyorum!’ demekten çekinmesin!” demiştir.
📖 Sayfa 65 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Bil ki nefis, insana sürekli olarak olumsuz şeyleri, yani, her türlü kötü ve çirkin fiil ve eylemleri yapmasını emreder. Yüce Allah bu hususta şöyle buyurur:
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
"Muhakkak ki nefis hep kötülüğü emreder!" (Yusuf, 53)
Gördüğüm kadarıyla vesvese veren şeytanı defetmenin en kolay yolu, lüzumsuz işleri terk etmek; kalbi en çok ferahlatan şeyse, gönlün [kötü huylardan] selamette kılmaktır.
📖 Sayfa 97 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
• Allah'ın sana ayırdığı paya razı ol.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
• Allah'ın vaadinin kesinliğine inandığın gibi vaidine karşı da korku üzere ol.
• Sana yetecek miktarın fazlasını elde etmek için külfete girmediğin gibi,elde etmen istenen miktarı da zayi etme.
• Verdiği nimetlerden dolayı fakrını daima yüce Allah'a ilet.Kurtuluşu yalnızca ondan iste.
Bir hayra teşvik edilirsen hemen yerine getir.Sana karışık ve kapalı gelen hususlan terk et.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Şu hususu iyi belle ki, âdemoğlunu kurtuluşa götürecek en güzel şey, bildikleriyle amel etmesi, Allah'tan korkarak günahlardan kaçınması, bir de sadece Allah azze ve celle ile yetinmesidir! Öyleyse, sen, en iyisi kendi halini düzeltmekle meşgul ol, aczi yetini sadece rabbine yönelt, şüpheli şeylerden de uzak dur. İnsanlara olan ihtiyacını azalt. Kendin için istediğin şeyleri onlar için de iste. Kendi hoşuna gitmeyen şeyleri başkaları için de kerih gör!
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
1- Rağbeti kesmek suretiyle ezayı ortadan kaldırmak.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
2- Bir amelin haşyetle birlikte olması.
3- Çokça merhametli olmanın yanı sıra bolca insaflı davranmak.
Her yoklukta Allah'a sığın. Her halde O'na ihtiyaç duy Her işte O' na tevekkül et. Hevadan uzaklaş. Nefsinin tuzaklanına karşı uyanık ol.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Seni ilgilendirmeyen, sana faydası dokunmayan konularda konuşmaktan dilini koru.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Kalp temizliği ve safasını ancak Allah'ın hoşlanmadığı şeylerin tamamını bırakıp, onun sevip hoşlandığı şeyleri yapmakla elde edebilirsin.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Son tahlilde nefis, içinde iblis' in saklanıp gizlendiği bir mahzen, huzura ve rahata erdiği bir sığınak gibidir.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Davut et-Tâî, bakışlarıyla kendisine bakanları taciz eden bir adama şöyle demiştir:
📖 Sayfa 87 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
“Ey Filanca, bakışını kendine sakla! Zira bana ulaştığına göre, [kıyamette] insan, nasıl fuzuli amellerinden sorguya çekilirse, aynı şekilde fuzuli bakışlarından dolayı da sorguya çekilir ve kendisine “İlk bakışın sana aittir. Diğerleriyse sana ait değildir!” denilir.
Ey kardeş, şu hususu iyi bil ki, günahlar gaflete, gaflet kalp katılığına, kasvet Allah'tan uzaklaşmaya, Allah'tan uzaklaşma ise cehenneme girmeye sebep olurlar. Bu konularda ancak diriler tefekkür edebilir. Asıl ölüler, kendilerini dünya sevgisiyle ölüme sürükleyenlerdir.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Kulların Yüce Allah'tan hakkıyla utanıp çekinmeleri onun kendilerini sürekli murakabe altında bulundurduğu şuurunda olmalarıyla mümkündür.Buna göre murakabe', Yüce Allah'ın bütün kullarına farz kıldığı marifetullah'ı elde etme ameliyesinin başlangıç noktası sayılır.Kul bu eylemiyle Rabbi katında değer kazanır.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Belalardan dolayı üzülme. Rahatlıktan dolayı da sevinme. Nasıl ki altının hakikisi ile sahtesini ayırt etmek ateşle mümkünse, salih bir kul da bela ve musibetlerle imtihana tabi tutulur. Sen arzu ettiğin şeylere, ancak şehvetlerini terk ederek kavuşabilirsin.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Ulaşmayı ümit ettiğin şeylere ancak hoşlanmadığın şeylere karşı sabrederek ulaşabilirsin. Öyleyse bütün gayretiini sana farz kılınan şeyleri yapmaya yönelt.
"Sizin en büyük düşmanınız iki yanınız arasında bulunan nefsinizdir."
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Allah'a, sanki O'nu görüyormuşçasına ibadet et. Her ne kadar sen O'nu görmüyorsan da O, seni görüyor.
📖 Sayfa 80 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Bil ki, akıllı birisi ilmi sağlam, yakini tam olduğunda bilir ki, onu Rabbinin azabından sadece doğruluk [sıdk] kurtaracaktır. Bu yüzden bunu elde etmek, ona sahip kimseleri arayıp bulmak için gayret gösterir.
📖 Sayfa 80 · Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Şunu iyi bil ki kalp temizliği ve safasını ancak Allah'ın hoşlanmadığı şeylerin tamamını bırakıp,onun sevip hoşlandığı şeyleri yapmakla elde edebilirsin. Bir de senin,kalbinden dünya ve onunla ilgili isteklerin tümünü çıkarman gerekir.İbadetin tadına dünya sevgisinden kalbinde bir şey bulunduğu müddetçe ulaşamazsın.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Her hali karda gönlünden Allah korkusunu hiç çıkarma.Bu yönde ne kadar çaba sarf edersen o kadar çok Allah'tan korkarsın.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Davut et-Tâî,bakışlarıyla kendisine bakanlan taciz eden bir adama şöyle demiştir:
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
"Ey Filanca,bakışını kendine sakla! Zira bana ulaştığına göre, [kıyamette] insan,nasıl fuzuli amellerinden sorguya çekilirse, aynı şekilde fuzuli bakışlarından dolayı da sorguya çekilir ve kendisine "İlk bakışın sana aittir.Diğerleriyse sana ait değildir!" denilir.
Zorunlu bakışlarda bir sakınca yok iken,aklın uzun olarak kabul ettiği edilen bir bakıştan dolayı sorgu vardır.
Peygamberimiz (sav) şöyle buyurmuştur;
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Allah (c.c.) bir kuluna, onun kendisine verdiği değer kadar değer verir.
Şayet âlim olmak istiyorsan, kendini Allah'ın kitabı Kur'ân'a arz et. Kur'ân'ı Kerim muhteva olarak dört kısma ayrılır: Kur'ân'ın bir kısmı sana yönelik emirleri, bir kısmı kaçınman gereken nehiyleri, diğer bir kısmi seni cehennemle korkutan, diğer bir kısmı da senin cennete girmeni teşvik eden hükümlerden oluşmaktadır. O halde Kur'ân'dan yüz çevirmen sana şifa olacak şeyden yüz çevirmen anlamına gelir. Eğer Kur'ân'ın söylediklerini dinler onu hayatına uygularsan cennet bahçelerine süzülerek ineceksin demektir.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi
Sıkça Sorulan Sorular
Nefsini Bilen Rabbini Bilir kimin eseridir?
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, Haris El Muhasibi tarafından yazılmıştır. Türkçeye Ali Pekcan çevirmiştir.
Nefsini Bilen Rabbini Bilir kaç sayfadır?
Nefsini Bilen Rabbini Bilir, 106 sayfadır (Okul Yayınları baskısı).
Nefsini Bilen Rabbini Bilir'in en ünlü sözü nedir?
“Hasetçiyle arkadaşlık etme. Çünkü hasetçi, Allah'ın belirlediği kadere razı olmamıştır.”