Beşir Ayvazoğlu'nun Ney'in Sırrı adlı kitabı 2016'da yayımlanmış, 146 sayfalık bir Biyografi eseridir. Bu sayfada Ney'in Sırrı'dan seçilmiş alıntılar sayfa numaralarıyla yer alıyor.
Ney'in Sırrı'dan En Beğenilen Alıntılar
Mevlânâ da muhtemelen Türk'tü. Oğlu Sultan Veled'in Türkçeyi çok iyi bildiği göz önüne alınırsa, evinde Türkçe konuşulduğu düşünülebilir. "Aslem Türkest egerçi Hindû gûyem"* mısraı, her ne kadar tartışmalı olsa da, Mevlâna’nın Türklüğüne inananların kullanabilecekleri önemli bir delildir.
📖 Sayfa 10 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Çok insan anlayamaz eski musikimizden
📖 Sayfa 90 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Ve ondan anlamayan bir şey anlamaz bizden
Bilindiği gibi, Mesnevinin başlı başına bir estetik program olan ilk on sekiz beyti,
📖 Sayfa 15 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
ℬ𝒾ş𝓃𝑒𝓋 𝒾𝓃 𝓃𝑒𝓎 çü𝓃 ş𝒾𝓀𝒶𝓎𝑒𝓉 𝓂𝒾𝓀ü𝓃𝑒𝒹
ℰ𝓏 𝒸ü𝒹𝒶𝓎𝒾𝒽𝒶 𝒽𝒾𝓀𝒶𝓎𝑒𝓉 𝓂𝒾𝓀ü𝓃𝑒𝒹*
mısralarıyla başlar. Bu beyitteki ney, Elest Bezmi'nde "bir oluş"u ve benzersiz bir musiki gibi hatırlanan "Elestü birab-biküm?" hitabını özleyerek şikayet eden kâmil insandır.
Mevlana’nın ilhamı daha önce "Hâmûş”mahlasıyla şiirler söylediği biliniyorsa da dur durak bilmeyen coşkun bir nehir gibi Şems’le tanıştıktan sonra akmaya başlamış, musiki ve sema da onunla birlikte hayatına girmiştir.
📖 Sayfa 4 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Bütün Mesnevi yorumcuları, ayrılıklardan şikayet eden ve kamışlıktan koparıldığı günden beri aşk ve hasret ateşiyle yanıp tutuşan ney' in, elest bezmindeki bir oluşu ve benzersiz bir musiki gibi hatırlanan "Elestü birabbiküm?"* hitabını Özleyen insân-i Kâmil'i temsil ettiği görüşündedirler.
📖 Sayfa 28 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Anadolu'ya doğru yola çıktıkları sırada Mevlana’nin 12-13 yaşlarında olduğu tahmin ediliyor. Bir rivayete göre Şam’da ibnü'l-Arabi ile karşılaşırlar; büyük sufi, babasının arkasından yürüyen Celaleddin'i görünce”Bir okyanus, bir denizin arkasından gidiyor" deyiverir.
📖 Sayfa 2 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Gelibolulu Mustafa Âli, Mecâlisü'n-nefäis'de insanı gaflete düşüren sazlar arasında doğru yolu gösteren tek "ehl-i hãl" sazın ney olduğunu söyler.
📖 Sayfa 29 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
"İnsanoğlu rızkını kendi kazanmalıdır. Alın teri dökerek hayatını devam ettirmelidir"
📖 Sayfa 139 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Mesela bir gazelinde şöyle diyor: “Türk ona derler ki, köy onun korkusundan, haraçtan emin olsun; Türk ona demezler ki tamandan her kutsuzun sillesin yer durur."
📖 Sayfa 7 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
ŞiiRi ve tefekkürüyle Türk kültürünü asırlardır besleyen ,engin hayâl gücü ve inanılmaz ilhamıyla, sadece kendi çağına ve içinden çıktığı toplumun insanlarına değil, bütün insanlığa seslenebilen büyük bir sufi,kudretli bir şair ve düşünce adamıdır.
📖 Sayfa 1 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Mevlânâ'ya göre, sufi sema halindeyken arştan da yüksek bir yerde, ayın on dördü gibi noksansız ve tamdır.
📖 Sayfa 15 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Mevlevi dergâhları, yukanda da ifade ettiğimiz gibi musikiden şiire, resimden hat sanatına kadar, güzel sanatların birçok dalında değerli sanatkârların yetiştiği kültür ocakları olarak günümüze kadar yaşamışlardır.
📖 Sayfa 7 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Ancak Mevlevi duyuşu ve neşesi Mevlevi çevreleriyle sınırlı kalmamış, bütün eski edebiyatı kuşatmıştır. Nefi, Nâbi, Nesâti, Şeyh Galib gibi birinci sınıf divan şairlerinin Mevlevi oldukları düşünülecek olursa, bu etkinin derinliği ve yaygınlığı daha iyi anlaşılır.
📖 Sayfa 22 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Mevlâna hayattayken yapılan semalarda
📖 Sayfa 15 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
genellikle rebab çalınır, zaman zaman ney de kullanılırdı. Rebab ve ney, Mevlâna’nın şiirlerinde önemli semboller olarak yer almıştır.
Ney ve kaval Türk'ün pek eski musiki aletleridir. Onlardan çıkan havanın her bir titremesi Türk'ün ruhundan fışkıran duyguların bir parçasını söyler.
📖 Sayfa 87 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Şairlerin ilgisini sadece sesiyle değil , fiziki
📖 Sayfa 30 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
görünüşüyle de çeken ney, Fuzuli divanında da ayrılıklardan şikayet etmekte ve hasreti söylemektedir.
Refik Halit Karay, ney sesinin ruhunu adeta ılık bir nur suyu ile yıkayıp melek kanadından bir lifle köpüklediğinden söz eder.
📖 Sayfa 95 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Ve ney üflüyordu. Ney yapıcı ve yıkıcı hilkatin sırrı olmuştu. Her şey, bütün kâinat onun nefesinde şekilsiz bir oluş içinde değişiyordu. Ve kendisi külçelendiği yerden belkemiğinde olan bu ameliyeyi büyük bir tevekkülle seyrediyordu. Orada bir umman kabarıyor, burada bir orman kül oluyor, yıldızlar birbirleriyle öpüşüyorlar, Mümtaz'in elleri erimiş baldan imişler gibi dizinden aşağı akıyordu.
📖 Sayfa 58 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Neyzenin başpareyi dudaklarının arasına yerleştirip başını hafifçe sağa eğerek verdiği, kamışın içinden geçip yok olurken esrarlı bir sese dönüşen ve gaybdan haberler ileten nefesin yakıcılığı şairlerin dikkatinden kaçmamıştır. Mesnevinin dokuz ve onuncu beyitlerinde ney sesi "ateş" olarak nitelendirilir; aşk ateşi -ki Mevlana bu ateşi içinde hissetmeyene beddua eder- ney'in içine düşmüştür.
📖 Sayfa 30 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Mevlana ayırmak için değil, birleştirmek için geldiğine inanmaktadır.
📖 Sayfa 8 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Eski sanatkarların hayatları dikkatle incelenirse, en koyu Müslümanından en rind-meşrebine kadar, hepsinin aynı zamanda mükemmel bir ahlak adamı oldukları görülür.
📖 Sayfa 46 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Nây/ney adı verilen ve kamıştan yapılan nefesli saz, o zamandan beri, dilinden anlayanlara bu yakıcı sırrı açıklamakta, mutlak güzelliğine duyulan derin aşk ve hasreti dile getirerek ayrılıktan şikâyet edip durmaktadır.
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Hemen herkes kendi ömrünün rüzgârında dağılmış gibiydi...
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Gizlidir bu aşkın zevki mâtemde,
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
İçinden ağlarsın güldüğün demde.
Bana yâdigârın kaldı âlemde
Kırılmış bir ney ki son yoldaşımdır!
/Faruk Nafiz
Hâlâ ayrılıklardan şikayet eden ney’in ‘biricik sırrı’ hakikaten ‘hasret’tir. O halde “Bişnev in ney...”
📖 Sayfa 199 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Ney gibi âşık-ı demsâz buldum kendine
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Sırr-ı aşkı söyledim hemraz buldum kendime
Şeyhülislâm Yahya
Fakat Mevlânâ’nın hakkı vardır; Ney’in biricik sırrı .
📖 Sayfa 109 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Hâlâ ayrılıklardan şikâyet eden ney'in "biricik sırrı" hakikaten hasrettir. O halde "Bişnev in ney... "
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
...sema belki de şamanlarda ve muhtelif Afrika kabilelerinde rastlanan, sara nöbetine benzer extase mistique türünden bir vecd haliydi.
📖 Sayfa 16 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Kırılmış bir ney ki son yoldaşımdır!
📖 Sayfa 129 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
...Mevlâna'nın da, Yunus'un da İbnül Arabî gibi sufilerin anladığı mânâda Vaydet-i Vücudcu olmadıklarını belirtmekte fayda vardır. Tanrıyla bir olmak, onlarda ontolojik değil, daha çok psikolojik bir haldir.
📖 Sayfa 9 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Gizlidir bu aşkın zevki mâtemde,
📖 Sayfa 129 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
İçinden ağlarsın güldüğün demde.
Bana yâdigarın kaldı âlemde
Kırılmış bir ney ki son yoldaşımdır!
Faruk Nafız
Bişnev in ney çün şikayet miküned
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Ez cüdayiha hikayet miküned
… Bu kalplerin konuşuşu gibi bir şey… Kalp lisanı, ney lisanı… Zannediyorum ki Mecnun Leylâ’sına, Kerem Aslı’ya, Aşk Hüsn’e, Ferhat Şirin’e ve ben sevgilime ney lisanıyla hitap ederdik.
📖 Sayfa 115 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Şimdi kendimi ezelden beri âşık hissediyorum;…
Bütün Mevlevî şairlerin modeli hiç şüphesiz Mevlana idi. Hepsi Şeyh Galip gibi, sanatlarının esrarının Mesnevi'den almışlardı.
📖 Sayfa 22 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
"...bir kültürün musiki anlayışı, zekasının zamana ve en yüksek tasarruf şekli, yani kudretini harcama tarzıdır"
📖 Sayfa 91 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Lafz-ı bişnevle doğan debdebe-i ma'nâyız
📖 Sayfa 1 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
" Yahya Kemal Beyatlı "
Sevgili ağabeyini kaybettiği yıl harf inkılabı ilan edildi. Ömer Vasfi Efendi, bir alemin kapılarının bir daha açılmamak üzere kapandığı 1928'de, bir hattat olarak hayatına anlam kazandıran eski harflerin, dolayısıyla bu harflere bağla bütün bir kültürün tarihe gömüldüğünü görmeden göçüp gitmişti; ama kardeşi Emin Efendi, Türk musikisinin bile yasaklanıp büsbütün hayatın dışına itildiğini görecek ve dev değişim dalgalarına direnebildiği kadar direnecekti.
📖 Sayfa 54 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Eski musiki Tanpınar için maziyi açacak bir anahtardı.
📖 Sayfa 92 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
“Lafz-ı “Bişnev”le doğan debdebe-i ma’nâyız.”
📖 Sayfa 1 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
“Dinle.” lafzıyla doğan, mananın ihtişamıyız.
Yahya Kemal Beyatlı
Ney söylüyor. İnsanda Allah'ın ihsanı olan dil nasıl şâyân-ı hayret bir uzuv ise, insanın icad ettiği bu ney de o kadsr akla hayret veren bir alet. Bazen göz sözden daha mükemmel meramını ifade etmez mi? Ney de böyle, nâtıkadan daha beliğ konuşuyor. Bu kalplerin konuşuşu gibi bir şey... Kalp lisanı, ney lisanı...
📖 Sayfa 115 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
"Ney yapıcı ve yıkıcı hilkatin sırrı olmuştu. Her şey, bütün kâinat onun felsefesinde şekilsiz bir oluş içinde değişiyordu.
📖 Sayfa 95 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
"Ney yapıcı ve yıkıcı hilkatin sırrı olmuştu. Her şey, bütün kâinat onun nefesinde şekilsiz bir oluş içinde değişiyordu. "
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Eski şairler (Mevlâna, Nedim, Şeyh Gâlib, Fuzuli, Nâilî vs.), söz birliği etmişçesine ney'in ateş gibi yakıcı nağmelerinden dem vururlar. Sâkıp Dede'ye göre ise bu ses "aks-i nidâ-yi cân-1 cihân" olduğu için yakıcıdır.
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Aşk ateşi ki ney’in içine düşmüştür.
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Kişinin ne denli erdemli ve kusursuz olabileceğini onda gördüm.
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Ey ay yüzlü güzel, kuru cismimde arzudan ve aşktan başka ne kalmışsa hepsini yele ver
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Sesi en tatlı çalgısın, ey ney;
📖 Sayfa 134 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Gece, gündüz.. her üflenişte yeni...
Hayli yüksek de olsalar senden,
Tanırım bin sesin içinden seni!
Aşkla doluyum. Lâkin uçacak kadar hafifim...
📖 Sayfa 116 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
" Refik Halid Karay "
Merd ana dinür ki aça nev râh
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
-Şeyh Galib
"Emin Dede sadece büyük bir neyzen değil, aynı zamanda hâfızasına aldığı binlerce eseri kendisinden sonrakilere aktarmak suretiyle, son derece kritik bir dönemde, geleneğin ciddi bir kırılmaya uğramadan devam etmesini ve bugüne ulaşmasını sağlayan üç beş kişiden biridir."
📖 Sayfa 55 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
"insan bir kâinattır, dile gelir sırları
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Ney'de..."
Ney'in biricik sırrı hasrettir.
📖 Sayfa 95 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
"Nây/ney adı verilen ve kamıştan yapılan nefesli saz, o zamandan beri,dilinden anlayanlara bu yakıcı sırrı açıklamakta, mutlak güzellliğe( hüsn-i mutlak) duyulan derin aşk ve hasreti dile getirerek ayrılıktan şikaye edip durmaktadır."
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Mevlânâ, Mesnevi'nin ilk on sekiz beyitini yazıp dostlarına göstermek üzere sarığının arasına soktuğu zaman " zevkimizin en hâlis tarafı " olan Mevlevî musikisinin Itrî, Dede Efendi ve III. Selim gibi bütün büyük isimleriyle Şeyh Gālib'e kadar gelen şairler kafilesi de doğmuş sayılabilirdi.
📖 Sayfa 11 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
"Hâlâ ayrılıklardan şikâyet eden ney'in "biricik sırrı" hakikaten "hasret"tir. O halde "Bişnev in ney..."
📖 Sayfa 99 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Ney sesi, edebiyatımızda yankısını yeterince bulmuş değildi, fakat Halil Dikmen'lerin, Halil Can'ların, Süleyman Erguner'lerin talebeleri ve talebelerinin talebeleri, yani onlarca neyzen, günümüzde Kutbünnâyî Hamza Dede'nin misyonunu devam ettiriyorlar. Hâlâ ayrılıklardan şikayet eden ney'in "biricik sırrı" hakikaten "hasret" tir. O halde "Bişnev in ney..."
📖 Sayfa 99 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
"Açıkcası eski musiki Tanpınar için 'mâziyi açacak bir anahtar'dı."
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Olmakta derununda heva ateş-i suzan
📖 Sayfa 30 · Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Nayın diyebilmem ki ne halet var içinde
Mevlâna yüzyıllar boyunca yüksek zümreyi ne kadar etkilemişse, Yunus da halk katında o kadar itibar görmüştür.
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu
Sıkça Sorulan Sorular
Ney'in Sırrı kimin eseridir?
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2016'da yayımlanmıştır.
Ney'in Sırrı kaç sayfadır?
Ney'in Sırrı, 146 sayfadır (Kapı Yayınları baskısı).
Ney'in Sırrı'nın en ünlü sözü nedir?
“Mevlânâ da muhtemelen Türk'tü. Oğlu Sultan Veled'in Türkçeyi çok iyi bildiği göz önüne alınırsa, evinde Türkçe konuşulduğu düşünülebilir. "Aslem Türkest egerçi Hindû gûyem"* mısraı, her ne kadar tartışmalı olsa da, Mevlâna’nın Türklüğüne inananların kullanabilecekleri önemli bir delildir.”